వ్యతిరిక్త కవి అనగానేమి?

శవపేటికలూ, అస్థి కలశాలూ అమ్ముకునే వ్యాపారా?
దేనిపైనా నమ్మకంలేని మతబోధకుడా?
తనపై తాను అనుమానపడే సైన్యాధికారా?
జరామరణాలను కూడా తమాషాగా భావించి చరించే నిత్య సంచారియా?
దేనిపైనా నమ్మికలేని వక్తనా?
అగాధపు అంచున నర్తించే నర్తకియా?
ప్రతీ ఒక్కరినీ ప్రేమించే స్వీయ ప్రేమికుడా?
సదా విషాదగ్రస్తుడై ఉండే హాస్యగాడా?
కుర్చీలో కూచొని జోగుతున్న కవిగారా?
ఆధునిక రసవాదా? పడకకుర్చీ విప్లవకారుడా? పెటీ బూర్జువానా?
కుహనుడా? దేవుడా? అమాయకుడా? చిలీ, సాంటియాగో నుండీ వచ్చిన రైతుకూలీనా?

పైవాటిలో సరైన సమాధానం కింద గీత గీయండి.

వ్యతిరిక్త కవిత్వమనగానేమి?

టీకప్పులో తుఫానా?
కొండరాయి చుట్టూ కప్పిఉంచిన మంచు వస్త్రమా?
ఫాదర్ సాల్వటేరియా నమ్ముతున్నట్టుగా
నదురుగా మనిషి మలాన్ని సర్ది ఉంచిన ఒక పళ్ళెరమా?
అబద్దమెన్నడూ ఆడని దర్పణమా?
రచయితల సంఘం ముఖం మీద చెంపదెబ్బా?
(దేవుడు వారి ఆత్మను కాపాడుగాక)
యువకవులకు హెచ్చరికా?
జెట్ వేగంతో కదిలే శవపేటికనా?
అపకేంద్ర కక్షలోని శవపేటికనా?
కిరోసిన్ మీద నడిచే శవపేటికనా?
పీనుగల్లేని దహన వాటికా?

సరైన సమాధానం పక్కన ఇంటూ గుర్తు ఉంచండి

***

2. చివరి గుటక

ఇష్టం ఉన్నాలేకపోయినా
ఎంచుకునేందుకు మనకు కేవలం మూడు మాత్రమే ఉన్నాయి
నిన్న, ఈ రోజు, రేపు

అవి నిజానికి మూడు కూడా కావు-

తాత్వికులు చెప్పినట్టుగా
నిన్న, నిన్నగా మారిపోయింది
అది ఇక మన ఙ్ఞాపకానికి చెందిపోయింది
తెంచి వేసిన గులాబీ నుంచీ రేకులనిక తిరిగి పొందలేము

ఆడాల్సిన ఆకులు ఇక రెండే-
ఇపుడు, రేపు

నిజానికవి రెండు కూడా కావు

అందరికీ తెలిసిన మాదిరే
గతానికి దాపవుతున్నందున
పీల్చి వేసిన యవ్వనంలాగా
ఇపుడు, ఇక ఉండబోదు

చివరాఖరకు
మనకిక మిగిలింది రేపొక్కటే

ఇంకా రాని రేపు కోసం నా గ్లాసుని పైకెత్తుతున్నాను

వాడుకోవడానికి అదొక్కటే మనకిక మిగిలుంది

ఒక కొడుకు తన తల్లితో -
శిలువనెత్తి, ధారలు కట్టిన నెత్తుటి ప్రయాసపు తడబాటులో,
“ఈ రోజు ఒకతల్లి హృదయంలో పదునైన ఖడ్గము నాటబడబోతున్నద”ని చెప్పినపుడు

యెరుసలేమూ
నువ్వొక బాధాకరమైన దారివి

అనేక తల్లుల కడుపుకోతల చరిత్రకు చెక్కిన ఙ్ఞాపకానివి

పురాతన గోడల ప్రాభవాల నీ వెలుగు నీడలలో
మార్మికమైన నీ కరచాలనాలలో
ఇప్పటి లాగే చాళ్ళు పోసి గోడలు కట్టినట్టుగా దోపిడీ, వేదనా ఇరువైపులా మోహరించినప్పుడు
నమ్మకానికే ఊపిరి పోసి రేపటి వైపుకు నడిపించావు

2

ఒక కవి నిరాయుధురాలైన తన నేలతో-
కదలికలను నమోదు చేసే కెమెరాల వెలుగుల నడుమ నిత్యకృత్యమైన దృశ్యాలను గీస్తూ,
“హంతకుని చేతి తుపాకీకి రాయి వేటు దూరంలో ఒక బాలుడు తన నీడలో తాను లయం చెందుతు”న్నాడని చెప్పినపుడు

యెరుషలేమూ
నువ్వు దారుణమైన జాత్యున్మాదానివి

అనేక తల్లుల కడుపు కోతల చరిత్రకు చెక్కిన ఙ్ఞాపకానివి

పెకల్చుకపోయే యుద్ధగాయాలను దాటి నెత్తుటిచారికలకు దిగువన
పచ్చిగ రోదన పెడుతున్న నీ ఉనికి
పాదాలకింద సెగమంటయి తాకుతున్నప్పుడు ఒక ఓదార్పులాగా వాగ్దత్త భూమిలాగా
తిరిగితిరిగి దుఃఖాన్ని తెలిసినదానవవుతావని నీ గురించి ఒక ఊహని రచిస్తున్నప్పుడు
ఎప్పటిలాగే చరిత్ర ఒక వైపుకే ముఖం తిప్పి నడుస్తుందని నువ్వు చెప్పదలుచుకున్నావు

3

యెరుషలేమూ
నువ్వు ఊహల స్వర్గద్వారానికి కడపటి మెట్టువి
నరకలోకపు విద్వేష గీతాల మహత్తర చరిత్రసంగ్రామానివి

నిరంతరం
వేదనల నిప్పులగుండంలో నడిచేదానవు

దుఃఖిత ఆత్మల చిర వ్యాయామానివి
బాధల వేణునాదానివి

యెరుషలేమూ
నువ్వు మరణం లేనిదానవు
మరణాన్ని మరచినదానవు

నిదురలో
దేహపు ఆత్మ
ఎవరెవరో వొస్తూ పోతూ

దూరపు బాటసారిలా నల్లమచ్చల కుక్కొకటి
ఆగిఆగి పరకాయించి
వొగిరిస్తూ
నాలుకనుండీ ధారగా చొంగ
వొళ్ళంతా రసికారే పుళ్ళు

చిన్నపుడు
ముళ్ళగోరింట కోస్తూ
గుచ్చుకున్న అమ్మ వేలు నెత్తురుపువ్వయిందట

“ఈ రోజుకు మందులు వేసుకోలేను నాయ్నా-”
నిస్సహాయత దీనపడి ముడుతలుపడి

ఏదో దారి
చెమ్మవాసన
రాతిరి మసకనీడల మాటున
ఎవరో నీపై పెనుగులాట

ఎంతకూ తెగని నడక
ఊపిరి తూలిపోయి
ఒళ్ళంతా జలదరించే పొడల చీకటి
తడబడిన పాదం కింద
మెత్తగ జారే రక్తపింజర

రెప్పలగోడలను తొలుచుకొని
ఎవరో లోపలకు వొచ్చినపుడు తడి వెలుతురు వొకింతైనా లేని
గది కన్నులకు చెవులు లేవు

అది వొట్టి మూగది

నలు చదరాల నిటారు ముంగాళ్ళపై
కూర్చున్నది కూర్చున్నట్టుగానే
కుళ్ళిన జంతు కళేబరంలా
అది ఎప్పుడో చచ్చిపోయింది

అటూ ఇటూ చాచుకొని
విచ్చుకున్న నాళికా సముదాయపు గహనాంతరాల మూలల్లో
జుమ్మురుమని నురగలుకక్కే చీకటి జిగట

వెలుతురు తీగలను మీటి
మిణుగురు రెక్కలను విదిల్చే
జీవులు ఇక్కడ అంతరించి పోయాయి

ఇప్పటికిది
అలికిడులకు మెలకువలు వొదిలి
వొంటికి కాసిన్ని ఇటుకలూ, సున్నమూ గీసుకొని
కుట్టుకొన్న సంస్పందనారహిత్య ఛద్మద్వారం

దానిలోనే లేదా దానిగానే ఉండడం

విడివడనిదేదో దుఃఖపు పోగులుగా పేనుతూ పోవడం

గాద్గదత శరీరమయినప్పుడు పొలమారినదంతా ఇక నీ మాట

మరరణం సన్నిధిన గొంతుక కూర్చొని తన తడి చేతులతో పుణుకుతున్నపుడు కలుస్తూ విడిపోతూ కన్నీటి చారికల దారి

ఇంకాసిన్ని అక్షరాల చితుకులతో చలి కాచుకుంటున్న చేతులపై విచ్చిపోతూ కొన్ని వీడ్కోలు ముద్దులు

మాటలు పిగిలిపోయి పర్రున హృదయం జారిపోతున్నపుడు భయంబరువుగా తొణకిసలాడే జీవితపు నిండుకుండ

ఇంకా ఎప్పుడైనా ఒకసారి తిరిగి కలుసుకునేందుకుగాను కాలాలకావల గురుతుగా పేర్చుకొన్న రహస్యపు చోటు

చివరాఖరుగా ఇంకా ఎప్పుడైనా ఏదైనా చెప్పుకోవలసి వస్తే చేయెత్తి చూపించవలసిన దేహపు గూడు

చెరిపేసుకోవడమొక్కటే నిక్కమని తెలిసాక బహుశా ఇదే ఇక చివరి మజిలీ

పాదాల కింద నెమ్మదిగా కదిలి
అడుగుల ముద్దరయ్యే మట్టి అలల మీద

కాళ్ళ చుట్టూ పసిదానిలా పారాడుతూ
నేలంతా లేలేత వెన్నెల

1
పరవాలేదు
మనం ఇంకా బతికే ఉన్నాం

ఇప్పుడిప్పుడే కొద్ది కొద్దిగా ఆకులు రాల్చుకొంటూ
కొత్త చివురుల కోసం
ఒక్కొటొక్కటిగా సిద్ధమవుతున్న చెట్టుకొమ్మల నీడల కింద నిలబడి

నెమ్మదిగా తల పైకెత్తి చూసినప్పుడు
ఆకాశంలో అంతటా పరుచుకున్న నునులేత కాంతి

2
పరవాలేదు
ఇంకా మనం బతికే ఉన్నాం

దిగంతాల జలతారు కదలికల మీద
పారాడే చుక్కల మిణుగురులను లెక్క పెట్టుకుంటూ

ఒక్కసారి గుండెల నిండా గాలి పీల్చుకోవచ్చు

3
తిరిగి వస్తున్న దారిలో
రోడ్డు పక్కన కతవా మీద

పక్కనే ఓ నీళ్ళబుడ్డీ పెట్టుకొని
పాత టిపినీలో తన చేతిని ముంచి
అన్నాన్ని ముద్దగా చేసుకొని
నెమ్మదిగా ఎవరో దిమ్మరి ఆరగిస్తున్నప్పుడు

తన ఐదు వేళ్ళకూ అంటుకున్న ఆ మెత్తటి తడి
అచ్చం ఈ వెన్నెలలాగే ఉంది

4
పరవాలేదు
మనం ఇంకా బతికే ఉన్నాం

మిగిలి ఉన్న రోజుల పుటల మీద
అలవాటుగా కొంచెం నాలుక తడిని వేలి కొసలకద్దుకొని
పక్క పేజీలోనికి ప్రవేశించడానికి

**** (*) ****

మనం మన పడక గదుల్లో పిల్లలతో పాటుగా లోకంలో ఉన్న సిలబస్ సమస్తాన్నీ
తిరగేసి మరగేసి కుస్తీపడుతున్నప్పుడు
మనలాగే ప్రపంచమూ, కలలకూ భవిష్యత్తుకూ కొత్త అర్థాలు తొడుక్కుంటున్నప్పుడు
తుపాకీ కొసల మీద అలుముకుంటున్న ఆకాశపు ఉనికిలా
ఇది ఎప్పుడో ఇంతకు క్రితమే జరిగింది

ఇది ఇప్పుడు జరిగినది కాదు
బతుకును ఓ పోటీలా నిర్వచించుకొని
దరిదాపులకు ఎవ్వరూ రానివ్వకుండా చుట్టూ గోడలు కట్టుకొని సాగుతున్నప్పుడు
మనలాగే ఈ లోకమూ ట్రాఫిక్‍లో ఇరుక్కపోయిన స్వప్నంలా ఊపిరాడక అటు ఇటూ మెసలుతున్నప్పుడు
విలువల పదునంచు చివరల వేలాడుతున్న భూగోళం పువ్వులా
ఇది ఎప్పుడో ఇంతకు క్రితమే జరిగింది

ఇది ఇప్పుడు జరిగినది కాదు
ఒక సంఘటనగా మన కాలంలోనికి చొరబడి
పుస్తకపు పేజీలలో దాచి ఉంచిన నెమలికన్నుల వెంట నెత్తురు వరదలై పోటెత్తి హద్దులను ఊడ్చుకపోతున్నప్పుడు
మనలాగే ఈ చుట్టూ ఉన్న సమస్తమూ దీనినొక నిశ్చితమైన వ్యాఖ్యానాన్ని సిద్ధం చేసుకొని సమాధాన పడుతున్నప్పుడు
తనను తాను పెకలించుకొని తన వేళ్లను చూపెడుతున్న చెట్టు తల్లిలా

ఇది ఎప్పుడో ఇంతకు క్రితమే జరిగింది

రాత్రిని భోంచేసి మూతి తుడుచుకుంటున్న
పిల్లి ఒకటి ఊరకే అలా పడుకొన్నది

ఎవరూ అడగని వాటిని గురించి ఇక్కడ సంసిద్ధత

నీకు కలలే రావు కదా ఇక కవిత్వం ఎలా రాస్తావూ
అని అడుగుతారనే భయం లేదు

అంతా పద్ధతి ప్రకారమే కదా జరగుతోంది

తెలిసిన నిశ్చింతత పుటం కట్టి మానని గాయమై
తనలోనికి తాను కళ్ళు పెట్టి చికిలించుకొని చూసుకుంటున్నప్పుడు
కలుక్కుమని విరిగిన ఒక కవితా పాదం ముందుకు కదలక మరో పాదంతో
ఇల్లా అంటూందట:

ప్రేయసీ, ఇక్కడ మరీ అంత ఏమీ లేదు

కొన్ని దుఃఖించే హృదయాలున్నట్టుగానే వేడుకగా సింగారించుకొన్న అనేక
ఆర్థ్రభాష్ప బిందువులున్నాయి
తెగిపడిన రుధిర చారికలు కొన్ని లాగా వొళ్ళంతా పులుముకున్న పులిపులి
వేషగాళ్ళ వొంటి మచ్చలు చాలానే ఉన్నాయి
తెలిసిన విశ్వాసపు కొద్ది ఆకాశాల వెనుక
తెలియని ప్రశ్నల లక్షోపలక్షల సమాంతర విశ్వాలున్నాయి

విరామంలాంటి నిశ్శబ్ధత నీకూ నాకూ మధ్య వ్యూహాత్మకంగా పరుచుకుంటున్నప్పుడు
నుదుటి మీద వానచినుకై చిప్పిల్లే ఒక ముద్దు నీకొక బాకీగా ఇంకా మిగిలే ఉన్నప్పుడు

బొత్తిగా కాలు సాగని ఈ రోజును రికామిగా పిలుద్దాం
ముఖాల మీద తోలు వొలుచుకొని బోలుతనాన్నే పోతపోద్దాం

చూడు చూడు వీడు అధ్వైతం బోధించువాడు, మోడీ ముందొక పరవశ గీతమై సాగిల
పడుతున్నాడు చూడుడని, ధిక్కారపు చాటింపులో వీధివీధికీ దోసిళ్ళ కొలదీ
మైకాన్ని తాగి తాగి వొదిరినాను

కొన్ని పనులను చేసి మరికొన్నింటిని ఇష్టంగా పక్కనపెట్టి తిరగని దారులలో
తల చెడినట్టుగా తిరిగినాను

కొందరిని ఇంపితంగా గారాము చేసి మరికొందరిని పక్కకవతలనెట్టి మాటకు మాట మహా
పెడసరంగా చెప్పకనే చెప్పినాను

బతికి ఉన్న వాళ్ళందరికీ దణ్ణం పెట్టి చచ్చిన వాళ్ళనందరినీ వాటేసుకొనీ
బోరుబోరున ఏడ్చినాను

ఒకానొక మహానుబావుడు చారెడు మందు పోయిస్తానని మాటవరసకు ఎప్పుడో అనినందుకు
వుట్టి మాటలేనాని మహా తాగుబోతు మాదిరి నీలిగి నీలిగి దెప్పినాను

కాసింత అసింటా జరిగి వెలుతురు దార్లనొదిలి చీకటి పీలికలనొకదానికొకటి
ముడివేసి జీవితం ఒంటిస్థంబపు మర్యాదల మేడ దాటుకొచ్చాను

గడిచిన కాలపు పద్దుల నుండి
క్షణాల లెక్కన ఒక్కొక్కటిగా అన్నీ తుడిచి పెట్టుక పోతాయి

ఖాళీ అయిన పాత్రతో నడచి వెళుతున్నప్పుడు
నాతో సహా ఇక నన్నెవరూ గుర్తు పట్టలేరు

బతికినందుకు ఏదైనా ఒక దానిని గుర్తుగా ఎందుకు మిగిల్చి పోవాలనే సందిగ్ధతలో

రాసి చించేస్తూ పోగా మిగిలిన
ఒకేఒక్క ఆఖరి పేజీలో
కొట్టకొస పంక్తిని కొట్టేస్తూ-