వ్యతిరిక్త కవి అనగానేమి?

శవపేటికలూ, అస్థి కలశాలూ అమ్ముకునే వ్యాపారా?
దేనిపైనా నమ్మకంలేని మతబోధకుడా?
తనపై తాను అనుమానపడే సైన్యాధికారా?
జరామరణాలను కూడా తమాషాగా భావించి చరించే నిత్య సంచారియా?
దేనిపైనా నమ్మికలేని వక్తనా?
అగాధపు అంచున నర్తించే నర్తకియా?
ప్రతీ ఒక్కరినీ ప్రేమించే స్వీయ ప్రేమికుడా?
సదా విషాదగ్రస్తుడై ఉండే హాస్యగాడా?
కుర్చీలో కూచొని జోగుతున్న కవిగారా?
ఆధునిక రసవాదా? పడకకుర్చీ విప్లవకారుడా? పెటీ బూర్జువానా?
కుహనుడా? దేవుడా? అమాయకుడా? చిలీ, సాంటియాగో నుండీ వచ్చిన రైతుకూలీనా?

పైవాటిలో సరైన సమాధానం కింద గీత గీయండి.

వ్యతిరిక్త కవిత్వమనగానేమి?

టీకప్పులో తుఫానా?
కొండరాయి చుట్టూ కప్పిఉంచిన మంచు వస్త్రమా?
ఫాదర్ సాల్వటేరియా నమ్ముతున్నట్టుగా
నదురుగా మనిషి మలాన్ని సర్ది ఉంచిన ఒక పళ్ళెరమా?
అబద్దమెన్నడూ ఆడని దర్పణమా?
రచయితల సంఘం ముఖం మీద చెంపదెబ్బా?
(దేవుడు వారి ఆత్మను కాపాడుగాక)
యువకవులకు హెచ్చరికా?
జెట్ వేగంతో కదిలే శవపేటికనా?
అపకేంద్ర కక్షలోని శవపేటికనా?
కిరోసిన్ మీద నడిచే శవపేటికనా?
పీనుగల్లేని దహన వాటికా?

సరైన సమాధానం పక్కన ఇంటూ గుర్తు ఉంచండి

***

2. చివరి గుటక

ఇష్టం ఉన్నాలేకపోయినా
ఎంచుకునేందుకు మనకు కేవలం మూడు మాత్రమే ఉన్నాయి
నిన్న, ఈ రోజు, రేపు

అవి నిజానికి మూడు కూడా కావు-

తాత్వికులు చెప్పినట్టుగా
నిన్న, నిన్నగా మారిపోయింది
అది ఇక మన ఙ్ఞాపకానికి చెందిపోయింది
తెంచి వేసిన గులాబీ నుంచీ రేకులనిక తిరిగి పొందలేము

ఆడాల్సిన ఆకులు ఇక రెండే-
ఇపుడు, రేపు

నిజానికవి రెండు కూడా కావు

అందరికీ తెలిసిన మాదిరే
గతానికి దాపవుతున్నందున
పీల్చి వేసిన యవ్వనంలాగా
ఇపుడు, ఇక ఉండబోదు

చివరాఖరకు
మనకిక మిగిలింది రేపొక్కటే

ఇంకా రాని రేపు కోసం నా గ్లాసుని పైకెత్తుతున్నాను

వాడుకోవడానికి అదొక్కటే మనకిక మిగిలుంది

చేదువో తీపివో
కళ్ళ సముద్రాలనుంచో
చెంపల మైదానాలపైనుంచో
వెచ్చగా ఉప్పగా జారుతున్నవో
మెత్తని చేతివేళ్ళ స్పర్శలాంటివో

కొన్ని జ్ఞాపకాలు
మనల్ని నడిపించే పాదాలవుతాయి.

హృదయాలింగనం లాంటి
కరచాలనం లాంటి
ప్రియతమ ఒడిలో తలవాల్చి సేదతీరుతున్నట్టూ
చీకటికుహరంలో ముఖంపెట్టి చితిలా కాలిపోతున్నట్టూ

అప్పుడే కొలిమిలోంచి తీసిన నాగలి కర్రులానో
అప్పుడే తీగలో విచ్చుకున్న పువ్వులానో

నిప్పులు చెరుగుతూనో
పుప్పొడి చల్లుతూనో
ఒక కుదుపు కుదిపి
ఇంత ఊరడింపును పూసి
నిలబెట్టడానికీ
నిలబడ్డ చోటినుంచి
పడిపోకుండా నడవడానికి
జ్ఞాపకాల ఊతం అవసరం.

మనిషి ఒక జ్ఞాపకాల పిట్టై ఎగురుతూ ఎగురుతూ
ఏ కొమ్మపై వాలినా
ముక్కుతో గుర్తులని గీసిపోవడమో
చిగుళ్లను జ్ఞాపకంగా తీసుకెళ్లడమో
అనివార్యమయ్యాక
నడుస్తున్న జ్ఞాపకాలమే మనమెవరిమైనా
జ్ఞాపకాల వూటై ప్రవహిస్తున్నవాళ్ళమే ఎప్పటికైనా…

నువ్వొస్తే ఇప్పుడు వింటున్న ఈ పాట మళ్ళీ నీతో వినాలి
వింటున్నప్పుడు నిన్ను చూడాలి
ఎప్పటిలాగా ఉత్తినే నిను చూస్తూ
మరచిపోతానో మైమరచిపోతానో తెలీదుకానీ
ఆ ఊహ ఒకటి బావుంది

ఈ గోధుమరంగు అట్ట పుస్తకం ఇప్పుడే ఎదురుగా పెట్టేసుకోవాలి
నువ్వొచ్చే వేళకి మరచిపోతానేమో, పోయినసారిలాగా
కళ్ళెదురుగా ఉండికూడా కంటబడకపోతే ఆ నేరం నాదికాదురా
గంటలని గుప్పెట్లోకి తీసుకొని క్షణాలుగా మార్చి విసిరేస్తావే
నీది ఆ నేరం, ముమ్మాటికీ నీదే

నిన్న కాఫీ కప్పు పట్టుకొని ఈ పెరట్లో తిరిగేటప్పుడు
ఎంతలా అనుకున్నానో తెలుసా
ఏమిటో తను వచ్చినట్టే ఉండదు, ఉన్నట్టే ఉండదు
ఈ ముదురాకుపచ్చటి తీగలు,
లేత ఆకుపచ్చటి నైట్ క్వీన్ పూలు
ఎంత చిన్నబుచ్చుకున్నాయో కదా
‘ఎప్పుడూ చెప్తూ ఉంటావే కానీ చూపించవు’ అని

ఈసారైనా గుర్తుగా ఒక్క అడుగు ఇటు వెయ్యాలి, సరేనా

నీకోసం కాచుకున్నంతసేపూ నా లోపల
ఒక పియానో బీజియం సాగుతూనే ఉంటుందిరా
దాన్ని నీకెలా వినిపించాలో తెలియదు.,
ఒక్కోసారి ఎంత గింజుకుంటుందో
అనుపల్లవిలో హెచ్చుస్వరం అందనట్టు

నువ్వంటావు కదా
‘ఏ పూల రంగులు అద్దుకున్నావ్
కనురెప్పలకీ, కనుబొమ్మలకీ మధ్యన ?’ అని,
అద్దం దగ్గరకి వెళ్ళినప్పుడు గుర్తొచ్చి వెదుకున్నాను
అలాంటిదేం లేదు, నిజంగానే
బహుశా నీతోపాటు మోసుకొచ్చిన ఆశల ఇంద్రధనస్సు
నా ముఖాన ప్రతిబింబిస్తోందేమో, నాకేం తెలుసు?

మళ్ళీ కన్నులకి పున్నమి ఎప్పుడో తెలీదు కానీ,
అల్లుకోనీ కాసిన్ని నీ తలపులని!

దాపెట్టిన పరిమళాన్ని మోస్తూ
నిశ్శబ్దం
పరిసరమంతటా పరచుకుంటోంది

వీచేగాలికి రాలిపోక
పొద్దున పూచిన పూలగుత్తులు
అటూయిటూ ఊగుతున్నాయి

కొమ్మమీది ఒంటరి పక్షి
బేలగా రెక్క సర్దుకుంటోంది

వానకురిస్తే,
నిశ్శబ్దం బద్దలవుతుంది కదూ?
పూలు రాలిపోతాయి కదూ?
పక్షి కచ్చితంగా కూలిపోతుంది కదూ!?

సంయమనపు మొహమాటం!
ఒక్క అడుగునీ అదిలించలేక
కురిసిన నిప్పులకు సమధానం
పారడాక్సికల్ పెదవుల పైన
మెరిసిన ఓ చిరునవ్వు

తెలియదు అపరాధము!
వెలివేతలో వెక్కుతూ
తేల్చని క్షణాలను బతిమాలుకుంటూ
ఆశలేని చోట ముగియని నిరీక్షణ
ముసురుకునే గుబులు దుఃఖమై

గుండె సంకోచంలో నిద్రపోతోంది ఈ క్షణం
గూటి చీకటిలో గుంజాటనలో…

అయినా సంవత్సరాంతపు చలిగాలిలో
ఆ పురాతన పరిచయమ్ వాసనేదో గాఢంగా తెలుస్తునే ఉంది

మనిద్దరికి తప్ప ఎవరికీ ఈ రహస్యం తెలియదు కదా
కనీసమ్ అప్పటిలా నువ్వైనా దగ్గరుండి ఉంటే
ఈ చిక్కుముడి త్వరగా విడిపోతుందనిపిస్తుంది

చుట్టూ చూస్తాను
ఈ చీకటిదారిలో
ఆ నల్లని నదుల్లాంటి తోటల్నీ
సగం మెరిసే దారుల్నీ దాటి
నువ్ ఎలా వొస్తావనే అనుమానం కలుగుతుంది
చదువుతున్న కవిత మధ్యలో ఆపేసి ఆలోచిస్తూ అలాగే డాబా దిగి వెళ్లిపోతాను

“రాత్రి చందమామ చాలా పెద్దదిగా కనిపించింది కదా”
అని అందరూ అడుగుతుంటే నేను ఇంట్లో నిద్రపోయానని చెప్పలేక,
అవునంటూ కథలు చెప్పడం మొదలెడతాను.

నేను సాయం చేసిన వాడి మొహం
ఇప్పుడు నాకు గుర్తు లేదు.
ఒకప్పుడు నాకు మంచి చేసిన వాడు
ఎక్కడున్నాడో ఇప్పుడు నాకు తెలీదు.

నేను ప్రేమించిన సముద్రం
నన్ను తనలో కలుపుకోవటానికి
ముందుకొచ్చినప్పుడు
నేను భయపడి పారిపోయాను.

నన్ను ద్వేషించే మనిషితో
దెబ్బలాడి, దెబ్బలాడి
చివరికి నన్ను నేను కోల్పోయాను.

చీకట్లో దేన్నో గుద్దుకుని
పడిపోయినప్పుడు నా నెత్తి మీద
నక్షత్రాలు నవ్వుకోవటం తెలిసినా,
ఏమీ ఎరగనట్టు ముందుకెళ్ళిపోయాను.

అన్నీ అనుకోనివి జరుగుతున్నప్పుడు
కష్టపడి నన్ను నేను
తలకిందులుగా నిలబెట్టుకుంటాను.

నేను ఇదివరకటి మనిషిని
కాదన్న విషయం అప్పుడప్పుడూ
గుర్తుకొచ్చినా, పట్టించుకోవటం
ఎప్పుడో మానేశాను.

గతాన్ని ఏమార్చి,
వర్తమానాన్ని బతిమాలి,
భవిష్యత్తుని బాగు చేసుకోవటం
ఎలాగో నేర్చుకున్నాను.

నేను దాచుకుని విసిరేసిన పాత చెప్పులు,
టిక్కెట్టు తీసుకోవటం ఎగ్గొట్టిన సిటీ బస్సు,
నేను తిట్టుకునే నా పాత స్నేహితులు.

ఇప్పటికీ, అవసరమనుకున్నప్పుడు
ఒక కాలు లేదని అబధ్ధం చెప్పి
బిచ్చమెత్తుకుంటాను.

నేను చెప్పేది అబధ్ధమని
నీకు తెలుసన్న విషయం
నాకు తెలసని నీకు తెలిసిపోయాక,
ఇంక బతక నేర్చిన మనిషిలా మారిపోయాను.

ఎప్పటికప్పుడు ఎవడో ఒకడి
చొక్కా పట్టుకుని ఇక్కడిదాకా వచ్చేశాక,
ఎలాగూ వెనక్కి వెళ్ళలేను.

వదిలి వెడుతున్న ప్రియమైన దాన్ని దేనినైన
మళ్లీ వెనక్కి తిరిగి చూడకుండా వెళ్లగలమా?
మరెక్కడికో ప్రవాసం వెళ్ళడమంటే నిన్ను నువ్వు కాస్త అక్కడే కోల్పోయి పోవడం
ఇంటి ముందు వసారా పైకి పాకిన జూకామల్లెల వాసన గాలితో కబురంపింది
తానట్లా ప్రియమైన మనుష్యుల అలికిడి లేని ఇంటిని అల్లుకోవడం
మాట్లాడని సమాధుల్ని కౌగలించుకుని పూయడం లాంటిదని

కొండ దిగువన సెలఏటి పక్కన పచ్చిక బయళ్ళ మధ్య సన్నటి ఆ కాలిబాటపై నిలబడి
వెనక్కి తిరిగితే కనబడుతుంది రెక్కలు ముడుచుకున్న గువ్వలా మా ఇల్లు
ఆ కొండ పైనుండే పరుగెత్తుకు వచ్చింది నా అంతప్పుడు మా అమ్మ
తూనీగల రెక్కలకి దారాల్ని కట్టి ఎగరేస్తూ.
మా అమ్మమ్మ, ఆమె చిన్నప్పుడు వాళ్ళ అమ్మ కూడా
బహుశా ఆ సెలఏటి నీటిపై పడి తళతళా మెరిసే సూర్యుడిని
పట్టుకునేందుకు నీళ్ళలోకి ఆత్రంగా దిగినవారే
ఏముంటుంది చెప్పండి, ఒక సారి చేతుల మధ్యకు తీసుకున్నాక
మన అరచేతి గీతల ఆనవాళ్ళుతప్పా
నీళ్ళకి ఇక రంగులు, మెరుపులు ఏవీ అంటవు కదా!
నాకు మల్లే, వాళ్ళెవరికీ సూర్యుడు దొరకలేదు జీవితపర్యంతం

ఎన్నో యుగాలు గడిచిపోయాక ఇక ఇప్పుడన్నా
పొగమబ్బులు కమ్ముకుని ఆకాశము, నేలా తేడానే తెలియని వేళలల్లో
నా దోసిటలో రాలే కన్నీళ్ళలోనైనా
సూర్యుడు కనబడతాడేమోనని వెతుక్కుంటాను
చలికి,బూడిదలో ముడుచుకు పడుకున్న పిల్లి పిల్లలా
సూర్యుడు ఎక్కడో వెచ్చగా నిద్ర పోయాడు
తూనీగల రెక్కలు విరిగిన చప్పుడు వినపడుతుంది ఒక్క క్షణం

పచ్చటి గడ్డిలో తళుకులీనే ఎర్రటి మొఖ్మల్ పురుగులను, గొంగడి పురుగులను
పట్టుకుని అగ్గిపెట్టెలో మెత్తటి గడ్డి పరిచి దాచినప్పుడు,
విరిగిన పాలపన్నును, రూపాయ బిళ్లను ఆ దేవదారు చెట్టు మొదట్లో నాటినప్పుడు
దాచుకున్నవన్నీ రెట్టింపు అవుతాయన్న పసితనపు అమాయకపు ఆశ
సరిగ్గా అలాంటివే కాకున్న అట్లా అనేక ఆశల్ని మోసుకుంటూ
చివరికి ఏవేవో కూడబెట్టుకునే పరుగు పందెంలో తప్పిపోయిన జీవితాన్ని
మునిమాపు వేళ ముదిమిలో ఎక్కడెక్కడో వెతుక్కునేప్పుడు
సరిగ్గా మొదటి సారి వలస వెళ్లినప్పటిలాంటి నొప్పి గుండెల్లో మెలితిరుగుతుంది

మా అమ్మా ఆమె అమ్మమ్మా ఇంకా అలాంటి అనేకులు
అసంపూర్ణ ఆశలతో మరణించిన ఆడవాళ్ల సమాధుల మీద పడుకుని
సరిగ్గా వాళ్ళలానే ఒక పారదర్శకపు కలని కంటూ నిదురించారు
వాళ్ల కలల్లో ఇంద్రధనుస్సు రంగులన్నింటితో వెలిగే నీటి బుడగ వంటి అసలు కల
హఠాత్తుగా పగిలిపోతున్న చప్పుడును వింటూ భయంతో ఉలిక్కిపడి మేల్కొన్నారు
అనేక మార్లు అచ్చం అలాంటి కలే నాక్కూడా వస్తుందెందుకో

వదిలేయాల్సి వచ్చిన వాళ్ళం మనం పుట్టిన ఆ ఇంటికి మరింకెన్నడూ వెళ్ళలేం
ఆ తరువాత నుదుటిపై నల్లటి మచ్చ వున్న
రాగిరంగు విశ్వాసపాత్రపు కుక్కపిల్లలా తోక ఊపుతూ
మన మెడలకు వేలాడే ఇనుప గొలుసును పట్టుకున్న ఇతరుల ఇళ్ళలోకి వెడతాం

మనది కాని చోటులో, మనదైన కాస్త జాగాకోసం వెతుకుతాం
వికారంగా పుట్టినా, మెల్లి, మెల్లిగా రంగు రంగుల రెక్కలు విచ్చుకుని ఎగిరే
పంచవన్నెల రామచిలుకల లాంటి సముద్రపు అలల్ని పట్టుకునేందుకు వలలు పరుస్తాం
అలల కలల పక్షులన్నీ వలల నుండి నీటిలా జారిపోతాయి
ఇదిగో ఇప్పుడు నా వలె నా పిల్లా వెనక్కి వెనక్కి చూస్తూ
తను పుట్టిన ఏటి చివరి ఒంటరి ఇంటిని వదిలి
ఉక్కపోసే మిట్ట మధ్యాన్నపు వేసవి దినాన వెళ్లిపోయింది.

మాట
గోడ మీద దీపం నీడలా కాదు
ఓ వాల్ పేపర్ మీద అప్పటి జీవితాన్ని ద్రశ్యకావ్యంలా మార్చుతుంది

*

నన్నొక ప్రతిభామూర్తిగా చిత్రించడానికి
అంతా సిద్ధం అయిన తరుణంలో
నేను కప్పెట్టిన అజ్ఞానం మాటల రూపంలో
నోటంటే ఉండి నన్ను వెనకేసుకొస్తుంది

*

నది దాటించబోయినందుకే
నావని నట్టేట ముంచిన
ప్రతీకార జ్వాల మాత్రం
పుండులోంచి కారుతున్న పదో రసం