వాకిలి » తల్లావజ్ఝల పతంజలిశాస్త్రి

అతడు

వాకిలి — Sat, 03 Feb 2018 20:16:04 +0000

తరవాత అరగంటలో పోలీసులొచ్చేరు.

వాళ్ళు మెట్లు దిగి బేస్ మెంట్ గదిలోకి వచ్చేసరికి అతను కంప్యూటరు ముందు కనిపించాడు. కూచుని ప్రశాంతంగా నిశితంగా కళ్ళజోడు లోంచి తెరమీది గళ్ళనీ, అంకెల్నీ చూస్తున్నా డతను . ఒకసారి ఆగి అతన్ని చూసాడు ఇన్ స్పెక్టరు. మధ్యలో కీబోర్డుని టైప్ చేస్తుంటే అతన్నీ కంప్యూటర్నీ కీబోర్డు పని చేయిస్తున్నపించింది. ఇన్ స్పెక్టరు బాగా దగ్గిరికి వచ్చిన తరవాత గానీ అతను గమనించలేదు. తలెత్తి చూసి ఆశ్చర్యపోయాడతను.

రాత్రి ఏడున్నరయింది. గది వేడిగానూ లేదు, చల్లగానూ లేదు. అతనికి ఎలాగూ అనిపించడం లేదు. చిన్న గది. పక్కగోడకి కిటికీ. చెక్క టేబిలు ముందు మూడు కుర్చీలు. ఒక చెక్క కుర్చీలో కూచున్నాడతను. రెండు కుర్చీలు అప్పుడే ఖాళీ అయ్యేయి. ఆఫీసుకొచ్చిన ఇన్ స్పెక్టరు, మరోవ్యక్తి ఇంతసేపూ అతనితో మాట్లాడి వెళ్ళేరు . అతను ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు. అతని ఆలోచనలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి. అతని ప్రాజెక్టు రిపోర్టుల్లాగ. అడిగినవే అడిగి, అడిగినవే అడిగి న్యూసెన్సు, పైగా టైము దండగ. గడచిన పదిగంటల్లో బోలెడు పని అయి ఉండేది. కంట్లో నలక పడ్డట్టు ఈ గొడవ తెచ్చిపెట్టుకున్నాడు. టేబిలు కీబోర్డు మీద అతని వేళ్ళు కదుల్తున్నాయి. అతని ముందు తెర. తెర లోంచి ఎవరో వచ్చి ఎదురుగా కూచున్నారు. అతని కనుబొమలు చిరాకుతో ముడిపడ్డాయి. వచ్చినతను సిగరెట్టు వెలిగించుకుని పెట్టె అతని ముందుకు తోసాడు.

‘’స్మోక్ చేస్తారా?’’

‘’చెయ్యను ….ఎప్పుడేనా’’

సిగరెట్టు వెలిగించుకున్నాడతను .

‘’కాల్చనంటున్నారు , అలవాటు లేదా ?’’

“అనిగాదు . కాలుస్తాను . ఒక్కోసారి కాలుస్తా….. కాలిస్తే కాలుస్తా . లేకపోతె లేదు.’’

పోలీసు అతనివేపు చాలా కళ్ళతో చూసాడు. అతని కళ్ళు మామూలుగా ఉన్నాయి. ప్రత్యేకించి భయం కనిపించడం లేదు. పోలీసు ఆశ్చర్యంగా అతనివేపే చూస్తున్నాడు. అతనికి పోలీసు స్టేషన్లో ఉండడం ఇష్టం లేదని మాత్రం అర్థవైంది. మాట్లాడకుండా సిగరెట్టు కాల్చుకున్నాడు. చటుక్కున అడిగేడు పోలీసు.

‘’మీకు ఎన్నాళ్ళు శిక్ష పడుద్దో తెలుసా?’’

‘’తెలీదు’’

‘’ అంటే నువ్వెంచేసేవో మర్చిపోయేవా?’’

‘’సారీ , ఎన్నేళ్ళు పడుతుందో తెలీదంటున్నాను.’’

‘’రెండ్రోజులు జైల్లో ఉంటే అన్నీ తెలిసొస్తాయి’’

అతనికి పోలీసు ఆగ్రహం ఎందుకో అర్థం కాలేదు. పొరపాటు జరిగిందని తను చెప్తూనే ఉన్నాడు గదా. ఈ వ్యంగ్యం, ఎగతాళి ఎందుకు? చిరాకనిపిచిందతనికి. మళ్ళీ వెంటనే ఆఫీసుకెళ్ళి పని మొదలు పెట్టాలనిపించింది. బెంగ పడ్డాడతను . రేపు బయటపడగలడా? ఆఖరి దమ్ము లాగి అటూ ఇటూ చూసి అన్నాడు.

‘’ ఏష్ ట్రే లేదా?’’

‘’ కొందాం. అక్కడ పారెయ్యండి.’’

‘’సాయంత్రం నాలుగ్గంటల్నించీ ఇప్పటి వరకూ మర్యాదగా అడుగుతున్నాం. పోలీసోళ్ళు ఇంతసేపు మాటాడ్రు. మా స్టైలు మీకు తెలవదనుకుంటున్నాను. బాడీలో ఎక్కడేం జరిగిందో డాక్టర్లకి గూడా అంతుబట్టదు.’’

‘’ అంటే కొడతారా?’’

‘’ఇరగదీస్తాం.’’

‘’ఎందుకు?……. నేనబద్ధం చెప్పడం లేదు . కొట్టడం దేనికి? నేనేం నేరస్తుణ్ణి కాదు గదా? జైలు శిక్ష అంటున్నారు . వెయ్యండి . మీ ప్రాబ్లం ఏవిటి?’’

పోలీసు టీ గ్లాసు వేపు చూసాడు. దాన్ని అలాగే గుప్పిట్లో పగలగొట్టా లనిపించింది .

‘’ఒప్పుకోడం కాదు. అసలు కథంతా కావాలి. ఏ వూరు మీది?’’

‘’ తెనాలి’’

‘’అక్కడెవరున్నారు? మీ ఇంటి ఎడ్రసూ, ఫోన్ నెంబరూ …’’

‘’అవన్నీ ఎందుకు?’’

‘’మీ ఇంటికి తెలియజెయ్యడానికి’’

‘’వాళ్ళకీ దీనికీ సంబంధం లేదు.’’

‘’అసలు నువ్వు చదువుకున్నోడివేనా? నువ్వేం మాట్లాడుతున్నావు?’’

‘’వాళ్ళని ఇందులోకి లాగడం నాకిష్టం లేదు.’’

‘’మీ ఇష్టం ఎవడిక్కావాలి? అమెరికాలో చదివేవంట గదా? ఏం లాబం ?’’

‘’అంటే నాకర్థం కావడం లేదు. యూఎస్ లో చదివేను. ఓకే.’’

‘’ఎక్కడ చదూకున్నా ఒకటేనంటావు?’’

‘’లేదు. అక్కడ మనకంటే మంచి యూనివర్సిటీలున్నాయి.’’

పోలీసు అతనివేపు ఆశ్చర్యంగా చూసాడు. చటుక్కున లేచి వెళ్తూ అన్నాడు.

‘’నీకేవేనా మెంటలా?’’

ఈసారి అతను ఆశ్చర్యపోయాడు. తనకి అంతా స్పష్టంగానే ఉంది. వీళ్ళకి ఎందుకింత చిక్కుముడిగా కనిపిస్తోందో అర్థం కావడం లేదు. స్పష్టంగా అయిదారు వాక్యాల్లో తప్పు తనదేనని చెప్తుంటే అన్ని ప్రశ్నలు అడగడం దేనికి? అతనికి విసుగనిపించింది. నిస్సహాయంగా కీబోర్డు మీద అతని వేళ్ళు కదుల్తున్నాయి.

***

పది అంతస్తుల ఐటి కంపెనీ. మిగతా కాంక్రీటు, గ్లాసు గొట్టాల్లాంటి కంపెనీల్లో అది ఒకటి. ఉదయం పది దాటగానే తేనెపట్టుల్లాంటి కంపెనీల్లో కందిరీగల రొద. మొదటి రెండేళ్ళూ అతను ఐదో అంతస్తులో పనిచేసాడు. ఇంటికీ తేనెపట్టుకీ మధ్య రొదగా వచ్చి వెళ్ళడం. చెట్లు కూడా పచ్చగా శుభ్రంగా ఉండే ప్రాంతంలో ఉంటాడతను. నల్లటి రోడ్లు, తెల్లటి గీతలు, రోడ్డు మధ్యలో పూలమొక్కలు , చల్లటి కార్లోంచి వాటిని చూస్తూ, వెళ్లి వస్తూ అయిదు నుంచి ఆరో అంతస్తూ , అక్కణ్ణించి భూమికింద చల్లటి పొట్టలో, బాగా ఎదిగిన పిండంలా ఉంటున్నా డతను. నిజాని కతనికి పైకి రావడం ఇష్టం ఉండదు. కొన్నాళ్ళు మూడో అంతస్తులో కాంటీన్ లో తిండి తినేవాడు. ఒక మూల చూసుకుని సాధ్యమైనంత త్వరగా కోడి గింజల లంచి చేసేవాడు. మాటల శబ్దం, పలకరింపులూ నాలుగైదు వాక్యాల తరవాత తల మీద వడగళ్ళ వానలా పడేవి. పారిపోడానికి కుదిరేది కాదు. ఫోను మోగింది. ‘’సర్’’ ‘’ఒకసారి వెంటనే రాగలరా?’’ అరనిముషంలో మెత్తగా జుత్తులోంచి దువ్వెనలా లిఫ్టులో పైకి వెళ్ళేడు. నీలంగదిలో తెల్లగా కూచున్నా డాయన. ఎదుటి కుర్చీలో నిశ్శబ్దంగా కూచున్నా డతను. అతనికా గదిలో చాలా సేపు కూచుని ప్రాజెక్టు గురించి మాట్లాడ్డం ఇష్టం .

‘’okay. సోమవారం అర్జంటుగా మీరు డెన్మార్కు వెళ్ళాలి. పదిహేనురోజులు.’’

‘’ యస్ సర్ .’’ (‘’I want to hug you.’’)

‘’good’’

దరిదాపు గంటసేపు ఆయన తెరమీద ప్రాజెక్టుని ముక్కలు చేసి అంకెలు వేసి టేబిల్సులో ఇరికించి కింద నీలపు అక్షరాలలో డాలర్లని రూపాయలు చేశాడు. ప్రాజెక్టు రుచికరంగా అనిపించిం దతనికి. దువ్వెనతో కిందికి దువ్వుకున్నట్టు మెత్తగా కిందికి వెళ్ళిపోయాడతను. అప్పటికే అతను డెన్మార్కు లో ఉన్నాడు. అతనికి సంతోషంగా ఉంది. కూచుని వెంటనే కంప్యూటరు తెరిచాడు. వేళ్ళు వాటంత అవే కదులుతున్నాయి. తెరమీది అంకెలు అతనికి నీలాకాశంలో పక్షుల్లా కనిపిస్తున్నాయి. రాధిక రావడం చూడలే దతను. ఫైల్సు టేబిలు మీద పెట్టిన తరవాతగా చూశా డతను.

‘’ఏ లోకంలో వున్నారు?’’

‘’డెన్మార్కు’’

పది నిముషాలు మాట్లాడి వెళ్లిపోయిం దామె. ఆమె డియో కొంచెం విడిచి వెళ్ళింది. కొంచెం ఆమెని పీల్చుకుని ఫైలు తెరిచా డతను. ముందు పేజీలు చూసి ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు. ఎక్కువ పేజీలు చదవడం టైము దండగ. సరిగ్గా అయిదు పేజీలు, మరో నాలుగు పేజీల అంకెలు. ఇష్టంగా పేజీలు తిప్పేడతను.

డెన్మార్కు నుంచి వచ్చీ రాగానే అక్కణ్ణించి అతని గురించి ఆఫీసుకి మంచి మెయిల్ వెంబడించి వచ్చింది. సంతోషంగా ఉందతనికి. కేంటీన్ లో టీ తాగుతూ కూచున్నా డతను. కింద పచ్చటి పచ్చిక,రెక్కలు ముడుచుకున్న ఇనుప పక్షుల్లా రంగురంగుల కార్లు. వెరీ నైస్. అట్లా కిందికి చూస్తూండడం ఇష్టం అతనికి. ఇద్దరు ముగ్గురు వచ్చి పలకరించి వెళ్ళేరు. అంతా అవాస్తవంగా కనిపించిం దతనికి.

‘’నన్ను గూడా డెన్మార్కు తీసుకెళ్లచ్చుగా’’ ఎదురుగా కూచుంటూ అంది వసంతా బార్వే . తెర తొలగించుకుని చూశాడతను. నవ్విందామె. చెయ్యిజాపి ‘’కంగ్రాట్స్’’ అందామె. ఆమె వెచ్చటి మెత్తటి చేతిని తన చల్లటి అరచేతిలో నొక్కి అలాగే ఉంచింది వసంత. అతనలాగే ఉంచుకుని నవ్వేడు. నవ్వినా తరవాత ఏం మాట్లాడాలో తెలీలే దతనికి. ఆమె చేతులు అతనికి కొత్తగాదు. ఒకసారి సినిమా చూస్తూ అతని చెయ్యి పట్టుకుని భుజం మీద తలపెట్టుకుని కునుకు తీసిందామె. చెయ్యి తీసుకుంటూ అడిగింది.

‘’ఏం చేస్తావు రోజూ నువ్వు?’’

‘’పని’’

‘’ఊ. సాయంకాలం?’’

‘’ఇంటికెళ్ళి ఒక బీరు తాగుతాను. ఎగ్ బుర్జీ అప్పుడప్పుడు. రెస్టు తీసుకుని పని. దట్సాల్.’’

ఆమె అతని వేపు అట్లాగే చూసి చటుక్కున లేచి వెళ్ళిపోయింది. ఊపిరి పీల్చుకున్నాడతను. ఏం చేస్తాడు, సాయంత్రం, రాత్రీ? పదకొండవుతుంది పడుకునేసరికి . హాయిగా ఒక్కడే , కాసేపు టీవీ చూసి , బుద్ది పుడితే కాసేపు సినిమా చూసి, చాటింగ్ చేసుకుని, కంప్యూటరు ముందు కూచుంటాడు. ఈ ప్రపంచం చొక్కామీది చిమ్మెటలా కాసేపుండి ఎగిరిపోతుంది. ఏవిటి చెయ్యడం సాయంకాలం? వంట అవసరం అనుకుంటే చేసుకుంటాడు. భోజనం చేసి ఒక్కోసారి కిటికీ దగ్గిర నుంచుని సిగరెట్టు వెలిగిస్తాడు. అక్కణ్ణించి వెలుగుతున్న నగరం చూడ్డానికి బావుంటుంది. కిటికీ తెర మీద రాత్రి నగరం చూస్తాడు. వెరీనైస్ . ఇంకేంటి? ఓ… అండర్ వేర్ తీసి లుంగీతో కంప్యూటరు ముందు కూచుంటాడు. ఇదంతా మెసేజ్ చెయ్యాలి వసంతకి. కొంచెం నవ్వుకుని వాచీ చూసుకుని లేచే డతను.

అతను డెన్మార్కు వెళ్ళొచ్చి ఏడాది అయింది.

***

రాత్రి బెంచీ మీద పడుకున్నాడతను. మధ్యాహ్నం బెయిలు దొరకవలసింది. మూడు రోజులు వాయిదా వేశారు. అతనికి కోపం, చిరాకూ పొరపాటున నమిలిన మిరపకాయ కారంలా. అతని ఆలోచనలు మళ్ళీ మిగిలిపోయిన పని మీదికి వెళ్ళేయి. కాస్త ఊరట కలిగింది. కళ్ళు మూసుకుని చేస్తూ వదిలేసిన పని గురించి ఆలోచిస్తూ కూచున్నాడు. మంచి కాఫీ తాగాలనిపించింది. ఇక్కడ టీ కూడా పోలీసు స్టేషను వాసనేస్తోంది. Oh… The hell… తను పొరపాటు చేసాడు. అసలు ఎప్పుడూ తొందరపడ్డం అలవాటులేదు. నిజానికి రాధిక మంచి అమ్మాయి. తెలివైంది. ఆమెతో పనిచెయ్యడం నిజానికి తనకిష్టం. ఆ రోజు రాధిక వేగంగా వెళ్ళిపోగానే పదిహేను నిముషాల్లో నలుగురైదుగురు సీనియర్లు లిఫ్టు లోంచి వేగంగా కిందికి పది మెట్ల మీంచి కిందికి దొర్లు కొచ్చేరు. అప్పటికే అతను బాత్రూంలోంచి వచ్చి మంచినీళ్ళు తాగి కంప్యూటరు ముందు కూచున్నాడు. పొరపాటు చేశాడు. తనట్లా చెయ్యకుండా ఉండవలసింది. తొందర పడ్డాడు తను. తనెప్పుడూ అనవసరంగా తొందర పడ్డది లేదు. షిట్. చాలా మామూలుగా ఉంటాడు. అల్లా మామూలుగా ఉండడం తన కలవాటు. అలవాటని కాదు, ఇంకోలా ఎలా ఉండగలడు? వసంతకి అదే చిరాకు. ఆమె కళ్ళలో అప్పుడప్పుడు ఎగతాళి చూశాడతను. తను గమనించలే దనుకుటుంది. ఆమె ఎగతాళి, ఆ మాటకొస్తే ఆకర్షణ, మెత్తటి అరచెయ్యి, చక్కటి పెదాలు పట్టించుకునే ఆసక్తి లేదు తనకి. ఎప్పుడేనా , ఏమో చెప్పలేం. ఆమెకేం తెలుస్తుంది? ఏ బీరు బావుంటుందో తెలుసు.

‘’నీకే బీరు ఇష్టం?’’

‘’నాకు బీరు ఇష్టం అని చెప్పేనా?’’

‘’ఉస్. పోన్లే what is your poison?’’

‘’any beer-any drink.’’

‘’నీకు ఇష్టం ఏవంటున్నాను?’’

‘’ అదే , ఒకటని కాదు. ఆపాటికి ఏది తోస్తే అది. ఓకే. నా లంచి టైము అయిపొయింది. చాలా పనుంది. See you’’ అతను కుర్చీల్లోంచి మనుషుల్లోంచి బయటికి వెళ్ళిపోయాడు. లిఫ్టు దిగి కంపెనీ గర్భంలోకి వెళ్లి కూచున్నాడు.

వచ్చిన నలుగురూ మొదట ఏవీ అనలేదు. కళ్ళు పెద్దవిచేసి నిర్ఘాంతపోయి చూస్తూ నుంచున్నారు. ఎవరికీ నోటమాట రాలేదు. వాళ్ళలా చూస్తూ నుంచుంటే అతనికి చిరాకనిపించింది . పొడవాటి నిట్టూర్పు విడిచాడు.

‘’are you mad? రాధిక చెప్పేది నిజవేనా?’’

దరిదాపు వెంటనే తల ఊపే డతను. వాళ్లకి మళ్లీ మాట పడిపోయింది. అందులో అందరి కంటే సీనియర్ మేనేజరు మొహం ఎర్రటి బుడగలా అయిపోయి పేలడానికి సిద్ధంగా ఉంది.

‘’మీడియా రాస్కెల్సు ఒస్తారు. నీవల్ల మా పరువు పోయింది.’’ మేనేజరు చెయ్యి అసంకల్పితంగా లేచి అతని చెంప మీద పడింది. మాడిపోయింది చెంప. అతనికి కోపం రాలేదు. కొంచెం బరువు దిగినట్టనిపించింది. కాసేపు కోపం వాంతి చేసుకుని వాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు.

మరో అరగంట తరవాత పోలీసులొచ్చేరు.

అతనికి మళ్లీ డెన్మార్కు జ్ఞాపకం ఒచ్చింది. అక్కడే మరో ఏడాది ఉండిపోవాల్సింది. ఉదయం దిగేడు. డెన్మార్కులో కార్లో వెళ్తూ వెలిగిపోతున్న నగరాన్ని చూస్తే ఉదయమో, రాత్రో, పగలో, తెలీలే దతనికి. ఆ నగరం అంతా ఫ్రిజిడీర్లో ఉన్నట్టుంది. తనకి ఆ చల్లదనం నచ్చింది. ఎముకల్లోంచి , కంట్లోంచి, చర్మంలోంచి చెమర్చే చలి. చర్మంలోకీ, అస్తిపంజరం లోకి కుచించుకుపోవడం సంతోషం కలిగించిం దతనికి. ఈ చలిహాయితో పాటు రోడ్లమీద , రెస్టారెంట్లలో పలకరించేవారు లేకపోవడం మరింత బాగుం దనిపించిం దతనికి. అతనెప్పుడు మాట్లాడాలనిపించినా చాటింగ్ ఇష్టపడేవాడు. ఎప్పుడంటే అప్పుడు కీ నొక్కితే గొంతు నొక్కినట్టే. తనతో ప్రాజెక్టులో పనిచేసే ఆరుగురు మాత్రం అతనితో మాట్లాడతారు. అదీ ఎక్కువ భాగం చేసే పని గురించి. పెద్ద ఊరట తనకి. అతని బృందంలో ఇద్ద రమ్మాయి లున్నారు. ఇద్దరూ అతనికి నచ్చేరు. అందులో ఒక అమెరికన్ అమ్మాయి ఎప్పుడో ఒక హిందీ సినిమా చూసింది.(‘’nice songs.’’) రాధిక కూడా బాగా పని చేస్తుంది. అయినా వీళ్లిద్దరిలో ఏదో ప్రత్యేకమైన వాడి. లంచి టైములో ఆ అమ్మాయే ఎక్కువ మాట్లాడుతుంది.

‘’మీకు పెళ్లయిందా?’’ అందామె.

‘’లేదు’’

‘’ఇలాగే ఉంటావా?’’

‘’హాయిగా వుంది. ఇంట్లో ఒత్తిడి తెస్తూంటారు. నువ్వు?’’

‘’ప్రస్తుతం ఒంటరిని. విడిపోయాం’’

‘’ఒంటరిగా ఉండడం, పని చేసుకోడం నయం. మిగతాదంతా బరువు సామాను.’’ ఆమె నవ్వింది. క్షణం ఆగి అంది.

‘’కొంత లగేజీ అవసరం అనుకుంటాను. మనుషులం గదా?’’

‘’లగేజికీ దానికీ సంబంధం లేదు. I am happy.’’

అప్పటికి అతను ఒచ్చి అయిదు రోజులైంది. కాఫీ తాగి పైకి వెళ్ళే రిద్దరూ . ప్రాజెక్టు రూం లోకి వెళ్ళగానే ఎప్పటికప్పుడు అతనికి కొత్తగా అనిపించే చైతన్యం ఆవహించింది. కంప్యూటరు తెరలు రంగులు మారుతూ మెరుస్తున్నాయి. హీటరు గదిని వెచ్చబెడుతోంది. చిత్రమైన వెచ్చటి సంతోషం అతన్ని కమ్ముకుంది.

రాత్రి ఎనిమిది గంటలకి విస్కీ గ్లాసు ముందు పెట్టుకుని టీవీ చానెళ్ళు తిప్పుతున్నా డతను. మంచి పోర్న్(PORN) ఛానెల్ వెతుక్కుని గళాసందుకుని రెండు గుక్కలు సేవించగానే కాలింగ్ బెల్లు మోగింది. ఆశ్చర్య పడ్డా డతను. టీవీ మూసి వెళ్లి తలుపు తీసి ఆమెని చూడగానే మరింత ఆశ్చర్యం కలిగింది.

‘’ఆశ్చర్యం గా ఉందా? వచ్చినందుకా… చెప్పకుండా వచ్చినందుకా?’’ అందామె.

తేరుకుని అన్నాడతను. ‘’వెల్ కమ్, ముందా కోటు తీసివ్వు’’ ఇద్దరూ లోపలికి వచ్చేరు. సోఫాలో రెండు కాళ్ళూ పెట్టుకుని ముడుచుకుని కూచుందామె. గ్లాసులో విస్కీ పోసి అందించాడతాను . రాత్రి ఉండిపోయిందామె. వెళ్ళడానికి రాలేదని అతనికి తెలుసు. (‘’bye, see you at work’’) ఉదయం కాఫీ తాగుతూ అతని వేపు పరిశీలనగా చూసిందామె.

‘’నామొహం అంత బాగుండదు.’’

‘’రాత్రి చేసిందంతా ఇష్టం గానే చేశావా?’’

‘’ఊ’’

‘’నాకలా అనిపించలేదు’’

‘’ఏం’’

‘’చెప్పలేను, I admit you were quite skillful’’

మళ్ళీ అతని దగ్గరికి రాలే దామె. పని మామూలే.

***

దోమ ఒకటి నిశ్శబ్దంగా వచ్చి అతని చెవి మీద కుట్టి వెళ్ళిపోయింది. ప్చ్. అతన్ని చూస్తూ లోపలికి వచ్చేడు ఇన్ స్పెక్టరు. తెరమీద చూస్తున్నట్టు చూశాడతను. సిగరెట్టు వెలిగించి పొగ అతని మీదికి వదులుతూ అన్నాడు ఇన్ స్పెక్టరు.

‘’కొచెం కొత్తగా ఉన్నావయ్యా నువ్వు. నీకు జెయిలంటే బయం లేదా?’’

‘’జైల్లో ఉండాలని ఎప్పుడూ అనుకోలేదు…. మా పేరెంట్స్ గురించే…’’

‘’నీ గురించి’’

‘’not much. నా పనంతా దీనివల్ల చెడిపోయింది. నా వల్ల పొరపాటు జరిగింది.’’

‘’దాన్ని పొరపాటంటారా?

‘’ ఎలా అన్నా పొరపాటే’’

కొంచెం ఆశర్యంగా అతని వేపు చూస్తూ అన్నాడు ఇన్ స్పెక్టరు.

‘’నువ్వు కొంచెం మెంటలు కేసనుకుంటున్నాను’’

‘’ఎందుకని? నేను మామూలు మనిషిని. ఉదయం కంపెనీకి వెళ్తాను. I’m a team leader. రోజంతా పనిచేస్తాను. ఇంటి కొస్తాను. కాసేపు రెస్టు తీసుకుని కంప్యూటరు తెరిచి పని చేసుకుంటాను. ఉదయం మళ్ళీ కంపెనీ. ఇది నా రొటీను. అట్లా పని చెయ్యడం నా కిష్టం. Is that a problem?’’

‘’మీ పేరెంట్స్ ని తెచ్చుకోవచ్చుగా?’’

‘’ఎందుకు? అక్కడ వాళ్ళు బావున్నారు. అప్పుడప్పుడు వెళ్లి చూసి వస్తూంటాను. వెళ్ళినప్పుడల్లా పెళ్లి గురించి గొడవ పెడుతూంటారు. నా కిష్టం ఉండదు.

‘’కరెక్టు. ఈ ఎదవ పన్లు చేసే బదులు పెళ్లి చేసుకోవచ్చుగా?’’

‘’రెండింటికీ సంబంధం లేదు.’’

‘’అదీ నిజవేలే. నీకు ఇంకా ఫ్యూచరుందనే అనుకుంటున్నావా?’’

అతనేం చెప్పలేదు. చటుక్కున ఆగిపోయిన కంప్యూటర్లా కూచున్నడతను. అనుకోకుండా కళ్ళు చెమర్చేయి.

‘’అసలు మావాళ్ళు చెయి చేసుకోందే ఊరుకోరు. ఎందుకో గానీ నిన్నొది లేశారు. పేపరు చూశావా?’’

అతనేవీ అనలేదు. మామూలుగానే పేపరు పూర్తిగా చదవడు. ఇప్పుడా?

‘’నిన్ను ఉద్యోగంలోంచి తీసేశారు. మీ బాసుగారు నిద్దరపోయి మూడ్రోజులైంది. ఆయన్ని మీడియా గాళ్ళు నంచుకు తింటన్నారు.’’

అతని కడుపు భగ్గుమంది. ఎదురుగా పీ.పీ. తెర మీద ఇన్ స్పెక్టరు కనిపిస్తున్నాడు. తనవేపు తవ్వుతున్నట్టుగా చూస్తున్నాడు. తన మనసులో, జీవితంలో ఏదో పెద్ద రహస్యాన్ని చూపులతో వెలికి తియ్యాలనే పట్టుదలతో ఉన్నాడాయన. ఒళ్లో పెట్టుకున్న చేతులవేపు చూసుకున్నా డతను. పొడవాటి తెల్లటి వేళ్ళు చచ్చిపోయినట్టున్నాయి. ఎప్పుడూ చకచక కీ బోర్డు మీద నృత్యం చేసే వేళ్ళు నిర్జీవంగా పడి ఉన్నాయి. బాధ కలిగిం దతనికి. మృదువుగా, ఏదో ఆరిపోయిన వెచ్చదనాన్ని రగిలిస్తున్నట్టు రెండు చేతులూ రాసుకున్నాడతను. మధ్యలో ఇన్ స్పెక్టరు వేపు చూశాడు. తన వేపే పోలీసు చూపులు చూస్తున్నాడు. తను చాలా మామూలు మనిషి. మెంటల్ కేసంటా డేవిటి? అదే అయితే తప్పు చేసానని ఎందుకు ఒప్పుకుంటాడు? చెప్తూనే ఉన్నాడు గదా, పొరపాటయిపోయిందని. చేసిన పొరపాటు వల్ల కొత్త ప్రాజెక్టు పని అంతా కొరగాకుండా పోయిందని తను ఎంత బాధ పడుతున్నాడో ఇన్ స్పెక్టరుకేం తెలుస్తుంది? ఎంతసేపటికీ తిట్టడం, కొట్టడం, జైల్లో పారెయ్యడం. ఇదీ వీళ్ళకి తెలిసింది. జైలు కెళ్ళడం తనకేదో సరదా అన్నట్టు మాట్లాడుతున్నాడు వీడు.

‘’బెయిలొస్తే ఇంటికి పోవచ్చనుకుంటున్నావా ?’’ అనసలు దాని గురించి అనుకోడం లేదు, అదే అన్నాడతను.

‘’నేను దాని గురించి ఆలోచించడం లేదు.’’

‘’నీకు ఉద్యోగం రాదు.’’

అప్రయత్నం గా అన్నాడతను. ‘’ఓ ఏడాది డెన్మార్కులో ఉన్నా బాగుండేది.’’

‘’అంటే, అక్కడీ బాద లేదా?’’

‘’నాకర్థం కావడం లేదు.’’

‘’నీకేం బాదగా లేదా? బయం లేనోడివని తెలుస్తానే ఉంది. నాల్రోజులు లోపలుంటే అదీ తెలుస్తుందనుకో.’’

‘’I am sorry. నేనేవీ చెప్పలేను.’

ఇన్ స్పెక్టరు వంగి అతని ముఖంలోకి చూస్తూ ‘’నువ్వంత వయలెంటు టైపులా కనిపించడం లేదు.’’ అన్నాడు . తెరమీది ఇన్ స్పెక్టరు ముఖం క్లోజప్ లో కనిపించింది పెద్దగా. తెరమీద పోలీసు ముఖం వెనక్కి పోయింది. అతనికి ఏవీ మాట్లాడా లనిపించడం లేదు. ఒక్కడే అలా కూచోవాలని ఉంది. ఇన్ స్పెక్టరు కి కూడా మాట్లాడా లనిపించలేదు. మళ్లీ సిగరెట్టు వెలిగించి ఓ దమ్ము లాగి లేచి వెళ్ళిపోయాడు. తెర ఖాళీ అయిపోయింది. కళ్ళు మూసుకున్నా డతను. అస్పష్టంగా అమ్మ , నాన్న కనిపించారు. వాళ్ళకు ఈ పాటికి తెలిసి ఉండాలి. చాలా ఏడుస్తారు. దీనికంటే అదే ఎక్కువ బాధ, తలకాయ నెప్పి.

వసంత అన్నిసార్లు చెయ్యి గిల్లినా పట్టించుకోకుండా తను ఇటువంటి తెలివి తక్కువ పనిచేశాడు. రాధిక మరో అరనిముషం ఉన్నా తను మనస్ఫూర్తిగా క్షమాపణలు చెప్పి ఉండేవాడు. అంతటితో అయిపోయేది. రాధిక కూడా క్షణం ఆగి అలోచించి ఉండవలసింది. తానెప్పుడూ ఆ అమ్మాయి తెలివి తేటలని మెచ్చుకుంటాడు. ఇన్ని సంవత్సరాలుగా తను ఎటువంటివాడో ఆమెకి తెలియదా? It was a bloody mistake. మంచివాళ్ళు కూడా పొరపాట్లు చేస్తారు. మరి రాధికకి ఎంత అనుభవం ఉన్నా పొరపాట్లు దొర్లినప్పుడు తను సరిదిద్దలేదా, సలహా లివ్వలేదా?

***

రాధిక వచ్చి పక్కన నిలబడింది. ఆమె కంటే ముందే ఆమె డియో అతన్ని చేరుకుంది. అతను వెంటనే పలకరించలేదు. అతని వేళ్ళు వేగంగా కదుల్తున్నాయి. అతని భుజం తట్టిందామె .

‘’కొన్నాళ్ళకి నా పేరు మర్చిపోతావు ‘’ అందామె. కూచోమని చెప్పి ఆమె వేపు తిరిగే డతను . ఆమె ఎప్పుడూ స్కర్టు వేసుకోదు. మోకాళ్ళ మీంచి స్కర్టు పైకి జరిగింది. నీలపు అంచు కింద ఆమె మోకాళ్ళు తెల్లగా గుండ్రంగా చక్కగా ఉన్నాయి. అతని చేతికి ఫైలు అందించింది రాధిక.

‘’ఒకసారి చెక్ చెయ్యాలి. నువ్వు చూస్తుంటే నా సందేహాలు అడుగుతాను.’’

అతను కాయితాలు మెల్లిగా తిప్పుతూ ఆమె డియో పీల్చుకుంటూ అయిదు నిముషాల తరవాత ‘’ఫైన్’’ అన్నాడు.

‘’నేనేం అడగొద్దా?’’

‘’అవసరం లేదు, గో ఎహెడ్ ‘’

అతను తల వెనక్కి వాల్చి రెండు చేతులూ పైకి ఎత్తి ఒళ్ళు విరుచుకున్నాడు. ఆమె వెళ్ళడానికి లేచింది.

‘’టీ తాగుదాం.’’ అందామె.

‘’ ఇప్పుడా?’’

‘’ఎప్పుడయితే ఏం?…..వస్తావా?’’

అతను లేచి నుంచుని ఆమె వేపు చూశాడు. తెరమీద రాధిక ఆకర్షణీయమైన ముఖం చిరునవ్వుతూ కనిపించింది. ఆమె కింద పెదవి చాలా బావుంటుంది.

‘’ఏంటి చూస్తున్నావు? Let us go.’’

‘’నువ్వు చాలా బావున్నావు.’’

‘’ఓకే , కమాన్.’’

చటుక్కున తెరమీద నవ్వుతున్న ఆమె ముఖాన్ని దగ్గరికి లాక్కుని ఆమె పెదాల్ని గట్టిగా ముద్దు పెట్టుకున్నా డతను . క్షణం సేపు ఆమె కేం చెయ్యాలో తోచలేదు. అతనే ఆమె పెదాల్ని వదిలి భుజం మీద చేతులు వేసి దగ్గిరికి లాక్కున్నాడు. ఆమె విదిలించుకుంది. ఆమెని పొదివి పట్టుకుని పెదాలతో ఆమె నోరు మూశాడతను. ఇద్దరూ తివాచీ మీదికి జారేరు . అతన్ని పక్కకి నెట్టడం ఆమె వల్ల కాలేదు. పది నిముషాలు తరవాత ఆమె మీదనుంచి లేచేడతను. ఆమె లేచి స్కర్టు సద్దుకుని అతని వేపు చూసింది. రాధిక కళ్ళలో కోపం, ఆశ్చర్యం… అతన్నీ లోకంలోకి తోశాయి. నిశ్శబ్దంగా ఆమె వేపు చూస్తున్నాడతను. ఆమె కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగేయి. విసురుగా బయటికి వెళ్ళిపోయింది… షిట్…. మర్యాదగా అడిగి ఉండవలసింది. పొరపాటు చేశాడు తను. బాత్రూంకి వెళ్లి వచ్చి అయిదు నిముషాలు అలాగే కూచుండి పోయాడు. కంప్యూటరు మళ్ళీ తెరిచి తెరలోకి వెళ్ళిపోయా డతను.

అరగంట తరవాత పోలీసు లొచ్చేరు. ఇన్ స్పెక్టర్ని అతను బాగా దగ్గిరకి వచ్చిన తరవాత గానీ గమనించలేదు.

**** (*) ****

వాల్‌ పోస్టర్

వాకిలి — Tue, 01 Aug 2017 18:41:19 +0000

గడ్డం మీద ఇంకా బొగ్గు మరకలు ఉండిపోయాయి. ఓ కంటి కొసన పుసులు వదల్లేదు. వెనక అరుగుమీద సగం పుచ్చిన చెక్క స్థంబానికి వీపు ఆనించి కూచునాడు మదార్ వలీ. సత్తుగిన్నెలోంచి గాజు గ్లాసులోకి టీ వడబోసింది బీ.

మోకాళ్ళమీద వంగి గ్లాసు తీసుకున్నాడు వలీ. కుర్చీ మీద కూచొని టీ తాగుతూ తమ్ముడి వైపే చూస్తోంది బీ. మదార్ వలీకి పదకొండేళ్ళుంటాయి. వాడికంటే ఏడెనిమిదేళ్ళు పెద్దది. ఎక్కణ్ణుంచో కాకి కోడిగుడ్డు డోల్ల తీసుకొచ్చి దొడ్లో పడేసింది. ఉదయం ఎనిమిది దాటిపోయింది.

టీ చప్పరిస్తూ వలీ అడిగేడు.

“నానెళ్ళాడా?”

తమ్ముణ్ణి చూస్తూ బీ తొట్రు పడి అంది.

“ఏమో నిషా దిగింది ఎళ్ళేడు. జేబులో ఇరవై దొరికాయి”

“రాత్రి లేటయిందా? నానొచ్చి పండుకున్నాడు?” ఆఖరి గుక్క టీ తాగి గ్లాసు గిన్నెలో పడేస్తూ చెప్పింది బీ.

“రమణమ్మ సినిమాకి పోదావంది. పోయినా”

తమ్ముడేవీ అన్లేదు. గ్లాసు అక్కకందించి కాళ్ళు బారజాపి కుచున్నాడు. అరుగు మూల చీపురు తీసుకొని లోపలికి వెళ్ళింది బీ.

ఊరి మధ్య బస్తీ అది. నగరాన్ని చీలుస్తూ సూటిగా పోయే రహదారికి ఒక వైపు సినిమాహాలు, ఒక పక్క అసంఖ్యాకంగా వెలసిన షాపుగొళ్ళ మధ్య నుంచి ఓ సన్న రోడ్డు చీలి పర్లాంగు దూరం సాగి పల్లంలో ఆగిపోతుంది. రోడ్డు ఆగిన చోటు నుంచి బస్తీ మొదలైంది. చివికిపోయిన ఇటుకమేడలు, ఎముకలు వెళ్ళుకొస్తున్న పెంకుటిళ్ళు, గుడిశలూ, బస్తీ అంతా చిక్కుపడ్డ దారం ఉండలా వుంటుంది.

లోపలికి వెళ్ళటం కంటే బయటకి రావడం కష్టం. ఇళ్ళను వేరుచేస్తూ కాలవలున్నాయో, రోడ్లు కాలవలయిపోయాయో చెప్పటం కష్టం. గాలి వీచినప్పుడల్లా బస్తీ అంతా మోకాళ్ళలోతు నీళ్ళలో కరుగుతూ ఉంటుంది.

మదార్ వలీ ఇల్లు మొదట్లో ఉంది. తెల్ల ఎరువుల బస్తాలు కలిసి కుట్టిన పరదా పెంకుటింటి ద్వారం ముందు వేలాడుతోంది. ముందు చిన్న పంచ, లోపల రెండు గదులూ, వెనక సన్నని అరుగూ, నాలుగు లుంగీల మేర పెరడూ, పెరట్లో ఓ పక్క ఇటుక గోడల పాయిఖానా, ఓ పక్క తాటాకుల స్నానాల గదీ, రెండింటికీ కప్పుల్లేవు. అరుగు మీద బారుగా నాలుగు ప్లాస్టిక్ బాల్చీలలో, ఓ సత్తు బిందెలో నీళ్ళు తెచ్చి పోసింది బీ, ఉదయమే.

చీపురు తీసుకొని అరుగు మీదకి వచ్చింది బీ. మొండి చీపురు చర చర శబ్దం చేస్తోంది.

“పనికి బోవా? మొకం కడగరాదూ సరిగా? ”

ఒంగి తుడుస్తున్న అక్కను చూశాడు వలీ. పాత జాకెట్టూ పరికిణీలో వుందామె. చామన చాయ, సన్నగా, పెద్ద జుట్టుతో కొంచెం పెదాలు, బీ అంత అందమైంది కాదు. చిత్తడి నేలలో, ఏ విత్తనమో తెలీని ఏపుగా పెరిగిన మొక్కలాంటిదామె. దానికి

ప్రత్యేకమైన పరిమళం లేదు. దారిద్ర్యాన్నీ, దైన్యాన్నీ నిశ్శబ్దంగా ధిక్కరించే వక్షస్థలం బీలో కనిపించే ఒకే ఒక జీవ లక్షణం.

ఒంగి తుడుస్తున్న ఆమెనే చూస్తున్నాడు వలీ. సమాధానం రాకపోయే సరికి తలెత్తి తమ్ముడు వేపు చూసిందామె.

వాడు కళ్ళు తిప్పుకున్నాడు. పక్కకి తిరిగి చిమ్మటం ప్రారంభించింది బీ.

“కొట్టేడు బోసడికే”

“నువ్వేం జేశావ్?”

“ఏంజేయలే”

“సరే ఎళ్ళు”

ఒక క్షణం అలాగే కూచుని లేచాడు వలీ. చీపురు అరుగు మూల పడేసి టీ గిన్నెలు తీస్తూ అంది బీ.

“రేపు నీకు కొత్త జుబ్బా తెస్తా”

మదరవలీ నవ్వేడు. నల్లగా బక్క పలచగా ఉంటాడు వలీ. పల్చటి పెదాలు ఒక పక్కకు సాగి వాడు నవ్వితే బుగ్గమీద చిన్న సొట్ట పడుతుంది. వాడు నవ్వితే చూట్టం బీ కి ఇష్టం.

“ఎల్లు, పో”

అరుగుమీంచి గెంతి, డబ్బతో నీళ్ళు తీసుకొని పాయిఖానా వేపు నడిచాడు వలీ. గిన్నెలు తోమడం మొదలు పెట్టింది బీ. (“ఈడు అన్నం పెడతాడో, ఇంట్లోంచి భాడకో పొమ్మంటాడో!”). వలీ మయిన్ రోడ్డు మీద కరీం హోటల్లో క్లీనరు. రాత్రి కరీం లెంప వాయించాడు. (“మూడు కప్పులు పగలేసావ్. పైసా నువ్వు కడతావా, నీ అక్కని పంపిస్తావురా”) వలీ రెండు బూతులు గొణిగేడు. అవి జనాంతికం అయిపోయాయి. వాడికి అక్కంటే ఇష్టం. వలీ ఎనిమిదో ఏట తల్లి రైలు కింద పడింది. తల్లి రైలు పట్టాల వరకూ ఎందుకో వెళ్ళిందో, గేట్లోంచి వెళ్ళకుండా పట్టాలకడ్డంగా దాటటం ఎందుకో వలీకి అర్ధం కాలేదు. భార్య పోయినందుకు సంతాప సూచకంగా ఖాదర్ వారం రోజులు తాగేడు. తర్వాత రోజూ సాయంత్రం ఇంటికి తాగొచ్చేవాడు. ఖాదర్ ఏం చేస్తుంటాడో ఎవరికీ తెలీదు. అయితే కనీసం రెండు రోజులకోసారయినా ఇంటికొస్తుంటాడు. తాగిన నిద్రలో ఉండగా బీ అతని జేబులో డబ్బులు తీస్తుంటుంది. వలీకి తండ్రి అంటే ఆసహ్యం. వాడికి కరీమ్‌ని చూస్తే ఖాదరూ, ఖాదర్ ని చూస్తే కరీం జ్ఞాపకం వస్తారు.

వాడింకా రాత్రిళ్ళు అక్క పక్కనే పడుకొంటాడు. నిద్ర మెళకువ వచ్చినప్పుడు బీ గుండెల మీద చెయ్యేసి పడుకొంటాడు. తరచుగా వాడు బీకి దగ్గరగా జరిగినప్పుడల్లా ఉక్కలో ఓకటి రెండు క్షణాలు ఏదో అగరొత్తుల పరిమళం వస్తుంది.

బీ గబగబ వంట చేసి స్నానం చేసింది. భుజానికి సంచీ తగిలించుకొని బయట పడింది. బీ రమణమ్మ దగ్గర కుట్టుపని చేస్తుంది. ఓ అరడజనుకి పైగా అమ్మాయిలు అమె దగ్గర పని చేస్తుంటారు. కన్నూ ముక్కూ తీరుగా ఉన్న అమ్మాయిలెవరైనా చిక్కుల్లో ఉంటే రమణమ్మ మనసు చివుక్కు మంటుంది. మార్గం చూపిస్తుంది. బుగ్గన నిత్యం నలిగే తాంబూలంతో , రిక్షా అంతా సరిపడే మధ్యభాగంతో, ఆ ప్రాంతంలో ఎవరూ రమణమ్మ కుట్టుపని చేయగా చూడలేదు.

వలీ హోటల్ గుమ్మం ముందు నుంచున్నాడు. చుట్ట వెలిగించి అగ్గిపుల్ల పారెయ్యబోతూ చూశాడు కరీం. అతనివైపే చూస్తున్నాడు వలీ.

“ఏం కావల్రా?”

“డూటీ కొచ్చే”

“డూటీకొచ్చావా! ఎవడ్రమ్మాన్నడంట చల్”

తలొంచుకొని నించొన్నాడు వలీ.

“డూటీలో జేరతా”

వాడివైపు దీర్ఘంగా చూసి చెప్పేడు కరీం.

“రేపురా! ఈడ్నించి పో! ఇంటికాడెవరున్నారు?”

“దేనికి?”

“పనుందిరా”

“ఎవరూ లేరు. అక్క కుట్టుమిషను కాడికి పోయింది”

మళ్ళీ రోడ్డు మీదకొచ్చేడు వలీ. జేబులో రెండు రూపాయలున్నాయి. రోడ్డు దాటి సినిమాహాలు దగ్గర బండిలో ఇడ్లీ తిని, టీ తాగి, బీడీ వెలిగించి నుంచున్నాడు వలీ. రోడ్డు మీద రద్దీ ఎక్కువైంది. బస్సుల్లోంచీ వెళ్ళుకొస్తున్నారు మనుషులు. అప్పుడు చూశాడు వలీ. పేవుమెంటు పక్కనుంచీ వెళుతోంది టైరు బండి. దాని పక్కనే ముగ్గురు మనుషులు పలుగూ పారలతో నడుస్తున్నారు. బండి మీద బోర్లా పెద్ద రేకులతో వేసిన హోర్డింగ్ బండీ, మనుషులూ శవయాత్రలా అనిపించింది.

“అగ్గీ”

తేరుకొని చూశాడు వలీ. నలుగురు కూలీల్లో ఒకడు నోట్లో సిగిరెట్టు పెట్టుకొని ఎదురుగా నుంచొన్నాడు. దమ్ములాగి బీడీ ఇచ్చాడు వలీ. ఆఖరి దమ్ము లాగి బీడీ అవతల పారేసి బండి వెనక చేరాడు. సినిమాహాలు దాటిన తర్వాత కొంతదూరంలో ఖాళీ స్థలం ఉంది. ఏదో ప్రభుత్వ కార్యాలయం బోర్డు, ప్రహరీ గోడ తప్ప అక్కడేవీ లేవు. బండి గోడవారగా ఆగింది. గోడని ఆనుకొని నేలమీద బొగ్గుతో గుర్తులు పెట్టి ఉన్నాయి. నలుగురూ మాట్లాడుకొని గుర్తులు పెట్టిన చోట తవ్వడం మొదలు పెట్టారు. లోతుగా రెండు గుంటలు తవ్వి పలుగూ పారా పక్కన పడేసి బీడీ వెలిగించారు వాళ్ళు. గుంతల్లోంచి మట్టి తీసిన చేతులనిండా తడి మట్టి అతుక్కు పోయింది. తీరిగ్గా బీడీలు కాల్చి, బండిని గుంతలకు దగ్గరగా జరిపి రేకు చట్రాన్ని కిందికి దించి నిలబెట్టేరు. వలీ దగ్గరగా వచ్చి చూశాడు. బండి, మనుషులు దగ్గరగా ఉండటంతో ఏవీ సరిగా కనిపించటంలేదు. రేకు చట్రాన్ని గుంటలో దింపటానికి సర్వి కాళ్ళు బిగించి ఉన్నాయి. నలుగురూ ప్రాణప్రదంగా ఎత్తి, కేకల మధ్య బూతుల మధ్య నవ్వుల మధ్య దాన్ని పాతి పెట్టారు.

హోర్డింగ్ ఎదురుగా వచ్చి నిలుచున్నాడు వలీ. వాడితో పాటు మరో ఇద్దరు కుర్రాళ్ళు, ఓ రిక్షావాడు దాన్నే చూస్తున్నారు. రేకు కొత్త రంగులు ఎండలో తళ తళ మెరుస్తున్నాయి. దీర్ఘ చతురస్రాకారంలో చక్కటి లేత రంగులు. ఎదురుగా నుంచొని రెండు చేతులే వెనక్కి కట్టుకొని తల పైకెత్తి వలీ జాగ్రత్తగా చూశాడు. ఇరవై నిముషాలు చూసింతర్వాత హోర్డింగ్ వాడి మెదడులో మొలిచింది. మెడ నొప్పి పుట్టింది. వెనక్కి చూస్తూ సినిమా హాలు వైపు నడిచాడు. చుట్టూరా మోగే కారు హారన్లు, మోటార్ల శబ్దాలూ లీలగా వినబడుతున్నాయి వలీకి. హాలు దగ్గర ఆగి బడ్డీ కొట్లో మరో రెండు బీడీలు కొన్నాడు.

రెండో బీడీ వెలిగించగానే వాడికి బీని చూడాలనిపించింది. రమణమ్మ ఇంటివైపు నడివాడు వలీ. నడుస్తున్నా వాడి మనసులో విచిత్రమయిన స్థబ్దత ఏర్పడింది. ఆ స్థబ్దతలో రంగు రంగుల హోర్డింగ్ బరువుగా ఇమిడిపోయింది. వాడిని తేరిపారచూసి బీని బయటకు పంపించానంది రమణమ్మ. ఆమె ఎర్రటి నోటి వైపు ఓ సారి కోపంగా చూసి మళ్ళీ రోడ్డు మీదకు వచ్చేడు వలీ. వాడికి అక్కను వెంటనే చూడాలనిపించింది.

మధ్యాన్నం వరకూ రోడ్ల మీద తిరిగి ఇంటికెళ్ళేడు వలీ. బోంచేస్తూ పనిలోకి వేళ్ళలేదని చెప్పేడు.

“నే జెప్తాలే” అంది బీ. వలీకి ఎందుకో అక్కని మొదటిసారి చూస్తున్నట్టుగా ఉంది. మంచం ఎక్కి పండుకోగానే నిద్రే పట్టేసింది.

సాయంత్రం ఐదు దాటింది. టీ తాగి మొహం కడుక్కుని బయటకు వెళ్ళిపోయాడు వలీ. రోడ్డు దాటి సినిమాహాలు దగ్గర బీడీ వెలిగించి అప్రయత్నంగా హోర్డింగ్ దగ్గరికెళ్ళి నుంచొన్నాడు. లేత రంగుల్లో అందంగా వేసిన తాజ్‌మహల్ టైల్స్ ఫేక్టరీ హోర్డింగ్ అది. (‘ఇంట్లో తాజ్ చల్లదనం. మీ చుట్టూ తాజ్ సౌందర్యం’) పెద్ద హాలు. హాలు నిండా రంగుల్లో పరిచిన టైల్సు. కిటికీలోంచి తోటలో పచ్చటి చెట్ల పచ్చటి తలలు కనిపిస్తున్నాయి. సినిమాల్లో కూడా వలీ అటువంటి ఇల్లు చూడలేదు. గది మధ్యలో చల్లని నేల మీద పడుకొని ఉందామె. మోచేతుల మీద ముఖం ఆనించి , విశాలమైన కళ్ళు ఎత్తి చూస్తోందామె. అనిమేషలా, గంధర్వ కాంతలా ఆమెకీ ప్రపంచం తాలూకూ దుమ్మూ, ధూళీ, పెట్రోలు వాసనలు సోకడం లేదు. ఆమె ఎదురుగా ఎవరో కుర్చీలొ కూచొని ఉన్నారు. మనిషి పూర్తిగా కనిపించడు. ఖరీదైన పేంటు కాళ్ళు రెండు మిసమిస లాడే నల్లని బూట్లతో ఒకదాని మీద ఒకటి వేసుకొని కూచొన్నాడు అతను. ఆమె వంటి మీద సముద్ర నీలం చీరలాంటి దుప్పటి వేసుకొంది. చీర నడుం పైభాగం సరిపోలేదు.

నల్లటి అలలా లేచి పరుచుకొన్న ఆమె జుత్తు భుజాల మీంచి వీపు మీదికు ప్రవహిస్తోంది. భుజాల కింద సన్నటి ఒంపుని చూస్తూఉండిపోయాడు వలీ.

వలీ చుట్టూ చీకటి పడింది. రోడ్డు మీద దీపాలు వెలిగాయి. కార్ల కళ్ళు వెలిగేయ్యి. వలీ రోడ్డు దాటి అవతలకు వెళ్ళేడు. హోటలు రద్దీగా ఉంది. బిల్లులు వసూలు చెయ్యటంలో హడావిడిగా ఉన్నాడు కరీం. రేకు టేబిలు మీంచి కప్పులూ, ప్లేట్లూ, బాల్చీలోకొ వేసుకొంటూ లోప్లలినుంచీ నారాయణ నవ్వేడు. చెయ్యి ఊపి, రేపొస్తానని సంజ్ఞ చేసి, మరోసారి కరీం వైపు చూసి బయల్దేరాడు వలీ. కరీంది బట్టతల. నోట్లో రోజులో చాలాభాగం సిగిరెట్టు తగలడుతూ ఉంటుంది. చిన్న కళ్ళకు సుర్మా పెట్టుకొంటాడు. చప్పి దవడలనిండా సూదులు గుచ్చినట్టు చిల్లులు. సిగిరెట్టు నోట్లోంచి తీసినప్పుడల్లా క్లీనర్లని బూతుతో కేకెయ్యటం కరీం అలవాటు. ఖాదర్ మొహం కూడా సన్న చిల్లుల మయం. వలీకి అప్పుడప్పుడూ కరీం, ఖాదర్ ఇద్దరూ రైలు కింద పడి చచ్చినట్టు కలొస్తూంటుంది. ఒకసారి బీతో చెప్తే వాడి తలని పొట్టకి అదుముకుంటూ అరగంటసేపు నవ్వింది.

పేవ్‌మెంటు మీద ఇనప రైలింగ్ మీద కూచున్నాడు వలీ. బాగా చీకటి పడిపోయింది. ఇంటికెళ్ళే సందు చీకటి కాలవలా ఉంది. తరచుగా జనం వెళ్ళి సందుగోడవేపు నుంచొని వస్తున్నారు. వలీ మనసులో ఇదివరకు లేని చైతన్యం లాంటిదేదో కదలడం మొదలైంది. మళ్ళీ బీ జ్ఞాపకం వచ్చింది. అక్క జ్ఞాపకం రాగానే వాడికి సంతోషం అనిపించింది.

“ఇంటికి రావా, ఈడ కూచున్నావు?”

ఉలిక్కి పడ్డాడు వలీ. బీ పక్కనే నుంచొని ఉంది. ఆమె చేతిలో ప్లాస్టిక్ బుట్టలో ఉల్లిపాయలున్నాయి. వలీ నవ్వేడు. ఇద్దరూ చీకటి సందులోకి నడిచారు. ముక్కుకి చెయ్యడ్డం పెట్టుకొంది బీ.

గదిమూల కోడిగుడ్డు దీపం తగ్గించి ఉంది. గోడ మీద నీడల్లా రెండు బల్లులు ఉండుండి కదులుతున్నాయి. తెరచిన కిటికీలోంచి గాలి రావటం లేదు. తరచుగా వాసన తప్ప. ఇద్దరికీ విసురుతూ బీ ఎప్పుడో నిద్రపోయింది. వలీ బోర్లా పడుకొని ఒక చెయ్యి అక్క నడుం చుట్టూ వేసి పడుకున్నాడు.

తోట రాత్రి పడ్డ వర్షానికి తడిసింది. ఉదయపు ఎండలో మరీ పచ్చగా ఉండి, చెట్లు కమ్మగా నిట్టూరుస్తున్నాయి. కిటికీ పక్కనే విరబూసిన పూవులు బీ గుండెలనిండా పరిమళాలు నింపుతున్నయి. తలారా స్నానం చేసి, ఆరడానికి ఎర్ర టర్కీ టవలు చుట్టుకొందామె. లేత నీలం చీరలో బీ నీరసంగా, అందంగా ఉంది. టీపాయి మీద వెండి ప్లేట్లో పరాఠాలు పూల వాసనలో కలిసి పరిమళిస్తున్నాయి. బయట కారు హారన్ మోగింది. బీ వాచి వేసుకొంటుండగా లోపలికొచ్చాడు వలీ. కంగారుగా వచ్చి కుర్చీలో కూచొన్నాడు. బీ వెండి గిన్నిలో కమ్మటి మాంసం కూరలో ముంచి పరాఠా ముక్క తమ్ముడి నోటికి అందించింది. పసుపు పచ్చ రంగు చొక్కా వలీ వణ్టిరంగులో కలిసిపోయింది. పట్టులాంటి జుట్టు గాలికి కలవరపడుతూ మొహం మీద పడుతూంటే మధ్య బీ వెనక్కి తోస్తోంది.

మెట్ల మీద నుంచుని బీ బుగ్గ మీద మెత్తగా ముద్దు పెట్టుకొంది. చెయ్యి ఊపి కార్లో వెనక సీట్లో కూరుకుపోయాడు వలీ. పెద్ద పడవలా తెల్లటి కారు నదిలోకి జారిపోయింది. నలుగురు మనుషులు శవాన్ని మోసుకుపోతూ అద్దంలోంచి కనిపించారు. కారు వాళ్ళని దాటుతుండగా అగరొత్తుల వాసన కిటికీలోంచి వచ్చి పడింది.

“ఎవరు?”

“టీ స్టాలు కరీం బాబూ” అన్నడు డ్రైవరు.

ఒళ్ళో తల పెట్టుకొని జుట్టులో బంగారు రంగు వేళ్ళు కదుపుతూ నిద్రపుచ్చింది బీ. వలీ నిద్ర నీలిమలోకి జారిపోయాడు. తమ్ముడి తల మెల్లగా వళ్ళోంచి దిండు సువాసనల్లోకి జార్చి భర్త దగ్గరికి వెళ్ళిపోయింది బీ. తల కదిపి దిండు ముఖం మీదకి లాక్కున్నాడు వలీ.

“ప్చ్”

అంటూ చటుక్కున లేచింది బీ. చెమటతో తడిసిన ఆమె పొట్టలోకి వలీ మొహం కూరుకు పోయింది. జుట్టు ముడేసుకుంటూ లేచి కూచొందామె.

“ఎదవా”

వెల్లకిలా పడుకొని బద్దకంగా బీ వైపు చూశాడు వలీ. లేచి కూచొని అక్కవైపు చూసి నవ్వేడు.

వలీ ఉదయమే పనిలో చేరేడు. వీలైనప్పుడల్లా కరీం వైపు చూస్తున్నాడు. వాడిలో విచిత్రమైన ఉత్సాహం కడుపు నిండుగా ఉంది. బిర్యానీ తిన్నట్టు , మధ్యాహ్నం అన్నం తింటూ పెద్దగా నవ్వేడు. వాడలా నవ్వడం చూడ్డం నారాయణకి మొదటి సారి. టేబిలు దగ్గర్నించి అరిచాడు కరీం.

“ఏరా బామ్మర్దీ నవ్వుతుండావే?”

సాయంత్రం నారాయణ, వలీ టీ తాగి, బీడీలు వెలిగించి ‘తాజ్‌మహల్ ‘ దగ్గరికొచ్చేరు. దాని వైపే చూస్తూ నుంచున్నాడు వలీ. తోటలోంచి చల్లటి గాలి తగిలింది వాడికి.

“మా ఇల్లే” అన్నడు వలీ.

వలీ వైపు చూసి పెద్దగా నవ్వాడు నారాయణ.

తరవాత వారం రోజులూ వలీ బొంగరంలా పనిచేశాడు. కరీంని చూసిన కొద్దీ కరీం శవం గుర్తొచ్చి హాయిగా ఉంది వాడికి. రోజూ రాత్రి బీ విసుక్కుంటున్నా మరీ దగ్గరిగా జరిగి పడుకొంటున్నాడు వలీ. ఉక్కా, చెమట, కిటికీ ధారపోసే వాసనలూ వాణ్ణి బాధించటం మానేశాయి. నిద్రలోకి జారేముందు కళ్ళు మూసుకొని రోజుకో చల్లటి కల కనడం అలవాటైంది వాడికి. వలీ ఆలోచనలెప్పుడు కరీం చుట్టూ తిరుగుతూండేవి. తరచుగా కరీం వాడిని చావబాదినట్టు కలొస్తూండేది. వేరే కలలు కనడానికి వలీకి ఎప్పుడూ అవకాశం కలుగలేదు. ఎప్పుడేనా సినిమాలు చూసినా కరీం కల్లో పగ తీర్చుకోవడానికి మాత్రం సరిపోయేవి.

ఇప్పుడు ఒకరోజు రాత్రి ఖాదర్ వాడి తోటమాలి. మరో రోజు కరీం ఒంటి కాలితో డాల్డా డబ్బాతో కార్లో కుచున్న వలీనిఈ, రోడ్డు మీద వాళ్ళనీ అడుక్కుంటుంటాడు. ఓ రోజు పెద్ద తెల్ల కారులో వాడూ నారాయణా సినిమా కెళ్ళారు. రోజూ ముఖ్యంగా ందాక్క ఒళ్ళో మెత్తని పరుపు మీద నిద్ర. వలీ చుట్టూ ‘తాజ్‌మహల్ సౌందర్యం, చల్లదనం ‘ కమ్ముకున్నాయి. పగలు ప్లేట్లూ , కప్పులూ కడగడం, తియ్యడం ఇబ్బందిగా లేదు. పగలు అవాస్తవంగా , రాత్రి వాస్తవంగా వాడి పదకొండేళ్ళ జీవితం వ్యత్యస్తంగా ఓ కొత్త కక్ష్యలో తిరగడం ప్రాంబించింది. బీ రోజు రోజుకీ అందంగా కనిపిస్తోంది వాడికి.

మరో పది రోజుల తరువాత ఓ రోజు మధాహ్నం కరీం బజారుకని సంచి తీసుకొని వెళ్ళిపోయాడు. కరీం వెళ్ళిన అరగంటకి ఇప్పుడే వస్తానని చెప్పి బయటపడ్డాడు వలీ. వాడికివాళ సాయంత్రం నారాయణతో సినిమాకెళ్ళలని ఉంది. బీడీ కాల్చి, అప్రయత్నంగా ఇంటి వేపు తిరిగాడు వలీ. సందులో ముగ్గురు పక్కపక్కనే గోడవేపు తిరిగున్నారు. సందు తిరుగుతున్న వలీ కాళ్ళు తడిశాయి (‘ఎదవ కొడుకులు’)

ఇంటి తలుపు వేసి ఉంది. రెండు మెట్లూ ఎక్కి బీని పిలవబోయి ఆగి పోయాడు. నిద్రపోతుంటే అక్కని లేపడం వాడికిష్టం లేదు. కానీ బీ మధ్యాహ్నం రమణమ్మ దగ్గర ఉంటుంది. మళ్ళీ అరుగెక్కి కిటికీ తలుపు చిల్లులోంచి లోపలికి చూశాడు వలీ. గది అవతలి తలుపు ఒకటి తీసే ఉంది. పలుచని చీకట్లో ఉందా గది. మంచం మీద పడుకొని ఉంది బీ. లోపలి చీకటికి కళ్ళు అలవాటు పడ్డాయి. వాడి గుండె రెంచీలో పెట్టి నొక్కినట్టయింది. బీ పక్కనే మోచేతి మీద ఆని మరో వ్యక్తి పడుకొన్నాడు. అతని రెండో చెయ్యి యధాలాపంగా బీ నడుం మీద వుంది. అతని కాలు ఆమె కాలి మీద వేసి ఉంది. వలీ చూస్తుండగానే మంచం మీంచి లేచి తాడు మీద లుంగీ చుట్టుకుని నుంచొన్నాడు కరీం. ఇప్పుడు బీ నగ్న శరీరం స్పష్టంగా కనిపించింది వలీకి.

మెట్లు దిగి హోటలుకి వెళ్ళిపోయాడు వలీ. కడుపు మీంచి కారు వెళ్ళినట్టుంది. వెనకాల తొట్టిదగ్గర కప్పులు కడుగుతూ మూడు కప్పులు పగలకొట్టి కాలవలోచి బయటకు తోశాడు. కప్పులు కడుగుతూ మోకాళ్ళ మధ్య తల పెట్టుకొని ఏడిచాడు వలీ. సాయంత్రం నారాయణకి చెప్పకుండా వెళ్ళిపోయాడు. బస్సులూ, కార్లూ, లారీలు అన్నీ వాడి మీదకు వస్తున్నట్టే ఉంది. కరీం ని వాడికి వచ్చిన బూతులన్నీ తిట్టాడు. రాత్రి పది గంటలవరకూ తిరిగి ఇంటికెళ్ళాడు వలీ. బీ తిట్టినా అన్నం తినకుండా , కింద చాపేసుకొని పడుకున్నాడు. రాత్రి వాడు చచ్చిపోయినట్టూ కరీం నవ్వుతున్నట్టూ కలొచ్చింది. రెండొ రోజు అర్ధరాత్రి మెలకువ వచ్చింది బీ కి. చాపమీద పడుకొని నిద్రలో ఏడుస్తున్నాడు వలీ. తమ్ముడికి ఏమయ్యిందో అర్ధం కావటం లేదామెకి. వలీకి రాత్రిళ్ళు వాడికే అర్ధం కాని చీకటి కలలొస్తున్నాయి. అక్క వైపు చూడ్డానికి భయంగా ఉంది వాడికి. సిల్కు, పట్టు బట్టల్లోంచి, పాల రాతి ఇంట్లోంచి బయటపడి బీ ఇప్పుడు వలీ కళ్ళకి మురికిపాతల్తో ఇబ్బందిగా , కొత్తగా కనిపిస్తోంది.

సాయంత్రం బీడీ వెలిగించి సినిమాహాలు దగ్గర నుంచొన్నాడు వలీ. హంసలాంటి పెద్ద తెల్లకారు ఆగింది. అందులోంచి నడి వయసు తెల్లటి వ్యక్తి, ఆయన, ఇద్దరు పిల్లలూ దిగేరు. ఆనమె వయసు బీ అంత ఉంటుంది. కుంకుమా బంగారం కలిసిన రంగులో వుందామె. నేలమీద మోపిన ఆమె పాదాలు ఏవో ఎర్రని పువ్వుల్లా ఉన్నాయి. తమ్ముడి భుజం మీద చెయ్యి వేసి లోపలికి వెళ్ళిపోయింది. కారు కదిలిపోయింది.

బీడీ అవతల పారేశాడు వలీ. కారు రోడ్డు ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయింది. అప్రయత్నంగా హాలు దాటి ‘తాజ్‌మహలు ‘ వైపు నడిచాడు. లైట్లు వెలిగేయి. హోర్డింగు ఎదురుగా నుంచున్నాడు వలీ.

తెల్లరంగు వేసి ఉన్న చట్రం మీద పెద్ద రెండు ఎక్స్ గుర్తులూ, ఓ పక్కగా పేడ ముద్ద వేసి ఉన్నాయి.

**** (*) ****

( 5-4-1991, ‘ఆంధ్రజ్యోతి సచిత్ర వార పత్రిక ‘ నుంచీ )

Appreciation చాలదు ఈ వయసులో, critical appreciation కావాలి. – పతంజలి శాస్త్రి

వాకిలి — Sun, 31 Jan 2016 23:00:19 +0000

తల్లావజ్ఝల పతంజలి శాస్త్రి గారు మనదైన వాతావరణానికి భంగం కలక్కుండా సంప్రదాయ ఆధునిక కథనరీతుల్ని జోడించిన కథకుడు. ఆయన కథలు తెలుగు ప్రాదేశిక సరిహద్దుల మధ్య జరుగుతూ కూడా ఒక విశ్వవ్యాప్త దృక్పథాన్ని కలిగివుంటాయి. ఈ ఇంటర్వ్యూ గత ఏడాది వేసవికాలం మధ్యాహ్నం రాజమండ్రిలో ఆయన ఇంట్లో జరిగింది. ఆయన మెదడు ఒకేసారి పలు ఆలోచనల్ని తెచ్చిపోస్తుంటే, వరుసక్రమానికి బంధీ అయిన మాట వాటిని కొంత కలగాపులగంగా వ్యక్తం చేస్తుందనిపిస్తుంది. వాటిని కాస్త అటూయిటూ చేసి ఈ ఇంటర్వ్యూ కూర్చటం జరిగింది.

ఇంటర్వ్యూ: ఫణీంద్ర

1. మీపై రచన దిశగా పడిన తొలి ప్రభావం గురించి చెప్పండి?

ఎక్కువ కుటుంబంమే. నేను ఆరోతరగతిలోనే మొట్టమొదటి కథ రాశాను. ఇల్లంతా పుస్తకాలు ఉండేవి, ఇంటికి ఎంతోమంది కవులూ గాయకులూ గొప్పగొప్ప వాళ్లు వచ్చి పోతూ ఉండేవారు. మూడుతరాల కవులతో నాకు ప్రత్యక్ష పరిచయం ఉంది.

2. మొదట్లో మిమ్మల్ని బాగా ప్రభావితం చేసిన రచయితలెవరు?

ఏ ఒక్క రచయిత ప్రభావమో లేదు, ఒక్కొకళ్లు ఒక్కో విధంగా ప్రభావితం చేశారు. నేను కాలేజీ స్థాయికి వచ్చేసరికి – నేనే కాదు మా తర౦ అందరికీ గురువులు ఎవరంటే – మపాసా, సోమర్సెట్ మామ్, ఇక ఆ మూడో పేరు ఓ. హెన్రీ కావచ్చు, ఇంకెవరన్నా కావచ్చు. మపాసా నన్ను బాగా ప్రభావితం చేశాడు. అతను కథకు వాతావరణాన్ని గొప్పగా సృష్టిస్తాడు. సోమర్సెట్ మామ్ ను అప్పట్లో ఇష్ట పడ్డాం గానీ నిజంగా చెప్పాలంటే పెద్ద గొప్ప రచయిత కాడు, లోతు తక్కువ. కొందరైతే ఆయన్ని కమర్షియల్ రైటర్ అని తీసిపారేశారు. కానీ కథ గొప్పగా చెప్పగలడు. సంచార కవులూ రచయితల తరంలో దాదాపు ఆఖరివాడు.

నేను చాలా చిన్నప్పటి నుంచే రాస్తుండేవాడ్ని. ఒకసారి నాన్నగారు ‘ఏవిట్రా రాస్తున్నావ్, ఇలా పట్రా’ అన్నారు. రాసింది చదివి, ‘ఇందులో ఒక్క వాక్యం నీ సొంతం లేదు. నీకు తెలియకుండా అవీ ఇవీ ఏరుకొచ్చి ఒక చోట పెట్టావు. ఎప్పుడూ నీకు తెలియని జీవితం గురించి రాయకు. ఎప్పుడైతే ఒకరిలా రాద్దామని అనుకుంటావో, ఇక అప్పుడు నువ్వు మిగలవురా’ అని అన్నారు.

ఇంకొకటి – ఇది 1965 నాటి మాట – నేను ఎమ్మే చదివేటపుడు యూనివర్శిటీకి వెళ్ళే దారిలో మా ఫేమిలీ ఫ్రెండ్ ఆచంట జానకీరామ్ ఉండేవారు. నేను ఆయన ఇంటి దగ్గర కాసేపు కూర్చుని వచ్చేవాడిని. అప్పటికే కొన్ని కథలు రాశాను. అప్పుడే జ్యోతిలో ఒక కథ వచ్చింది. ఆ కథ ఎలా ఉందని అడిగాను. “నువ్వు కథ చాలా బాగా రాయగలవురా. కానీ నీకున్న మేధాశక్తిని పాఠకుడి నెత్తి మీద రుద్దటానికి ఎప్పుడూ ప్రయత్నించకు. నీకు నిజంగా జ్ఞానం ఉంటే అది పాఠకుడికి కూడా తెలియకుండా చిన్న హోమియోపతి మాత్రలాగా ఇవ్వాలి. Writer’s intelligence should not offend the reader,” అన్నారు.

ఈ రెండూ సలహాలనీ నా జీవితంలో ఇప్పటికీ మర్చిపోలేదు. నేను సాహిత్య సభలకీ, సంరంభాలకీ చాలా దూరంగా ఉంటాను. వాటి మీద గౌరవం లేక కాదు, నా పద్ధతి అది. వెళ్ళినా వెనక కూర్చుంటాను, మాట్లాడాల్సి వస్తే నా వృత్తి గురించి మాట్లాడి వచ్చేస్తాను. మాట్లాడాలంటే ఎంత తెలియాలి? చాలా పెద్దవాళ్ల మధ్య పెరిగాను నేను. తల్లావజ్ఝల శివశంకరశాస్త్రి, మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ… ఎవరి పేరైనా చెప్పండి. అంటే ఏడెనిమిది అడుగుల పొడవున్న వాళ్ళ మధ్య మనం నాలుగైదు అడుగుల పొడవున్నవాళ్లం అయితే ఎలాగుంటుంది? ఆ వినయం అలా అలవాటయింది. నా స్నేహితులు కొంతమంది “వినయం అవసరమే కానీ, నీకు కాస్త ఎక్కువే” అంటూంటారు. అయ్యుండొచ్చు. కానీ నాకు అలా మౌనంగా ఉండటం ఇష్టం.

3. మీరు చదివింది చరిత్ర, ఆర్కియాలజీ. ఎక్కువభాగం జీవితాన్ని గడిపింది పర్యావరణం, జీవవైవిధ్యం ఇలాంటి రంగాల్ని కేంద్రంగా చేసుకుని… ఇదంతా ఎలా జరిగింది?

ఆర్కియాలజీ గానీ, చరిత్ర గానీ చదవాలన్న ఉద్దేశం లేదు. ఇంగ్లీషు ఎమ్మే చదవాలన్న ఉద్దేశంతో ఆంధ్ర, ఉస్మానియా, శ్రీవెంకటేశ్వరా యూనివర్శిటీలకు దరఖాస్తు పెట్టాను. తిరుపతిలో ‘భారతీయ రచయితల సంఘం’ సభలు ఏవో జరుగుతుంటే మా తాతయ్య శివశంకరశాస్త్రి గారితో అక్కడికి వెళ్ళాను. అక్కడకు వెంకటేశ్వరా యూనివర్శిటీ చరిత్ర ప్రొఫెసర్ మారేమండ రామారావు గారు వచ్చారు. మన ఆంధ్ర చరిత్రకారుల్లో గొప్పవాడు. తిరుపతి వచ్చాం గనుక ఆయన మా తాతయ్యగారిని కలవడానికి వచ్చారు. అప్పుడు నేను అక్కడే ఉన్నాను. మా తాతయ్య “వీడు మా మనవడు, వీడి సంగతి చూడు” అని ఆయనతో అన్నారు. నేను ఎమ్మే ఇంగ్లీషుకి అప్లయి చేశానని తెలుసుకుని, “అది రావచ్చూ రాకపోవచ్చూ,ఎందుకన్నా మంచిది చరిత్ర – ఆర్కియాలజీ సబ్జెక్టులకు కూడా అప్లయి చేయి” అన్నారు. తన దగ్గరే చదువుకుని, పి.హెచ్.డి చేయవచ్చన్నారు. మర్నాడు ఎస్వీ యూనివర్శిటీకి వెళ్ళి అప్లయి చేశాను. చాలా రోజుల వరకూ వేరే ఏ యూనివర్శిటీ నుంచీ జవాబు రాలేదు. చివరకు ఎస్వీ యూనివర్శిటీ నుంచే నేను చరిత్ర, ఆర్కియాలజీ సబ్జెక్టులకు ఎంపిక అయ్యానని కబురు వచ్చింది. నేను వెళ్ళి రామారావుగారిని కలిసి “ఇంగ్లీషు అడ్మిషన్స్ కోసం ఇంకా వెయిట్ చేయాలాండీ” అని అడిగాను. ఆయన “ఏంటి వెయిట్ చేసేది, వాళ్ళు నీకు పంపించరు, నేనే వద్దని చెప్పాను,” అన్నారు. ఇక చేసేదేముంది, ఆ సబ్జెక్టులు తీసుకోక తప్పలేదు. అలాగని వాటి మీద నాకు అనాసక్తి ఏమీ లేదు.

అలా ఆ సబ్జెక్టుల్లో ఎమ్మే పూర్తి చేశాకా, డెక్కన్ కాలేజీలో రీసెర్చి పూర్తి చేశాను. తర్వాత యూనివర్శిటీలో చేరాలనుకున్నాను, డెక్కన్ కాలేజీలోంచి వచ్చాం మనకి ఉద్యోగం రాకపోవడం ఏమిటి – అనుకున్నాను. కొద్దికాలంలోనే అలా ఎవడూ ఉద్యోగం ఇవ్వడని తేలిపోయింది. చాలా యూనివర్శిటీలు తిరిగాను. కానీ అవకాశం మాత్రం రాలేదు. అప్పుడు సుబ్రహ్మణ్యం గారని నాగార్జున యూనివర్శిటీలో ఆర్కియాలజీ ప్రొఫెసర్, ఆయన చెప్పారు: “మీరు ఎంత ప్రయత్నం చేసినా ఈ జన్మలో ఆంధ్రాలో ఏ యూనివర్శిటీలోనూ మీకు ఉద్యోగం రాదు. ఒక కారణం, మాకు పెద్ద రిజర్వేషన్ల జాబితా ఉంటుంది. ఇంకో కారణం, ప్రతి యూనివర్శిటీలోనూ ఈ ఉద్యోగం కోసం రిసెర్చి స్కాలర్లు కొందరు సిద్ధంగా కాచుక్కూచుంటారు. వాళ్ళు అర్హులా కాదా అనేది వేరే విషయం, వాళ్ళను కాదని బయటివాళ్లకు ఉద్యోగం ఇవ్వరు” అని చెప్పారు. అంతే, మళ్ళీ ఆ ప్రయత్నం చేయలేదు. అప్పటి నుంచీ బయట కాలేజీల్లో టీచింగ్ చేస్తూ, ప్రిన్సిపాల్ గా పని చేస్తూ గడిపేశాను.

కాని హిస్టరీ, ఆర్కియాలజీ ఇవి చదవడం వల్ల ఎందరో గొప్పవాళ్ళని కలుసుకునే అవకాశం మాత్రం వచ్చింది. డెక్కన్ కాలేజీలో ‘యుగాంత’ రాసిన ఇరావతి కర్వేను కలుసుకున్నాను. అలాగే ప్రపంచంలో ఎన్నో జాతుల్ని దగ్గరగా చూశాను. ఎన్నో సంస్కృతులను అర్థం చేసుకోవడానికీ, అధ్యయనం చేయటానికి అవకాశం దొరికింది.

పర్యావరణ శాస్త్రం వైపు నా ప్రయాణం యాధృచ్ఛికంగా జరిగింది. నేను ప్రిన్సిపాల్ గా చేసి విసుగుపుట్టి వదిలేసిన తర్వాత, ప్రొఫెసర్ ఎమ్.ఎల్.కె. మూర్తి అని ఒకాయన మంచి మిత్రుడు నాకు, మేమిద్దరం గిరిజన ప్రాంతాలూ, తిరుపతి దగ్గర ప్రి- హిస్టారిక్ ప్రదేశాలూ కలిసి తిరిగేవాళ్ళం. అనుకోకుండా గాంధీ గారి ఆశ్రమం ఉన్న చోటు వార్ధా వెళ్లాను. అక్కడ కలిసిన మిత్రుడు ఒకాయన “గాంధీ పీస్ సెంటర్ కు అనుబంధ సంస్థలో పర్యావరణం మీద వర్క్ చేయాలి వెళ్తారా” అని అడిగారు. అలా 1998 నుంచి పర్యావరణం మీద పని చేస్తున్నాను.

4. కల్చర్ కు, ఇకాలజీకీ ఉన్న సంబంధం ఏమిటి?

ఒక మానవ సమూహం జీవిత నిర్వహణ కోసం చేసే కృషి అంతా ఆ జీవావరణ వ్యవస్థ మీద ఆధారపడి వుంటుంది. భౌతిక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక స్థాయిల్లో ఈ ప్రభావం ఉంటుంది. అది ఒక జీవన విధానాన్ని ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఆ విధానంలో ముఖ్యమైన భాగమే ఈ సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు.

5. మీరు రాసే పద్ధతి ఎలా ఉంటుంది? ఎక్కువ రివైజ్ చేస్తారా, లేక ఒకే ఊపులో రాసి అదే ఖాయం చేస్తారా?

కూర్చుని కథ రాయాలీ అనుకుని రాయలేను. లోపల చిత్రమైన కదలిక మొదలై, అది జ్వరంలా మారుతుంది. అప్పుడు రాయడానికి కూర్చుంటాను. రాయటం మొదలుపెడితే ఇక ఏకబిగిన రాస్తాను. చాలా వేగంగా రాస్తాను. ఒక్కోసారి రాసిం తర్వాత ఏం రాశానో నేనే గుర్తు పట్టలేను. పూర్తయ్యాకా మళ్ళీ డ్రాఫ్ట్ అంటూ విడిగా రాయను గానీ, ఇంక అందులోనే మార్పులు చేస్తాను. ఫెయిర్ కాపీ చేసేటపుడు మారుస్తాను.

6. రాయడానికి కూర్చునే ముందే కథ ఆద్యంతాల పట్ల పూర్తి అవగాహన ఉంటుందా? లేక రాస్తూపోతూ దారి కనుక్కుంటారా?

రెండూను. మామూలుగా కథల విషయంలో ఎలా ముగించాలనేది ముందే ఉంటుంది. ప్రారంభమే ఉండదు. ఇలా మొదలుపెట్టాలీ అని ఖాయంగా అనుకోలేను. విస్తృతి గురించి కూడా పెద్దగా ఆలోచించను. ఇన్ని పేజీలూ అనుకోను. ఎంతవరకూ వస్తే అంతటితో ఆపేస్తాను. తర్వాత అది నవలైనా, కథయినా, ఏదైనా కావొచ్చు.

కథ రాసేటప్పుడు పాత్రలన్నీ నా కనుల ముందర కనిపిస్తూ ఉంటాయి. ఒక పాత్ర ఎలా ఉంటుంది, చర్మం రంగేమిటి, జుట్టు ఎలా దువ్వుకుంటుంది, ఎలా మాట్లాడుతుంది,హావభావాలు ఎలా ఉంటాయి… ఇలా ప్రతి మైనర్ డీటైలూ కనిపిస్తుంది. కనిపించిందంతా కథలో రాయకపోవచ్చు. కానీ కనిపిస్తుంది. కాబట్టి ముందు ఎక్కడో ఒక చోట మొదలుపెట్టేస్తాను. కథలో సంఘటనలు మాత్రం ముందు ఆలోచించుకోవడం ఉండదు. రాసేటప్పుడు ఎలా స్ఫురిస్తే అలా వెళిపోతాను. అంచేత నాది ప్రణాళికా బద్ధంగా రాసిన రచన ఒక్కటీ లేదు.

నాకు ఇష్టమైన ఒక ఉదాహరణ చెప్తాను. నా ‘వీరనాయకుడు’ అనే నవల లో నాకు చాలా ఇష్టమైన పాత్ర ఒకటి ఉంది. పూర్ణయ్య అనే ఒక వేగు పాత్ర. ఆ పాత్ర వచ్చే ముందున్న పేరాగ్రాఫులో కూడా నాకు ఆ పాత్ర వస్తుందన్న స్పృహ లేదు.

7. అంటే నిజ జీవితంలో ఏదన్నా రిఫరెన్సు ఉందా?

లేదు, అలా స్ఫురించాడంతే. నేను అరుదుగా తెలిసిన వ్యక్తిత్వాలను మిక్స్ చేస్తుంటాను, కానీ చాలా వరకూ కల్పనే. ఉన్నట్టుండి వాడి స్వరూప స్వభావాలు, వాడి ఆంతర్యం అన్నీ స్ఫురించాయి. అతడ్ని నేను నిర్మించిన విధానం నాకే నచ్చింది. దురదృష్టమేమిటంటే – అందరూ నేను రాసిన పద్ధతీ అవన్నీ మెచ్చుకున్నారు. కానీ ఫలానా పాత్రని బాగా సృష్టించారూ అని ఎంచి చెప్పడంలో విఫలం అయ్యారు. Appreciation చాలదు ఈ వయసులో, critical appreciation కావాలి. “శాస్త్రిగారు చాలా గొప్పగా రాస్తారండీ” అంటే చాలదు, “శాస్త్రిగారు మీరు ఇంచేత బాగా రాస్తారండి” అంటే అది కావాలి. ఆ పాత్ర గురించి అలా ఎవరూ చెప్పలేదని కొంత బాధ.

నా చిన్న కథల్లో కూడా పాత్రలు.. they live their own life. అవి తమ జీవితాన్ని తాము నడుపుకుని నిష్క్రమించడమే తప్పితే, రచయిత నడిపిస్తున్నట్టు కానీ,మాట్లాడిస్తున్నట్టు కానీ ఎక్కడా చేయలేదు. నా ఏ కథా ఇంకో కథలా ఉండదు.

8. ఎక్కువగా మీ కథలకు point of departure ఏదై ఉంటుంది? భావమా, ఆలోచనా, సంఘటనా, పాత్రలా?

ఆలోచన.

9. రచన జీవితానుభవం నుంచే రావాలని ఒక నమ్మకం, లేదు ఇమేజినేషన్ తో ఎక్కడి నుంచైనా కథ చెప్పవచ్చని ఒక నమ్మకం ఇలా రెండు ఉన్నాయి. మీకు ఏది ఆదర్శం?

మొదట, జీవితానుభవం అంటే ఏమిటి? – నీ జీవితానుభవం. మళ్ళీ నీ జీవితానుభవం అంటే ఏమిటి? – నీకు తెలిసిన జీవితానుభవం. అంటే చూడండి, ఒక బిందువు నుంచి అలా ఒక వలయం విస్తృతమవుతోంది. నీకు తెలిసిన మనుషులు, నీ ఊరు, నీ రాష్ట్రం, నీ దేశం ఇలాగ అనుభవాల విస్తృతి పెరుగుతూ ఉంటుంది. అంచేత, జీవితానుభవం అంటే కేవలం మన వైయక్తిక మైనటువంటి జీవితానుభవం మాత్రమే కాదు. అలాగైతే ఎవరూ ఏం రాయలేరు. మీకు రాని జ్వరాన్ని, మీకు రాని తలనెప్పినీ మీరు ఊహించలేరు.

ఉదాహరణకు మన పఠనానుభవం గురించే మాట్లాడుకుందాం. పుస్తకాల్లో మనకి ప్రత్యక్షంగా సంబంధం లేని, చూడని, అనుభవం లేని ఒక ప్రపంచానికి, సమాజానికి, వ్యక్తులకూ సంబంధించిన విషయాలు ఎన్నో చదువుతూంటాం. ఈ చదివేటప్పుడు అందులో ఉండేటువంటి మామూలు విషయాలు – అంటే ఆ స్థలానికి, ఆ కాలానికి సంబంధించిన మామూలు వివరాలు – అలా పక్కనపెడితే, ఆ రచయిత ఏ మానవానుభవం గురించి మాట్లాడుతున్నాడో అది మాత్రం మీ సొంతం అవుతుంది. ఎప్పుడో మనం ఎవరమూ పుట్టకపూర్వం రష్యా నుంచి రాసిన దాస్తోయెవ్‌స్కీ, చెఖోవ్ ల కథలు ఎలా ఇష్టపడుతున్నాం? ఆ మంచులో బగ్గీలూ, స్లెడ్జి బళ్ళూ మనకి లేవు. అయినా ఆ అనుభవాన్ని మాత్రం పట్టుకోగలుగుతున్నాం. స్థలకాలాదులతో నిమిత్తం లేని మానవానుభవం ఒకటి మనకు అందుతోంది. దీన్ని గ్రహించగలిగినపుడు మనకు నిజమైనటువంటి సాహిత్యానుభవం ఏర్పడుతుంది.

అందువల్లనే నేను యూనివర్శల్ ఎక్స్‌పీరియన్స్ అనేదాన్ని అంగీకరిస్తాను. మన అనుభవాల్ని విస్తృతం చేస్తూ పోవడమే సాహిత్యం తాలూకు పరమార్థంగా నేను భావిస్తాను. దీనివల్ల విశాలమైన ప్రాపంచిక దృక్పథం ఏర్పడుతుంది. ఒక గొప్ప సంయమనం కలుగుతుంది. స్థల కాలాల పరిమితుల్ని అధిగమించి జీవితాన్ని చూడగలం.

9. ఇరవైయేళ్ళ వయసు రాక ముందు నుంచే కథలు రాస్తున్నారు. ఈ యాభై ఏళ్ళ వ్యాసంగం లో రైటింగ్ క్రాఫ్ట్ పట్ల మీ దృక్పథంలో వచ్చిన మార్పులు చెప్తారా? అంటే రచన కళని మీరు మొదట్లో స్వీకరించిన తీరుకీ, ఇప్పటి తీరుకీ మధ్య పరిణామదశల గురించి?

Right from the word go, 1961లో నా మొదటి సీరియస్ కథ ఆంధ్రప్రభలో పబ్లిష్ చేసినప్పటి నుంచి, ఇప్పటిదాకా, రచన అనేది పార్ట్ ఆఫ్ మై బీయింగ్. My life is never complete without writing. మిగతా biological needs లాగే. సాహిత్యం వల్ల జీవితాన్ని ఎలా చూడాలో నేర్చుకున్నాను. చాలామంది లాగే నా జీవితంలోనూ దుఃఖాలూ వేదనలూ ఎన్నో ఉన్నాయి. వాటినెలా చూడాలి, ఎలా తీసుకోవాలీ అనేది సాహిత్యం ద్వారానే తెలుసుకున్నాను.

రెండోది – నేను దేన్నయితే నమ్మలేదో దాని గురించి ఎప్పుడూ రాయలేదు. నా నమ్మకం ప్రకారమే నేను జీవితాన్ని జీవించాను, రచన చేశాను. ఇది నా లిటరరీ ఇంటెగ్రిటీలో భాగం. ఇది నా తాతయ్య శివశంకరశాస్త్రి గారి దగ్గర నేర్చుకున్నాను. నమ్మకానికీ రచనకీ తేడా ఉందంటే ఇక వాటి గురించి మాట్లాడటం అనవసరం.

చాలామంది outsiders గా రాస్తారు. అది తప్పని కాదు. ఏదో ఒక సందర్భం గురించో, పరిస్థితి గురించో, కరువుకాటకాలున్న ప్రాంతం గురించో ఒక కథ రాయాలని కూర్చూంటావు. అలా రాసేటపుడు you sit there as a chronicler. ఆ పరిస్థితిని క్రానికల్ చేయాలన్నది నీ ఉద్దేశం. అక్కడ ఏదైతే వాస్తవం అని నువ్వనుకుంటున్నావో దాన్ని నీ కథలో పెడతావు. అదో పద్ధతి. నేనేమంటానంటే – it should be your own experience. నీ అనుభవం కావాలి అది. అనుభవానికి ఇందాక చెప్పిన నిర్వచనం ప్రకారం.

10. ‘వైయక్తికత అనేది లేదూ’, ‘స్థల కాలాల్ని అధిగమించగలిగేది సాహిత్యం’ అంటున్నారు కదా. ఈ దృక్పథం మొదట్నుంచీ ఉందా?

లేదు. నేను పెరిగే కొద్దీ, చదివే కొద్దీ తెలుస్తూవచ్చింది. నేను అరవైల చివర్లో జాన్ పాల్ సార్త్రే పుస్తకాలు చదివాను. అంతేకాదు, నేను మిత్రుల దగ్గర ఎక్కువ వాడే నాకు ఇష్టమైన మాట ఒకటుంది: చింతనాశీలత. Contemplation. అలా కూర్చుని కాంటెప్లేట్ చేయటం వల్ల నేను ఇందాక చెప్పిన ఆ డైమెన్షన్స్ అన్నీ అర్థం అవుతాయి. అప్పుడు రాయటం మొదలుపెడతాం. అలాంటి మానసిక స్థితి లో రచన చేసినపుడు మనం సీరియస్ రీడర్స్ కు కనెక్ట్ కాగలుగుతాం. ఆ మానసిక స్థితితో గాఢంగా రిలేట్ అయితే రీడర్ ఎప్పుడూ అర్థం చేసుకుంటాడు.

11. మీ కథలు కొన్ని వాస్తవికంగా సాగుతూనే ఉన్నట్టుండి దాన్నించి దూరం జరుగుతాయి. దీని గురించి చెప్పండి?

వాస్తవికత అనేదానికి చాలా పరిమితులు ఉన్నాయి. దాని రిలవెన్స్ దానికి ఉంది, కాదనటం లేదు. కానీ కేవల వాస్తవికత అనేది creatively not inspiring for me. లాటిన్ రచయిత Mario Vargas Llosa ‘The Feast of the Goat’ అనే నవల రాశాడు. డొమినిక్ రిపబ్లిక్ ను పాలించిన ఒక నియంత జీవితం గురించి. రచయిత వాస్తవికంగానే కథను చెప్తాడు, చెప్తూనే ఏం చేస్తాడంటే, తన కథన శక్తి ద్వారా, ఈ వాస్తవిక పరిమితుల నుంచి దాన్ని పైకి లేపి వదిలేస్తాడు. ఫలితంగా, అది కేవలం ఒక దేశానికి సంబంధించిన నియంత గురించి అని తెలుస్తూనే ఉన్నా గానీ, మనం కూడా రిలేట్ చేసుకోగలం. అప్పుడు అది ఏ ఇతర నియంతృత్వానికైనా, ఏ అరాచకానికైనా, ఏ దుర్మార్గానికైనా రిలేట్ చేసుకోగల సృజనాత్మక అనుభవం అవుతుంది. ఇక్కడ కూడా రచయిత చేస్తున్నది క్రానికలింగే, కానీ దాన్ని ఆ చుట్టూ వున్న వాస్తవిక పరిమితుల నుంచి ఎలివేట్ చేస్తూ రాస్తాడు.

12. మీ ఉద్దేశం మేజిక్ రియలిజమా?

ఇది most misunderstood word. మన తెలుగువాళ్ళు ఏం చేసినా అతి కదా. అసలు ఒకరకంగా ఆలోచిస్తే మన దేశానికి మాజిక్ రియలిజం అనేది కొత్తేం కాదు. నేను చెప్తున్నది మేజిక్ రియలిజం కాదు, సింబాలిజం.

మేజిక్ రియలిజం అన్నది మార్క్వెజ్ నుంచి మొదలయింది. నేరేషన్ లో కాలం అన్న డైమెన్షన్ ను మేజిక్ రియలిస్టులు తీసి పారేశారు. కాలంతో సంబంధం లేకుండా గతాన్ని వర్తమానం చేస్తూంటారు. మనవాళ్ళు దాన్ని సరిగా అర్థం చేసుకోలేదు. చాలా సామర్థ్యం ఉంటే తప్ప దాని జోలికి వెళ్ల కూడదు. మన తెలుగు రచయితల్లో గోపిని కరుణాకర్ ఒక్కడే దానికి సమర్థుడు. అతను గొప్ప రచయిత. అతనికే అది చాలా సహజంగా పట్టుబడింది. దాన్ని తన సొంతం చేసుకున్నాడు. ఇమిటేషన్ లా ఉండదు. నాకు చాలా ఇష్టమైన రచయిత.

13. మీ శైలిని మీరు ‘సమాంతర వాస్తవికత’ అని నిర్వచించుకున్నారు. ఇది వాస్తవిక కథనం కన్నా ఏ విధంగా భిన్నమైనది?

ఇందాక మాట్లాడుకున్నాం వాస్తవికత గురించి. వాస్తవం అనేది మనం చూసే దృష్టిని బట్టి ఉంటుంది. నీకు ఏది వాస్తవమో అది ఇంకొకళ్లకి వాస్తవం కానక్కర్లేదు. మన ఫిలసాఫిక్ ట్రాడిషన్ లో కూడా చిదాభాస అని ఉంటుంది. వాళ్ళేమంటారంటే – నాలుగు కుండల్లో నీళ్ళు పోసి పెట్టు, చంద్రుడు నాలుగు కుండల్లోనూ ఉంటాడు, అంటే ఎంతమంది చంద్రులు ఉన్నట్టు లెక్క? అలాగ… truth as it appears to you is not necessarily true. అంచేత, నేను చాలా కథల్లో మామూలుగా కథ చెప్తూనే, కొంత లోపలికి వచ్చిన తర్వాత ఒక సంఘటనో, ఒక పాత్రో పెట్టి, I lift it from the ordinary reality. అది కూడా వాస్తవికతే, కానీ సమాంతర వాస్తవికత. నేను అనంతపురానికి సంబంధించి నాలుగు కథలు రాశాను. వాటిల్లో ఒక కథ దీని ఉదాహరణ. అలాగే నా ‘బరువు సామాను’ లాంటి కథలు పైకి ఒక కథ చెప్తూంటాయి. కానీ ఆ కథ వెనుక ఇంకో కథ ఉంటుంది. అది ఎక్కడా పైకి చెప్పను. ఇలాంటి కథల విషయంలో పాఠకుడు తన అనుభవాన్ని కూడా అప్లయి చెయ్యాలి. హాయిగా బువ్వ తిని కుర్చీలో కూర్చొని ఈ కథలు చదువుతానంటే కుదరదు. ఇంకేదన్నా చదువుకొమ్మంటాను. ఆలోచనకి నేను ఎంత శ్రమ పడ్డానో పాఠకుడూ అంత పడాలి. వందశాతం నేననుకున్నదే సహృదయుడూ అనుకోవక్కర్లేదు. అతను తన అనుభవాన్ని కథకు అప్లయి చేసి తన యదార్థాన్ని తాను వెతుక్కోవచ్చు.

14. ఈమధ్య ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో మీరు రచయిత నబొకొవ్ నుంచి ఒక విషయం నేర్చుకున్నాను అన్నారు, అదేమిటి?

చాలా చిన్నదే. నా కథల్లో బ్రాకెట్స్ ఉంటాయి గమనించారా? నబొకొవ్ ఒక్కోసారి ఒక పెద్ద సన్నివేశాన్నో, ఒక పాత్రనో, ఒక పెర్సెప్షన్ నో బ్రాకెట్లో పెట్టి ఒక చిన్న లైన్లో చెప్పేస్తాడు. అది నేను మరికొంత విస్తరించి వాడతాను.

15. త్రిపుర మీకు మంచి మిత్రుడు కదా, మీరు సాహిత్యం గురించి మాట్లాడుకునేవారా, మీ సంభాషణల్లో మీకు గుర్తున్నవి?

ఆయనకు సాహిత్యం గురించి మాట్లాడటం ఇష్టం ఉండేది కాదు. వద్దనేవాడు. మేము ఎప్పుడు కలిసినా పెర్సనల్ లెవెల్లోనే మాట్లాడుకునేవాళ్ళం. కానీ ఒకసారి అడిగాను. “ఎంతో జీవితం చూశారు కదా, మళ్ళీ రాయటం మొదలుపెట్టవచ్చు కదా” అని. దానికాయన, “మీకో విషయం అర్థం కావటం లేదు. నేను రచయితను కాదు” అన్నాడు. “మరి ఇదంతా ఏవిటి?” అని అడిగాను. “అదంతా నా అనుభవం, అది చెప్పాలనిపించింది, అలా చెప్తే బాగుంటుందనిపించింది, అందుకని రాశాను, ఇప్పుడు రాయాలని లేదు, నన్నేం చేయమంటారు” అన్నాడు.

ఈ మాటల్ని కూడా లిటరల్ గా తీసుకోవక్కర్లేదు. ఆయన వ్యక్తిగత జీవితం తమాషాగా గడిచింది. ఆ జీవితంలోని ఇంటెన్సిటీని పద్నాలుగు కథలుగా ముక్కలు చేశాడు. మొత్తం ఒకటే కథ చెప్పాడు. He got it out of his system. మామూలుగా భాషలో చెప్పాలంటే ఆయన బాధేదో ఆయన తీర్చుకున్నాడు. తర్వాత ఆయనకి లైఫ్ మీద ఇంట్రెస్ట్ పోయింది. సహజంగానే ఇంక రాయటానికేం లేదు.

16. కథా రచన చేసినంత విస్తారంగా నవలా రచన వైపు మీ దృష్టి ఎందుకు పోలేదు?

నాకు కథలంటే ఎక్కువ ఇష్టం. రాసిన నవలలు కూడా బాగా చిన్నవి. అసలు నేను – రచన ఇంతవరకూ ఉండాలి, ఈ కోవకు చెందాలి అనుకోను. అది సహజంగా ఎంతవరకూ డెవలప్ అవుతుందో అంతవరకూ పోనిచ్చి ఆపేస్తాను. కుళాయిలో నీరు పోయినంత పోయి చివరకు చుక్కలుగా మారి డ్రై అయిపోతుందే – అలాగే.

17. రచయితలూ, సమావేశాలు, పురస్కారాల పట్ల కొంత వ్యతిరేకత వ్యక్తం చేశారు. ఇవి రచయితకు ఏ రకంగా మంచివి కావంటారు?

వ్యతిరేకత కంటే అసంతృప్తి ఎక్కువ. మన రాష్ట్రంలో దేశంలో ఏ పురస్కారానికి గౌరవం లేదు. ఏ పురస్కారం తీసుకున్నా ‘ఎవరు ఇప్పించారు గురూ’ అని అడుగుతారు. ఎందుకంటే ప్రతిభ వల్ల వచ్చేవి తక్కువ అని అందరికీ అర్థమయింది కాబట్టి. ఎక్కువ శాతం ఇలా పంపకాలే.

18. మీకు సినిమా అంటే ఇష్టమని తెలిసింది. ఆ వైపుగా ప్రయత్నాలేమన్నా చేశారా?

(నవ్వుతూ) చేశాను. ఇంకా వదల్లేదు కూడా. ఎందుకంటే దృశ్యమాద్యమం అనేది మన క్రియేటివిటీకి కొనసాగింపు లాంటిది. నేను నమ్ముకున్న అక్షరం నాచేత కథలెన్నో చెప్పించింది. వాటికి కొనసాగింపే దృశ్యమాద్యమం అనుకుంటాను. మంచి సినిమా చూడటం అనేది నాకు ఒక గొప్ప ఈస్థటిక్ అనుభవం. నాలుగైదు ప్రయత్నాలు చేశాను,కుదరలేదు. కానీ ఇంకా ప్రయత్నాలు మానలేదు. నా కథలు కొన్ని స్క్రీన్ ప్లేగా చేస్తున్నాను.

19. రాస్తున్న, రాయాలనుకుంటున్న రచనల గురించి చెప్పండి?

వ్యాస సంకలనం ఒకటి తేవాలి. సంస్కృతి మీద, కల్చరల్ సింబాలిజం మీద ఇలా కొన్ని అంశాల మీద రాస్తున్నాను. ‘గేదె మీద పిట్ట’ అని ఒక నవల ఈమధ్యనే రాయటం పూర్తి చేశాను. ఆధునిక జీవితం లోని ఒక పార్శ్వం గురించి చెప్తుంది.

20. మీకు బాగా నచ్చిన రచయితలు ఎవరు, వారిలో మీకు నచ్చింది ఏమిటి?

తెలుగులో త్రిపుర, కేశవరెడ్డి (‘అతడు అడవిని జయించాడు’లో సింబాలిజం అనంతం), పాలగుమ్మి పద్మరాజు, చాసో, గోపిని కరుణాకర్, కాశీభట్ల వేణుగోపాల్… ఇలా చాలామంది ఉన్నారు. ఇంగ్లీషులో లెక్కే లేదు.

21. దేశం లోని ఇతర భాషల సాహిత్యంతో పోలిస్తే తెలుగు సాహిత్యం స్థితిగతులు ఎలా ఉన్నాయి?

మనలో ప్రతిభకు లోటు లేదు. ఉదాహరణకు కథే తీసుకుంటే, దేశం మొత్తం మీద చదవదగ్గ కథలు రాస్తున్నారు. దురదృష్టవశాత్తూ ఇక్కడ తప్పితే వారి గురించి బయట ఎవరికీ తెలియదు. ఎందుకంటే అనువాదాలు లేవు. అదే ఇతర భారతీయ భాషల విషయమే తీసుకుంటే, కొన్ని వారు రచన చేసిన వెంటనే ఇంగ్లీషులోకి అనువాదం అయి వెళ్ళిపోతున్నాయి. మనవి కనీసం పక్క భాషల్లోకి కూడా వెళ్ళటం లేదు. అలాగే ఆ రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వానికి కూడా తమ భాషా సాహిత్యాల మీద శ్రద్ధ ఉంటుంది. మన పాలకులు ఆ జోలికే వెళ్లరు.

**** (*) ****