“సీతే..సీతే!” అన్న అరుపులు ఎక్కడో అగాధంలోంచి వస్తున్నట్టున్నాయి.

అగాధపు అంచుల్లో ఉన్న సూడో-సీత ఆ అరుపులను లెక్కచేయకుండా, “రామా! రామా!” అని అక్కడక్కడే వెతుకుతుంది.

సూడో-రాముడు అపహరణ గురైయ్యాడన్న వార్త సూడో-సీతకు ఇప్పుడిప్పుడే అందింది. ఆ వార్తను చెప్పుకోడానికి, బాధను పంచుకోడానికి, కలిసి వెతకడానికి లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు వగైరాలెవ్వరూ సూడో-సీతకు అందుబాటులో ఉండరు. వాళ్ళంతా రాముడి పక్షం కదా! వాళ్ళకి సూ.సీత ఉందని కూడా తెలీదు.

సూ.సీత అక్కడక్కడే వెతికి వేసారింది. కట్టుకున్న మనుషులైతే కారడవులు దాటుకొని, ఆనకట్టలు కట్టుకొని వెతుకుతారని మనం విని ఉన్నాం. కానీ, కంటికి ఆనని మనుషులు వెతకాల్సినవచ్చినప్పుడు చాలా టర్మ్స్ ఆండ్ కండీషన్స్ ఉంటాయి. “రామా!” అన్న పిలుపు సూ.రాముడికి కాదు కదా, మరెవ్వరికి వినిపించకూడదు. ప్రైవసీ ఇష్యూస్! మాటమాటల్లో తనకు కొన్ని ప్రత్యేక స్థావరాలు, కొన్ని రహస్య మందిరాలూ ఉన్నాయని సూ.రాముడు చెప్పాడు. వాటిల్లోకి సూ.సీతకు ప్రవేశం నిషిద్ధం అని కూడా చెప్పాడు. కానీ, అవి ఎక్కడ ఉన్నాయో చెప్పలేదు. పొరపాటున కూడా వాటి జోలికి వెళ్ళకూడదని సూ.సీత, అక్కడక్కడే తచ్చాడుతూ “రామా! రామా!” అని తనకి కూడా వినిపించనంత బిగ్గరగా అరుస్తుంది.

ఇదేదో “రోల్ రివర్సల్” కథలా ఉంది. మరప్పుడు టైటిల్ “సీతాయణం” అని ఉండాలేమోగా – అని మీరు ఉత్సాహపడచ్చు.

కథ ఎప్పుడూ రాముడిదే! సీతది అందులో కథను ముందుకో, పక్కకో నడిపించే పాత్ర మాత్రమే. సూడోసీత కాబట్టి కథను నడిపించడంలో ఆమె పాత్రే లేదు. అందుకే సూడో అయినా సరే, ఇది రామాయణమే! (కాదూ, కూడదు అని మీరు వాదించదల్చితే, సూ.సీత ఆగ్రహానికి లోనవ్వాల్సి వస్తుంది. అసలే సూ.రాముడు కనబడ్డం లేదన్న చిరాకులో ఉంది. ఆలోచించుకోండి.)

సూ.రాముడు రాముడంతటివాడు. (కానీ, రాముడు కాదు. అందుకే సూడో-రాముడు. హెన్స్ ప్రూవ్డ్.) రాజ్యాలూ, పూజ్యాలూ లేని మామూలు వాడైనా తనదంటూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని రామరాజ్యం అన్నట్టు భావిస్తాడు. ( అందులో [...]]]>

“సీతే..సీతే!” అన్న అరుపులు ఎక్కడో అగాధంలోంచి వస్తున్నట్టున్నాయి.

అగాధపు అంచుల్లో ఉన్న సూడో-సీత ఆ అరుపులను లెక్కచేయకుండా, “రామా! రామా!” అని అక్కడక్కడే వెతుకుతుంది.

సూడో-రాముడు అపహరణ గురైయ్యాడన్న వార్త సూడో-సీతకు ఇప్పుడిప్పుడే అందింది. ఆ వార్తను చెప్పుకోడానికి, బాధను పంచుకోడానికి, కలిసి వెతకడానికి లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు వగైరాలెవ్వరూ సూడో-సీతకు అందుబాటులో ఉండరు. వాళ్ళంతా రాముడి పక్షం కదా! వాళ్ళకి సూ.సీత ఉందని కూడా తెలీదు.

సూ.సీత అక్కడక్కడే వెతికి వేసారింది. కట్టుకున్న మనుషులైతే కారడవులు దాటుకొని, ఆనకట్టలు కట్టుకొని వెతుకుతారని మనం విని ఉన్నాం. కానీ, కంటికి ఆనని మనుషులు వెతకాల్సినవచ్చినప్పుడు చాలా టర్మ్స్ ఆండ్ కండీషన్స్ ఉంటాయి. “రామా!” అన్న పిలుపు సూ.రాముడికి కాదు కదా, మరెవ్వరికి వినిపించకూడదు. ప్రైవసీ ఇష్యూస్! మాటమాటల్లో తనకు కొన్ని ప్రత్యేక స్థావరాలు, కొన్ని రహస్య మందిరాలూ ఉన్నాయని సూ.రాముడు చెప్పాడు. వాటిల్లోకి సూ.సీతకు ప్రవేశం నిషిద్ధం అని కూడా చెప్పాడు. కానీ, అవి ఎక్కడ ఉన్నాయో చెప్పలేదు. పొరపాటున కూడా వాటి జోలికి వెళ్ళకూడదని సూ.సీత, అక్కడక్కడే తచ్చాడుతూ “రామా! రామా!” అని తనకి కూడా వినిపించనంత బిగ్గరగా అరుస్తుంది.

ఇదేదో “రోల్ రివర్సల్” కథలా ఉంది. మరప్పుడు టైటిల్ “సీతాయణం” అని ఉండాలేమోగా – అని మీరు ఉత్సాహపడచ్చు.

కథ ఎప్పుడూ రాముడిదే! సీతది అందులో కథను ముందుకో, పక్కకో నడిపించే పాత్ర మాత్రమే. సూడోసీత కాబట్టి కథను నడిపించడంలో ఆమె పాత్రే లేదు. అందుకే సూడో అయినా సరే, ఇది రామాయణమే! (కాదూ, కూడదు అని మీరు వాదించదల్చితే, సూ.సీత ఆగ్రహానికి లోనవ్వాల్సి వస్తుంది. అసలే సూ.రాముడు కనబడ్డం లేదన్న చిరాకులో ఉంది. ఆలోచించుకోండి.)

సూ.రాముడు రాముడంతటివాడు. (కానీ, రాముడు కాదు. అందుకే సూడో-రాముడు. హెన్స్ ప్రూవ్డ్.) రాజ్యాలూ, పూజ్యాలూ లేని మామూలు వాడైనా తనదంటూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని రామరాజ్యం అన్నట్టు భావిస్తాడు. ( అందులో ఎన్నటికీ ప్రవేశంలేని సూ.సీత అదే నిజమనుకుంది.) ప్రాణమిచ్చే బలగం అతడి ఆస్తి. మంచి బాలుడే – మంచిలో ఒక గరిటెడు చిలిపితనం, ఒక బకీటుడు రసికతనం, ఒక గంపెడు బతకనేర్చినతనం కలుపుకుంటే!

అచ్చంగా జరిగిందేంటో తెలీదు గానీ.. (మాకు తెలియాలి! తెలిసి తీరాలి! – అని మీరు ఆవేశపడకండి. సూ.సీత దాటలేని గీతలు, ప్రవేశించలేని రహస్యమందిరాలు ఉన్నాయని మీకు ఇదివరకే తెలియజేయడం జరిగింది. అయినా, జరిగిందేదో తెలిసి తీరాలంటే…కరెక్ట్.. మీరు సూ.సీత ఆగ్రహానికి లోనవ్వాలి. రాముడికోసం తపిస్తున్న సీత దగ్గరకు వెళ్ళడానికి రావణుడే జంకాడు. ఆపై మీ ఇష్టం.)

మళ్ళీ.. అచ్చంగా జరిగిందేంటో తెలీదు గానీ, సూ.రాముణ్ణో రాక్షసుడు ఎత్తుకుపోతూ ఉంటాడు, అప్పుడప్పుడూ. (రాక్షసుడే! రాక్షసి అయ్యుంటే – “స్త్రీలను గౌరవించడం మన సంపద్రాయం” అని ఆర్టిసి బస్సుల సూత్రం ప్రకారం కిక్కురుమనకుండా అక్కడే ఉండిపోయేంత మంచి బాలుడు.)

మరి యుద్ధాలు చేసి గెలిచే వస్తాడో, లేక తప్పించుకొని పారిపోయే వస్తాడో తెలీదుగానీ, సూ.రాముడే తిరిగివచ్చేస్తుంటాడు. ఒక్కోసారి త్వరగా వచ్చేస్తాడు. ఒక్కోసారి ఎంతకీ రానట్టే అనిపిస్తాడు. వెనక్కి వచ్చేశాక మాత్రం తన రాజ్యంలో ఉన్నవారందరి బాగోగులూ దగ్గరుండి చూసుకుంటాడు. తరతమ బేధాలు లేకుండా అందరికి బోలెడంత సంతోషాన్ని కలిగిస్తాడు, వాళ్ళందరూ అతణ్ణి పూజింజేంతగా!

సు.రాముడు అలా మాయమైనప్పుడల్లా సూ.సీత ఇలా వెతకటం మొదలెడుతుంది.
కథ మధ్యలో ఇలా జొరబడటం మర్యాద కాకపోవచ్చుగానీ.. ఇలా వెతకటం వల్ల లాభం ఏంటి? ఇలా అయితే రాముణ్ణి ఏ రాక్షసుడు తీసుకెళ్తున్నాడు? తీసుకెళ్ళి ఏం చేస్తున్నాడు? అక్కడ నుండి రాముడు ఎలా తప్పించుకుంటున్నాడు? చంపి వస్తున్నాడా? అలా అయితే, రాక్షసుడు మళ్ళీ ఎలా వస్తున్నాడు? ఇంకోడుగానీ పుట్టుకొస్తున్నాడా?
చంపకుండా తప్పించుకుంటుంటే – ఎన్నాళ్ళిలా? రాక్షసుడిని చంపాలిగా కదా? ఎలా? దానికోసం ప్రణాళిక.. ప్లానింగ్ కమిషన్…వర్కింగ్ కమిటీ..

మీరూ… మీ గాభరా! మనకన్నా చాలా ముందునుండే గాభరా పడుతున్న సూ.సీత ఇప్పటి వరకూ సాధించిన పురోగతి ఏమీ లేదు.

ఎందుకుండదండీ? మనసుంటే మార్గం అదే ఉంటుంది. దీని బట్టి సీతకి రాముడిపై దొంగప్రేమే.. అదే …సూడోప్రేమ ఉన్నట్టుంది. నిజమైన ప్రేమే ఉంటే ఎప్పుడూ రాముణ్ణి కనిపెట్టుకొని ఉండి, అతడినే “ఫాలో” అయితే ఈ రాక్షసుడు ఎప్పుడు వస్తున్నాడు, ఏం చేస్తున్నాడు అన్నవి తేలిగ్గా తెల్సుకోవచ్చు!

ఈ టెహల్కా ట్రిక్ సూ.సీత తెలీక కాదు. సూ.రాముణ్ణి రాక్షసుడిలా ఎత్తుకుపోతాడన్న సంగతి నిర్ధారణ చేసుకున్నాక, రాక్షసుడి రాక కోసం కాపుకాచింది. రాక్షసుడు వచ్చాడు. సూ.రాముడి ఇంటిలోకి వెళ్ళాడు. తలుపులు మూశాడు. కొంతసేపటి వరకూ భీకరమైన శబ్ధాలు వినిపించాయి. ఆ తర్వాత ఆగిపోయాయి. అప్పటి వరకూ బయట కారిడర్‌లో తచ్చాడుతున్న సూ.సీత టెన్షన్ తట్టుకోలేకపోయింది. తలుపులు బద్దలు కొట్టింది. లాభం లేదని కిటికి అద్దం పగలగొట్టింది.

అగ్నిపత్ సినిమా క్లైమాక్సులో హృతిక్ రోషన్‌లా, టి-20లలో బౌలర్లలా సూ.రాముడు చావుదెబ్బలు తింటున్నాడు, రాక్షసుని చేతిలో. ఉక్రోషంతో సూ.సీత మళ్ళీ ఇంకో రాయి విసిరింది కిటికిల్లోంచి.

రాక్షసునికే తగిలింది.

“ఇది చీటింగ్!” అన్నాడు రాక్షసుడు, సూ.రామునికేసి చూస్తూ.
“టైమ్ ప్లీజ్” అన్నాడు సూ.రాముడు

వచ్చి, సూ.సీత చేయి పట్టుకొని గట్టిగా కొరికి వదిలిపెట్టాడు సూ.రాముడు. వెంటనే వెళ్ళకపోతే ఆమెనే తినేస్తానన్నాడు. ఆమె ఏడ్చుకుంటూ తిరిగివచ్చేసింది.

అలా కొరికింది తన రాముడు అయ్యుండడని, అలా భయపెట్టటం తనవాడికి చేతకాదని సూ.సీతకో గట్టి అనుమానంతో కూడిన వట్టి నమ్మకం. అదంతా రాక్షసమాయని నచ్చజెప్పుకుంటుంటుంది ఇప్పటికీ. అప్పటినుండి మళ్ళీ యుద్ధానికి వెళ్ళలేదులే. (అతడు తినేస్తాడేమోనన్న భయం కాదు. అతడికి తాను అరగకపోతే అని బాధ!)

ఏడ్చినట్టే ఉంది… ఇలా అయితే ఈ కథ ఎక్కడికి పోతుంది?

సూ.సీతలా… అక్కడక్కడే…

రాముడు దొరికేస్తే…అదే తిరిగొచ్చేస్తే, అంతా హాపీసేగా…

హాపీస్ అంటే సూ.రాముడికి హాపి. అతడి బంధుజనానికి హాపి. వాళ్ళెవ్వరైనా దయతలచి ఫేస్‌బుక్ అప్‌డేట్ చేస్తే, విషయం తెల్సుకున్న సూ.సీత కూడా హాపీ..

వియోగంలో ఉన్న సూ.సీతకు ఆశోకవనం లాంటి లగ్జరీలు లేవు. పైగా బాస్‌లకి, డెడ్‌లైన్లకి ఇవ్వనీ వినడానికి మీకున్నంత ఓపిక ఉండదు. అందుకని సూ.రాముడు మాయమైపోయినప్పుడల్లా సూ.సీత అగాధంలోకి పడిపోయీ పోనట్టుంటుంది. సూ.రాముడొచ్చేశాడని తెలిశాక, పడిపోయిన సీతను పడిపోని సీత బయటకు తెచ్చుకోవాలి.

అయితే, కథ మొదట్లో, సీతే, సీతే అని వెతుకుతుందీ… సీత తాలూకా.. ?

అంతే!

హమ్మ్.. మల్టి లేయర్డ్ పెర్పెచ్యువల్ గేమ్ ఆఫ్ సూడో-సెర్చింగ్?

నాట్ బాడ్.

ఏంటో.. రాముడు-సీత, మధ్యలో రాక్షసుడు అనే కథ మాకు కంఠతావచ్చు. ఇదేంటో, రాముడూ-రాక్షసుడూ, మధ్యలో సీత కథ? అసలా రాముడి గతమేంటి? ఆ రాక్షసుడికి ఏం కావాలి? మధ్యలో సీతకు ఎందుకొచ్చిన సంత?

అవ్వన్నీ.. మరెప్పుడైనా..

వాట్ ది…

[ఇంకా (ఉన్నట్టే) ఉంది]

వాళ్ళిద్దరి మధ్య బంధం నిలిచి ఉన్న నీళ్ళల్లో బాగా నాని, ఉబ్బిపోయిన శరీరంలా ఉంది. కదల్లేకుండా, ఆయాసపడుతూ ఉంది. చాన్నాళ్ళ తర్వాత చూశారేమో, వాళ్ళిద్దరూ మొదట గుర్తుపట్టలేదు దాన్ని.

ఇంతకు ముందు ఇంతిలా ఉండేది కాదుగా! ఇంత లావెక్కిపోయిందేంటి? – అని అవ్వాక్కయ్యారు ఇద్దరూ.

నిజమే, అదలా ఉండేది కాదు. మరీ సైజు జీరో కాకపోయినా, కొద్దో గొప్పో ఫిట్‌గానే ఉండేది వాళ్ళ పరిచమైన కొత్తల్లో. అంటే మరి, వాళ్ళిద్దరూ ఆడుతూ పాడుతూ ఉండేవారు. ఆ ఆటపాటల్లో పాల్గొనాల్సి రావడంతో బంధానికి కసరత్తు బాగానే ఉండేది.

అలాగే ఉంటుందని అనుకున్నారు వాళ్ళిద్దరూ. అన్నీ అనుకున్నట్టే ఎక్కడ జరుగుతాయి? ఆఖరికి కథలకి కూడా అనూహ్యాలే ఆయువుపట్టు. రాజుగారి ఏడో చేప కూడా ఎండిపోతే, ఇహ కథేముంది?

మొదటే చెడిన బేరమే కనుక అప్పుడే వాళ్ళ బంధం ఎండగట్టుకొనిపోవాలి. వాళ్ళేమో, మళ్ళీ మాటా మాటా కలవకుండా పోతుందా అన్న ఆశతో కొన్నాళ్ళు కాలం గడిపారు. బంధాన్ని ఎటూ పదిమంది మధ్య పప్పన్నం పెట్టలేరు కనుక, రోడ్డు మీద కనపడ్డ బర్గర్-ఫింగర్ చిప్స్-కోక్‌లతో దాని కడుపు నింపారు. దొరికిందే పరమాన్నంగా భావించి పెట్టినదంతా తినడం అలవాటు చేసుకుంది.

మిగితా బంధాలైతే ఎంత తింటాయో అంతలా అరాయించుకుంటాయి. వాటికీ బోలెడన్ని బరువుబాధ్యతలు కదా, మరి? మెషీన్లురాని కాలంలో మనుషుల్లా వాటికి జిమ్‍లు, జుంబాలు అవసరం లేవు.

ఇదేమో టైమ్‍పాస్ బంధం. ఫేస్‍బుక్ వాల్ మీదో, ఈ-మెయిల్ సెర్చ్ లోనో, మ్యూచవల్ ఫ్రెండ్ గాసిప్‍‍లోనో అనుకోకుండా పేరు తగిలితే తప్ప వాళ్ళిద్దరికి వాళ్ళే గుర్తురారు. మళ్ళీ గుర్తొచ్చేంతవరకూ బంధాన్ని లైట్ తీసుకుంటుంటారు.

వాళ్ళ బంధం మాత్రం హెవీ (ఆండ్ డార్క్) తీసుకుంది. వాళ్ళ మీద బెంగ పెట్టుకుంది. తిండి లేక, నిద్ర రాక, చేయడానికి ఏమీ తోచక, వాళ్ళు మళ్ళీ ఎప్పుడు వస్తారో తెలీక, అసలు వస్తారో రారో తేల్చుకోలేక, ఎదురు చూడాలో, అంతమైపోవాలో అర్థంకాక – అది డిప్రషన్ [...]]]>

వాళ్ళిద్దరి మధ్య బంధం నిలిచి ఉన్న నీళ్ళల్లో బాగా నాని, ఉబ్బిపోయిన శరీరంలా ఉంది. కదల్లేకుండా, ఆయాసపడుతూ ఉంది. చాన్నాళ్ళ తర్వాత చూశారేమో, వాళ్ళిద్దరూ మొదట గుర్తుపట్టలేదు దాన్ని.

ఇంతకు ముందు ఇంతిలా ఉండేది కాదుగా! ఇంత లావెక్కిపోయిందేంటి? – అని అవ్వాక్కయ్యారు ఇద్దరూ.

నిజమే, అదలా ఉండేది కాదు. మరీ సైజు జీరో కాకపోయినా, కొద్దో గొప్పో ఫిట్‌గానే ఉండేది వాళ్ళ పరిచమైన కొత్తల్లో. అంటే మరి, వాళ్ళిద్దరూ ఆడుతూ పాడుతూ ఉండేవారు. ఆ ఆటపాటల్లో పాల్గొనాల్సి రావడంతో బంధానికి కసరత్తు బాగానే ఉండేది.

అలాగే ఉంటుందని అనుకున్నారు వాళ్ళిద్దరూ. అన్నీ అనుకున్నట్టే ఎక్కడ జరుగుతాయి? ఆఖరికి కథలకి కూడా అనూహ్యాలే ఆయువుపట్టు. రాజుగారి ఏడో చేప కూడా ఎండిపోతే, ఇహ కథేముంది?

మొదటే చెడిన బేరమే కనుక అప్పుడే వాళ్ళ బంధం ఎండగట్టుకొనిపోవాలి. వాళ్ళేమో, మళ్ళీ మాటా మాటా కలవకుండా పోతుందా అన్న ఆశతో కొన్నాళ్ళు కాలం గడిపారు. బంధాన్ని ఎటూ పదిమంది మధ్య పప్పన్నం పెట్టలేరు కనుక, రోడ్డు మీద కనపడ్డ బర్గర్-ఫింగర్ చిప్స్-కోక్‌లతో దాని కడుపు నింపారు. దొరికిందే పరమాన్నంగా భావించి పెట్టినదంతా తినడం అలవాటు చేసుకుంది.

మిగితా బంధాలైతే ఎంత తింటాయో అంతలా అరాయించుకుంటాయి. వాటికీ బోలెడన్ని బరువుబాధ్యతలు కదా, మరి? మెషీన్లురాని కాలంలో మనుషుల్లా వాటికి జిమ్‍లు, జుంబాలు అవసరం లేవు.

ఇదేమో టైమ్‍పాస్ బంధం. ఫేస్‍బుక్ వాల్ మీదో, ఈ-మెయిల్ సెర్చ్ లోనో, మ్యూచవల్ ఫ్రెండ్ గాసిప్‍‍లోనో అనుకోకుండా పేరు తగిలితే తప్ప వాళ్ళిద్దరికి వాళ్ళే గుర్తురారు. మళ్ళీ గుర్తొచ్చేంతవరకూ బంధాన్ని లైట్ తీసుకుంటుంటారు.

వాళ్ళ బంధం మాత్రం హెవీ (ఆండ్ డార్క్) తీసుకుంది. వాళ్ళ మీద బెంగ పెట్టుకుంది. తిండి లేక, నిద్ర రాక, చేయడానికి ఏమీ తోచక, వాళ్ళు మళ్ళీ ఎప్పుడు వస్తారో తెలీక, అసలు వస్తారో రారో తేల్చుకోలేక, ఎదురు చూడాలో, అంతమైపోవాలో అర్థంకాక – అది డిప్రషన్ అంచుల్లో కొట్టుమిట్టాడింది.

ఫలితంగా బోలెడంత లావెక్కిపోయింది. వాళ్ళు ఎత్తలేనంత. కదపలేనంత!

వర్కవుట్ చేయిస్తే పనికిరావచ్చు – అన్నాడు అతడు.

నీకు మొదటినుండి చెప్తూనే ఉన్నా, ఇది వర్కవుట్ అయ్యేది కాదని – అంది ఆమె.

వాళ్ళిద్దరూ ఏం చేయాలన్నదాని మీద గొడవ పడ్డం మొదలెట్టారు. ఎన్నో సార్లు రిపీట్ చేసున్న డైయిల్ సీరియల్ చూస్తున్నట్టు వాళ్ళని చూస్తూ, వాళ్ళ బంధం వాళ్ళే తెచ్చిన జంక్ తింటూ ఉండిపోయింది.

**** (*) ****

డబ్లిన్ – ఒక కల్చరల్ హబ్:  డబ్లిన్ నగరం నేను చూసిన తక్కిన యూరోపియన్ సిటీల్లా చూడగ్గానే అబ్బురపోయేంత అందంగా అనిపించలేదు. ఎక్కడపడితే అక్కడ ఆగిపోయి, ఫోటోలు దిగాలని అనిపించలేదు. చాలా మామూలుగా అనిపిస్తుంది, ఆ వీధుల్లో తిరుగుతుంటే! కానీ, కంటికి కనిపించే వాటిని పక్కకు పెట్టి, మనసు పెట్టి డబ్లిన్‍ను చూస్తే, మనసుకి, మేధకి నచ్చేవి, మెచ్చేవి ఎన్నో కనిపిస్తాయి. వీధుల పేర్లు, వంతెనల పేర్లు సాహిత్యానికి, నాటక రంగానికి సంబంధించిన పేర్లతో ఉంటాయి.

మన ఊర్లల్లో, పట్టణాలలో విడుదల కానున్న, అప్పుడే విడుదలైన సినిమా పోస్టర్లు గోడలకి ఎలా అంటించబడి ఉంటాయో, ఇప్పటికీ, అక్కడ విడుదల అవ్వనున్న, ప్రస్తుతం ఆడుతున్న నాటకాల పోస్టర్లు అంటించి ఉంటాయి.

ఆబే థియటర్, గెయిటీ థియటర్,  ఓ-రెయిల్లీ థియటర్, గేట్ థియేటర్లు ఈనాటివి కావు. అవి దశాబ్దాలనుండి ఐరిష్ సాంస్కృతిక జీవనానికి ప్రతీకలుగా ఉన్నాయి.

ది మారినర్ – నాటకం:

కథ: (ఈ నాటకంలోని కథను పూర్తిగా చెప్తున్నాను. నాటకం చూసే ఉద్దేశ్యం ఉన్నవారు, దీన్ని చదవకండి.)

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం నాటికి ఐర్లాండ్ బ్రిటిష్ వారి పరిపాలనలో ఉంది. ఆనాటి యువకులు “ఎంపైర్” కోసం ఆర్మీ, నేవీలలో పనిచేసేవాళ్ళు. ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ తరఫున పాల్గొన్నారు. అలా యుద్ధానికి వెళ్ళిన ఒకానొక నేవీ సైనికుడిని నేవీవాళ్ళే ఇంటికి తీసుకొచ్చి దిగబెడతారు. అతడికి సంబంధించిన రెండు కాగితాలను ఇచ్చి, తలకి పెద్ద గాయమైన అతడిని అతడి భార్యకు అప్పజెప్పి, [...]]]> డబ్లిన్ థియటర్ ఫెస్టివల్ లో భాగంగా జాతీయ, అంతర్జాతీయ నాటక కంపెనీల నాటకాలెన్నో ప్రదర్శించబడతాయి. ఈ ఏడాది 25 సెప్టంబర్ నుండి 11 అక్టోబర్ వరకూ ఈ థియేటర్ ఫెస్టివల్ జరిగింది. అందులో భాగంగా నేను చూసిన “ది మారినర్” అనే నాటకం గురించి నా ఆలోచనలు పంచుకోవాలని ఈ వ్యాసం రాస్తున్నాను.

డబ్లిన్ – ఒక కల్చరల్ హబ్:  డబ్లిన్ నగరం నేను చూసిన తక్కిన యూరోపియన్ సిటీల్లా చూడగ్గానే అబ్బురపోయేంత అందంగా అనిపించలేదు. ఎక్కడపడితే అక్కడ ఆగిపోయి, ఫోటోలు దిగాలని అనిపించలేదు. చాలా మామూలుగా అనిపిస్తుంది, ఆ వీధుల్లో తిరుగుతుంటే! కానీ, కంటికి కనిపించే వాటిని పక్కకు పెట్టి, మనసు పెట్టి డబ్లిన్‍ను చూస్తే, మనసుకి, మేధకి నచ్చేవి, మెచ్చేవి ఎన్నో కనిపిస్తాయి. వీధుల పేర్లు, వంతెనల పేర్లు సాహిత్యానికి, నాటక రంగానికి సంబంధించిన పేర్లతో ఉంటాయి.

మన ఊర్లల్లో, పట్టణాలలో విడుదల కానున్న, అప్పుడే విడుదలైన సినిమా పోస్టర్లు గోడలకి ఎలా అంటించబడి ఉంటాయో, ఇప్పటికీ, అక్కడ విడుదల అవ్వనున్న, ప్రస్తుతం ఆడుతున్న నాటకాల పోస్టర్లు అంటించి ఉంటాయి.

ఆబే థియటర్, గెయిటీ థియటర్,  ఓ-రెయిల్లీ థియటర్, గేట్ థియేటర్లు ఈనాటివి కావు. అవి దశాబ్దాలనుండి ఐరిష్ సాంస్కృతిక జీవనానికి ప్రతీకలుగా ఉన్నాయి.

ది మారినర్ – నాటకం:

కథ: (ఈ నాటకంలోని కథను పూర్తిగా చెప్తున్నాను. నాటకం చూసే ఉద్దేశ్యం ఉన్నవారు, దీన్ని చదవకండి.)

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం నాటికి ఐర్లాండ్ బ్రిటిష్ వారి పరిపాలనలో ఉంది. ఆనాటి యువకులు “ఎంపైర్” కోసం ఆర్మీ, నేవీలలో పనిచేసేవాళ్ళు. ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ తరఫున పాల్గొన్నారు. అలా యుద్ధానికి వెళ్ళిన ఒకానొక నేవీ సైనికుడిని నేవీవాళ్ళే ఇంటికి తీసుకొచ్చి దిగబెడతారు. అతడికి సంబంధించిన రెండు కాగితాలను ఇచ్చి, తలకి పెద్ద గాయమైన అతడిని అతడి భార్యకు అప్పజెప్పి, వెళ్ళిపోతారు.

అతడి తల్లికి ఏమీ అర్థం కాదు. ఉన్నట్టుండి కొడుకు ఇంటికి ఎందుకు తిరిగి వచ్చేశాడో, అతడిని ఉద్యోగం నుండి ఎందుకు తీసేశారో, అతడు ఏమీ ఎందుకు మాట్లాడకపోతున్నాడో, అసలు ఈ వివరాలేవీ కనుక్కోకుండా కోడలు ఆ తీసుకొచ్చినవారిని ఎలా వెళ్ళనిచ్చిందో ఏమీ అర్థం కాదు. కోడలికి మాత్రం భర్తను మళ్ళీ కళ్ళముందు చూసుకోవటం మహాసంబరంగా ఉంటుంది. అతడి ప్రస్తుత పరిస్థితి – ఏమీ మాట్లాడకపోవడం, ఎంత అడిగినా ఏమీ చెప్పకపోవటం, మాటిమాటికీ భుజాల నుండి దేన్నో విసిరికొడుతున్నట్టు చేతులు ఆడించడం, తల్లిని, భార్యని గుర్తుపట్టకపోవటం – గురించి ఆమెకి కొంచెం దిగులుగా ఉన్నా, మనిషి తన కళ్ళముందే ఉన్నందుకు సంతోషిస్తుంటుంది.

తల్లిని మాత్రం ఈ గందరగోళమంతా తీవ్రంగా బాధపెడుతుంది. అసలు కొడుకుని ఉద్యోగంలో నుండి ఎందుకు తీసేశారో కనుక్కొని రమ్మని కోడలని ఆఫీసర్ దగ్గరకు పంపిస్తుంది. ఆమె తిరిగొచ్చి, ఇతగాడు, ఒకానొక పూట ఓడ ఏదో తీరాన్న ఉండగా, దిగి, ఊరిలోకి వెళ్ళి మళ్ళీ తిరిగిరాలేదు, తన విధులనుండి తప్పించుకున్నాడు అన్న ఆఫీసర్ కథనాన్ని అత్తగారికి చెబుతుంది. తల్లి ఒప్పుకోదు. తన కొడుకు ఎన్నడూ అలా చేయడని, ఏదో కుట్ర వల్ల ఇదంతా జరిగిందని ఆమె నమ్మకం.

అత్తగారు ఇంట్లో లేనప్పుడు, అతడి మానసిక స్థితి ఇంకా బాగుపడకపోయినా, భార్య అతడికి శారీరికంగా దగ్గరవ్వడానికి చూస్తుంది. ఈ సంగతి అత్తగారికి తెల్సినప్పుడు, చిరాకుపడిపోతుంది. “అసలు ఇతడు నీ భర్తే అన్న నమ్మకం ఏంటి?” అని నిలదీస్తుంది. “నా భర్తను నేను గుర్తుపట్టగలను” అంటుంది భార్య. “మీ పెళ్ళైన ఇరవై నాలుగు గంటలు కూడా కాకముందే అతడు ఉద్యోగానికి వెళ్ళిపోయాడు. మళ్ళీ పదేళ్ళ తరువాత ఇప్పుడే రావడం.” అని అత్త గుర్తుచేస్తుంది. మాటల్లో పెట్టలేని బలమైన భావం ఏదో అతడు తన భర్తే అని చెప్తున్నట్టు భార్యకి అనిపిస్తుంది. ఎంత నమ్ముదామని ప్రయత్నించినా తల్లికి అతడు తన కొడుకు కాదేమోనన్న భయం వెంటాడుతూనే ఉంటుంది.

ఇంతలో, అతడు మెల్లిమెల్లిగా కోలుకున్నట్టు కనిపిస్తాడు. ముక్కలుముక్కలుగా మాట్లాడ్డానికి ప్రయత్నిస్తుంటాడు. వీళ్ళు అడుగుతున్నదానికి సంబంధం లేకుండా, అతడు చెప్పాలనుకుంటున్నవన్నీ అర్థంపర్థం లేకుండా చెప్పుకుంటూ పోతాడు. ఆ ముక్కలను పట్టుకొని, వీళ్ళు ఊహించుకున్నవి కొంచెం కలిపి, తల్లీ-భార్య ఏవేవో కథలు అల్లుకుంటారు. అసలేం జరిగిందో తెల్సుకోడానికి తంటాలు పడుతుంటారు.

ఇంతలో అత్తాకోడళ్ళ మధ్య అభిప్రాయబేధాలు పెద్దవైపోతాయి. అతడు తన భర్తే, అందులో అనుమానించాల్సిందేమీ లేదంటుంది కోడలు. “లేదూ, అతడు నా కొడుకే కాదు. నేవీవారి నౌక ఐరిష్ సముద్రంలో మునిగిపోయినప్పుడు, నా కొడుకును చంపేసి, అతడి యూనిఫాం వేసుకొని ఇతడెవడో నా ఇంటికి వచ్చాడు.” అని వాదిస్తుంది అత్త. ఆ ఊర్లో పేరొందిన రచయిత్రి, ఆమె లాయర్ తమ్ముడి సాయం తీసుకుందామంటుంది కోడలు. బ్రిటిష్ పాలనకి వ్యతిరేకులైన వాళ్ళంటే అత్తగారికి గిట్టదు. ఆమె న్యాయంకోసం కోర్టుకెక్కుతుంది.

వాదోపవాదాలు అయ్యాక, ఇంటికొచ్చాక, కొడుకుగా ఇంటిలో ఉన్న మనిషిని నిలదీస్తుంది తల్లి, “ఎందుకు చంపావ్ నా కొడుకుని?” అంటూ?  అతడి తలకున్న కట్టుని విప్పడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. తనకి హాని కలిగిస్తుందన్న భయంతో అతడు పక్కనే ఉన్న కుర్చీతో ఆమె తల బద్దలు కొడతాడు.

కాసేపటికి భార్య ఇంటికి వస్తుంది. ఆమెను చూడగానే, పెళ్ళైన రోజున జరిగిన సంఘటలన్నీ పూసగుచ్చినట్టు చెప్తాడు. అతడికి గతమంతా గుర్తు వచ్చిందన్న సంబరాన్ని అత్తగారికి చెబుదామని చూస్తే ఆమె శవమై ఉంటుంది.

అతడి మానసిక స్థితి బాలేదంటూ చికిత్స కోసం అతడిని ఆస్పత్రికి తీసుకెళ్తుంది కోర్టు. ఆమె ఒంటరైపోతుంది.

కథనం:

కథ ఇంత gruesomeగా ఉన్నప్పుడు కథనం కూడా అలానే ఉంటుందనుకున్నాను. కానీ, గమ్మత్తుగా ఇందులో బోలెడంత హాస్యాన్ని జొప్పించగలిగారు. అయితే, అది బలవంతాన పెట్టినట్టు కాకుండా, సహజంగా ఉండేట్టు చూసుకోవడంలో సఫలమయ్యారు. అత్తాకోడళ్ళ మధ్య సహజంగా ఉండే frictionను హాస్యానికి వాడుకున్నారు. ఆయా పాత్రలు తీవ్రమైన మానసిక క్షోభను అనుభవిస్తూ, వాపోయే మోనోలాగ్స్ ఎంతగా గుండెలను పిండేస్తాయో, అలానే వాళ్ళిద్దరూ ఎదురెదురు పడి, ఈ సమస్యను చర్చించుకునేటప్పుడు అంతే లైట్‍గా ఉంటుంది.

పైగా, ఈ అత్తాకోడళ్ళు అంతగా చదువుకోని వాళ్ళు. దిగువ మధ్యతరగతికి చెందినవారు. వాళ్ళకి నేవి గురించి, దాని పనితీరుల గురించి కొంత తెల్సు. చాలా తెలీదు. ఇద్దరూ అమాయకులు. దానితో వాళ్ళ మధ్య సంభాషణలు చాలా హాస్యస్ఫోరకంగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా, అతడు మాట్లాడే ముక్క, ముక్కలను తీసుకొని వీళ్ళు వీళ్ళ సొంత కథలు అల్లుకునేటప్పుడు.

కథను నడపడానికి సంభాషణలను వాడుకున్నంత గొప్పగా, మోనోలాగ్స్ ని కూడా వాడుకున్నారు. అందుకనే ఇది కామెడిగా తేలిపోకుండా, ట్రాజడిగా బలంగా తాకుతుంది, చివరకి.

సంభాషణలు:

అసలు ఫిక్షన్ ఎందుకు చదవాలి? ఎందుకు చూడాలి? అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం ఇచ్చేలాంటి సంభాషణలు ఈ కథలో ఉన్నాయి.

ఈ కథను ఒక వార్తాకథనంలా చదువుకుంటే, ఒక సైనికుడికి యుద్ధంలో మతిపోతుంది. అతడు ఇంటికొచ్చాక, ఇంటివాళ్ళకి అతడు నిజమో, కాదో అంతుబట్టదు. ఒకానొక రోజు, మతిస్థిమితం లేని కొడుకు తల్లిని చంపేస్తాడు.

కానీ దీన్నే ఫిక్షన్‍లో చెప్పడం వల్ల మానవాళిని వేధించే కొన్ని ప్రశ్నలు దొరుకుతాయి. వాటి సమాధాలను ఫిక్షన్ చూపించదు. కానీ, సమాధానాలు ఉండాలంటే, ముందు ప్రశ్నలు ఉండాలిగా.

ఇందులో తల్లి ఓ చోట వాపోతుంది ఇలా:

“నా కొడుకు గొప్ప ఈతగాడు. ఎందుకు గాడు? నేనే దగ్గరుండి నేర్పించాను ఈదడం. ఎన్ని ఈతల పోటీలలో గెలవలేదని? కానీ, వాళ్ళు (నేవీ వాళ్ళు) “నువ్వు బాగా ఈదగలవా?” అని కాదు కదా, అడగాల్సింది. దానికి సమాధానం ఎటూ “అవున”నే!  వాళ్ళు అడగాల్సిన ప్రశ్నలు – నువ్వు చిమ్మచీకటైన సముద్రంలో, నీ చుట్టూ శవాలు తేలుతుంటే, వాటిని తప్పించుకొని ఈదగలవా?  గడ్డకట్టుకొని పోయేంతటి చల్లటి నీళ్ళల్లో, ఎంత దూరానికి తీరమనేది కనిపించకుండా ఉన్నప్పుడు కూడా ఈదగలవా? తిండితిప్పలు లేక, తాగటానికి నీరు లేక, ఒంట్లో శక్తంతా ఆవిరైపోతుంటే ఈదగలవా? ఇవి కదా, వాణ్ణి అడగాల్సిన ప్రశ్నలు.”

ఇంకో చోట రచయిత్రిని కలిసాక, భార్య అనుకుంట, అంటుంది: Nobody wants a war that returns home. ఆ ఒక్క మాటలో, సైనికులు, వారి కుటుంబాలు చూసే నరకంలాంటి జీవితాల గురించి చెప్పకనే చెప్తుంది. చరిత్రకెప్పుడూ, ఏ నాయకులు ఏ ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు? ఏ సంతకాలు చేశారు? ఎవరితో యుద్ధాలు చేశారు? అన్నవే కావాలి. సాహిత్యానికి మాత్రం ఆ ఉపన్యాసాలు, సంతకాలు, యుధ్ధాల వల్ల మామూలు మనుషులు ఏమైపోయారో అన్నదే కావాలి.

నటీనటులు:

ముగ్గురే నటీనటులు ఇందులో. తల్లిగా ఓ పెద్ద వయస్కురాలు. భార్యగా యువతి. గాయపడ్డ సైనికుడిగా ఒక యువకుడు. ముగ్గురూ బాగా చేశారు. నాకు మాత్రం భార్య పాత్ర చేసిన నటి బాగా నచ్చింది. ఆమె అమాయకత్వం, గడసరితనం రెండూ కొట్టొచ్చినట్టు చేసింది. ముఖ్యంగా, ఇంగ్లీషును ఒక తమాషా విధంగా పలికింది.

సంగీతం:

సంగీతం బాగా కుదిరింది. ముఖ్యంగా, అత్తాకోడళ్ళిద్దరూ ఇంకా వాదోపదాలు చేసుకుంటుండగానే, అతడికి తన గతం బలంగా గుర్తుకు రావడాన్ని సూచిస్తూ వాడిన బూట్ల చప్పుడు, డ్రమ్ముల హోరు బాగా కుదిరింది. అతడి గతాన్ని ఫ్లాష్‌బాక్ లో చూపించే వీలు లేక, కేవలం అతడి ముఖకవళికలతో చెప్పే ప్రయత్నానికి సంగీతం బాగా ఉపయోగపడింది.

ముగింపు:

ఈ నాటకానికి ముగింపు కొంచెం వేరుగా ఉండాల్సింది. అప్పుడే కోర్టు సీను, అప్పుడే అతడు తల్లిని చంపటం అంతా గందరగోళంగా ఉంటుంది. అనవసరమనిపిస్తుంది. నాటకం మొత్తం చాలా మామూలుగా నడుస్తూ, చివరికి మాత్రం మరీ డ్రమటిక్‍గా అయిపోతుంది.

మరిన్ని వివరాలు:

ఇది ప్రముఖ ఐరిష్ రచయిత, హ్యుగో హామిల్టన్ రచన. ఆయన తాతగారి జీవితం నుండి ప్రభావితమై, ఈ కథ రాసారట.

1928లో ప్రారంభించబడ్డ గేట్ థియటర్‌లో ఈ నాటకం ప్రదర్శించబడింది. దాదాపు గంటన్నర నిడివి. హోరున వాన పడుతున్నా, హాల్ అంతా నిండింది. ఫోటోలు తీయనివ్వలేదు. కనీసం, ఫోన్లు ఆన్ లో ఉంచడానికి కూడా అనుమతివ్వలేదు.

ఒక మంచి నాటకం చూసిన అనుభూతి కలిగింది ఇది చూశాక.