వాకిలి » నారాయణ గరిమెళ్ళ

ప్రకృతీ, ప్రేమల ఆత్మీయ నెమరువేత: పునశ్చరణం

వాకిలి — Sun, 30 Nov 2014 19:58:14 +0000

కొన్ని మాధుర్యాలుంటాయి. ఎలా అంటే- అప్పుడే పుట్టిన బిడ్డను తల్లి తడిమి తడిమి అదే పనిగా చూసుకోవటం, పరాయి దేశంలో అనుకోకుండా కలిసిన చిన్ననాటి ఆప్తమితృడిని తరచి తరచి ఆనంద పారవశ్యంలో పరామర్శించడం, ఏళ్ళకు ఏళ్ళు ప్రియురాలికి దూరమైన ప్రేమికుడు ఆమెను కలిసినప్పుడు పదే పదే ఆలింగనం చేసుకోవడం వంటి తన్మయత్వము కల్గించే విషయాలు. ఇంతటి గొప్ప మాధుర్యాన్ని కొందరు ‘మనసుపెట్టి ఇష్టంగా పూర్తి చేసిన పనిలోనూ, హృదయ పూర్వకంగా వ్రాసిన కవితలోను, సర్వస్వమూ లగ్నం చేసి ప్రదర్శించిన కళ వంటి విషయాల లోను, ముఖ్యంగా వాటి పునశ్చరణము (పునర్-సందర్శనం) లో పొందగలరు. అంకిత భావంతో నిర్వహించిన పనులకున్న విశేషణము అంతటిది. తిరిగి సందర్శించినప్పుడు మాధుర్యాన్నిచ్చే ఇలాంటి తన అనుభూతులు, అనుభవాలతో కూడిన 36 కవితల అపురూపమైన సమాహారాన్ని పునశ్చరణం కవితా సంకలనంగా మన ముందుంచారు కవయిత్రి డా. వైదేహి శశిధర్ గారు.

అమ్మో, అమ్మమ్మో, నాయనమ్మో తనకోసం చేసిన తాయిలాన్ని అపురూపంగా బడికి తీసుకొచ్చి ఆ కమ్మదనాన్ని తుంచి ఇచ్చి మనతో కూడా పంచుకున్న బాల్యపు మిత్రుడో మిత్రురాలో ఉంటే ఆ స్నేహ బాల్యం ఎంత మధురంగా ఉంటుంది!? అలాంటి స్నేహపు మాధుర్యాన్ని చవి చూడాలనిపిస్తే ఈ ‘పునశ్చరణం’ కవితలలో మునిగి తేలితే అనుభవానికొస్తుంది.

మొదట కవితలో ‘కచ్చేరీ’ చేసినప్పటి లేదా చూసినప్పటి పారవశ్యాన్ని, మరొక కవిత ‘సభ ముగిశాక’లో కూడా అంతే భావావేశంతో చెప్పడం అంత సులువైన పనేమీ కాదు. ఎందుకంటే ముగిసిపోయిన సభలో కోలాహలం, ఉత్కంఠ, మమేకం వంటివేవీ ఉండవు. కానీ, దానినీ అవలీలగా తన చక్కటి కవిత్వ సోయగంతో చూపించారు వైదేహి గారు.

కోలా హలపు అలల మీద ఆడిటోరియం
అరటిదొన్నెలా తేలుతుంది
….
మొగ్గ విచ్చుకున్నంత నిశ్శబ్దంగా
తెరలేస్తుంది
….
గాంధర్వలోకపు లోతుల్లోకి
…విసిరేస్తూ
ఆమె ఆలాపన మొదలవుతుంది

అని కచ్చేరీ కవితలో సుతిమెత్తని ఆలాపనతో కవిత్వానికి తెర తీశారు. అలలు, అరటిదొన్నె తేలడం, మొగ్గ విచ్చినట్టు తెర లేవడం లాంటి సున్నితమైన పోలికలను కవిత్వములో చేర్చి తనంత ఇష్టంగా మనల్ని కూడా కుర్చోబెట్టి కచ్చేరీ ని ఆస్వాదించే ప్రేక్షకుల్ని చేస్తారు ఈ తొలి కవితలోనే.
సభముగిశాక కవిత ఇలా ప్రారంభమవుతుంది.

సంరంభంతో రెపరెపలాడిన
ఉత్సాహపు తోరణాలు
ఉత్సవాల షామియానాలు
చెదిరిన ముంగురులని సర్దుకుంటాయి

ఇక్కడ ముంగురులు సర్దుకోవడం అనేది అలసటనుండి సేద తీరబోతున్న సానుకూల చర్యే.

రోజంతా సాహితీ గగనంలోకి ఉవ్వెత్తున ఎగిసిన ఆలోచనలు
గూళ్ళలోకి రెక్కలు ముడుచుకున్న
మెత్తటి పావురాలవుతాయి

సభ ముగియటం ‘ఆలోచనలు మెత్తటి పావురాలవడానికి’ కూడా దారి తీస్తుందంటే అది మృదుమధురమే కదా!

నిన్నటి దాకా ఎదురు చూసిన ఈరోజు
అప్పుడే జ్ఞాపకాల పుటల్లోకి
అందంగా ఒదిగిపోతుంది

ఉద్విగ్నతతో నిద్రపట్టని రాత్రినై
ముగిసిన సభను
మళ్ళీ మళ్ళీ తలచుకుంటూ
నేను మాగన్నుగా మిగిలిపోతాను

అందంగా ఒదిగిపోయే జ్ఞాపకాలలా మిగిలిపోతాయని ముందే తెలిసిన అలాంటి సభలు ముగియటం కోసమన్నా ప్రారంభమైతే బాగుండు అని మది కోరుకోవటం ఎంతో సహజంమనిపిస్తుంది.

ఇంతే చక్కటి అనుభవాన్ని ఎప్పటి స్నేహితులో తిరిగి కలసినప్పటి సందర్భంలో ‘రీ యూనియన్’ అనే కవిత రూపంలో కూడా చెప్పారు. ఇలా మనకు, తన మరియు మన స్నేహితుల మధ్య గడిపే అమూల్యమైన అవకాశంగా అందిస్తారు.

మొదటి కచ్చేరీ లో ఆలాపనని ఆస్వాదించినంత ఇష్టంతోనే వశీకరణ, అంధగీతం కవితలను అందించారు. ఒక గాయకుడు తన పాట తో ‘వశీకరణ’ చేసుకునే అపూర్వ సందర్శనానికి మన ప్రశంసలు అందించే లోపలే, రైలులో సైతం సదా చిరపరిచితమైన ‘అంధగీతం’ (అంధుడు ఒక చిన్నపిల్ల ఆసరాగా నడుస్తూ పాడుతూ అడుక్కునేప్పటి గీతం) లో కూడా పొందుపరచి ప్రస్తావించడం, మనల్ని కూడా ఆ సందర్భాలలో భాగం చేసేంతలా హత్తుకుపోతుంది.

వశీకరణ కవితలో:

అతను పెదవి విప్పగానే
కవిత్వం అతని కంఠాన్ని
కౌగిలించుకుంటుంది.
….
అతని పాట ఏరై పారుతుంది
….
ఓ ఒంటిస్తంభపు రాకుమారికి
ఎర్రని వివశత్వపు పారాణి దిద్దుతూ
అతని పాట జీరగా
వంపులు తిరుగుతుంది.

ఆఖరికి ఆ పాట ‘ వశీకరణాన్ని గుప్పెట్లో దాచుకుని ముగుస్తుంది ’ . రాకుమారికి పారాణి దిద్దే గాంధర్వలోకాన్ని కవిత్వంలో ఆవిష్కరించినందుకో ఏమో ఆ సమ్మోహపు భావన పాఠకుల్ని కూడా వశీకరణ చేస్తుంది.

పాట మరియు ఆలాపన పట్ల పొందిన ఈ తాదాత్మ్యాన్ని ‘అనాసక్త శ్రోతలని అలరించిన రైలు పెట్టెలో సాగిన అంధగీతంలో కూడా ప్రస్తావించారు. ఆ అంధుని బతుకులోని నైరాశ్యాన్ని తొక్కి పెట్టి అతని పాట ఉబికి వచ్చినా కూడా అది అతనికి పైసలు రాల్చలేకపోయి౦దన్న దిగులు మాత్రం ‘వలయాలు తిరుగుతూ దాటిపోయిన నిసర్గ మాధుర్యం’ లా మన వెంట తిరుగుతుంది.

తులసి మొక్క, అరటి దొన్నె, వత్తుల డబ్బా, గంధపు చెక్క, వ్యాసపీఠం, చిన్ని కృష్ణుడి కంచు విగ్రహం, తాతగారి ఊసులు మొదలైన సతత హరితారణ్యాల లాంటి అనేక జ్ఞాపకాలను తనకిచ్చి పోయిన తన ‘నాయనమ్మ ‘ సరస్వతమ్మ గారిని గురించి చెప్పినా, అకారణంగా తనను కన్నీటి కెరటాల వెనుక వదలి పోయిన సాటి డాక్టర్ మిత్రురాలు సురేఖ గారు పోయిన లోటు స్మృతి కి తల్లడిల్లి బాధపడినా, పురావస్తు తవ్వకాలలో బయల్పడ్డ అద్భుత శిల్పం లాంటి పాతఫోటో లో పరిమళించిన జ్ఞాపకాలను నెమరు వేసినా అన్నింటిలో ఆత్మీయమైన తన సొంత గొంతు తోనే మనతో హృద్యంగా చెప్పుకున్నారు ఈ కవయిత్రి.

తేనీటి సమయం లాంటి ప్రతిరోజూ తారసిల్లే సమయంలోని ఉత్తేజ, ఉత్సాహపు ఊసుల అపురూపాన్ని, స్ప్రింగ్ ఫెస్ట్ లాంటి ప్రకృతీ పండగలనీ, మన అందరికీ తెలిసిన అనుభవాలపరంగనే చెప్పారు. అందువల్లే, తెలిసినా కూడా ‘ అవును కదా’ అని ఆశ్చర్యము కల్గించే ఇష్టం ఏర్పడుతుంది. ఇలా అన్ని కవితలనూ తాయిలం తుంచి కమ్మదనాన్ని రుచి చూపించిన బాల్యపు స్నేహంలా పునశ్చరణం గావించారు వైదేహి గారు.ప్రకృతిని ఆమె ముట్టుకోని కవిత ఒక్కటీ లేదంటే అతిశయోక్తి కాదేమో! పూలను, మొగ్గలను, చెట్లను, ఆకులను, అలలనూ కవితలలో భాగం చేశారు. అంతే సహజ౦గానే ఎండ గురించి, ముసురు వేసి ముసుగు వేయించిన ఆకాశం గురించి, కొలను గట్టు గురించి, పైకి ఘనీభవించి లోపల కొబ్బరి నీళ్లు దాచుకున్న ఫ్రోజెన్-లేక్ గురించి, వెన్నెల వాన గురించి వేరు వేరు కవితలలో ఎంతో ముచ్చటగా, మురిపెంగా చెప్పుకొచ్చారు.

మీ ఇంటి పెరటి పూల వనం నుండి, బడి ఆవరణ లోని స్నేహ వనం గుండా, రాకుమారి విహరించే రాజవనం మీదుగా, సమ్మోహన పరిచే గాంధర్వ వనానికి ఒక హాయైన ప్రయాణం చేస్తూ ,చేసిన తరువాత కూడా ఆస్వాదించాలనుకుంటే పునశ్చరణాన్ని తప్పక చదివి అనుభూతించాలి

**** (*) ****

స్వప్న దారీ జీవితమే జీవనం… వనం…

వాకిలి — Fri, 01 Aug 2014 14:57:41 +0000

నిజంగానే
స్వప్నాలు లేని ప్రయాణాలు ఉండనే ఉండవు

జీవితాన్ని
స్వప్న దూరాలలో మాత్రమే
కొలవడం సాధ్యమని తెలిశాక కూడా
స్వప్నాలు లేకుండా ఎలా ఉంటాయి?

మనిషి త్రోవలని ఎన్నిసార్లు తడిమినా
మిణుకు మిణుకు మిణుగురుల్లా
స్వప్నాలు ఆశగా కనిపిస్తూనే ఉంటాయి

ఒక్కోసారి
కొన్ని స్వప్నాలు కిందనపడి రాలిపోవచ్చును
మరికొన్ని అమాంతంగా పగిలి ముక్కలైపోవచ్చును
చేతికంతనంత దూరాలకు చెల్లాచెదురైపోవచ్చును
అంత మాత్రం చేత కొత్తవి మొలకెత్తడం మానేయకూడదు.

స్వప్నాల సేధ్యం లో ప్రతినిత్యం
మనిషి
ఆరితేరి పోవాలి
మైమరచి పోవాలి

మొక్క మొక్కకూ ప్రయాణిస్తూ
నీరు పోసినట్టూ, ఎరువు వేసినట్టూ
చీడపీడలని పరికించి పారద్రోలినట్టూ

స్వప్న స్వప్నానికి మధ్య
మనిషి నిరంతర ప్రయాణం సాగిపోతుండాలి
ఆకుపచ్చని పత్రహరితాలు లిఖించే
కిరణజన్య సం-యోగ క్రియలలా
స్వప్నాలు మనిషిని పునరుజ్జీవింప జేస్తూనే ఉండాలి.

(మొదటి ముద్రణ: 13వ ఆటా మహాసభల జ్ఞాపక సంచిక, జూలై 2014)

Painting: జావేద్

జయభేరి మూడవ భాగం – కవిత్వం నాకేమిస్తోంది?

వాకిలి — Mon, 31 Mar 2014 19:57:15 +0000

కవిత్వం నాకేమిస్తోంది?

కవి మిత్రులకు నమస్కారం!

వాకిలి ఆహ్వానాన్ని మన్నించి జయభేరి కవి సమ్మేళనంలో చేరిన కవులందరికీ స్వాగతం.

అదాటున ఎదో గుర్తొచ్చి నవ్వుకుంటాం. కొన్నిటిని గుర్తుతెచ్చుకునీ మరీ ఏడుస్తాం. ఏమిస్తుందని ఒక జ్ఞాపకాన్ని పురిటి నొప్పులుపడుతూ మళ్ళీ మళ్ళీ కంటాం? బాధ, సంతోషం, ఒక వ్యక్తావ్యక్త ప్రేలాపన? అసలు ఎందుకు ఆలోచిస్తాం? ఈ ఆలోచనా గాలానికి ఎప్పుడూ పాత జ్ఞాపకాలే ఎందుకు చిక్కుకుంటాయి? ఎందుకు అనుభూతుల్లోకి వెళ్లి కావాలనే తప్పిపోతుంటాం? అసలు ఎందుకు ఆలోచిస్తాం అన్నదానికి సమాధానం దొరికితే, ఆ సమాధానమే “కవిత్వం నాకేమిస్తోంది?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం అవుతుందా?

అసలు కవిత్వం నాకేమిస్తోంది? నేను కవిత్వం ఎందుకు రాస్తున్నా? తెలియని ప్రపంచపు లోతుల్ని కనుక్కోవడం కోసమా, లేక, నాలో నాకు తెలియని లోతుల్ని కనుక్కోవడం కోసమా? ఎవరికోసం ఈ కనుక్కోవడాలూ, గుర్తు తెచ్చుకుని వెక్కి వెక్కి ఏడ్వడాలు? అత్యంత సంక్లిష్టమైన అనుభూతులను పలవరించడం ఎవరికోసం? కవిత్వం నాకు సంతోషాన్నిస్తుందా లేక దుఃఖం మిగులుస్తుందా? అసలు “కవిత్వం నాకేమిస్తోంది?”

జయభేరి కవి సమ్మేళనంలో మొట్టమొదటి టాపిక్, “కవిత్వం నాకేమిస్తోంది?”. ఈ టాపిక్ పై మీ స్పందన రాయండి.

శైలజామిత్ర గారి స్పందన:

మొదటగా కవిత్వం నాకు ఆనందాన్ని ఇస్తోంది. సమకాలీన సమాజం లో నన్ను నన్నుగా నిలబెడుతోంది . అయితే కవిత్వ స్వరం ఎలా ఉండాలి? ఏది రాస్తే కవిత్వం అవుతుంది అనే అంశంపై అనేక చర్చలు జరుగుతున్నాయి . ఎవరికీ వారు ఇదే కవిత్వం అనే ధోరణి సాగుతోంది. ఇటీవల ఒక కవి సమాజాన్ని శాసించలేని కవిత్వం ఉన్నా ఒకటే లేకున్నా ఒకటే. ప్రేమ కవిత్వాలు , వ్యక్తిగత కవిత్వాలు కవిత్వం అనిపించుకోదు అని ఆవేశంగా అన్నారు. నేను అందుకు సమాధానంగా ఎవరు రాసింది వారికి కవిత్వం . నా ధోరణి నాది . మీ ధోరణి మీది. ఒకరిది కవిత్వం కాదు అనడానికి , మరొకరు రాసేదే కవిత్వం అని పొగడానికి మనమెవరం? అనేది నా ఆలోచన. చూద్దాం రేపటి తరం చిక్కని కవిత్వం తో ముందుకు వస్తోంది. వారే నిర్ణయిస్తారు కవులెవరో? కవిత్వం ఏదో ?

నరేన్ (గరిమెళ్ల నారాయణ) గారి స్పందన:

తరచి చూసుకుంటె: పిల్లనగ్రోవి(మురళి) ఉదటం తెలిసిన ఒక మూగవానికి (లేదా) ఒక కాపరి కి, ఆ కళ ఏమిస్తుందో కవిత్వం కూడా నాకు అదే ఇస్తోంది.

తెలియని సంతృప్తి…శతాబ్దాల కాలం పాటూ అనేక పుటలని ఓపికగా దాటుకుంటూ బతికినట్టి అనిర్వచనీయమైన అనుభూతిని ఇస్తోందనిపిస్తోంది.

ఉదాహరణకు, నయాగరా జలపాతాన్ని చూసినప్పుడు…దాని జల్లులో తడిసి ముద్దైనప్పుడు పొందిన అనుభూతి…ఆ అనుభవాన్ని ఒక కవితగా ( ‘ బందీ’ ఈమాట) వ్రాసుకున్నాక పరిపూర్ణమయ్యిందనిపించింది.

అలాగే లోకాన్ని వీడిపోయిన ఆత్మీయమైన మనుషులను, కనుమరుగైపోయిన సందర్భాలనూ కూడా, సజీవంగా దాచుకునే వెసులుబాటునూ (ఫోటోల కన్నా ఎక్కువగా) కవిత్వం కల్పించింది.

నిషిగంధ గారి స్పందన:

చాలాసార్లే కూర్చుంటాను రాయాలని.. సమయాన్నే కాదు, చిందరవందర ఆలోచనల్లేని మనసునీ కూడా తోడు పెట్టుకుని.. కుదరదు.. రెండు మూడు పదాల కంటే ముందుకి జరగదు!
సంతోషమో.. బాధో.. కోల్పోయిన తనమో.. గుండె అంచుల్నిండి రాలినప్పుడూ… సరైన పదాలు వాటిని పట్టుకోగలిగినప్పుడే కవిత్వం అనేదేదో నాకు రాయడానికి వస్తుంది!

అనుభూతీ, ఆలోచనల మిశ్రమమా కవిత్వమంటే.. సరిగ్గా తెలీదు కానీ, ఏం చెప్తున్నానో తెలీకుండానే అంతా చెప్పేసుకుని, బరువు దించేసుకున్న ఒక పక్షీక లాంటి తేలికతనం కవిత్వం ఇస్తుంది నాకు.. సమూహంలో అప్పుడప్పుడూ అత్యంత అవసరమయ్యే ఏకాకితనం కూడా కవిత్వం వల్లనే దొరుకుతుంది!

సాయి పద్మ గారి స్పందన:

హ్మ్మ్.. ఉహూ.. ఇవ్వటం అనేవరకూ వస్తే , కవిత్వంతో బిజినెస్స్ లా అనిపిస్తుంది కాబట్టి, ఏమీ లేదు అనిపిస్తుంది. కానీ కవిత నన్ను మెచ్చుకున్న విధానం చూస్తే అహాన్ని ఇహాన్ని ఎంత సంతృప్తి పరుస్తోందో కదా పాపం అని కవిత్వం మీద జాలేస్తుంది.

ఏది కవిత్వమో నాకు తెలీదు.. ఏ వచనమూ..నేను రాసిన దానితో సహా గుర్తుండదు. కానీ , మాటకీ , నిశ్షబ్దానికీ మధ్యన ఏదో మీడియేషన్ కవిత్వం చేస్తోందనే అనిపిస్తూ ఉంటుంది ..

ఎప్పుడంటే.. గొంతుదాటని మాట, పెదవి దాటని ప్రేమ, శరీరం దాటని అనుభూతి… కాన్షస్నెస్ లేకుండా రాసిన కొన్ని అక్షరాల మూటల్లో , తాయిలంలా అపురూపంగా కనబడినప్పుడు ..

హమ్మా.. కవిత్వమా .. ఏదో ఉంది అని అప్పుడు అనిపిస్తుంది.. ఇప్పటికి ఇంతే ..!

స్వాతీ శ్రీపాద గారి స్పందన:

చాల్లెండి , నవ్విపోతారు! కవిత్వం నాకివ్వడమేమిటండీ బాబూ, ఎంత సేపూ ఎంతొస్తే అంత లాభం అంటూ తీసేసుకోడమేనా ? నేనేమిస్తున్నాను అనే ఆలోచనే వద్దా ?
మదిలో మల్లెల తలపులను ఎందుకు విరబూస్తున్నారని అడగదమా? అపచారం అపచారం .ఎన్ని జాతుల మల్లెలో విశ్వమంతా వికసించి పరిమళభరితం చేస్తుంటే వాటిని అడుగుతున్నామా ఎందుకు పుయ్యాలనిపిస్తో౦ది మీకని? ఒక్క నీటిబొట్టు సన్నని వెలుతురు కిరణాన్ని సప్తవర్నాల్లో ఆవిష్కరిస్తుంటే దాన్ని అడుగుతున్నామా ఏం కనుక్కుందామని ఇన్ని హొయలు పోతున్నావని? నవ్వుల రవ్వలు మెరిసినా కన్నీటి బిందువులు చి౦దినా , నేను కీ మనకూ మధ్య రహదారి కదా అది. బాధపడి కొత్తతరాన్నో , కావ్యాలనో ప్రసవి౦చనిదే లోకమెక్కడ సాహితీ లోకమెక్కడ?పుడుతూనే మనకున్నది ఒకేఒక్క సంపద మనసేగా ? ఆలోచనా అనుభూతీ లుప్తమైన జీవితం ఒక జీవితమేనా? నా ఉనికి కవిత్వం, నాఊపిరి కవోత్వం నేనే కవిత్వం అందుకే నా ప్రతిభావానా కవిత్వానికి నేనే ఇస్తున్న అప్పుడే విరిసిన పూలుగానో అనాలి రగిలిన జ్వాలగానో సుకుమారపు సుతిమెత్తని మాటగానో , మనలో మన మాట మనది ఇచ్చే చేయ్యేగాని పుచ్చుకునేది కాదు.

కెక్యూబ్ వర్మ గారి స్పందన:

కవిత్వం నాకు ప్రతి క్షణం నన్ను నేను సంభాళించుకొని నేలపై నిటారుగా నిలబడే స్థైర్యాన్నిస్తుంది. నాకై నేను రాసుకుంటున్నప్పుడు వాక్యం పూర్తయిన ప్రతిసారీ పారే నీటిలో ముఖం కడుక్కున్న అనుభూతినిస్తుంది. అలాగే మిత్రుల కవిత్వం చదివేటప్పుడు పరకాయ ప్రవేశం చేస్తూ మరల మరల తరచి చూసుకొని చిగురాకులాంటి కొత్తదనాన్ని గుండెకు హత్తుకుంటాను. ఈ క్రియ ప్రక్రియల వలన నాకు నేను పునరుద్దీపమౌతుంటాను. జీవితమే యుధ్ధమైన సమయంలో కవిత్వం ఆయుధం కావడం యాధృచ్చికం కాదు కదా? మనుషులుగా జీవించాల్సిన సమయంలో హృదయ సంభాషణకు కవిత్వం ఓ వాహిక కదా?

జీవితం చాలా చిన్నది

వాకిలి — Tue, 31 Dec 2013 16:04:42 +0000

పరుగెత్తి పాలు తాగే పాకులాటలకి
నిలబడి నీరు తాగే నిరడంబరాలకీ
జాగింగ్ చేస్తూ జావ తాగొచ్చని
చేసి చూపించేయ్..

కొరడాతో తనే కొట్టుకు ప్రదర్శించే
నడివీధి గాడి నుండి అందుకుని
కొట్టుకుంటుంటే భుజాలెగరేసుకు పండగ చేసుకునే
వాళ్ళందరినీ అలా వదిలేసెయ్..

ఇంద్రధనుసునొకటి అందిపుచ్చుకుని
రంగురంగుల రిబ్బన్లు తుంచి
ఆడపిల్లలందరకూ పంచిపెట్టేసేయ్.
జడలలో వాలమని సీతాకోకలకు కబురెట్టేసేయ్..

బతికించే ప్రాణవాయువూ
ఊపిరులూదే మనుషులు పరిసరాలు పరిస్థితులూ
ఎక్కడ కనిపించినా
మట్టి నీరులతో నేసిన శాలువాలు కప్పి మరీ సన్మానాలు చేసేసేయ్..

నిలువెత్తులను కూల్చడం కన్నా
నిలవలుంచే కట్టడాల మీదే దృష్టంతా పెట్టేసేయ్..

జీవితం చాలా చిన్నది

జీవలాలస తొణికిసలాడేలా
బతికి జీవించేసేయ్ – జీవించి బతికేసేయ్.

ఉష్ణోగ్రత

వాకిలి — Wed, 31 Jul 2013 21:06:29 +0000

నిఖార్సైన అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత (అబ్సల్యూట్ జీరో) అది..!!
ధృవాలనే ఆశ్చర్యపరిచే టండ్రాతి టండ్రాల స్థితి…!!
అత్యంత లోపరహిత అసాధారణ స్థితి…!!

గది నుండి విడివడి
నిదానంగా అక్కడకు పోతే…
చేయి మొదలు కాలి వేళ్ళ వరకు
శరీరం నిలువెల్లా
కొంకర్లు పోతూ పోతూ
ఒక్కసారిగా
రాతి పుల్లగా మారిపోయే ఘన-ఘనీభవనం….

అక్కడ
పదార్ధాలన్నీ
లోపాల్నివదులుకుంటూ పోయి
సర్వసంగ పరిత్యాగులౌతాయట!
పరమాణువుకీ పరమాణువుకీ
మధ్య ఎడం పూర్తిగా పోయి,
తల్లినంటి పెట్టుకుని పడుక్కున కుక్కపిల్లలౌతాయట!

***

పరమాణు-కంపనాలు కూడా ఉడిగిపోయి
చుట్టూ పరిభ్రమించే ఋణావేశ కణాలు మాత్రమే
ఒక దాని నుండి మరొకదానికి
ఆవేశ ప్రవాహాలను
అందించుకుంటాయట!

గది ఉష్ణోగ్రత లో
చిక్కడానికే మొరాయించే
తుంటరి వాయు-ఉదజని,
అక్కడికంటూ పోయాక
పదహారణాల విద్యుత్ వాహక
ఘనాతి ఘన పదార్ధమౌతుందట!
రాగి ని మించిన
ఋణావేశ ప్రవాహాలతో
జివ్వుమనిపించగలనంటుందట!

***

గంగలో మునకేసి
పాపాలు కడిగేసుకోవాలనుకునే
అత్యాశను సైతం ఆశ్చర్యపరచి

ఒకే ఒక్క సారి
ఆ స్థితిలోకి పోయి…
వెనక్కి తిరిగి వచ్చేద్దాం…

చరిత్ర చూసిన…
జాతి వైషమ్యాల నుండీ,
ఆ రెండు అణు బాంబుల అహంకారాల నుండీ,
హిట్లర్ దురాగతాల నుండీ,
భూపాల్ విషవాయువుల నుండీ,
అనేకానేక నిర్మూలనల నుండీ,
నిరంకుశత్వాల నుండీ,
దారుణాల నుండీ,
మారణ కాండల నుండీ,
ఆకలి చావుల నుండీ,
ఆధిపత్యాల నుండీ….

విముక్తులమై
వెనక్కి తిరిగి వచ్చేద్దాం…
స్వచ్ఛంగా
ఒక నవ్య నాగరికతను మొదలెడదాం…
ఆయుధాలన్నీ గిరాటేసి
శాంతి పావురాల బావుటానెగరేద్దాం…

(-273.15°సి ఉష్ణోగ్రత ని లోపరహిత ప్రామాణికంగా భావించి చేసే పరిశోధనలు, గణాంకాలు స్పురణ లో కొచ్చిన సందర్భంలో)

బలీయమైన అనుభూతిని కేంద్రీకరించి చెప్పడం కవిత్వ లక్షణం

వాకిలి — Thu, 11 Jul 2013 19:41:43 +0000

(డా. వైదేహి శశిధర్ గారితో ముఖాముఖం – డా. నారాయణ గరిమెళ్ళ)

‘నగరమంతా నిద్రించే సమయంలో……తదేకంగా, చంద్రుడిని చుట్టేసిన చుక్కలను లెక్కపెట్టుకుంటూ…అడుగులో అడుగు వేసుకుంటూ నడిచి అనుకోకుండా ప్రవాసం వరకూ చేరి పోయాక….’అరే దారి తప్పి పోయానేమో?’ అని ఆశ్చర్యపడి; అంతలోనే, ఆ పరిసరాలకు అలవాటు పడుతూ… అక్కడి ప్రకృతిని దర్శించి, వానలో తడిసి, మంచు పూలను పదిలంగా ఏరి మూట కట్టుకుని….. తిరిగి వెనుకకు అమ్మ-వడి లాంటి మాతృభూమిని చేరుకుని అక్కడ అందరికీ తన జ్ఞాపకాల సంపదను పంచి ఇచ్చే ప్రయాణాల ఊయల డాక్టర్ వైదేహి శశిధర్ గారి కవిత్వం. వెన్నెలలో ఉయ్యాలలూగుతూ కబుర్లు చెప్పుకున్న బాల్యమంత అహ్లాదంగా కవిత్వీకరించడం ఆమె శైలి. తీరిక దొరకడమే గగనమనిపించే వైద్య వృత్తిని ఒక వైపు ఇష్టంగా నిర్వహిస్తూ…కవిత్వాన్ని కూడా ప్రేమతో సృజిస్తున్న వైదేహి గారి తో ముఖాముఖం:

1. వైదేహి గారు, మీ కవిత్వం చాలా వరకూ ప్రకృతీ రమణీయతను పలికిస్తుంది. ‘ఆకాశానికీ, భూమికీ మధ్య ఇన్ని పదచిత్రాలా?’ అని ఆశ్చర్య పరుస్తుంది. సమస్తం తెలిసినట్టే అనిపించే ప్రకృతి-ప్రపంచం, మీ కవిత్వంలో కొత్తగా అంతకు ముందు తెలియని కోణాలను తెలిసిన విషయాల అల్లికగా అద్భుతంగా చెబుతుంటుంది. అంత ఇష్టంగా చదివించే కవిత్వాన్ని సృజించే మీరు, మిమ్మల్ని కవయిత్రి గా మార్చిన మీ నేపధ్యం: పుట్టుక, ప్రవాహం, దిశ, రంగు, రుచి, వాసన మొదలైన విషయాలను మాతో పంచుకోండి.

ముందుగా సహృదయతతో నా కవిత్వం గురించి మీరు తెలిపిన అభిప్రాయాలకు ధన్యవాదాలు .
నా నేపధ్యానికి వస్తే , నేను పుట్టింది నరసరావుపేట అయినా నాన్నగారి ఉద్యోగరీత్యా (ఇంగ్లీష్ లెక్చరర్ ) నేను పెరిగింది,కాలేజ్ వరకూ చదువుకుంది నగరం లో (గుంటూరు జిల్లా ). నగరం అనగానే నాకు గుర్తు వచ్చేది పచ్చని వరిపొలాలు,చిక్కని మామిడి తోటలు,కలువపూలతో నిండిన చెరువులు ,స్వచ్చమైన గాలి ,సరళమైన జీవితం. నేను చదివిన హైస్కూల్ చుట్టూ కూడా మామిడి చెట్లు, పంట పొలాలే. నా పరిసరాల్లోని ఆహ్లాదకరమైన ప్రకృతి నా జ్ఞాపకాల్లోకి ,అనుభవాల్లోకి ఒదగటమే కాకుండా నా కవిత్వీకరణ కు మాధ్యమం అవడం జరిగి ఉండవచ్చు. మీకు తెలుసు , పరోక్షంగా నైనా మన అనుభవంలో లేనిదేదీ మన కవిత్వం లో సాధారణంగా ఉండదు .
నాకు ఊహ తెలిసిన దగ్గర నుండీ వైద్యవిద్య మీద అపారమైన గౌరవం .కవిత్వం అంటే ఎంత ప్రేమో వైద్యవిద్య అంటే అంత అభిమానం .నగరం లో కాలేజ్ చదువు తర్వాత నేను విశాఖపట్నం ఆంధ్రామెడికల్ కాలేజ్ లో మెడిసిన్ చేసాను.చిన్నప్పటి నుండీ కవిత్వం పై అభిమానం ఉన్నా మా ఫ్రెషర్స్ డే కి జరిగిన పోటీల్లో సరదాగా నేనువ్రాసిన కవితతోనే నేను తరచూ కవిత్వం వ్రాయడం మొదలయిందనే చెప్పాలి.అప్పట్లో ప్రచురితమయిన నా మొదటి కవిత నేరేడు చెట్టు.ఆంధ్రజ్యోతి ఈ వారం కవిత శీర్షిక క్రింద.ఈ కవిత ప్రచురించాక ఆలిండియా రేడియో విశాఖపట్నం వారు నన్ను కవితలు చదవటానికి ఆహ్వానించారు. పన్నెండు-పదహారు కవితలు మూడు దఫాలుగా రేడియోలో చదవటం జరిగింది .తర్వాత నా నిద్రితనగరం ఆంధ్రజ్యోతి దీపావళి ప్రత్యెక సంచిక లో ప్రచురితమయింది . అప్పుడప్పుడూ ఆంధ్రజ్యోతి ,ఆంధ్రప్రభ లలో ఇతర కవితలు ప్రచురించాను. 1995 లో ఆలిండియా రేడియో వారి ఉగాది కవిసమ్మేళనంలో పేరాల భరతశర్మ గారి వంటి అనేక ప్రముఖ కవులతో పాటు నా కవిత కూడా చదవటానికి అప్పటి స్టేషన్ డైరెక్టర్ కాకరపర్తి మూర్తిగారు ఆహ్వానించారు. అప్పట్లో నేను తప్పిస్తే వేదిక మీద ఉన్నవారు అందరూ కనీసం ఒక్క పుస్తకం అయినా ప్రచురించినవారే.ఫైనల్ఇయర్ అవగానే అనుకోకుండా వివాహం,హౌస్ సర్జెంసీ తర్వాత మూడేళ్ళు స్విడ్జర్లాండ్ లో ప్రవాసం,ఆ పైన కుటుంబంతో కలిసి న్యూజెర్సీ రావడం జరిగింది .ఇక్కడ రెసిడెన్సీ పూర్తి చేసి , ప్రస్తుతం ఫామిలీ ఫిజిషియన్ గా ప్రాక్టీస్ చేస్తున్నాను. ప్రవాసంలో కవిత్వం అప్పుడప్పుడూ వ్రాసినా తరచుగా పబ్లిష్ చేసింది ౨౦౦౪ తర్వాతే . కారణం రెసిడెన్సీ లో నిద్ర పోవటానికి కూడా టైం లేకపోవటమే తప్ప మరేం కాదు.
ఇక్కడ నేను కవితలు పబ్లిష్ చేసిన పత్రికలు ఈమాట,కౌముది,సుజనరంజని,పొద్దు ,ప్రజాకళ,ప్రాణహిత ,ఈ మధ్య నే వాకిలి .

2. ‘చంద్రునిలో రాట్నం వడికే అవ్వ చిందించిన దూది పిందెలను (లేదా నూలు దారాలను) మంచు పూలలా దర్శించగలిగిన’ మీ పై బాల్యంలోని కధల, మనుషుల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉందనిపిస్తుంది. మీ బాల్యం, అప్పటి మనుషులు, సాహిత్య వాతావరణం అవి ఈ నాటికీ మీ కవిత్వం పై ప్రభావం చూపిస్తుంటే వాటి సంగతులు చెప్పండి.

మనందరి జీవితాల్లోనూ తప్పనిసరిగా ఇంప్రెషనబుల్ ఏజ్ బాల్యం . మీరు కోట్ చేసిన కవితా పంక్తులకి స్ఫూర్తి మా నాయనమ్మగారు . నాకు పదేళ్లు వచ్చేవరకు ఆమె చదివిన పద్యాలు ,చెప్పే కధలు వినడం నాకు చాల ఇష్టమైన వ్యాపకం. ఆ చిన్నప్పటి కధల్లో లో ఏదో తెలీని ఆకర్షణ ,మార్మికత ఉంది .చెప్పిన కధలే మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పుకుంటాం,విన్నకధలే మళ్ళీ మళ్ళీ వింటాం.అంతే కాదు ఆ కధల్లో ఉన్న క్రియేటివిటీ , శిల్పం,అల్లిక జాగ్రత్తగా గమనిస్తే ఆకట్టుకునే రకంగా వ్రాయటం తాలూకు టెక్నిక్ నేర్చుకోవచ్చునేమో అనిపిస్తుంది .

సాహిత్య పరంగా , నా కవితా ప్రస్థానాన్ని వెన్నెల జలపాతాల్లాంటి తన కవితలతో అద్వితీయంగా ప్రభావితం చేసిన కవి తిలక్. కవిత్వపు ఆల్కెమీ పూర్తిగా తెలిసిన కవి .ఆయన కవిత్వీకరణ, సమ్మోహనమైన మెటఫర్స్ ,ఆకట్టుకునే శక్తి నా కెంతో ఇష్టం. నా చిన్నప్పటి నుంచీ ఇప్పటి దాకా ఆయన కవితలు పునశ్చరణ చేసుకొనని రోజు దాదాపు లేదనే చెప్పాలి. ఇప్పటికీ ఆయన అమృతం కురిసిన రాత్రి లో కొన్ని కవితలు చదివినప్పుడు ఇంత అందంగా ,ఇంత శక్తిమంతం గా ఎలా వ్రాసారా అని అబ్బురపడుతూ ఉంటాను. అంతేకాదు నేను చిన్నతనం లో చదివి బాగున్నాయి అనుకున్న ఇతర సాహిత్యం పై నా అభిప్రాయాల్ని నేను పెరిగే కొద్దీ చాలాసార్లు మార్చుకోవటం జరిగింది.కానీ తిలక్ కవిత్వం మాత్రం అప్పటికీ ఇప్పటికీ అదే ఉద్వేగాన్ని ,స్ఫూర్తిని,ఆనందాన్ని కలిగించటం నా స్వానుభవం. నా వరకు నాకు మంచి కవిత్వానికి అదొక గీటురాయి.

ఇకపోతే మా నాన్నగారు మంచి విశ్లేషణ,చక్కటి సాహిత్యాభిరుచి,ఆంగ్లాంధ్ర సాహిత్యాలలో ప్రవేశం కలవారు. సహజంగానే సాహిత్యం పట్ల నాలో ఆసక్తి,ఆలోచనలు కలగటంలో మా నాన్నగారి ప్రభావం ఉంది .నిజానికి నేను మొట్టమొదట వ్రాసిన కవిత(లాంటిది) ఇంగ్లీషులోనే .ఒక చిన్న కుక్కపిల్ల గురించి ఏడెనిమిదేళ్ళ వయసులో వ్రాసినట్లు గుర్తు.అప్పట్లో నేను కూడా ఎక్కువ ఇంగ్లీషులోనే వ్రాయాలని అనుకునేదాన్ని.బహుశా నాన్నగారు ఇంగ్లీష్లో విస్తృతంగా వ్రాయటం వల్ల కావచ్చు.అయినా తిలక్ ,శ్రీశ్రీ కవితలు ,పోతన ,విశ్వనాధ,రాయప్రోలు,కరుణశ్రీ ,దువ్వూరి ,జాషువా వంటి ప్రముఖ కవుల పద్య కవిత్వం కూడా చాలా ఇష్టంగా చదువుకుని ఆనందిచేవారం.

మా అమ్మగారు కూడా శరత్,బాపిరాజు,విశ్వనాధ వంటి రచయితల సాహిత్యం చదువుతూ ఉండేవారు. నా హైస్కూల్ రోజుల్లో మేమిద్దరం శరత్ సాహిత్యం గురించి తరచూ మాట్లాడుకునే వాళ్ళం. ఒక రకంగా నేను అదృష్టవంతురాల్ననే చెప్పాలి, నా బాల్యం లోనే మంచి సాహిత్యంతో పరిచయం కలిగే అవకాశం కలిగినందుకు.

3. దైనందిన జీవితంలో పత్రికల-వార్తలు, మీ వృత్తికి సంబంధించిన విషయాలు ఇవి మీ కవిత్వంలో తొంగి చూసినట్టు అనిపించదు. అలా ఉండాలని ఏ నియమమూ లేదు. ఐతే ఇది కొంత ఆశ్చర్యంగా అనిపిస్తుంది. వృత్తి రీత్యా లాయర్, డాక్టర్, ఇంజనీర్ ఐన కవులు వారు వారి వారి దైనందిన జీవితాలను ఎంతోకొంత సాహిత్యంలో ప్రస్తావించిన సందర్భాలు ఉంటుంటాయి. మీ విషయంలో చెప్పగలరు.

మంచి ప్రశ్న. నిజానికి నా కవిత్వం లో నా వృత్తికి సంబంధించిన విషయాల గురించి ప్రస్తావన లేకపోలేదు.కొన్ని కవితలకి ప్రేరణ వృత్తిలో నా అనుభవాలే కూడా .అయితే అవి ఆ కవిత తాలూకు చట్రం లో ఒదిగి ,కవిత శిల్పాన్ని అధిగమించకుండా ఉండాలని నా ఉద్దేశ్యం .అందుకే ప్రస్తావన ఉన్న చోట్ల అది అంతర్లీనంగా ఉండటమో, ప్రేరకం గా ఉండటమో , సటిల్ గాఉండటమో జరుగుతుంది .కొన్ని ఉదాహరణలు అమ్మ,నువ్వు ,అమెరికాలో వసంతం,వృద్ధ మొదలైన కవితలు. నేను వ్రాసిన మరో కవిత యుద్ధం పూర్తిగా నా వృత్తి గురించి వ్రాసినదే. పొద్దులో ప్రచురితమయింది. ఇంకా మరికొన్ని అముద్రిత కవితలు కూడా వున్నాయి .
ఒక బలీయమైన అనుభూతిని కేంద్రీకరించి చెప్పడం కవిత్వ లక్షణం అని నా అభిప్రాయం. సంక్లిష్టమైన,విస్తృతమైన జీవితానుభవాల్ని కూడా అనుభూతి అద్దం లోంచి చూపినపుడే ఆ కవితకు సార్వజనీనత కలుగుతుంది. ఎందుకంటే కవిత్వం ప్రధానంగా హృదయ సంబంధి కాబట్టి .

4. ‘నిద్రిత నగరాని’కి మీరు ఇస్మాయిల్ గారి పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు కదా! ‘నిద్రిత నగరం’ లో కాని, అంతకు ముందూ తరువాత వ్రాసిన కవితలలో, Specific గా మీకు బలమైన అభిప్రాయాన్ని కల్గించినవి ఏవి? ఈ పురస్కారం మీకు కల్గించిన ప్రొత్సాహాన్ని, బాధ్యతను చెప్పండి. ఇతరత్రా మీ కవిత్వానికి వచ్చిన అవార్డులు, పురస్కారాలు, అభినందనలు కూడా చెప్పండి.

నిద్రితనగరం నాకు చాలా ఇష్టమైన విశాఖనగరం పై వ్రాసిన కవిత. నాకు బలమైన అభిప్రాయాన్ని కలిగించిన నా ఇతర కవితలు అమ్మ,ప్రవాసంలో వాన,నిశ్శబ్దం నీకు నాకూ మధ్య ,సహచర్యం ,ఏటివడ్డున ,యుద్ధం .
ఇస్మాయిల్ పురస్కారం తప్పనిసరిగా నాకు ప్రోత్సాహాన్ని,నేను వ్రాసే ప్రతి కవితను నేను తిరిగి బేరీజు వేసుకోవాల్సిన బాధ్యతను కూడా ఇచ్చింది. వంగూరి ఫౌండేషన్ వారి బహుమతి ప్రవాసం లో వానకు వచ్చింది,లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ లో నిద్రితనగరం చోటు చేసుకుంది .

5. తెలుగు కవిత్వానికి ఇప్పుడు ఆదరణ తగినంత ఉందనుకుంటున్నారా? మున్ముందు ఎలా ఉంటే బాగుంటుందను కుంటున్నారు?

కవిత్వానికి ఆదరణ ఎప్పుడూ ఉంటుంది,కారణం కవిత్వానికి స్పందించే శక్తి మనందరిలోనూ సహజ సిద్ధంగా ఉండటమే.ఆ స్పందనా శక్తిలో,అభిరుచిలో స్థాయీ భేదాలు ఉండవచ్చును.అలాగే దేశ,కాల పరిస్థితులను బట్టి ,సమకాలీన ప్రభావాలను బట్టి కవిత్వ రీతుల్లో,వస్తువు లో తేడాలు ఉండవచ్చు. వాటిల్లో కూడా బలమైన అభివ్యక్తి కల కవితలు వస్తువు ఏదైనా నిలబడిపోతాయి. సౌందర్యానికి,సంతోషానికీ,వేదనకి,వైఫల్యానికి మనలో కలిగే స్పందనలలోంచి కవిత్వావిర్భావం అప్రతిహతంగా సాగుతూనే ఉంటుంది.మన హృదయాన్ని తాకే కవిత్వాన్ని మనం వెతుక్కోక మానము .

ఈ మధ్య అంతర్జాల పత్రికల వల్ల ప్రపంచం ఎల్లలు చెరిగిపోయాయి.చాలా మంచి విషయం.మనకు ఎంతో చిక్కని భావస్ఫోరకమైన కవిత్వం ఇప్పటికే ఉంది. మనం గర్వపడే మన తెలుగు సాహిత్యాన్ని ఇంగ్లీషులోకి విరివిగా అనువాదం చెయ్యడం ద్వారా మన కవిత్వానికి ఎక్కువ పరిధి పెంచితే బావుంటుందని నా ఉద్దేశ్యం. దీని ద్వారా మన కవిత్వపు సొగసు, సాంద్రత ,ఆత్మ కొంతైనా తెలుగు మాతృభాష కాని పాఠకుల అనుభవానికి అందుతుంది.

6. మీ కవితా ప్రక్రియలో ఎప్పటికీ గుర్తుండిపోయేలా అత్యంత శ్రమించి గానీ, అనుభూతి కి లోనై గానీ లేదా భావోద్వేగానికి గురై గానీ వ్రాసిన కవితల గురించి….?

అమ్మ కవిత- నేను చాలా వేదనకు గురై వ్రాసిన కవిత.మా అమ్మ గారికి సుస్తీ చేసినపుడు నేనుపొందిన బాధ ,వేదన,ఆందోళన ల గురించి వ్రాసింది. వ్రాసింది మాత్రం మా అమ్మగారు కోలుకున్న ఒక ఎనిమిది నెలలకు.
నిద్రితనగరం – మెడిసిన్ నాలుగవ సంవత్సరం లో పాథాలజీ ఎగ్జాం కి ప్రిపేర్ అవుతూ నడిరాత్రివేళ అలసి నిద్రిస్తున్న విశాఖ నగర సౌందర్యాన్ని చూసి అబ్బురపడి వ్రాసింది.
అంధగీతం- నేను వైజాగ్ నుంచి విజయవాడ వెళుతూ ట్రెయిన్ లో ఒక గుడ్డి బిచ్చగాడిని,అతని చేయి పట్టి నడిపిస్తున్న ఓ ఎనిమిదేళ్ళ అమ్మాయిని చూసినప్పుడు ఒక కలత,గొప్ప దుఃఖం కలిగాయి.ఆ జ్ఞాపకం నన్ను చాలా రోజులు వెంటాడింది.సుమారు ఒకటిన్నర సంవత్సరాల తర్వాత ఆ కవిత వ్రాసాను .
ప్రవాసంలో వాన –నేను అమెరికా వచ్చిన కొత్తలో మా కుటుంబసభ్యులనందరినీ తలచుకుని వ్రాసిన కవిత
స్మృతి – నాతొ ఏడేళ్ళు పనిచేసిన నా కొలీగ్,స్నేహితురాలు అర్ధంతరం గా ౨౦౧౧ లో చనిపోయినపుడు నేను చాలా బాధ కు గురయ్యాను . ఈ కవిత దాదాపు ఒక సంవత్సరం తర్వాత వ్రాసింది.
ఇంకా సహచర్యం,నీవు,నిశ్శబ్దం నీకు నాకు మధ్య,ఏటివడ్డున నాకు చాలా ప్రియమైన,నా హృదయానికి చేరువైన కవితలు

7. కవి లేదా కవయిత్రికి హక్కులూ, బాధ్యతలూ ఉండాలా? ఉంటాయా? ఎలా?

కవికి తప్పని సరిగా ఉండాల్సిన బాధ్యతలు –నిజాయితీ,సంయమనం .ఆ మాటకొస్తే పాఠకులకి కూడా.ఎవరికైనా నిజాయితీ ముఖ్యం. తనకి పూర్తిగా నమ్మకం లేని,తాను ఆచరించలేని ఏ ఆదర్శాన్నీ,సిద్ధాంతాన్నీ ,ఏ రకమైన ప్రయోజనాన్ని ఆశించి కూడా కవులు ,సాహిత్య కారులు ప్రచారం చేయకూడదని నా ఉద్దేశ్యం. కవిత్వం ఒక సహజమైన ,మానవీయ హృదయ స్పందన లోంచి మాత్రమే రావాలి.బాధ్యత కాదు కానీ కరుణ,ఆర్ద్రత ,సహృదయత లేకుండా నిజమైన కవిత్వం ,హృదయాన్ని తాకే కవిత్వం వ్రాయలేమని నా అభిప్రాయం.
ఇక హక్కుల విషయానికి వస్తే,సాహిత్య మర్యాదోల్లంఘనం చేయని స్వేచ్చ,భావ ప్రకటన ,సృజనపై హక్కు అన్నవి రచయితల కనీస హక్కులు .

8. ప్రస్తుత సమయంలో మిమ్మల్ని కవిత్వానికి ఎక్కువగా పురికొల్పేవి ఏమై ఉంటాయి? మీరు చదివే సాహిత్యం ఎక్కువగా ఏమై ఉంటుంది? ఏ భాష? ఏ ప్రక్రియ? ఏ కవి లేదా కవయిత్రి?

కవిత్వానికి పురి కొల్పడం ఎప్పుడూ ఒక Intense Emotion వల్లే అయినా , వ్రాయాలన్న గాఢమైన స్ఫూర్తి కలిగినప్పుడూ,వ్రాయకుండా ఉండలేనప్పుడు మాత్రమే వ్రాయటం అలవాటు. నేను తీరిక సమయాల్లో తెలుగు,ఇంగ్లీషు సాహిత్యాలు రెండూ చదువుతాను.కవుల్లో తిలక్,,శ్రీశ్రీ ,కృష్ణశాస్త్రి ,జాషువా,కరుణశ్రీ ,తుమ్మల,కీట్స్ ,షెల్లీ ,వర్డ్స్వర్త్ ,ఫ్రాస్ట్ .రచయితల్లో శరత్ , విశ్వనాధ, శ్రీపాద,బాపిరాజు,చాసో,కొకు,డికెన్స్,మొపాసా,మామ్,ఆస్కార్ వైల్డ్ ను ఎక్కువగా చదువుతాను .

9. మున్ముందు రాబోతున్న మీ పుస్తకాల గురించి..మీ కవిత్వం గురించి చెప్పండి.

ఈ మధ్య నేను మరీ అంత తరచుగా వ్రాయటం లేదన్న విషయం ఒప్పుకోవాల్సిందే. ప్రత్యేక కారణాలు ఏమీ లేకపోయినా ,ఇతర బాధ్యతలలో పడి కొంచెం కవిత్వానికి విరామం ఇవ్వటం జరిగింది.అయితే త్వరలోనే మరో సంకలనం తీసుకు రావాలన్న ఆలోచన మాత్రం ఉంది.

10. ధన్యవాదాలు వైదేహి గారు.
నరేన్ గారూ , చాలా సంతోషం.
మీకు, వాకిలి సంపాదకవర్గానికి, వాకిలి పాఠకులకు నా కృతజ్ఞతలు .

ఆవు-పులి…2013

వాకిలి — Fri, 25 Jan 2013 00:47:19 +0000

విశాలమైన గడ్డి బీడు లో ఆదమరచిపోయి మరీ మేస్తోంది ఆవు.

అప్పుటికే బీడంతా అనేకసార్లు కలియతిరిగిన పాలేరు రంగడు ఆవు దగ్గరకి చేరుకున్నాడు.

దానికి భయమనిపించకుండా, సుతారాంగా తట్టి, గంగడోలు రాస్తూ అనునయంగా చెప్పడం మొదలు పెట్టాడు.

వాడి వయస్సు ఇంచుమించు పదహారేళ్ళు ఉంటుంది. ఎనిమిదో తరగతి వరకూ చదివాక, తండ్రి బలవంతం మేరకు చదువాపేసి ఆ ఊరి-పెద్ద చంద్రయ్య ఇంటిలో పాలేరు గా చేరిపోయాడు. ఆ మాత్రం చదువుకే వాడి నడకలోను, నడతలోనూ పరిణితి వచ్చి అది మాటల్లోను చేతల్లోనూ కనిపిస్తూ ఉంటుంది.

“నీకు తెలియదని కాదు. ఐనా సరే మరోసారి చెబుతున్నా విను…” అని మొదలు పెట్టి, ఆవు దృష్టిని తను చెప్పే విషయం మీదకు తిప్పుకున్నాడు.

అప్పటికే పడమటి గూటికి చేరే ప్రయాణంలో ఉన్నాడు సూర్యుడు.

మరో కొద్ది సేపటిలో తనను ఇంటికి తోలుకుపోబోయే ముందు ‘ఇప్పుడంత ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటి చెబుతాడబ్బా?’ అని కుతూహలంగా అతనివైపు చూసింది ఆవు.

అతను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

“చుట్టుపక్కల అడవుల్లోని చెట్టూ-చేమా కొట్టేసి కనిపించిన మొక్కల్నీ, జంతువులనీ స్వాహా చేయ్యడం వలన, మనిషి నీడ తాకినంత మేరా అడవులు వల్లకాళ్ళయిపోయాయి. ఊరులో ఉండే మనిషి అడవుల మీద కూడా ఆశ పడ్డాక, అడవుల్లోని జంతువులు కొన్ని చచ్చిపోయాయి, కొన్ని ఛస్తూ బతుకుతున్నాయి, మరి కొన్ని గతిలేక ఊరుల మీద పడటం మొదలెట్టాయి.”

రంగడు, అసలీ ఉపోద్ఘాతం ఎందుకు చెబుతున్నాడొ తెలియక ఇంకా కుతూహలం గానే ఉంది ఆవుకి.

” ఒకప్పుడు, అడవి నుండి ఊర్లోకి వచ్చే జంతువులలో కోతులు, కుందేళ్ళు, లేళ్ళు ఉండేవి. ఇప్పుడు, ఏనుగులు, పులులూ, ఇంకా అనేక కౄరజంతువులు కూడా తయారయ్యాయి. మన చుట్టుపక్కల ఊరుల మీద పులొకటి పడి మేకల్ని, గొర్రెలని, కోళ్ళని చంపేస్తోందట. అదెవరి మాటా వినకుండా భయ పెడుతున్నట్టనిపిస్తోంది. వన్యప్రాణుల రక్షణ చట్టం ఒకటి అడ్డు పడి దానిని చంపే అవకాశం ఎవరికీ లేకుండా పోతోంది. అటవీశాఖ వాళ్ళకి, జూ వాళ్ళకీ చెప్పి రప్పించిన ప్రతిసారీ అది కనిపించకుండా తప్పించుకు తిరుగుతోంది.”

గంగడోలు రాయడం ఆపి, ఆవు వంటి మీద నిమురుతూ చెప్పుకుపోతున్నాడు రంగడు.

“పులే కాదు, ఏ జంతువైనా ఎప్పుడు మీద పడి నిన్నేమి చేస్తుందో ఎవరూ చెప్ప లేరు. నిన్ను నువ్వే కాపాడుకోవాలి. చుట్టూ గమనించుకుంటూ మేత మెయ్యాలి. అనుమానం అనిపిస్తే ఉరకలేస్తూ ఊర్లోకి పోయి అందరికీ తెలిసేలా అరవాలి.”

వాడు చెప్పే తీరు ఆవు కి పాలేరు చెబుతున్నట్టు కాకుండా, పిల్లకి తల్లి చెబుతున్నట్టుంది.

“ఇదంతా ఎందుకు చెబుతున్నానంటే, నేను రేపు పని మీద పట్నం పోతున్నాను. నిన్ను మన పక్కింటోల్ల పాలేరు గులమయ్య గాడు రేపిక్కడ బీడుకి తీసుకొచ్చి వదిలేసి, వాళ్ళ ఆవుల్ని కాసుకునే ఆ దూరంగా ఉన్న బీడుకి పోతాడు. తిరిగి సాయంత్రానికి మళ్ళీ నిన్ను వెనక్కి తోలుకుపోతాడు. ఈ లోపల నీకు ఏమీ అవ్వకుండా చూసుకో. రేపొక రోజు గడిచిపోతే ఎల్లుండి మళ్ళీ నేనొచ్చి నిన్ను చూసుకుంటాను.”

చెప్పేది అయిపోయాక, మూసుకుపోతున్న పొద్దు వంక చూసుకుని ఆవుని తోలుకుని తమ యజమాని ఇంటి వైపు నడక ప్రారంబించాడు.

ఆవు ఇంటికి చేరాక, లేగదూడని తనివి తీరా నాకింది. కడుపారా పాలిచ్చి, ఆ రోజు జరిగిన విషయాలన్నీ దూడకు అర్ధమయ్యే రీతిలో పూసగుచ్చినట్టు చెప్పింది. మంచి చెడులు చెప్పుకునే ఆ సమయంలో యజమాని చంద్రయ్య కూడా ఒక చెవి పడేసి వింటూ ఉంటాడు. ఆవు దూడల కబుర్లైపోయాక, చంద్రయ్య ఆవు నుండి పాలు తీసి, తల్లీ పిల్లల్నిద్దరినీ ఒకచోట కట్టేశాడు.

* * *

చాలా కాలం తరువాత రంగడి నీడా, జాడా లేని గడ్డి బీడులో మేత మెయ్యడం, కొత్తగాను, కొంత బెరుకుగాను అనిపిస్తోంది ఆవుకి. తనను తోలుకొచ్చి వదిలేసిన గులమయ్య, అతని ఆవులతో కబుర్లు చెప్పుకుంటూ దూరంగా ఉన్న వేరే బీడుకి వెళ్ళి పోయాడు.

అప్పటికి మద్యాహ్నం ఒంటిగంట అయ్యుంటుంది. తనకి చుట్టూ కనుచూపు మేరలో ఎవరూ కనిపించ లేదు. మేతమేస్తూ అడవివైపు వెళ్ళిపోయిన విషయం అర్ధమై గుండె గుభేల్ మంది. వెంటనే వడి వడిగా ఊరి వైపు అడుగులేసింది.

సరిగ్గా చింతల తోపు దాటి మరి కొంత దూరంలో మిగిలిన ఆవులను చేరుకుంటాననుకుంటుండగా …..పులి గాండ్రించిన శబ్దం వినిపించింది. అది కేవలం తన భయం వలన అలా వినిపించి ఉంటుందిలే అని సరిపెట్టుకుంది. కానీ, మరోసారి బిగ్గరగా, స్పష్టంగా పులి గాండ్రింపు వినిపించేసరికి ముచ్చెమటలు పోసేశాయి. ‘రంగడు నిన్న చెప్పిన పులి అయ్యుండదు కదా’ అని, అనుమానిస్తున్నంతలోనే పులి ఇంకోసారి గాండ్రించింది.

ఆవుకి పై ప్రాణాలు పైనే పోయాయి. ఎక్కడ దాగోవాలో?, ఎలా పారిపోవాలో? అర్థం కాలేదు. రక్షించమని అర్ధిస్తూ బిగ్గరగా అరిచింది. ఆవు అరుపులు మిగిలిన ఆవులని, గులమయ్యనీ చేరలేదు కానీ, పులిని మాత్రం చేరాయి. ఆవు తన ఉనికిని తనే పట్టిచ్చుకున్నట్టయ్యింది. అప్పటివరకూ చెట్ల చాటునున్న పులి ఒక్కసారిగా ఆవు మీదకి దూకి పంజా విసిరింది. ఆ విసురు నుండి ఆవు లాఘవంగా ఐతే తప్పించుకుంది, కానీ తన పరిస్థితి ఎంత అభద్రంగా ఉందో తెలిసిపోతూనే ఉంది. ఆ క్షణంలో తను ఎంత పరుగు పెట్టినా పులి పాల పడక తప్పదు. ఉన్న శక్తినంతా కోల్పోవడం కన్నా, పులిని ఎదురించి అక్కడే ఆగడం మంచిదనిపించింది. ఆవేశంతో, ఆకలితో ఉన్న పులి తన మీద మరో సారి దాడి చెయ్యక ముందే చెప్పింది.

“నీకు ఆహారం కావడం మినహా నాకు మరో దారి లేదు. అందువలన సావధానంగా విను. నా మీద ఆధారపడి పాలు తాగుతూ బతుకుతున్న నా లేగ-దూడ ఇంటిదగ్గర ఉంది. ఆఖరిసారిగా దానికి పాలు ఇచ్చివచ్చి నీకు ఆహారం అయ్యిపోతాను. నా మాటా నమ్ము” అని విన్నవించుకుంది.

ఆ మాట విని అంత ఆకలిలోనూ, ఆవేశంలోనూ కూడా పులి గాండ్రిస్తూ మరీ నవ్వింది.

“ఎప్పుడో పురాతన కాలంలో, మా పులి జాతిలో ఒకటి, మీ ఆవు జాతిలో ఒక దానిని ఇలాగే నమ్మి, క్షమించి ఇంటికి వెళ్ళి దూడకి పాలు ఇచ్చి రానిచ్చిందని నాకు తెలుసు. అటు తరువాత, తిరిగి వచ్చాక కూడా ఆ ఆవు నిజాయితీకి ముచ్చటపడి క్షమించేసినదని తెలుసు. అంత మాత్రాన అది ఈ కాలంలో కూడా నిజమౌతుందనుకుంటున్నావా?” అని వికటంగా నవ్వుతూ ఆవు తెలివితేటలని గేలి చేసి అడిగింది.

“ఆ కధ గురించి నేనూ విన్నాను. నాకు ఈ రోజుకీ కూడా ఆ కధలోని ఆవు నిజాయితీ మీద నమ్మకం ఉంది. అదే నమ్మకంతో, విశ్వాసంతో చెబుతున్నాను…నన్ను నమ్ము.” ఆవు వేడుకుంది.

“మంచి తిండి లేక పది రోజుల నుండీ అల్లాడుతున్నాను. అడవులలో కావలసినంత తిండి దొరికితే ఇక్కడివరకూ వచ్చి నిన్ను తినాలని ఎందుకు అనుకుటాను? నువ్వు, భయంతో పరుగెట్టకుండా ఆగిపోతే, ఎదురు తిరుగుతావనుకున్నాను. ఆగిపోయి అర్జీలు పెడతావనుకోలేదు. నువ్వు పోతే నీ లేగదూడకి మరొక వెసులు బాటు దొరికి, పాలో గడ్డో మరొకటో దొరుకుతాయి. నువ్విప్పుడు పోయి పాలిచ్చి వెనక్కు తిరిగొచ్చినా, రేపటి నుండీ నీ దూడ తల్లి లేని పిల్లై పొట్ట నిండటంకోసం మరొకరి మీద ఎలాగూ ఆధారపడక తప్పదు. వెళ్ళిపోతే మళ్ళీ వస్తావని నమ్మకం లేదు. నువ్వొచ్చేసరికి, ఆకలితో శోష వచ్చి నేను పడిపోయినా ఆశ్చర్యం లేదు. ఈలోగా చుట్టుపక్కలున్న మనుషులు నన్ను ఇక్కడ ఉండనిస్తారన్న నమ్మకమూ లేదు. ఐనా, పులికి వేటాడి తినడంలోనే సరదా ఉంటుంది. తనకు తానుగా వచ్చి ఎవరైనా ఆరగించమంటే నచ్చదు. నీ పరుగు నువ్వు పరుగెట్టు. నా వేట నేను వేటాడుకుంటాను. మార్పులొద్దు.” సహనం పోయి ఆవు మీదకి ఉరకలెయ్యాలని ఆవేశపడుతూ అంది.

“నువ్వు చెప్పినది బాగానే ఉంది. నీకు నచ్చినట్టు నన్ను వేటాడే చంపవచ్చును. అప్పుడు నా ప్రతిఘటనకి చుట్టుపక్కల నుండి ఎవరైనా రావొచ్చును. లేదా నేను తప్పించుకుని పారిపోవచ్చు. అడవిలో ఉండి నువ్వు అడవి ధర్మం గురించి, వేట గురించి చెబితే బాగుంటుంది. ఊరిలోకొచ్చి, నీకు ఏ సంబంధంలేని గడ్డి బీడులోకొచ్చి నువ్వు అడవిధర్మాన్ని ఆచరించమంటే ఎలా సాధ్యమో చెప్పు? ఐనా నేను, ధర్మం తప్పి తిరిగి రానని చెప్పట్లేదు. నా బిడ్డ మీద ప్రమాణం చేసి మరీ చెబుతున్నా..తిరిగి వచ్చి నువ్వు వేటాడి నన్ను చంపి తినే అటవీ అవకాశం ఇస్తాను. ధర్మా ధర్మాలతో నీకు పని లేకపోయినా, నా లేగదూడ ని కడసారిగా చూసి రావాలన్న కడుపుతీపికోసమైనా నేను ఇప్పుడు నీ నుండి బయటపడే ప్రయత్నాలు చెయ్యక తప్పదు. “ ఆవు లో భయం పోయి తెగింపు వచ్చి మాట్లాడింది.

ఆవు ప్రవర్తనా, మాటలూ పులికి ఆశ్చర్యకరంగానూ, విచిత్రంగానూ అనిపించాయి. ఈ రోజు వరకూ తనని చూసి ప్రాణాలు గుప్పెట్లో పెట్టుకుని పారిపోయిన జంతువులనే చూసింది. తప్పీదరీ మార్పులుంటె, ఎదురుతిరిగి పోరాడి ప్రాణాలు కోల్పోయిన వేట కుక్కలను చూసింది. కానీ, ఈ ఆవులాంటి ధైర్యంగా విన్నపాలు చేసిన జంతువుని ఇప్పటివరకూ చూడలేదు.

ఆకలి తనని పులినే కమ్మంటే, ఆలోచన తనను కూడా ఆవుని కమ్మనేట్టు ఉంది. నోటికందిన ఆవుని జారవిడుచుకోవటం ఎంత మాత్రం నచ్చట్లేదు. కానీ, మరో మూల ఇన్ని కబుర్లు చెబుతున్న ఆవుని వేటాడితే ఎటునుండి ఏమౌతుందో అన్న అనుమానం పీకుతోంది. ఈ రోజు వరకూ తను ఎప్పుడూ తన ఆకలి సమయంలో పరిస్థితులూ, పర్యవసానాలు ఆలోచించలేదు. యుక్తాయుక్త విచక్షణల మాటే తెలియదు. అనేకసార్లు, పురాతన కాలం నాటి ఆవు-పులి కధ ను సాటి పులులతో కలిసి చెప్పుకుని వేళాకోళం చేసుకుంటూ మరీ పదే పదే, పడి పడి నవ్విన సంగతి కూడా తనకి గుర్తొస్తోంది. కానీ, ఈ రోజు తనకి మనసంతా అడివంత గజి బిజిగా ఉంది.

ఏమి చెయ్యాలో ఆలోచించే సమయం లేదనిపించి “సరే వెళ్ళు…నన్ను మోసం చెయ్యాలనుకుంటే, అది మీ ఆవు జాతికే కళంకం అవుతుంది. నువ్వు ప్రమాణం చేసిన నీ లేగదూడ తో సహా మీరిద్దరూ పుట్టగతుల్లేకుండ మట్టికొట్టుకుపోతారు. పురాతన కధలోని పులిలాగ, నేను నీ నిజాయితీని మెచ్చుకుని వదిలేస్తానని ఆశ పెట్టుకోకు….నీ దూడ కడుపుని పాలతొ నింపిన మరుక్షణమే ఒక్క లిప్త కాలం కూడా ఆలస్యం చెయ్యక ఇక్కడికి వంటరిగా రా….” అని ఆవుకి అయిష్టంగా, అన్యమనస్కంగా చెప్పి…వెళ్ళి రమ్మంది.

ఆవు పులికి వేన వేల కృతజ్ఞతలు చెప్పి, పరుగు పరుగున లేగదూడను కలుసుకునేందుకు ఇంటికి పోయింది.

* * *

ఎప్పుడూ లేనిది తన తల్లి రొప్పుతూ, ఆయాసపడుతూ ఇంటికి రోజూ కన్నా చాలా ముందుగానే రావడం లేగదూడకి కొత్తగా అనిపించింది. రావడం రావడమే తనకి పాలు ఇచ్చి ఆకలి తీర్చడం ఇంకా ఆశ్చర్యంగా అనిపించింది.

“కన్నా, రేపటి నుండీ నువ్వెలా బతుకుతావోనని బాధగా ఉంది” కళ్ళల్లో తిరుగుతున్న నీళ్ళను దాచుకుంటూ దూడకు చెప్పింది ఆవు.

“నువ్వుండగా, నాకేమౌతుందమ్మా?” అమాయకంగా అడిగింది దూడ.

“నేనే నీతో ఉంటాననుకుంటే ఇప్పుడిలా మాట్లాడే పరిస్థితి రాదు. నువ్వు మారాం చెయ్యకుండా మూడు పూటలా కుడితి తాగుతూ కడుపు నిండినంతా గడ్డి మేస్తూ, రంగడు చెప్పినట్టుగా నడచుకో. మన యజమాని, యజమానురాలు, వారి పిల్లడు నిన్ను బాగా చూసుకుంటారు. నీకేమి కావాలో వాళ్ళకి స్పష్టంగా చెబుతూ ఉండు. అల్లరిచిల్లరి దూడలతో కలిసి తిరిగి ప్రాణాల మీదకి తెచ్చుకోకు. ఎవరైనా తోడుంటే తప్ప, ఇల్లు దాటి బయటకు కదలకు. నీకు ఆపదొస్తే అందరికీ తెలిసేలా అరిచేయి.” ఇలా పలు జాగ్రత్తలు చెబుతున్న ఆవు మాటల్లో దుఃఖాన్ని ఎంత దాచాలన్నా దాయలేక పోతోంది.

తల్లి మాటల్లోని, ఆందోళన, దుఃఖాన్నీ అర్థం చేసుకున్న దూడకు పాలు మింగుడు పడట్లేదు. తల్లి నుండి పాలు తాగడం ఆపేసి, బేజారై పోయింది. తనూ ఏడవటం మొదలెట్టింది. దూడలోని ఆందోళనకు ఆవు మరింత చలించిపోయింది.

“ఈ రోజన్నా, పాలు కడుపునిండా తాగు. బాధ, ఆందోళనా నాకు వదిలేసి, నువ్వు ఎప్పటిలాగే ఆడుకుంటూ పాడుకుంటూ ఉండు” ఆవు మరింత బాధగా చెప్పింది.

“ఇంతకీ నీకు ఎమౌతోందమ్మా? నువ్వు ఏమైపోతావు? ఎందుకు ఏవేవో చెప్పి నన్ను ఏడిపిస్తున్నావు? రొజూ కన్నా ముందే ఎందుకొచ్చేశావు? నేను కావాలని మారం చెయ్యకుండానే పాలెందుకు ఇచ్చావు?” దాగలేక సతమతమౌతున్న అనేక ప్రశ్నలను తల్లి ముందు ఉంచింది.

దూడ ప్రశ్నలకు, ఆవు ఆవేదనతో చెప్పడం ప్రారంభించింది.

“ఈ రోజు రంగడు లేక పోవడం వలన, ఒంటరిగా మేస్తున్న నేను పెద్ద పులి భారిన పడ్డాను. నన్ను నేను రక్షించుకోవడం దుర్లభమని తేలిపోయాక, నీకు పాలు ఇచ్చి వస్తానని మాట ఇచ్చి పరుగు పరుగున ఇలా వచ్చాను. ఇచ్చిన మాట తప్పలేను. నేను వెళ్ళి తీరాలి.” తనని రగుల్చుతున్న విషయాన్ని కాస్తా దూడతో పంచుకుంది, ఆవు.

ఆ మాటలకు, దూడకన్నా ముందుగా చలించారు అప్పటి వరకూ ఆ ఇద్దరి మాటలూ వింటున్న యజమాని చంద్రయ్య, అతని భార్య, వారి పదేళ్ళ కొడుకు.

ఒక్క అంగలో తనను సమీపించి, “ఏమిటేమిటీ? నువ్వు మాటిచ్చి నిలబెట్టుకోవాలని, పులికి ఆహారమైపోతావా? నిన్ను కొని పెంచిన నా ప్రమేయం లేకుండా, నిన్ను కంటికి రెప్పలా చూసుకుంటున్న రంగడి గాడికి కూడా తెలీకుండా, లేగదూడని వదిలి చచ్చిపోతావా?” అని చంద్రయ్య ఆవుని పట్టుకుని కళ్ళెర్రజేసి వెటకారంగా మాట్లాడాడు .

ఊహించని పరిణామానికి ఆవు ఖంగు తిని, అవాక్కయ్యింది.

ఆ తరువాత, యజమానికి తన సత్యనిష్ట ఎంతటిదో చెప్పి, ఇచ్చిన మాట నిలబెట్టుకునే అవకాశం తనకు ఇవ్వమని అతనిని అర్థించింది. ప్రాధేయపడింది.

ఆవు అమాయకత్వానికి బిగ్గరగా నవ్వాడు చంద్రయ్య.

“2013 సంవత్సరంలో కూడా నీ బోటీ అమాయకపు ఆవులు ఉంటాయని, ఇలా ఇచ్చిన మాట పాటిస్తామని అంటే నమ్మాలనిపించట్లేదు. పులి నుండి బతికి బయట పడే అవకాశం వచ్చిందని ఇప్పటికైనా సంతోషించు.” అని ఎగతాళిగా మరోసారి నవ్వాడు.

చంద్రయ్య కొడుకు భార్గవ ముందుకొచ్చి, “నాన్నా మాకు మూడో తరగతిలో నేర్పిన ఆవు-పులి కధలో కూడా అంతా మన ఆవు చెప్పినట్టే ఉంది. ఆ కధలో కూడా నిజాయితీగా పులికి ఆహారం కావాలని వెళ్తుంది. కానీ పులేమో, ఆవు తిరిగి వచ్చినందుకు ఆశ్చర్యపడి పోయి, సంతోష పడిపోయి, దాని నిజాయితీ మెచ్చుకుని ‘నిన్ను తినను. హాయిగా ఇంటికి పోయి నీ దూడ ను పెంచుకో’ అని వదిలేస్తుంది. ఆ కధలో ఎక్కడా కూడా, యజమాని గానీ, పాలేరు గానీ ఆవుని పులి దగ్గరకు వెళ్ళకుండా ఆపినట్టుగా లేదు. నువ్వు మాత్రం ఇప్పుడు మన ఆవుని ఎందుకు ఆపుతున్నావు?” అని తండ్రిని ప్రశ్నించాడు.

నిలదీసినట్టున్న కొడుకు మాటలకు, అందులోని అమాయకత్వానికీ చంద్రయ్యకు చిర్రెత్తుకొచ్చింది. పీకలనిండా కోపం వచ్చింది. అంతలోనే కొడుకు మీద జాలి కల్గింది.

“నీక్కూడా బుధ్ధి పోయిందిరా? నీ పుస్తకం లో చెప్పినట్టున్న ఆవులా, మన ఆవు పులి దగ్గరకి నిజాయితీగా పోయినా, ఈ పులి మాత్రం ఆ కధలోని పులిలా దయదలచి, నిజాయితీని మెచ్చేసుకుని వదిలేస్తుందనుకున్నావట్రా…వెర్రోడా?” అని కోపం మిళితమైన జాలితో కొడుకువైపు చూశాడు.

కొడుక్కి, మరింత బోధపరచడం అవుసరమనిపించింది.

“నువ్వు మూడో తరగతిలో మరో కధ కూడా చదువుకున్నావు, మరచిపోయావేంట్రా?” అని కొడుకుకి పాఠ్యాంశాల పద్ధతతిలోనే అర్ధం చేయించాలన్న ఉద్దేశ్యంతో ప్రశ్నించాడు.

“ఏ కధ నాన్నా?” అమాయకంగా అడిగాడు భార్గవ.

“అదే కోతీ-మొసలి కధ”

“ఆ ఉంది. ఆకధకి ఈ కధకీ సంబంధం లేదే….”

“నేను చెప్పేది విన్నాక సంబంధం ఉందో లేదో నీకే తెలుస్తుంది.”

తండ్రి వైపు కుతూహలంగా చూశాడు భార్గవ. ఆవు కూడా తండ్రీకొడుకుల సంభాషణలని ఆసక్తిగా వింటోంది.

“ ఆ కధలో…” అని తను చెప్పబోయి…మళ్ళీ ఏదో గుర్తొచ్చినవాడిలా,

“నేనెందుకు..? నువ్వే చెప్పు” అన్నాడు కొడుకుతో.

తండ్రి తనకు ఆ కధ చెప్పే అవకాశం ఇవ్వడం, తన మాటలకు ఎంతో విలువిస్తున్నట్టనిపించి వాడికి ఒకింత సరదాగా, మరి కొంత గర్వంగా కూడా అనిపించింది.

“ ఆ కధలోనేమో…. ఒక చెట్టు మీద ఉండే కోతికీ… కింద నదిలో ఈదే మొసలికీ ఫ్రెండ్షిప్ అవుతుంది. రోజూ చెట్టు మీద నుండి కోతీ, నీళ్ళలో మొసలీ కబుర్లు చెప్పుకుంటూ ఉంటాయి. ఒక రోజు…మొసలి వీపు మీద ఎక్కించుకుని కోతిని నదిలో తీసుకు వెళ్తుంది. అలా అలా వెళ్తున్నప్పుడు …కోతి మొసలిని అడుగుతుంది… ‘మిత్రమా ఇంతకీ నన్ను ఎక్కడకు తీసుకు పోతున్నావు’ అని. అప్పుడు మొసలి అంటుంది, ‘మా ఆయనకు వ్యాధి వచ్చినది…అది ఎంతకీ తగ్గ లేదు…వైద్యుడిని మందు కావాలని అడిగితే….. ‘కోతి గుండెకాయ కావాలి…దానితో మందు తయారు చెయ్యాలి’ అన్నాడు అని చెప్పింది” కధను మధ్యలో ఆపి తను చెబుతున్నది సరిగానే ఉందా? అన్నట్టు చూశాడు భార్గవ….

“చెప్పు… చెప్పు”అంటూ తండ్రి తల ఊపి సమాధానం ఇచ్చేసరికి, కొనసాగించడం మొదలు పెట్టాడు.

“అప్పుడు కోతేమో…’.తనకి రాబోయే అపాయం పసిగట్టి, వెంటనే తెలివిగా అంటుంది…”అయ్యయ్యో మొసలి మిత్రమా….ఈ విషయం మనము బయల్దేరే ముందు చెప్పి ఉండవలసింది. నేను నా గుండెకాయను, చెట్టుపై వదలి వచ్చాను. ఇప్పటికైనా మించిపోయినది లేదు. నన్ను ఆ చెట్టు వద్దకు తీసుకు పో…మనం గుండె కాయ తీసుకుని తిరిగి వద్దాము…’ అని మొసలికి చెప్పి…వెనక్కు పోయాక …కోతి అమాంతంగా చెట్టు మీదకిపోయి…మరి కిందకు రాదు….అప్పుడు మొసలి ‘త్వరగా రా కోతి మిత్రమా, నీ గుండెకాయ తీసుకుని రా’ అని తొందర చేస్తుంది. అందుకు కోతి, ‘మొసలీ… నీకేమైనా మతి పోయిందా? మితృడునైన నా ప్రాణాలు పణంగా పెట్టి నీ భర్త ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలనుకున్నావు. ఏ జంతువైనా తన గుండె కాయను వేరు చేసి చెట్టు మీద వదలి, తను వేరే చోటికి ప్రయాణిచగలదా? నీతో స్నేహానికి ఈ రోజు నుండీ చెల్లుచీటీ ఇచ్చేస్తున్నాను. మరి నన్ను తలవవద్దు, అని చెప్పి తెలివిగా తప్పించుకుంటుంది.” అని కధ ముగించాడు భార్గవ.

“ఇప్పుడు చెప్పు, ఆ కధలోని కోతిలా తెలివిగా ప్రాణం కాపాడుకోవాలా…? లేక ఆవు-పులి కధలోని ఆవులా నిజాయితీ కోసమని పోయి, ప్రాణం పోగొట్టుకోవాలా?” అని కొడుకుని ప్రశ్నించి ఆ ప్రశ్న ఆవుకి కూడా వర్తిస్తుందన్నట్టు ఆవు వైపు చూశాడు.

భార్గవ, తండ్రి తన మాటలతోనే తనకీ విషయాన్ని అర్థం చేయించినందుకు ఆశ్చర్యపోయాడు. లోలోపలే తండ్రిని మెచ్చుకుని మాట్లాడకుండా ఉండిపోయాడు.

ఆవుకి ఏమి మాట్లాడాలో తెలియట్లేదు. చంద్రయ్య ఆవుని ఎటూ పోకుండా కట్టేశాడు.

వెంటనే, అటవీశాఖ అధికారులకు, జూ అధికారులకూ పులి ఊరి పొలిమేరలో కొచ్చిన సంగతి ఫోన్లు చేసి చెప్పాడు.

రెండు వైపుల అధికార్లూ వచ్చి ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకుని, ముందు చంద్రయ్యకు అభినందనలు చెప్పారు.

తరువాత, అతనితో చెప్పారు. “మాకు మా దగ్గరున్న జీపుల కన్నా, మీ దగ్గరున్న ట్రక్కు-లారీ తోనూ, మీ ఆవు తోనూ పని ఉంది, దయచేసి మాకు కొంత సేపు ఇవ్వండి. వీలైతే మీరూ మాతో రండి ” అని చంద్రయ్యను అర్థించారు.

“అదెంత భాగ్యం. తీసుకోండి”. అని డ్రైవర్తో సహా ట్రక్కునీ, ట్రక్కులో వారు కోరినట్టు ‘కాళ్ళతో సహా బయటకు కనిపించే విధంగా ఆవుని నిలబెట్టీ’ మరీ వాళ్ళకు ఇచ్చాడు. జీపులో అధికారులతో కలసి బీడులోకి వస్తానన్నాడు.

పులికి కనిపించే విధంగా ఆవుని ట్రక్కులో తీసుకుని చింతల తోపు వైపుగా ప్రయాణం చేశారు అధికారులు.

తనకి అందరూ ముందే చెప్పినట్టుగా ఆవు అరవడం ప్రారంభించింది

“పులీ..ఒప్పుకున్నట్టుగానే నీకు ఆహారం కావడానికి వస్తున్నాను..సిధ్ధంగా ఉండు” అని.

ఆవు వస్తున్నందుకు పులికి సంతోషమనిపించింది. మరో ఆలోచనలేకుండా పంజా విసిరి చంపెయ్యాలనుకుంది. కానీ, నడుస్తూనో, పరిగెడుతూనో వస్తుందనుకున్న ఆవు, ఇలా వాహనంలో ఎక్కి రావడం తనను కలవరపాటుకు గురిచేసింది. జరగరానిదేదో జరగబోతోందని పించింది.

ఆ వాహనంలో ఆవు తప్ప మరో జీవులేవీ కనిపించట్లేదు.

తను మోసపోయానని గ్రహించడానికి పులికి ఎంతో సేపు పట్టలేదు. ఆవు మీద పట్టరాని కోపం వచ్చింది. ఆవు జాతిని దూషించింది. ఎప్పటికైనా తనను మోసం చేసిన ఫలితం ఊరికేపోదని శాపనార్ధాలు పెట్టింది.

పులి మాటలకి ఆవు ఎంతో నొచ్చుకుంది, కానీ, నోరు విప్పి ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడ లేక పోయింది.

పులి ప్రవర్తనకూ, ప్రయత్నాలకూ….చంద్రయ్య, అధికారులూ….పడి పడీ నవ్వారు…

పులి జీపు లోకి చేరింది. ఆవు చంద్రయ్యను అనుసరించింది.

పాటల పినలగర్రా… పాడూ!

వాకిలి — Fri, 25 Jan 2013 00:40:58 +0000

ఆర్. రామకృష్ణ గారి, పినలగర్ర కవితా సంపుటి 1986 నుండి 1999 ల మధ్య వ్రాసిన 36 కవితల సమాహారం. పినలగర్ర అంటే (ఉత్తరాంద్ర లోని బొబ్బిలి ప్రాంతానికి చెందిన మాండలికం ప్రకారం) పిల్లనగ్రోవి. మూగ వారు లేదా మురళి-ఊదే-కళాకారులు తమ హృదయ-భాషని లేదా హృదయ-ఘోషని పంచుకోడానికి ఉపయోగించే పిల్లనగ్రోవిని శీర్షికగా తీసుకోవడంతోనే ఈ కవితలలో హృదయాంతరాల సందేశమేదో కవి దాచి ఉంచారని అనిపిస్తుంది.

పొలం దున్నుతున్నప్పుడు వచ్చే మట్టి వాసన లో మాధుర్యం; దుక్కి దున్నే రైతు చిందించే స్వేదజలం వెనుక వున్న విలువ, అందులోని శ్రామిక సౌందర్యం; పొలం పనికి పసి బిడ్డను ఇంటిదగ్గర వదిలి వచ్చిన తల్లిపడే మానసిక వేదన; పల్లె ను దాటి నగరం లోకి అడుగుపెట్టిన స్త్రీ వేదనామయ స్థితి, మట్టి నుండి మనిషికి, మనిషి నుండి సమాజానికి ముడిపడిన అంతర్లీనమైన విషయాలను కవితలలో ఆత్మీయంగా పొదిగారు రామకృష్ణ గారు. ‘పల్లె, పొలం, పంట-చేలు, ఫలసాయాలు’ ఆధారపూరితమైన జీవితాలు మనల్ని హత్తుకుని వాటి బాగోగులను ఇష్టంగా, హృద్యంగా, దైన్యంగా, ధైర్యంగా, ఉద్వేగపూరితంగా చెబుతున్నట్టు అనిపిస్తాయి. సాధారణ పాఠకుల మొదలు, కవి పండితుల వరకూ అర్ధమౌతూ అనుభూతి కలిగించే రీతిలో ఈ కవితలు మనకు పరిచయముండిన వాతావరణాన్ని పునాదిగా అలోచనా స్రవంతిలోకి చెయ్యి పట్టుకుని తీసుకువెళ్తాయి. స్త్రీలు, శ్రామిక జీవులు, కళాకారులు, దగా పడిన/పడుతున్న మనుషుల జీవితాలను సంవేదనా భరితంగా ఆవిష్కరించడమే కాక; వాటి వెనుక ఉన్న పరిస్థితులను కూడా కవితాత్మకంగా మనముందు పరచి, ప్రశ్నలను, ఆలోచనలనూ రేకెత్తిస్తారు రామకృష్ణ గారు.

ప్రారంభం లోనే స్మృతిగీతం ఒక ఆత్మీయమైన మనిషి (కీ. శే. శ్రీమతి జయప్రద గారు) వదలిపోయిన రోజుల మానవతా పరిమళాన్ని గురించి చెబుతుంది. “పూల రెక్కలతో వేసిన వాతలు–మా మనసుల్లోంచి ఇంకా మాసిపోనే లేదు–మీరు మాయమవ్వడమేంటి?” అని నిందా పూర్వకంగా, లేని మనిషి సమక్షం గురించి బాధపడటం మనల్ని కూడా ఆ మనిషి పట్ల విధేయులుగా మారుస్తుంది. మార్కెట్ నుండి మనుషుల వైపు ప్రయాణించేట్టు చేస్తుంది.

మొదటి కవిత లో: తన పాటతో వందల ప్రేక్షకులని రాత్రంతా ఓలలాడించి మరీ అంటిపెట్టేసుకున్న జముకుల పాటగాడు, మర్నాటి ఉదయం బుక్కెడు గంజి కోసం ఆ మంత్రముగ్ధుల ఇల్లిల్లూ పట్టి చేరితే “గిన్నె తెచ్చుకున్నావా” అని అతడిని అడిగే వారి ఔదార్యం వెనుక తొంగిచూసే అంటరాని తనాన్ని వెక్కిరించి కొరడాతో కొట్టినట్టనిపిస్తుంది.

“పదాల పూలరేకుల నడుమ తన హృదయాన్ని

గుచ్చి ఇచ్చేవాడు

….

అతని పాటలో తడిసి

రాత్రి రంగు వెలసి పోయేది

….

అతని పాటని పాయసంలా తాగిన జనం”

మర్నాటి ఉదయం తమని తాము నాగుపాములమని బయట పెట్టుకుంటారు.

ఇంతే, అవకాశవాద– మనుషులు ఎన్నికల పండగలైపోయాక రాజకీయనాయకుల రూపంలో (చివరి కవితలో) తమని తాము నిర్లజ్జగా బయటపెట్టుకుంటారు.

“పండగ వెళిపోయాక

పాములు మళ్ళీ పైకి లేస్తాయి

….

ఆ ఓట్ల పండగ కాస్తా వెళిపోయాక

మనల్ని పెనవేసుకు తిరిగిన చేతులే

పొరలు విప్పి పాములై పైకి లేస్తాయి.”

రెండు సందర్భాల లోనూ పాములను ఉపమానాలుగా తీసుకోవడం కవితలు బలంగా తాకేట్టు చేస్తాయి.

అవకాశవాదులను ఎండగట్టిన ఆ కలం తోనే “మా ఊరికి కొందరు మనుషులు కావాలి” అని మరో కవితను వ్రాశారు రామకృష్ణ గారు.

“మొన్న మొన్నటివరకూ ఊరినిండా

రాజకీయనాయకులు, ఓటర్లు మాత్రమే ఉండేవారు

నిన్నటికి చూస్తే

అమ్మకందార్లు, కొనుగోలుదారులు మాత్రమే కనిపించారు

ఇవాళ చూస్తే అసలు ఎవరూ కనబడడం లేదు

…………

మా ఊరికి కొందరు మనుషులు కావాలి”

అనడంలో గ్రామాలలో మనుషులు ఏ విధంగా పరిగణింప బడుతున్నారో, Materialistic గా తయారౌతున్నారో చెప్పడమే కాకుండా వలస పోతున్న మనుషుల వలన బోసిపోతున్న పల్లెల గురించిన ఆవేదన కూడా కనిపిస్తుంది. బాధ్యతను ఎంత సునిశిత పరిశీలనతో, ఆర్తి తో కవి చెబుతున్నారో ఈ కవితను చదివితే తెలుస్తుంది. మూడు సముద్రాలు కవితలో కూడా సముద్రతీర మనుషులను (ముఖ్యంగా జాలర్లను) కబళించి ఊర్లకు ఊర్లనే మాయం చెయ్యబోయే కోస్టల్ కారిడార్ గురించి హృద్యంగా హెచ్చరిక చేశారు. “ఒకప్పుడు ఇక్కడొ చెట్టు….అమాంతంగా అక్కునచేర్చుకునే మా అమ్మమ్మలా ఆదరించేది” అని కాంక్రీటు భవనాల కోసం ఆహుతైపోయిన ఆకుపచ్చని ఆత్మీయ సంపద గురించి కలత చెందుతారు.

‘హృదయానికి హృదయాన్ని చేరవేసి వాళ్ళు మాట్లాడుకొనేవాళ్ళు’ అని రైతు అతని భార్యల వ్యవసాయిక బతుకుల కష్టసుఖాల కలబోతలని, పరాధీనమవుతున్న వారి వృధ్ధాప్యపు జీవిత నేపద్యంలో స్మరించారు.

‘నూతికి ఏతామేసి’ కవితలో పంటపొలాలకు నీటినివ్వాలనుకునే కష్ట జీవిని అపహాస్యం చేసిన విధిని నిరసిస్తే, ‘ఉడుపుల మడి’ కవితలో కష్టాన్ని పంట రూపంలో చూసి పరవశించి పోయే రైతు జీవిత సార్ధకతను గురించి ప్రశంసించారు.

‘పాట రాని వాన్ని పాతి పెట్టండి’అన్నా, ‘పాటల పినలగర్రా పాడు’ అన్నా కళతో ముడిపడిన జీవన సంఘర్షణల నేపధ్యమే ఈ రెండు కవితలలోనూ కనిపిస్తుంది. ‘గాయ పడిన గుండెలోంచే పాట పుడుతుంది , గులాబీలు పట్టుకుంటే పాట పుట్టదు…నీలో ఎప్పటికీ పాట పుట్టటం లేదా ఐతే నిన్ను పాతి పెట్టొచ్చు’ అని నిర్ద్వందంగా గాయాలు లేకుండా గేయాలు పుట్టాలనుకునే గేయకర్తలను ఎండగడతారు. “నా పాటల పినలగర్రా పాడు….నా రాగాల రెల్లుపూవా పాడు…’ అని పశువుల కాపరిగా, పాలేరుగా జీవితం వెళ్ళమారుస్తున్న పసివాడిని ఆర్తిగా తన దుఖాన్ని పిల్లనగ్రోవి పాట ద్వారా విలపించో లేక వివరించో పాడుకోమంటారు.

స్త్రీల దైనందిన జివితాలలోని కష్టాలను, మానసిక సంఘర్షణలనూ అనేక కవితలలో కళ్ళకు కట్టినట్టు చెప్పారు. ‘పాప తల్లి’ అనే కవిత ‘మడిలో అడుగు పెట్టింది మొదలు…మనసు ఊయల మీదే ఉంది’ అని ప్రారంభంలోనే అనడం పసి పిల్లలను ఇంటి దగ్గరొదలి పనిలోకొచ్చిన తల్లి తల్లడిల్లడాన్ని తలపోస్తుంది. వదలి వచ్చిన పాపకు మరొకరు తోడు ఉన్నా కూడా పాలుపోలేని తల్లి మనసు, అసలెవరి ఆలనా పాలనా లేకుండా వంటరిగా వదలి వచ్చినదని తెలిసి బాధతో గుండెల్లో సుడులు తిరుగుతాయి. “మనసు మనసులో ఉండటం లేదు” అని పాపతల్లితో పాటూ ఆ కవిత చదివేవారూ వేదన చెందుతారు. నిజానికి ఈ వేదన ఆ ఒక్క మడిలో అడుగుపెట్టిన పల్లె స్త్రీదే కాదు, నేటి సమాజంలో ఉద్యోగ బాధ్యతలలో తలమునకలై పిల్లలను వదలి ఆఫీసులకు వస్తున్న అందరు తల్లులదీ కూడా. “పాపతల్లి-2” అనే మరొక కొనసాగింపు కవితలో పనిముగించి పరుగు పరుగున ఇంటికి వెళ్ళిన తల్లి పాపను గుండెలకద్దుకుని తనలోని తుఫానును తీరం దాటించుకున్న సంగతి తెలిశాక మన మనస్సులను కూడా తుఫాను తరువాత ఉండే ప్రశాంతత ఆవరిస్తుంది.

నగరంలో తారు రోడ్ల మీద ఒక పల్లె నుండొచ్చిన తల్లి నడచిపోతూ ఉంటే; కన్న తల్లి లాంటి పల్లెనూ, పాల్జావ లాంటి పొలాన్ని వదలి వచ్చిన ఆమె పరిస్థితులను తలపోసి, పట్టించుకుని, ప్రస్తావించే కవి లోపలి చూపులను చూసి ఆశ్చర్యంగా అనిపిస్తుంది. అనుభవం, సునిశిత పరిశీలన, స్పందించే గుణాలు మాత్రమే కవికి అలాంటి చూపునిస్తాయనిపిస్తుంది.

‘చిరంజీవి సౌభాగ్యవతికి ‘ కవితలో ఆడపిల్ల అందరిలా ‘పుట్టకముందు ఉమ్మనీటిలో ఉంటే సరిపోదు…పుట్టాక కన్నీటిలో బతకాల్సిందే తల్లీ’ అని కూతురికి తల్లి చేసే హితోపదేశం. ‘కిరోసిన్ మంటలకు, చీరల ఉరితాళ్ళకు, అత్తగారి ఆరల్లకు, ఆడపడచుల సాధింపులకు, భర్త గారికి ఎంతకీ చాలని కట్నం దాహానికీ తట్టుకుంటూ ఎలా బతుకీడ్చాలో చెబుతుంది. నిరాశ మయమైన జీవితాన్ని, బాధాలనూ ప్రస్తావిస్తున్నట్టనిపించినా వాస్తవానికి మారని సమాజాన్ని, కోడళ్ళ బాధలనూ ప్రస్తావించడమే ఈ కవిత ఉద్దేశ్యం.

“ఆలోచనలేని మనిషిని ‘నిర్జీవ పదార్ధం’గా ఎద్దేవాచేసిన స్పూర్తి కవిత; నెల్లిమర్ల పోరాట వీరుల త్యాగాన్ని నినదించే తూరుపు వినిపించే సూర్యరాగం కవిత; ‘మీ చేతుల్లో వికసించే అన్నం …. మట్టి, చెమట అనే రెండు మూలకాల సంయోగ ఫలం…..చెమటపడని నేల చెల్లని రూపాయి బిళ్ళ ‘ అని శ్రమకు సంబంధించిన విలువని చెప్పే మరొక కవిత; ‘మతోన్మాదమొక రాసక్రీడ ‘ కవితలో ‘మనం మనుషులమై మాట్లాడుకోవడం వాడికిష్టముండదు ‘ అని మతాన్ని ఆసరాగా తీసుకుని చేసే వేర్పాటువాద రాజకీయాలను ప్రస్తావన ఉంటుంది” ఇవన్నీ పినల గర్ర కవితా సంపుటిలో దేనికదే ధీటుగా ఉంటూ ఇమిడిపోయాయి.

సునామీ సృష్టించిన బీభత్సానికి చలించి వ్రాసిన ‘సముద్రమా నీ పేరు బీభత్సమా ‘ కవిత, ఉరితాడు ముడి విప్పుదాం అంటూ ‘శిక్షించాల్సింది నేరస్తులను కాదు నేరాలను అని ఆలోచనలు పురికొలిపే కవిత, నేడు ఎఫ్.బి.ఐ లకు పచ్చజెండా ఊపిన ప్రభుత్వాన్ని స్పురణకు తెచ్చేలా నాడే వ్రాసిన ‘పెట్టుబడిదారులకు ప్రత్యేక ఆహ్వానం ‘ కవిత, కింది వర్గాల మీద దాడులని నిరశించే ‘విశాల హృదయం, శవం చెప్పిన జవాబు ‘ కవితలు , స్పూర్తిని కలిగించే ‘అనుభవం అద్దమైతే, కవిత్వం ఇలా చదువుకుందాం ‘ మొదలైన జీవన వైవిద్యాలని ఆవిష్కరించే అనేక కవితలను రామకృష్ణ గారు ఇందులో పొందు పరిచారు.

వర్తమాన సమాజంలో ‘న్యూస్ పేపర్లు, టీవీ చానెళ్ళు, నాయకుల ప్రకటనలకు ‘ మాత్రమే పరిమితమైపోయే మన ఆలోచనలను పట్టుకుని, కదిపి, కుదిపి నాణేనికి రెండొ వైపుని చూపించేవి చాలా కవితలు ఇందులో ఉన్నాయి. ఇప్పుడు ‘మాతృభాషైన తెలుగుని కాపాడుకోవాలని, అన్నా హజారే గారి ఉద్యమం తరువాత అవినీతిని అరికట్టాలని, ఢిల్లీ బస్సు కీచక కిరాతకం తరువాత ఆడ పిల్లల మీద జరుగుతున్న అత్యాచారాలని అంతమొందించాలని ‘ విస్త్రుతమౌతున్న నినాదాలకు, దశాబ్దాల క్రితమే చైతన్యవంతం చేసిన కవితలు ఇందులో భాగమయ్యాయి. ‘అనుభవం అద్దమైతే ‘ కవిత మొత్తం సంకలనానికే తలమానికంగా ఉండి, పైన చెప్పిన అన్ని విషయాలను సమగ్రంగా చర్చించింది.

మానవీయత, జీవన వాస్తవికత, జీవిత సంఘర్షణ, ధ్వంసం అవుతున్న బతుకులు, దృష్టిపెట్టాల్సిన సమస్యలు వీటన్నీంటి గురించి పినలగర్ర కవితలు అనేక విషయాలను చెబుతాయి.

ఇలాంటి కవితలతో మనల్ని ఆలోచింపజేసిన కవి ఆర్. రామకృష్ణ గారు సర్వదా అభినందనీయులు. వారి ఈ కవితలు గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా జరుగుతూ వస్తున్న చలనానికి ప్రతీక. ఇవి కాలంతో పాటు తప్పకుండా నడుస్తాయని అనిపిస్తోంది.

ప్రతులకు క్రింది ఈ-మైల్ అడ్రస్ కు సంప్రదించ గలరు:

ఈ మైల్: reddiramakrishna63@gmail.com

వెల: రూ. 50 మాత్రమే

ఆట-విడుపు

వాకిలి — Mon, 10 Dec 2012 18:50:54 +0000

ఎక్కడ చూడు…!
ఆ రెండే….!

భూతద్దం పెట్టి చూసినా,
కళ్ళద్దాలు పెట్టుకుని కదిపి చూసినా
అసలు ఏ అద్దాలు లేక పోయినా కూడా……

మామూలు కళ్ళకి, మసక కళ్ళకి, గుడ్డి కళ్ళకి కూడా
నానో నుండీ పర్వత పరిమాణం వరకూ
చిమ్మ చీకటి దేవులాటల్లో సైతం
కొట్టొచ్చినట్టు మరీ ఆ రెండే కనిపిస్తుంటాయి

‘ఒక పై చెయ్యి’,
‘ఒక కింద చెయ్యి ‘.

పై చెయ్యెప్పుడూ హుకుం జారీ చేస్తానంటుంది
మీసం మెలేస్తుంటుంది.
కిందది బానిసలా పడుండి
కిందనే,
కింద కిందనే అణిగిమణిగి ఉండాలంటుంది.

ఒకవేళ, ఎప్పుడైనా ఎప్పటికైనా
కింది చేయే పైకి పోయి
పై చేయిని కిందికి నెట్టేశాక కూడా
‘మారిందిలే’ అని సరదా పడటానికి లేదు.
మారిన చేతులతో కూడా

పాత ఆటే కొత్తగా
మళ్ళీ మొదలౌతుంది.

అందుకే,
చేతులు రెండూ కలిసి కరచాలనమయ్యే
అపురూప ప్రాంతాలకి
ఎన్ని వ్యయప్రయాసలకోర్చైనా
నేను తప్పక ప్రయాణం కడతాను.