“సౌమ్యా, అశోక్ అంకుల్ ఇంట్లో పార్టీకి నువ్వు రాగలవుటే?” అంది అమ్మ.

“ఊఁ వస్తానమ్మా, ఇంట్లో చాలా బోరింగ్ గా ఉంది. సాయంత్రం వరకూ రెస్ట్ తీసుకుంటే పార్టీలో కూర్చోగలనులే” అన్నాను. నాకిప్పుడు తొమ్మిదో నెల. ఇంకో వారంలో డెలివరీ డేట్ ఇచ్చారు. నాకు నిజానికి ఓపిక లేదు కాని అక్కడ దామిని గారిని చూడొచ్చుకదా అనుకోవడంతో ఉత్సాహం వచ్చేసింది.

దామిని – నాకు ఇష్టమైన రచయితల్లో ఒకరు. అశోక్ అంకుల్ డాక్టర్. బిజినెస్ మాగ్నెట్ కూడా. భార్య పోయాక దామిని గారితో లివ్ ఇన్ రిలేషన్ లో ఉన్నాడు.

సాయంత్రం అమ్మ, నాన్న, నేను బయల్దేరి వెళ్ళేప్పటికే అతిథులు చాలా మంది వచ్చేసి ఉన్నారు. దామిని గారిని నేను గుర్తుపట్టగలనా? ఆమె చాలా అందంగా ఉంటుంది. పేపర్లో ఆమె కథల కి్రంద ఆమె ఫోటో చూడటమే. మనిషిని ఎప్పుడూ చూడలేదు.

లోపలకి వెళ్ళగానే అంకుల్ వచ్చి పలకరించారు. అవ్వ – అంకుల్ వాళ్ళమ్మ “దా, సౌమ్యా, డేట్ ఎప్పుడు ఇచ్చారు?” అంటూ నన్ను ఆప్యాయంగా పట్టుకుని నడిపించుకు వెళ్ళి సోఫాలో కూర్చోపెట్టింది. నాకు అమ్మ ఒక ప్రక్క, అవ్వ ఒక ప్రక్క కూర్చున్నారు. అందరూ వచ్చి నన్ను, అమ్మని పలకరిస్తున్నారు. నాన్న ఫ్రెండ్స్ దూరం నుండే “హాయ్” చెప్తున్నారు. నా కళ్ళు మాత్రం ఆవిడ కోసం చూస్తున్నాయి. అరగంటయినా ఆమె కనపడలేదు. పార్టీలకి రావడం ఆమెకిష్టం లేదా? లేక ఆవిడని పరిచయం చేయాల్సొస్తుందని అంకుల్ ఆమెని లోపల గదుల్లోనే ఉంచాడా? అంకుల్ ఆవిడ కలిసి ఉంటున్నారని అందరికీ తెలిసిన విషయమే కదా!?

“సౌమ్యా, ఏంటి చూస్తున్నావ్? రెస్ట్ రూమ్ కి వెళ్ళాలా?” అంది అమ్మ.

“ఊ!” అన్నాను. అవ్వ లేచి నన్ను లోపలకి తీసుకెళ్ళింది. గెస్ట్ రూమ్ కి వెనకనున్న వరండాలో ఫేమ్ కుర్చీలో కూర్చోనుంది ఆమె. మమ్మల్ని చూసి లేచి వచ్చింది. ఆమెలో ఏమీ మార్పు లేదు. ఫోటోలో కంటే కూడా చాలా అందంగా ఉంది. “దామూ! ఈమె అశోక్ పార్టనర్ శ్రీనివాస్ కూతురు సౌమ్య, ఢిల్లీలో ఉంటుంది, డెలీవరీకి వచ్చింది” అంది అవ్వ నన్ను ఆమెకి పరిచయం చేస్తూ.

“హలో!” అంది ఆవిడ.

“నా అభిమాన రచయిత్రి అండీ మీరు” అన్నాను గబగబా… ఏదో తెలియని ఉద్యేగంతో మాటలు తోసుకొచ్చాయి.

“సౌమ్యకి రెస్ట్ రూమ్ చూపించు దామూ” అని అవ్వ వెళ్ళిపోయింది. ఆమె నన్ను గదిలోకి తీసుకెళ్ళింది. రెస్ట్ రూమ్ కెళ్ళి వచ్చేప్పటికి ఆవిడ గది మధ్యలో నిలబడి ఉంది.

నన్ను పరీక్షగా చూస్తూ “కాసేపు పడుకుంటారా ఇక్కడే” అంది.

“పడుకోనక్కర్లేదండీ కాసేపు ఇక్కడే కూర్చోవచ్చా? మీకేమీ డిస్టర్బెన్స్ లేకపోతేనే” అన్నాను.

“ఏం ఫరవాలేదు, రండి వరండాలో కూర్చుందాం” అంది.

“డేట్ ఎప్పుడిచ్చారు?” అంది. ఆమెకి సమాధానం చెప్పి “నన్ను సౌమ్యా అనండి చాలు” అని ఆమె “సరే” అని నవ్వాక మీరు ఇప్పుడేమీ రాయడం లేదు కదా!” అన్నాను.

“ఊఁ ఏమీ రాయాలని లేదు” అంది.

“ఎందుకనండీ?” అన్నాను కాస్త దిగులుగా.

ఆమె దానికేమీ సమాధానం చెప్పలేదు. కాసేపు మౌనం తర్వాత “జీవితం నది వంటిదైతే బావుంటుంది కాని సముద్రం అయితే అన్నీ అలలే…. ఎప్పుడో ఒక పెద్ద కెరటం విరగబాటుతో పైకి లేచి క్రింద పడ్డాక ఇక ఏమీ మిగలదు చేయడానికి” అంది – తనలో తనే అనుకున్నట్లుగా నెమ్మదిగా, స్వగతంగా – దూరంగా బ్యాక్ యార్డ్ లో వెలుగుతున్న లైట్ ని చూస్తూ.

నాకర్థం కాలేదసలు ఆమె ఎందుకలా అందో… అడగాలని ఉంది కాని ఏమైనా అనుకుంటుందేమోనని మొహమాటపడ్డాను.

నా ముఖంలోని భావాల్ని గమనించినట్లుగా ఆమె తనను తాను సర్దుకుని నా సంగతులు అడగడం మొదలు పెట్టింది. మేము మాట్లాడుకుంటుండగానే అవ్వ, అమ్మ వచ్చి భోజనానికి పిలిచారు. ఆమెకి అమ్మని పరిచయం చేసి “మీరు భోజనానికి రారా?” అన్నాను.

“నేను రాత్రుళ్ళు ఏమీ తినను. పార్టీకి కూడా రావాలనిపించకే బయటికి రాలేదు. మీరెళ్ళి భోంచేయండి ప్లీజ్” అంది.

ఆమె దగ్గర సెలవు తీసుకుని హాల్లోకి వచ్చేశాము.

భోంచేశాక ఆమెకి చెప్పి వెళదామని అమ్మతో అన్నాను. “పడుకోని ఉంటుంది, నేను చెప్తాలే” అంది అవ్వ. ‘ఏంటీ ఆవిడకి చెప్పేదీ?’ అన్నట్లుగా ముఖం పెట్టిన అవ్వని చూసి నేను మళ్ళీ అడగలేకపోయాను.

కారెక్కగానే “అమ్మా, దామిని గారంటే అవ్వకి ఇష్టం లేదా?” అన్నాను.

“ష్, నాన్న వస్తున్నారు…. తర్వాత మాట్లాడదాం” అంది అమ్మ.

నాన్న అందరికీ చెప్పేసి వచ్చారు. నాకు ఆవిడ విషాద వదనమే గర్తొస్తోంది. కారెక్కితే ఏవేవో కబుర్లు చెప్పే నేను ఏమీ మాట్లాడకుండా మౌనంగా ఉండటంతో నాన్న నన్ను చూస్తూ “వద్దంటే వినకుండా వచ్చావ్, చూడు ఎలా అలిసిపోయావో సౌమ్యా” అన్నాడు. నేను మెల్లగా నవ్వి ఊరుకున్నాను. ఇంటికొచ్చేప్పటికి దాదాపు పన్నెండవుతోంది. బట్టలు మార్చుకుని పడుకున్నాక అమ్మ పాలు తెచ్చి టీపాయ్ మీద పెడుతూ “ఇంకా ఆమె గురించే ఆలోచిస్తున్నావా?” అంది. అవునన్నట్లుగా తల ఊపాను.

“అవ్వ గురించి మనకి తెలిసిందేగామ్మా. అవ్వేకాదు అశోక్ అంకుల్ కూడా అంతే. ఒంటరి స్త్రీని ఉద్ధరించినట్లుగా ఫోజులు పెట్టే సమాజమే గాని నిజమైన స్వతంత్ర్యం ఇచ్చేవాళ్ళు చాలా తక్కువ మంది ఉంటారేమో! పాలు తాగి పడుకో ఆమె సంగతి ఆమె చూసుకోగల సమర్థురాలే గాని” అంది అమ్మ – మనకెందుకులే అన్న భావం ఆమె గొంతులో.

తర్వాత వారంలోనే నాకు డెలివరీ అయింది. పాప పుట్టింది. నా భర్త రాజీవ్, అత్తమామలు, బంధువులు అందరూ వచ్చి పాపని చూసి వెళ్ళారు. దామిని గారు కూడా అశోక్ అంకుల్ తో వచ్చింది. పాపని ఎత్తుకుని నుదుటన ముద్దు పెట్టుకుంది. అంకుల్ ఆమె చేతికి రింగ్ బాక్స్ ఇచ్చి రింగ్ ని పాపకి తొడగమని చెప్పాడు. ఆ రింగ్ పాప వేలికి లూజ్ గా ఉండటంతో “అయ్యో, లూజ్ అయిందండీ, ఇటివ్వండి దాచి పెట్టి కొంచెం పెద్దయ్యాక పెడతాను” అంది అమ్మ.

“పోన్లెండి, లూజ్ గా ఉంటేనే మంచిది. బిగించినట్లు పెడితే ఊపిరాడనట్లు ఉంటుంది కదా!?” అంది అశోక్ అంకుల్ ని అభావంగా చూస్తూ.

ఆ మాటలకి అంకుల్ ముఖం చిరాగ్గా పెట్టడం నేను గమనించాను. అమ్మ, నాన్న ఆమె మాటలకి సన్నగా నవ్వారు.

తర్వాత ఓ నెల నేను అమ్మ దగ్గరే ఉన్నాను కాని దామినిగారిని చూడలేదు. నేను ఢిల్లీకి వచ్చే ముందు పాప నామకరణోత్సవానికి పిలిచాం కాని అవ్వ మాత్రమే వచ్చింది. ఆవిడ గురించి అడిగితే “ఈమధ్య ఇంట్లో ఉండకుండా తిరుగుతోంది, ‘వద్దురా!’ అంటే వినకుండా ‘పాపం ఆమెకెవరూ లేరమ్మా’ అని నాకు నచ్చచెప్పి తెచ్చుకుని ఇంట్లో పెట్టుకున్నాడు. కృతజ్ఞత అన్నా ఉందా? వాడి మాట కూడా వినకుండా ఎక్కడికి వెళ్ళాలనుకుంటే అక్కడికి వెళ్ళడమే. నలుగురిలో పరువు తీస్తోంది” అంది అవ్వ చిరాగ్గా. “ఊరుకోండి అత్తయ్యగారూ, రచయిత్రి అయ్యాక ఏవో పంక్షన్ లనీ, సమావేశాలనీ ఉంటాయి కదా!?” అంది అమ్మ.

“ఎందుకా పంక్షన్ లు? వద్దంటున్నా వినకుండా వెళుతుంది. తిరగడం నేర్చినమ్మ కాలు ఇంట్లో ఉంటుందా? మొదట్లో మౌనంగానే ఉన్నా ఇప్పుడు బంధువులంతా ముఖం మీదే ఓ రకంగా నవ్వుతూ అడుగుతున్నారు. ‘మీ దామిని అక్కడ కనపడిందే, వాళ్ళతో కనపడిందే’ అంటూ. ఎట్లుంటుందో నువ్వే చెప్పు అనితా మా వాడికి?” అంది అవ్వ నొచ్చుకుంటూ. అమ్మ ఏమీ మాట్లాడలేదు.

అమ్మ అంకుల్ గురించి చెప్పిన మాటలు గుర్తొచ్చాయి. స్త్రీ స్వాతంత్ర్యం పట్ల ఉదాత్తంగా వ్యవహరించే అంకుల్ కూడా శుష్కనీతి డాంబికాలు పలుకుతున్నాడా? నిజమే అయి ఉంటుంది. అందుకే ఆమె మాటల్లో అంత నిరాసక్తత అనుకున్నాను దిగులుగా.

2

ఆరోజు రాత్రి ఏడు గంటలయి ఉంటుంది. పాప నిద్రపోతోంది. అప్పుడే ఆఫీస్ నుండి వచ్చిన రాజీవ్ స్నానం చేస్తున్నాడు. అమ్మ దగ్గర నుండి ఫోన్ వచ్చింది. అమ్మ గొంతు చాలా దిగులుగా ఉంది. “ఏంటమ్మా గొంతేంటి అలా ఉంది?” అన్నాను.

“నీతో ఓ విషయం చెప్పాలి, పక్కన రాజీవ్ ఉన్నాడా?” అంది.

నాతో ఏదైనా సీక్రెట్ చెప్పాలనుకుంటే అమ్మ అలా అడుగుతుంది. “లేడు, ఏమైంది, చెప్పు” అన్నాను.

“మీ నాన్నా…. దామినీ…” అంది.

“వ్వాట్?” అన్నాను అరిచినట్లుగా.

“అవును, ఏమిటో ఈయన బాధ నాకు అర్థం కావడం లేదు. ఆమెతో గంటలు గంటలు ఫేస్ బుక్ చాటింగ్, ఫోన్లూ. అన్ని కబుర్లు ఎక్కడ నుండి ఊడిపడుతుంటాయో ఇద్దరికీ… మరీ నేనున్నానని కూడా లేకుండా! పూర్తిగా మారిపోయాడు. నేను చెవిలో పోరు పెట్టి మందు మానేసెయ్ అన్నా మానని వాడు ఇప్పుడు డ్రింక్ చేయడం మానేశాడు. ఏమిటి సంగతీ అని అడిగితే ‘దామిని ఒప్పుకోవడం లేదు’ అని గర్వంగా చెప్పుకుంటున్నాడు ”

అమ్మ గొంతులో ముందున్న విషాదం కాస్తా కోపంగా మారింది. అమ్మ మాటలకి నవ్వొచ్చింది కాని ఆపుకుని “అశోక్ అంకుల్?” అన్నాను.

“ఓ, నీకు తెలియదు కదూ, ఆయనతో తెగతెంపులు చేసుకుని ఇప్పుడు ఒక్కత్తే ఉంటోంది” అంది.

“సరిగ్గా చెప్పమ్మా” అన్నాను. చెప్పింది. ఆమె మాటల్లో బాధ, కోపం, అన్నిటికంటే ముందు తన జీవితాన్ని ఎవరో నాశనం చేస్తున్నట్లు అనుమానం అన్నీ ఉన్నాయి.

“మీకు ఆవిడ ఎలాంటి స్నేహితురాలు?’ అని మీ నాన్నని అడగాలని ఉంది కాని అడగలేకపోతున్నాను. ఒక్కోసారి నాకే అనిపిస్తుంది సౌమ్యా వాళ్ళిద్దరూ ఇంత క్లోజ్ అయ్యాక ‘మీ స్నేహం ఎలాంటిది?’ అని అడగడంలో అర్థం ఉందా? చెప్పు?” అంది. అమ్మ కంఠంలో దుఃఖపు జీర కదలాడుతోంది.

“నీకు బాధ కలగదా? కలిగినప్పుడు చెప్పాల్సిందే వాళ్ళిద్దరికీ” అన్నాను.

“నువ్వు ఇక్కడకి రారా సౌమ్యా, ఆమెతో మాట్లాడుదువుగాని” అంది అమ్మ.

“ఊఁ వస్తాను త్వరలోనే, టిక్కెట్ బుక్ చేయమంటాను రాజీవ్ ని. నువ్వు నేనొచ్చేవరకూ మౌనంగా ఉండు, ఏమీ రొష్టున పడొద్దు” అని “ఎన్నాళ్ళనుండీ?” అన్నాను.

రాజీవ్ వచ్చి నా భుజం మీద చెయ్యేసి “ఎవరూ!? అన్నట్లు సైగ చేశాడు.

“అమ్మ” అన్నాను.

రాజీవ్ ‘ఓకే’ అన్నట్లుగా బొటనవేలెత్తి చూపి హాల్లోకి వెళ్ళిపోయాడు.

“ఏమోనే, బహుశా పాప పుట్టినప్పుడు మనింటికొచ్చింది కదా, అప్పుడు మనింట్లో ఉన్న పుస్తకాలను చూస్తూ ఇద్దరూ చాలాసేపు మాట్లాడుకున్నారు. అప్పటినుంచే అని నా అనుమానం” అంది అమ్మ. ఆమె గొంతులో దుఃఖం స్పష్టంగా వినిపిస్తోంది.

అదెందుకో నాకు తెలుసు. సాహిత్యం గురించి అసలేమీ తెలియదని నాన్న అమ్మని ఎప్పుడూ ఎగతాళి చేస్తుంటాడు.

“ఊఁ రాజీవ్ స్నానం చేసి వచ్చాడు, తర్వాత మాట్లాడనా?” అన్నాను.

“ఇదంతా ఏమీ చెప్పకు రాజీవ్ కి. ‘మమ్మల్ని చూడాలని ఉంది’ అని చెప్పి రా” అంది అమ్మ.

“సరే” అని ఫోన్ పెట్టేశాను.

రాజీవ్ కంప్యూటర్ లో ఏదో రాసుకుంటున్నాడు. నిద్రపోతున్న పాప పక్కన పడుకున్నాను. అమ్మతో నిదానంగా మాట్లాడాను కాని ఆ విషయం కాసేపట్లోనే నా మెదడు నంతా ఉద్వేగంతో నింపేసింది. ఏదో తెలియని దిగులుతో కళ్ళు మూసుకున్నాను.

మనిషికీ మనిషికీ మధ్య స్నేహం – జీవితపు క్వాలిటీ ని పెంచగలిగే ఔన్నత్యం ఉన్నదయితే ఇక దాని గురించి దిగులెందుకు? ఆమె వల్ల నాన్నలో మంచి మార్పు అని ఓ వైపు చెప్తూనే అమ్మ బాధపడుతోంది. మనుషులు మంచిగా మారితే ఆనందపడకుండా ఉండేది ఇలాంటి పరిస్థితుల్లోనేనేమో!

“సౌమ్యా భోంచేద్దామా?” రాజీవ్ పిలవడంతో లేచి పాపకి కప్పి ఉన్న దుప్పటి సరిచేసి మంచం మీదినుండి కిందికి దొర్లకుండా దిండ్లు అడ్డం పెట్టి వంటింట్లోకి నడిచాను.

3

వారం రోజులు గడిచాయి. రాజీవ్ కి టిక్కెట్ బుక్ చేయమని ఎలా చెప్పాలో అర్థం కాక సతమతమవుతున్నాను. అమ్మనీ, నాన్ననీ చూడాలని ఉంది అని చెప్తే ‘వద్దు’ అంటాడని తెలుసు. సంగతి చెప్పాలి తప్పదు. చెప్పే వెళ్ళాలి అనుకుంటుండగా అమ్మ ఫోన్ చేసింది. నాన్నే రెండు రోజుల్లో ఓ కాన్ఫరెన్స్ కోసం ఢిల్లీ వస్తున్నాడని.

ఒక ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితిలోంచి బయటపడిన ఫీలింగ్ నాలో. అది నాకు ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది. ఏ విషయాన్నైనా రాజీవ్ తో ఓపెన్ గా మాట్లాడే నేను ఇలాంటి పరిస్థితి వస్తే ఎంత ఇబ్బంది పడుతున్నాను. సమాజం అంగీకరించని ఇలాంటి సంబంధాలు అంతే మరి – ఇబ్బందిని కలిగిస్తాయి అనుకున్నాను.

నాన్నతో నేను మాట్లాడే ప్రతిమాటా చాలా జాగ్రత్తగా మాట్లాడాలి. అంతకంటే ముందు అసలు దామిని గారి గురించిన వివరాలు తెలుసుకోవాలనుకున్నాను. అశోక్ అంకుల్ కి ఫోన్ చేశాను. ఫోన్ ఎత్తగానే “నువ్వెందుకు ఆమె గురించి అడుగుతున్నావో నాకు తెలుసు” అని గుంభనంగా, వ్యగ్యంగా నవ్వాడు. నేను అతని నవ్వు పట్టించుకోకుండా సీరియస్ గా అడగడంతో ఆమె గురించిన వివరాలన్నీ చెప్పాడు.
ఆరోజు రాత్రే నాన్నతో అతని ప్రయాణం గురించి మాట్లాడాను. ఢిల్లీకి వచ్చిన వెంటనే ఫోన్ చేస్తానని చెప్పాడు.

తర్వాత రోజు ఉదయం నాన్న ఫోన్ కోసం ఎదురు చూస్తున్నాను. ఎనిమిది అవుతున్నా ఫోన్ చేయలేదు. రెండు సార్లు చేసినా స్విచ్డ్ ఆఫ్ అనే మెసేజ్ వస్తోంది. తొమ్మిది దాకా చూసి కాన్ఫరెన్స్ కి వెళితే ఇక దొరకడని మళ్ళీ నేనే చేశాను. ఈసారి రింగవుతోంది కాని ఎత్తలేదు. దాదాపు పది అవుతుండగా తనే చేశాడు.

“నాన్నా, కాన్ఫరెన్స్ అయ్యేప్పటికి లేట్ అవుతుందా? ఎన్ని గంటలకొస్తావు ఇంటికి కనుక్కుందామని చేశా” అన్నాను.

“లేదురా, మీటింగ్ అయ్యేప్పటికి ఏ ఆరో ఏడో అవ్వొచ్చు. మీ దగ్గరకి రావడం లేదు. ఈసారి వచ్చినప్పుడు వస్తాను, సరేనా? పాప బావుంది కదా!?” అన్నాడు.

“ఊఁ బావుంది. పోనీ రేపు రావొచ్చుగా? ఇంత దూరం వచ్చీ….” అన్నాను. అలా అంటాడని ఊహించని నాకు కళ్ళనీళ్ళు తిరిగాయి.

“రేపంతా ఓ ఫ్రెండ్ తో గడుపుతున్నాను సౌమ్యా, త్వరలోనే మరో మీటింగ్ ఉంది ఇక్కడే. అప్పుడొస్తాను. రాజీవ్ ని అడిగానని చెప్పు. బై తల్లీ” అని నేనేదో మాట్లాడబోయేంతలోనే ఫోన్ కట్ చేసేశాడు.

ఏమిటిదీ? ఎందుకంత హడావుడిగా మాట్లాడుతున్నాడూ!?… అనుకుంటుండగానే నాకు తెలిసిపోయింది – బహుశా నాన్న తనతో దామిని గారిని తీసుకొచ్చి ఉంటాడని. అవును ఖచ్చితంగా అంతే, అందుకే ఎప్పుడూ లేనిది గొంతులో ఆ కంగారు.

నేనేం చేయాలో నాకర్థమైంది. ఫోన్ తీస్తాడా లేదా అనుకుంటూ మళ్ళీ ఫోన్ చేశాను. తీశాడు. “నాన్నా, మీరు ఏ హోటల్లో దిగారు? ఇక్కడకి దగ్గర కాదా?” అన్నాను.

హోటల్ పేరు చెప్పి “ఇక్కడ నుండి చాలా దూరం కదా సౌమ్యా, అందుకే కుదరదంటున్నాను” అన్నాడు.

“మరి అమ్మ, నువ్వు వస్తావని చెప్పిందీ?”

“నేను అమ్మకి ఫోన్ చేస్తాను డోంట్ వర్రీ, ఓకే, బై” అన్నాడు.

“పోనీ నేను రానా?” అన్నాను కావాలనే.

“వద్దొద్దు మీటింగ్ నుండి ఎప్పుడొస్తానో నాకే తెలియదు, త్వరలోనే మళ్ళీ వస్తానని చెప్తున్నాగా తల్లీ” అన్నాడు.

“సర్లే అయితే, బై” అంటూ ఫోన్ పెట్టేశాను. గబగబా రెడీ అయి పాపని ఎదురింటి ఫ్రెండ్ దగ్గరుంచి బయలుదేరాను. డ్రైవ్ చేస్తున్నంత సేపూ ఆమె కనుక హోటల్లో ఉంటే ఎలా మాట్లాడాలా అనే ఆలోచనలు నా తల నిండా.

ఆవిడకి అమ్మ బాధ అర్థమయ్యేట్లు చెప్పాలి. గొప్ప రచయిత్రి కాబట్టి చెప్పడం అంత కష్టం కాదేమో!

నా ఆలోచనల్లో ‘ఆమెతో ఇలా మాట్లాడాలి’ అన్న ఓ అవగాహనకి రాకుండానే హోటల్ వచ్చేసింది. కార్ పార్క్ చేసి రిసెప్షన్ కౌంటర్ దగ్గరకి వెళ్ళాను. నాన్న పేరు చెప్పగానే, నా పేరు అడిగి “ప్లీజ్ వెయిట్ మేడమ్” అంది రిసెప్షనిస్ట్ దూరంగా ఉన్న సోఫా చూపిస్తూ. పాపం ఆవిడ తన ముఖం నిండా నవ్వు పులుముకుని అంటోంది కాని ఆ నవ్వులో జీవం లేదు. టెన్షన్ గా ఉన్న నా ముఖంలోని నవ్వూ అలానే ఉందేమో అనుకుని ‘రిలాక్స్ రిలాక్స్’ అనుకుంటూ సోఫాలోకి వాలి కళ్ళు మూసుకున్నాను దీర్ఘంగా గాలి పీలుస్తూ.

4

దూరంగా హోటల్ క్యారిడార్ లోంచి నాన్న హడావుడిగా నడుస్తూ వస్తున్నాడు. నాన్న మీటింగ్ కి వెళ్ళి ఉంటాడనీ, ఒకవేళ ఆమె నాన్నతో వచ్చి ఉంటే ఆవిడతో మాట్లాడి వద్దామని వచ్చిన నేను నాన్నని చూడగానే తొటు్రపడ్డాను. నన్ను చూసిన ఆయన ముఖంలో కూడా కనపడనీయకుండా దాచుకుంటున్న ఆందోళన.

ఆయన నా దగ్గరకు వచ్చిందాకా ఆగి లేచి నిలబడి “నిన్న అమ్మ ఫోన్ చేసింది నాన్నా, మీతో దామిని గారి గురించి మాట్లాడమనీ…” అన్నాను. ‘ఆవిడ మీతో వచ్చిందా?’ అనే మాటని నేను అనలేదు. ‘తను నాతో వచ్చింది’ అని నాన్నా నాతో అనలేదు.

“ఊఁ అర్థమైంది, దా!” అంటూ రూమ్ వైపుకి నడిచాడు. నేను నాన్నని అనుసరించాను.

ఆవిడ మమ్మల్ని చూడగానే లేచి ఎదురొచ్చింది. “బావున్నావా సౌమ్యా? పాప బావుందా?” అంది నన్ను వాటేసుకుంటూ.

ఆమెలో ఏమీ కంగారు లేదు. ఉండదని నాకు తెలుసు. రాగానుబంధాల ఛాయలకి ఆమె దొరకదని నేనెప్పుడో ఊహించాను. నేను కూడా ఆమెని హత్తుకుంటూ సమాధానం చెప్పాను. ఇద్దరం సోఫాలో కూర్చున్నాం.

నాన్న గదిలో ఇబ్బందిగా అటూ ఇటూ కదులుతున్నాడు. అప్పుడే ఇద్దరూ బ్రేక్ ఫాస్ట్ చేసినట్లుంది టీపాయ్ మీద ప్లేట్స్ ఉన్నాయి. నా చూపు వాటి మీద పడగానే నాన్న “టిఫిన్ తిన్నావా తల్లీ?” అని అడిగాడు. “లేదు నాన్నా తెప్పించండి” అన్నాను.

నాన్న ఇంటర్ కామ్ వైపు నడుస్తుంటే ఆవిడ “శ్రీనూ, కిందికి వెళ్ళి రిసెప్షన్ లో ఆర్డర్ ఇచ్చేసి బజార్ కి వెళ్ళండి” అంది. నాన్న ఆమె వైపు ‘ఏమంటున్నావో అర్థం కావడం లేదు’ అన్నట్లు చూశాడు. “బుద్ధుడి బొమ్మ కొంటానన్నారు కదా, వెళ్ళి కొనేసెయ్యకూడదూ?” అంది.

నాతో ఆమె మాట్లాడటానికే నాన్నను పంపిస్తోందని నేను, నాన్న ఇద్దరం గ్రహించాం. నాన్న మౌనంగా తలాడిస్తూ డ్రస్ మార్చుకుని వెళ్ళిపోయాడు.

ఆమె లేచి ఫ్రిజ్ తెరిచి మ్యాంగో జ్యూస్ రెండు గ్లాసుల్లో పోసి తెచ్చింది. నాకొకటి ఇచ్చి తనొకటి తీసుకుని నా ఎదురుగ్గా ఉన్న సింగిల్ సోఫాలో కూర్చుంది. ఆమెతో మాట ఎలా కలపాలో నాకు తెలియడం లేదు. జ్యూస్ తాగుతూ ఆమె వైపు చూశాను. ఆమె సౌందర్యం కంటే కూడా ఆమె ప్రశాంతవదనం చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉంది. గంభీరత్వం, గాఢత కలిగిన ఆమె వ్యక్తిత్వం, ఆమెలోని పరిపక్వత ముందు నేను చాలా చిన్నపిల్లనైనట్లుగా అనుభూతి నాలో.

కాసేపయ్యాక నా మౌనాన్ని భరించలేని దానల్లే “సౌమ్యా, నువ్వు నన్ను ఏమి అడగాలనుకుంటున్నావో నాకు తెలుసు. ఈ పరిస్థితి అందరినీ – ముఖ్యంగా మీ నాన్నని చాలా బాధపెట్టింది” అంది.

“సారీ” అన్నాను అప్రయత్నంగా.

“నో, నో సారీ ఎందుకూ?” సిప్ చేస్తున్న మ్యాంగో జ్యూస్ ని టీపాయ్ మీద పెట్టి రెండు కాళ్ళూ ఎత్తి పైన పెట్టుకుని ముడుచుకుని కూర్చుంది.

“నేను నీకు చాలా చెప్పాలి సౌమ్యా, నన్ను సమర్థించుకోవడానికి కాదు. మా తరం వాళ్ళకి, మాకంటే ఇంకా ముందు వాళ్ళకి నా భావాలు నచ్చవు. కనీసం మీ తరం వాళ్ళైనా అర్థం చేసుకుంటారో లేదో తెలుసుకోవాలనే ఉద్దేశంతోనే నీకు చెప్పాలనుకుంటున్నాను” అంది.

నాకు నవ్వొచ్చింది, సమర్థింపు కాదంటూనే సమర్థించుకుంటుంటే… “తరాలు మారినా విలువలు మారవు కదండీ” అన్నాను. అన్నాక ‘అయ్యో, అలా గభాల్న అనకుండా ఉండాల్సిందేమో!’ అనుకున్నాను.

ఆమె నవ్వేస్తూ “నిజమే వాటి గురించి కాదు నా జీవితాన్ని గురించి నా తప్పొప్పుల గురించీ మాత్రమే నీకు చెప్పాలనుకున్నది” నేనేమైనా అంటానేమోనని కాస్త ఆగింది. నేను అభావంగా చూశాను.

“నాకు చాలా చిన్న వయసులోనే పెళ్ళైంది. నాది ఈ దేశంలోని చాలా మంది ఆడవాళ్ళ కథే, కొత్తదనం ఏమీ లేదు. నేనే ఈ ప్రపంచానికి అందగత్తెనన్న అహంకారం నాదైతే. దాన్ని లోపలే దాచి ఉంచాలన్నదీ నా భర్త మనస్తత్వం. ఏది మాట్లాడినా ఎవరితో మాట్లాడినా సందేహం”

ఇక తన కథని ఉదాహరణలోతో కూడా చేర్చి చెప్తుందేమోనని “అశోక్ అంకుల్ చెప్పారు మీ గురించి” అన్నాను కట్ చేసినట్లుగా. నా వైపు ఆశ్చర్యంగా చూసింది.

అర్థమైందన్నట్లుగా తలూపి. “నాకు ఆ సందేహాల జీవితం అవసరం లేదనిపించింది. నా భర్తకి విడాకులిచ్చి బయటికి వచ్చేశాను. మా నాన్న నాకిచ్చి వెళ్ళిన సంపద, స్వేచ్ఛగా ఉండటంలోని ఆనందం నాకు సంతృప్తినిచ్చింది. ఒంటరిగా ఉండటంలో నాకే కష్టమూ లేదు కాని స్వేచ్ఛ పట్ల నిజమైన గౌరవం కలిగి, నాకు ఆనందాన్ని ఇవ్వగలిగే తోడు కోసం నా మనసు వెతుకుతూనే ఉంది” సర్వర్ తలుపు కొట్టడంతో ఆమె మాట్లాడటం ఆపింది. అతను లోపలకొచ్చి టేబుల్ మీద బ్రేక్ ఫాస్ట్ పెట్టి వెళ్ళాడు.

“తిను సౌమ్యా” అంది లేవబోతూ.

“వద్దు, తర్వాత తింటాను చెప్పండి” అన్నాను ‘చెప్పడం ఆపకండి’ అన్నట్లుగా చూస్తూ…

“అలా నాకు బాగా దగ్గరగా వచ్చిన వ్యక్తి అశోక్. అప్పటికే నాకు రచయిత్రిగా మంచి పేరు వచ్చింది. నన్ను కలుసుకోవాలని, నాతో మాట్లాడాలని ఎంతో మంది ఆరాటపడుతున్న సమయం అది. అది అర్థం చేసుకోకుండా అశోక్ నన్ను నాలుగు గోడల మధ్య బంధించాలనుకున్నాడు. నాకంటూ ఓ ప్రత్యేకత ఏర్పడ్డాక ఆ కట్టడి చీదర పుట్టింది. పైగా ఇంట్లో వాళ్ళ అమ్మ సణుగుడు నన్ను ఓ రకమైన న్యూనతలోకి నెట్టేసింది. ఏ స్వేచ్ఛ కోసమైతే – నాకంటూ ఏ పేరు ప్రతిష్టలు లేకముందే – నా భర్తను వదిలేసుకుని వచ్చానో అది లేనప్పుడు ఇతనితో ఎలా ఉండగలననుకున్నాడో అశోక్. తెలిసీ నన్ను మళ్ళీ అదే స్థితిలోకి నెట్టడాన్ని క్షమించలేకపోయాను. ఈ సంఘర్షణ వల్ల నాలోని రచయిత్రే చనిపోతున్నదని గమనించిన నేను ఎవరికీ చెప్పుకోలేక పంజరపు పక్షిలా విలవిలలాడాను.

ఆ సమయంలో మీ పాప పుట్టినప్పుడు మీ ఇంటికి వచ్చినప్పుడు మీ నాన్నతో….. అంతకు ముందు శ్రీనుని అశోక్ పరిచయం చేశాడు కాని అంతగా పరిచయం లేదు. ఆరోజే మేమిద్దరం సమయం తెలియనంతగా కబుర్లు చెప్పుకున్నాం. మాకిద్దరికీ పుస్తకాల పట్ల ఉన్న అభిరుచే మొదట్లో మా ఇద్దరి మధ్యా బాంధవ్యం. నా కథలను నాకంటే బాగా విశ్లేషిస్తూ, రచనలు చేస్తూ తమ క్వాలిటీని నిలబెట్టుకున్న ఇతర రచయితల గురించి చెప్పేవాడు శ్రీను. వాళ్ళతో నన్ను పోలుస్తూనే ఆయన నన్ను దేవతలా నిలబెట్టి చూసుకోవడం నాకు ఆశ్చర్యం కలిగింది. అతని ఆరాధనా పరిమళం నాలోని నిజమైన రచయిత్రిని, అహాన్ని పోగొట్టుకుని నిలిచిన రచయిత్రిని మిగిల్చింది.

అతనిప్పుడు నాకు ‘ప్రియమైన స్నేహితుడు’.

సంతోషంగా జీవించాలనుకోవడమే జీవితోద్దేశం అయినప్పుడు ఇతరలతో నాకేం సంబంధం అని అనుకుంటూ బ్రతికాను చిన్నప్పటి నుండీ… ఓ అరగంట ముందు వరకూ కూడా. కానీ నువ్వు రిసెప్షన్ నుండి ఫోన్ చేసినప్పుడు మీ నాన్న ముఖంలోని ఆందోళన, గుండెను మెలిపెట్టినట్లు అతను పడిన బాధని చూశాక నాకర్థమైంది. నేనే కాదు నాతో పాటు జీవిస్తున్న వాళ్ళు కూడా సంతోషంగా జీవించడంలో నేను బాధ్యురాలినవ్వాలని.

నా భర్తనో, అశోక్ నో వదిలేసినంత ఈజీ కాదు నేను శ్రీనుని వదిలేయడం. కానీ ఫరవాలేదు అదృష్టమూ దురదృష్టమూ వెంటవెంటనే ఒరుసుకుంటూ సాగుతున్న నా జీవన ప్రవాహంలో నేను తట్టుకుని నిలబడగలనన్న నమ్మకం నాకుంది” ఆగింది.

ఆమె గొంతులో ప్రకంపనలు స్పష్టంగా వినపడుతున్నాయి. ఇక ఏడ్చేస్తుందనీ, ఆమెని ఓదార్చలేని స్థితి నాదనీ నాకు తెలుసు కనుక నేను ఏమీ మాట్లాడకుండా తలవంచుకున్నాను.

నిశ్శబ్దం మా ఇద్దరి మధ్యా… గదిలోని ఏసి శబ్దం సన్నగా చెవుల్లో చేరి హోరులా మారి దిగులు కలిగిస్తోంది. కాసేపయ్యాక బొంగురుపోయిన గొంతుతో “అయితే సౌమ్యా నువ్వు నాకో మాట ఇవ్వాలి” అంది. మెల్లగా తల ఎత్తి ఏమిటన్నట్లుగా చూశాను. ఆమె కన్నీళ్ళు అమె బుగ్గలని తడితడిగా చేశాయి. కళ్ళల్లో ఇంకా పల్చని కన్నీళ్ళు.

“మీ నాన్నని నువ్వు ఏమీ ప్రశ్నించొద్దు. ఇక్కడ చూసింది ఇక్కడే మర్చిపో” అంది. సరేనన్నట్లుగా తలూపాను. మంచం మీద పడేసిన నా బ్యాగ్, కారు తాళాలు తీసుకుని “నాన్నకి చెప్పండి నేను వెళ్ళానని” అన్నాను.

“టిఫిన్” అంది.

నేను ఆ మాటని వినిపించుకోలేదు. ఆమెకి దగ్గరగా వెళ్ళి కూర్చుని ఉన్న ఆమె మీదికి వంగి భుజాల చుట్టూ చేతులేసి ఆమె తలని నా గుండెలకి హత్తుకున్నాను. ఆమె మనసులో ఎగిసిపడుతున్న జ్వాల వెచ్చని తడిగా ఆమె కళ్ళల్లోకి చేరుతుందని నాకు తెలుస్తోంది. ఆ మంట ఇక కాసేపట్లో వెక్కిళ్ళ రూపంగా మారుతుంది. అది నేను చూడలేను, చూడతగదు కూడా అనుకుంటూ ఎవరో తరుముతున్నట్లు గబగబా బయటికి వచ్చేశాను.

5

వారం రోజులు టెన్షన్ గా గడిచాయి. అమ్మ దగ్గరనుండి ఫోన్ వస్తుందని ఎదురు చూస్తూనే ఉన్నాను. నేనే చేయడానికి నాకు మనసు రావడం లేదు. ఇంకో మూడు రోజుల్లో నా బర్త్ డే, తప్పకుండా చేస్తార్లే అని సమాధానపడ్డాను.

తర్వాత రోజు పోస్ట్ లో నాన్న పంపిన గ్రీటింగ్ కార్డ్ వచ్చింది. కార్డు మధ్యలో లేత పసుపు రంగు పేపర్ మడత పెట్టి ఉంది. కార్డ్ ని సరిగ్గా కూడా చూడకుండా గభాల్న ఆ పేపర్ ని విప్పాను. అంత పెద్ద పేపర్ మధ్యలో రెండే రెండు వాక్యాలు -

సౌమ్యా! “ప్రియమైన స్నేహితులని పోగొట్టుకోకూడదు ఎన్నటికీ”
బైదివే – నేను అమ్మని కన్విన్స్ చేయగలను అన్న నమ్మకం నాకుంది. ఎంజాయ్ యువర్ బర్త్ డే!
- నాన్న.

6

కాగితాన్ని మడతపెడుతున్న నా కళ్ళ ముందు – ‘అమ్మ కన్విన్స్ అవుతుందా?” – ఓ ప్రశ్న, మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న అని అనకూడదు కాని ఒక ఎథికల్ ప్రశ్న కదిలింది. కాని మరుక్షణంలోనే నాకు అర్థం అయింది. అది అమ్మకి సంబంధించిన ప్రశ్న, నాకు సంబంధించిన ప్రశ్న కాదని.

చేతిలోని కాగితాన్ని ముక్కలుగా చింపి డస్ట్ బిన్ లో వేశాను కాని నా చిన్నపిల్ల మనస్తత్వానికి ఆ మాత్రానికే తృప్తి కలగలేదు.

నా కంప్యూటర్ ఓపెన్ చేసి “నువ్వే అమ్మ స్థానంలో ఉంటే కన్విన్స్ అవగలవా?” అని ఇమెయిల్ పంపాను.

**** (*) ****

ఆడపావురం

“నేను అతన్ని చంపాలనుకోలేదు. నన్ను కాపాడుకోవాలనే ఉద్దేశంతో నేనే అతన్ని పొడిచాను. తప్పు నాది. నా బిడ్డది కాదు. నా బిడ్డనీ, నా చెల్లినీ, నా భర్తనీ వదిలేయండి. విచారించడానికి ఎన్ని చోట్ల నుండో వచ్చిన ఈ పెద్దల పంచాయితీకి ఏం జరిగిందో చెప్తాను…

అదిగో ఆ కనపడుతున్న రావిచెట్టు గూడే మా నివాసం. ఇంట్లో నేను, నా కూతురు, మా ఆయన, నా తిక్క చెల్లి ఉంటాం. తిక్క అంటే పెద్ద తిక్కదేం కాదు కాని అస్తమానం ఏవేవో తింగరి మాటలు మాట్లాడుతుంటుంది. పాపం అనాకారిదని దాన్నెవరూ పెళ్ళి చేసుకోకపోతే మా అమ్మానాన్నలు పోయాక మా ఇంట్లోనే ఉంచుకున్నాను. మా ఆయనకి పనే దైవం. మా కోసం ఎక్కడెక్కడికో ఆహార సంపాదన కోసం వెళుతుంటాడు. ఇంటికి వస్తే చాలు మా యీ తిక్కది అతని మీద పడి ఏమిటేమిటో మాట్లాడుతూ విసిగిస్తుంటుంది. దాని వల్ల మా ఇద్దరికీ తగాదాలు కాని లేకపోతే మేమిద్దరం అన్యోన్యంగా ఉంటాం.

నాకు సంగీతమంటే చాలా ఇష్టం. నేను మధురంగా పాడతానని అందరూ అంటారు. ఎప్పుడూ పాటలు పాడుకుంటూ గడుపుతాను. ముఖ్యంగా వెన్నెల్లో ఈ మైదానంలో పాడుకుంటుంటే నాకెంతో హాయిగా ఉంటుంది.

మా ఊరికి ఉత్తరాన చెరువు. చెరువు పక్కనే వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం. ఆ గుడి గోపురం ఎంత ఎత్తంటే చుట్టుపక్కల ఉండే ఊళ్ళవాళ్ళు ఏ పని మొదలుపెడుతున్నా వాళ్ళ ఊళ్ళనుండే గోపురాన్ని చూసి దణ్ణం పెట్టుకుని మొక్కుకుంటారు. ఎక్కడెక్కడినుండో వచ్చే పక్షులకి అది నిలయం. అదిగో అలా ఎక్కడ్నించొచ్చాడో… ఇతను ఓ గోపురం గూట్లోకి చేరుకున్నాడు. ‘అతడు అచ్చం నీలాగే పాడతాడని కొందరు, ఎన్నో సంగీత కచ్చేరీలు చేశాడంట’ అని కొందరు నాతో అన్నారు కాని నేనతని పట్ల ఆసక్తి చూపించలేదు. ఇతరుల పట్ల ఆసక్తి చూపించే స్వభావం కాదు నాది. అతనికి ఈ ఊరూ, ఊరి వారికీ అతనూ నచ్చినట్లుంది, ఇక్కడే ఉండసాగాడు. ఊరంతా అతన్ని ‘గోపురం’ అని పిలుస్తున్నారు.

ఇక నా కూతురికి కూడా సంగీతమంటే ప్రాణం. చిన్నప్పటి నుండే దానికి పాటలు నేర్పాను. నాలాగా పాడుతుంది. నాకంటే బాగా పాటలు పాడాలనే ఉత్సాహం దానికి. ప్రతి పండుగకీ తన స్నేహితురాళ్ళతో గుడికి వెళ్ళి పాటలు పాడుతుంది. పెద్ద పండుగకి గుడికి వెళ్ళినప్పుడు ఈ గోపురాన్ని చూసిందట. అతన్ని చూసి ఇంటికి వచ్చింది మొదలు అతని గురించే నాకు చెప్పసాగింది. ‘చాలా బాగా పాడుతున్నాడమ్మా, అతని దగ్గర సంగీతం నేర్చుకుంటాను’ అని పోరింది. సరేనన్నాను. వెళ్ళిన మూడు రోజులూ అతని గురించి ఏవేవో చెప్పేది. నా చెల్లెలు మా మధ్యలో దూరి అతన్ని గురించి ఆరాలు తీసేది.

ఈ పిల్ల నాలుగో నాడు సంగీతానికి వెళ్ళనంటే వెళ్ళనంది. ‘ఎందుకే, ఏమిటే’ అంటే ‘ముందు బాగానే పాడాడు కాని ఇప్పుడేం బాగా పాడటం లేదు, నాకు నచ్చలేదు’ అంది. సరేలే అని ఊరుకున్నాను.

ఈ పిల్ల మానేయడానికి కారణాలు ఏమిటేమిటో ఊహించుకుందేమో మా తిక్కది ఏమిటేమిటో మాట్లాడింది. చిన్నపిల్లలతో లేనిపోని మాటలెందుకని నాకు చాలా కోపం వచ్చి ఇక అతన్ని గురించిన ప్రస్తావన ఇంట్లో వద్దని చెప్పాను. తర్వాత ఆ గోపురం సంగతే మేం మర్చిపోయాం.

మొన్న పౌర్ణమి నాడు – మా ఆయన ఊరెళ్ళి చాలా రోజులయినా ఇంకా రాలేదెందుకో అని బాధపడి, చల్లగాలిలో తిరిగితే బావుంటుందని మైదానంలో పాడుకుంటున్నాను. ఆ సమయంలో గోపురం నా దగ్గరకి వచ్చాడు. నా గొంతులో గొంతు కలిపి పాడాడు. విలక్షణమైన గొంతు అతనిది. పూర్వజన్మ సుకృతం ఉంటే తప్ప అంత బాగా పాడటం కుదరదు. పాట ముగిశాక అతను నన్ను హత్తుకోబోయాడు. అతని స్వరం వింటే ఎవరైనా మత్తులో పడిపోవలసిందే. అయితే నేను గభాల్న తెప్పరిల్లి అతని పాదాలకు నమస్కరించి వేగంగా ఇంటికి వెళ్ళిపోయాను. ఇదంతా చూసిందేమో వాకిట్లోకి నాకెదురొచ్చి ఏదో వెతుకుతున్నట్లు నావైపు చూస్తున్న నా చెల్లిని కోపంగా చూస్తూ నా లోపలి గదిలోకి వెళ్ళిపోయాను.
ఆ మర్నాడు అంటే నిన్న అతను మళ్ళీ వస్తాడేమోనన్న అనుమానంతో రావిచెట్టుకి దూరంగా అడవిదాకా వెళ్ళి ఎవరికీ వినపడకుండా సన్నని స్వరంతో పాడుకుంటున్నాను. అతను నన్ను వెతుక్కుంటూ వచ్చాడు. అతను నా పక్కన నిశ్శబ్దంగా చేరి నాకంటే సున్నితమైన గొంతుతో పాడసాగాడు. అది నిజంగా అద్భుత క్షణం. గాలి కూడా రాగరంజితమైన ఆ వేళ…. ఆ వేళ, అతను నన్ను పట్టుకుని బలవంతంగా ఆక్రమించుకుంటుంటే పొడిచేశాను. ఎగజిమ్మిన రక్తం నా ఒంటి మీద కూడా పడింది. అది చూడగానే అతనేమయ్యాడో కూడా గమనించుకోలేదు నేను. భయంతో పారిపోయాను. ఇంటికి వెళితే చెల్లి చూపులకి సమాధానం చెప్పవలసి వస్తుందని నేరుగా చెరువు దగ్గరకి వెళ్ళి రక్తాన్ని శుభ్రంగా కడుక్కుని ఇంటికి వచ్చాను.

స్నేహితుల ఇంటి నుండి వస్తూ అతన్ని చూసిన నా కూతురు పెద్దగా కేకలు వేస్తే ఈ దగ్గరిళ్ళ వాళ్ళు వచ్చి అతన్ని కాపాడారు. అరిచి కేకలు పెట్టిన నా కూతురి మీద హత్యానేరం పడిందని తెలిసి నా గుండెలు బ్రద్దలయ్యాయి. నా కూతుర్నీ, నా చెల్లినీ, ఈరోజు ఉదయాన్నే ఊరినుండి వచ్చిన మా ఆయన్నీ వదిలేయండి. అతన్ని హత్య చేయబోయింది నేను, నా కూతురు కాదు… నా కూతురు కాదు. వాళ్ళని వదిలిపెట్టండి”

పిల్లపావురం

“ఏమిటీ మా అమ్మ తను ఈ హత్య చేశానని చెప్పిందా!? అది అబద్ధం. పాపం తల్లి హృదయం, తన కూతురే ఈ హత్య చేసి ఉంటుందని నమ్మి – అంటే నేను ఈ హత్య చేసి ఉంటానని అనుకుని – నింద తన మీద వేసుకుంటోంది. ఏం జరిగిందో నేను చెప్పేది వినండి…

చాలా చిన్న వయసునుండే నేను మా అమ్మ దగ్గర సంగీతం నేర్చుకుంటున్నాను. గోపురం పావురం మా ఊరు వచ్చేంతవరకూ నాకు మా అమ్మ పాటే అపురూపం అనుకునేదాన్ని. నా స్నేహితులు ‘మీ అమ్మకంటే కూడా బాగా పాడతాడు గోపురం’ అంటే నేను నమ్మలేదు. పోయిన సంక్రాంతి రోజు నేను నా స్నేహితులతో గుడికి వెళ్ళేప్పటికి అతను ఆ వేణుగోపాలుడిని కీర్తిస్తూ పాడుతున్నాడు. లోకంలోకెల్లా అమ్మ పాటే గొప్పదనుకుంటున్న నేను అతని పాట వినగానే అలౌకికమైన ఆనందాన్ని పొందాను. ఇంటికెళ్ళినా నా చెవుల్లో గోపురం పాడిన పాటే మార్మోగుతోంది. ఇక ఆగలేక చిరుచీకట్లు అలుముకుంటున్న వేళ ఒంటరిగా చెరువొడ్డుకు వెళ్ళాను.

పగలంతా స్వామిని కీర్తించి గూట్లోకి పోయిన గోపురం పావురం బయటకి రానే లేదు. అక్కడివాళ్ళని అడిగితే చంద్రుడు బయటకి రాగానే అతనూ బయటకి వస్తాడు అన్నారు. చూసి చూసి అలసిపోయి ఇంటికి వెళ్ళిపోయాను. రెండు రోజులు గడిచినా అతను సాయంత్రాలు గుడిలో పాడుతున్నప్పుడు మైమరచి వినడమే కాని ఒంటరిగా అతనితో మాట్లాడటానికి నాకు కుదరనే లేదు.

మూడో రోజు ఓపిగ్గా అతని కోసం ఎదురు చూశాను. ఆ రాత్రి బాగా పొద్దుపోయాక ఆరుబయటకి వచ్చి పాటలు పాడటం మొదలు పెట్టాడు. పుచ్చపువ్వులా వెన్నెల కాస్తోంది. పాటలు పాడుతూ, మధ్య మధ్యలో చందమామతో కబుర్లు చెప్తూ కవితలల్లుతోన్న గోపురాన్ని చూడగానే నాకు ఆహా! అనిపించింది. అతన్ని నేను… ఊహుఁ…. అతని దగ్గరకి వెళ్ళిన నన్ను ఏదో ఓ రకంగా చూశాడు. నాకు భయం వేసి ఇంటికి వచ్చేశాను.

సంగీతానికి ఇక వెళ్ళనని ఏదో చెప్పి తప్పించుకున్నాను కాని అమ్మకి నా మీదో, గోపురం మీదో అనుమానం వచ్చిందని అనిపించింది. పిన్ని చాలా సేపు ఏవేవో ప్రశ్నలతో విసిగించింది. అమ్మ పిన్నిని కోప్పడి ‘రాత్రుళ్ళు బయటకి వెళ్ళొద్దు, వెళ్ళాలంటే నా అనుమతి తీసుకుని వెళ్ళు’ అంది నా వైపు చూస్తూ.

చాలా రోజులు నేను అతన్ని చూడలేదు. తర్వాత అప్పుడప్పుడూ గుడిలో అతన్ని చూసినా నాకేం కోపం కలగలేదు. పైగా ఆ సంఘటన తల్చుకుని నవ్వుకునేదాన్ని.

మొన్న రావిచెట్టుకి ఇవతలగా ఉన్న మైదానంలో అమ్మ పాడుకుంటోంది. నేను గూట్లో వెచ్చగా కూర్చుని కునికిపాట్లు పడుతూ అమ్మ పాడుతున్న పాటని వింటున్నాను. పిన్ని వాకిట్లో ఎక్కడో ఉంది. గోపురం అక్కడకి ఎప్పుడొచ్చాడో మరి అమ్మతో కలిసి పాడుతున్నాడు. అతని గొంతుని గుర్తుపట్టి పడుకున్నదాన్నల్లా ఉలిక్కిపడి లేచి వాళ్ళనే చూడసాగాను. కాసేపటికి పాట ముగిసింది.

అమ్మని కౌగిలించుకోమన్నట్లుగా గోపురం తన చేతులు చాపాడు. ఏం జరగబోతుందోనన్న భయాందోళనలతో ఒక్కసారిగా లేచి వాళ్ళ వైపే ఆత్రుతగా చూశాను. అమ్మ అడ్డంగా తల ఊపుతూ వంగి అతని పాదాలకు నమస్కరించి ఇంటికి వచ్చింది. నేనేమీ చూడనట్లు, నిద్రపోతున్నట్లు నా పక్క మీద పడుకుని కళ్ళు మూసుకున్నాను.
అమ్మ నిద్రపోయాక గోపురం అక్కడే ఉన్నాడేమోనన్న అనుమానంతో బయటకి తొంగి చూశాను. గాలి విసురుగా వీస్తోంది. అంతవరకూ వెన్నెలని కురిపిస్తున్న చందమామ ఏమయ్యాడో మరి అంతటా అంధకారం అలుముకుని ఉంది. కళ్ళు చిట్లించి చూసినా నాకతను కనపడలేదు.

నిన్నటి పగలంతా నాకు ఆలోచనలతో తల భారమైంది. అతని ప్రవర్తనని గురించి సంజాయిషీ అడగాలనీ, అతన్ని నిలదీయాలనీ అనిపించింది. చీకట్లు ముసరగానే చెరువు గట్టుకి వెళ్ళాను. అతను నాకు కనపడలేదు. చాలా పొద్దుపోయే వరకూ అతని కోసం చూశాను. వాన మొదలవడంతో ఇంటికి వస్తుండగా మా ఇంటి కిటికీ లోంచి మా పిన్ని మైదానంలోకి ఆసక్తిగా చూడటం కనిపించింది. ‘ఏమిటీ ఇంత రాత్రి వేళ ఆమె చూస్తున్న దృశ్యం!?’ అనుకుంటుండగా మా నాన్న గబగబా ఇంట్లోకి వెళ్ళడం, పిన్ని నవ్వుతూ నాన్నని ఆహ్వానించడం కనిపించింది.

చాలా రోజుల తర్వాత నాన్నని చూసిన సంతోషంతో ‘నాన్నా’ అని పిలవబోతుండగా మూలుగు వినిపించింది. అది గోపురం గొంతే. నాకు స్పష్టంగా తెలిసింది. ఆశ్చర్యంతో మూలుగు వినిపిస్తున్న వైపుకి వెళ్ళాను. అతని రెక్కల క్రింద ఎవరో దారుణంగా పొడిచారు. రక్తం కారిపోతోంది. సన్నగా కురుస్తున్న వర్షంలో రక్తం నీరుగా మారి పలచనవుతోంది. అతన్ని పరీక్షిస్తున్న నన్ను అతను “ప్రియా, నువ్వేనా, నన్ను క్షమించి వచ్చావా” అన్నాడు. అతని కళ్ళు మూసుకుపోతున్నాయి. నేను ఏదో చెప్పబోయేలోపు మళ్ళీ అతనే కళ్ళెత్తి “ప్రియ నేస్తమా! స్వేచ్ఛలో బాధ్యత ఉండాలని, ప్రేమలో కోరిక ఉండకూడదనీ గ్రహించలేకపోయాను. శిక్ష ముగిసిపోయిందిగా! ఆ లోకాల చివరనెక్కడో విరగబూసిన పరిమళ పుష్పాల తోటలో నిన్ను కలుసుకుంటాను” అంటూ నన్ను తాకాలని శరీరాన్ని కదిలించాడు. కదిలిన మరుక్షణం అతను స్పృహ కోల్పోయాడు.

అతని మాటలు అర్థం చేసుకోవడం సంగతి అటుంచి, అతనసలు ఏం మాట్లాడుతున్నాడోనన్న ఆలోచన కూడా కలగని నేను పెద్దగా అరుస్తూ కేకలు పెట్టాను. అందరూ పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. మా ఊరిపెద్ద గాయం మీద ఏదో ఆకు పసరు పోశాడు. అందరం కలిసి అతన్ని ఇంటికి చేర్చాం. వెలుతురొచ్చేవరకూ అక్కడే ఉండి ఉదయం ఇంటికి వచ్చాను. నేను చెప్తేనే మా అమ్మకి ఈ సంగతి తెలిసింది.

హత్య ఎవరు చేశారో నేను చూడలేదు. మా అమ్మ మాత్రం కాదు… ఖచ్చితంగా చెప్పగలను, ఆమె అసలా పని చేయలేదు, చేయదు కూడా.”

తిక్కపావురం

“ఏంది చెప్పేదీ, కుటుంబాన్ని ఈదిలో ఏసుకోవడమే గదా మీకు చెప్పడమంటే… కర్మగాకపోతే. ఎవడికి తెలుసూ? ఎవరాడిని పొడిచారో!? ఆ తల్లీ కూతుళ్ళల్లో ఎవరో ఒకరు పొడిచి ఉంటారు. లేకపోతే ఇద్దరూ కలిసి పొడిచారో! ఇద్దరికీ వాడి మీద కన్నే. వాడికేమో మా అక్క మీద కన్నూ… పాడుపీడ, చావకుండా బతికాడు, ఇట్లాంటోళ్ళు అదేమిటో తొందరగా చావరు.

అబ్బబ్బా! ఏమి కులుక్కుంటా చెప్పిందో మా పిల్లది వాడి గురించీ… చెప్పేటప్పుడు ఏం వంకర్లు తిరిగిందనుకున్నారూ… తన తండ్రి కంటే ఓ ఏడెనిమిదేళ్ళు తక్కువుంటాయేమో, అంత వయసున్నోడితో ఏందా పనులు? సంగీతపు కూతలు కూయాలని మూడు రోజులు వాడింటికి పోయొచ్చి నాలుగో రోజు నేను పోనంది, అప్పటికే ముఖం మొత్తిందేమో! పోనని తల్లికి చెప్పిందనుకోండీ, ఏమయిందీ, ఎందుకు పోవూ? అని మా అక్క పిల్లని అడిగి తెలుసుకోవద్దూ!!? నేను అడుగుతుంటే పెద్ద ప్రతివ్రతలాగా నా మీద విసుక్కుంది. తర్వాత పిల్లని బయటకి పోకుండా కాపలా కాసింది. తల్లికి అనుమానం కలిగితేనేగా బయటకి పోనివ్వంది. లోపల అంతా దాచుకోని పైకి మాత్రం ఏమీ తెలియనిదాన్లా నటనలు. నాకు చేతకాదమ్మా!

వాడు… పిల్లని మరిగినోడు… పిల్లది రాకపోతే ఊరుకుంటాడా నేరుగా ఇంటికే రాడా? వస్తాడని ఎదురు చూశా…. తప్పు చేసినోడు ఎందుకొస్తాడు? సరే చాన్నాళ్ళకి గుళ్ళో కనపడితే అడిగా ‘మా పిల్లది నీ దగ్గరకి పాఠాలకి రావడం మానేస్తే మా ఇంటికొచ్చి చెప్పకూడదా’ అని. ఏమీ అర్థం కానట్లు ముఖం పెట్టాడు. నేను ఇవతలకి వచ్చాక పక్కనోళ్ళని నా గురించి విచారిస్తున్నాడు.

ఇంటికి రమ్మని పిలిచినా రానోడికి మా ఇంటి ముందేం పనీ!? మొన్న ఏం తింగరి పుట్టిందో వెధవకి మా మైదానంలోకి చేరి మా అక్క పాడుకుంటుంటే పాట కలిపాడు. పాట అయ్యాక అదేందో వీడి సొత్తులాగా చేతుల్లోకి లాక్కున్నాడు. మాది… ఇంత వయసొచ్చిందీ, పెళ్ళయినదీ… లాగిపెట్టి వాడి చెంప మీద ఒకటెయ్యొద్దూ… వగలు పోతా, నవ్వుకుంటా ఇంట్లోకి వచ్చింది.

వాడూరుకుంటాడా రెండో రోజు కూడా వచ్చాడు. మైదానంలో కాసేపు తచ్చట్లాడి అడవి వైపు పడి పోవడం చూశా. అప్పుడు ఇంట్లో అమ్మాలేదూ, కూతురూ లేదూ… ఇద్దర్లో ఎవరు ఈ పని చేశారో నేను చూళ్ళా… ఊరి నుండి మా బావొస్తే… అహ! బావొచ్చింది పొద్దున కదా!? మొన్న వీడు ఇంట్లోకి ఏడొస్తాడోనని సరిగ్గా నిద్రపోకపోతిని… నిన్న రాత్రి పెందలాడే నిద్రపోయా. పొద్దున బావని చూసి లేచి పలకరించి మళ్ళీ పడుకున్నా… ఉదయం ఊళ్ళోకి పోతే తల్లీకూతుళ్ళ గురించి గుట్టలు పడి చెప్పుకుంటున్నారు.
నాకూ, మా బావకీ ఏం సంబంధమనీ… సాయంకాలమయ్యేప్పటికి పంచాయితీకి లాగారు? మీకంటే తెలియదనుకుందాం, ఊరోళ్ళ కళ్ళూ మూసుకుపోయినయ్యా? ఏం జరిగిందో వాళ్ళకి తెలియదా!?

మగపావురం

“నాకేమీ తెలియదండీ… నాకు కాని, నా కుటుంబానికి కాని అతనితో పరిచయమే లేదు. నేనతన్ని గురించి విన్నది అతను బాగా పాటలు పాడతాడని మాత్రమే. నేను ఈరోజు ఉదయమే ఊరినుండి వచ్చాను. ఇంటికొచ్చేప్పటికి మా మరదలు నిద్రపోతున్నదల్లా లేచింది. మా ఆవిడ, మా అమ్మాయి లోపల గదిలో ఉంటారు, నిద్రపోయే వాళ్ళని లేపడం ఎందుకులే అని వరండాలో పడుకునే మా మరదల్ని పలకరించి విశ్రాంతిగా కూర్చును ఉన్నాను. కాసేపటికి మా పిల్ల ఏడుస్తూ వచ్చి చెప్తే మా ఇంట్లో అందరికీ తెలిసింది ఈ హత్య సంగతి. పిల్ల ఇంటికి రాకపోతే చూసుకోకుండా ఏం చేస్తున్నారని మా ఆవిడనీ, మరదల్నీ పొద్దుట్నిండీ అరుస్తానే ఉన్నాను.

అతను ఎక్కడనుండొచ్చాడో, అతనికెవరైనా పాత శత్రువులున్నారో లేక ఊళ్ళో ఎవరితోనైనా తగాదాలు ఉన్నాయో విచారించి తెలుసుకోకుండా మమ్మల్ని ఇలా నిలదీయడం బాగాలేదు. మా ఇంట్లో ఎవరూ ఇలాంటి పని చేయరు”

గోపురం పావురం

“ఏం చెప్పమంటారు? నిన్నటి నా మూగ విషాదాన్ని చెప్పనా!? కలవని తీరాల నడుమ సాగుతున్న ఇప్పటి నా యీ కథని చెప్పనా!!?
అయినా అవన్నీ మీకొద్దు కదా! నన్నెవరు హత్య చేయబోయారో మీకు కావాలి… నన్నెవరూ పొడవలేదు. నన్ను నేనే పొడుచుకున్నాను. ‘కోరతగని దాన్ని కోరుకున్నందుకు’ నాకు శిక్ష పడింది. నేను శిక్షని అనుభవించినవాడిని, మృత్యువుని స్పృశించి విశ్వప్రేమ రుచిని తెలుసుకున్నవాడిని. అయితే నన్నెవరూ హత్య చేయబోలేదు అంటే మీరొప్పుకోరుగా… జరిగిందేమిటో చెప్తాను…

సంగీతంలో ప్రజ్ఞని సంపాదించాను, ఎన్నో కచ్చేరీలు చేశాను. అయినా ఏదో అసంతృప్తి. ఇంకా ఏదో కావాలని తపన. పల్లెల్లో కొన్నాళ్ళు ఉంటే శాంతి లభిస్తుందేమోనని ఊళ్ళ వెంబడి పడి తిరుగుతున్నాను. ఈ వేణుగోపాలుడి గుడిగోపురం నన్ను ఆకర్షించింది. వచ్చాను. ఊరి వారంతా నన్ను, నా పాటని ఆదరించారు.
నాలాగా అద్భుతంగా పాటలు పాడే ‘ఆమె’ని గురించి నాతో ఎవరో అన్నారు కాని పల్లెటూళ్ళ వాళ్ళు మునగచెట్టునే మహావృక్షం అంటారుగా అని నవ్వుకున్నాను కాని ఆమెని చూడాలని ఏనాడూ అనుకోలేదు.

ఆరోజు సంక్రాంతి పండుగ. పగలంతా గుడిలో స్వామికి సంగీత కచ్చేరీ చేశాను. నన్ను విన్న ఆమె కూతురు – ఆమె కూతురని నాకప్పుడు తెలియదు – తర్వాత కొన్నాళ్ళకి ఆమె చెల్లి నన్ను గుడిలో పట్టుకుని ఏమిటోమిటో పిచ్చిపిచ్చిగా మాట్లాడుతుంటే పక్కనున్న వాళ్ళని అడిగి ఈ రావిచెట్టు కుటుంబాన్ని గురించి తెలుసుకున్నాను – ఆ పిల్లకి పద్దెనిమిదీ పంతొమ్మిదేళ్ళుంటాయేమో ఆ రాత్రి వెన్నెల్లో కూర్చుని పాడుకుంటున్న నా వైపుకి వచ్చింది. ఏదో మైమరుపుతో నన్ను హత్తుకుంది.

మాటలేల మరి పరిచయాలేల అన్నట్లు హఠాత్తుగా నా చేతుల్లోకి చేరిన ఆ పిల్లని అప్రయత్నంగా కౌగిలించుకున్నాను. తనేదో దేవలోకంలో ఉన్నంత మత్తుతో “ఎందుకొచ్చావిక్కడకి? నా కోసమేనా” అంది. నన్ను మళ్ళీ మళ్ళీ హత్తుకుంటూ ఇదే కలవరింత.

ఒక్కసారిగా నాకు నా గుండెల్లో ఏదో ఇబ్బంది కలిగినట్లయింది. ఆమెని బంధించిన నా చేతులు బలహీనమయ్యాయి. “కాదు, నీ కోసం రాలేదు. కొత్త చోట్లకి వెళ్ళడం నాకు సరదా. నీకు తెలుసా, నీకు తెలియని ప్రదేశాల్లో నీకు పరిచయం పెరిగే కొద్దీ అది నీతో కొన్ని భావాలను పంచుకుంటుంది. నీకు కావలసిన దాన్ని దొరికేట్లు చేస్తుంది. అందుకే వెతుకుతున్నాను దాని కోసం, ఎప్పటికి దొరుకుతుందో మరి!? అయితే ఏనాటికైనా ఆ గుండె చప్పుడు వింటానన్న నమ్మకం నాకుంది” అని దిగులుగా గొణుక్కున్నాను.
నేను చెప్పింది అర్థం కాని ఆ పిల్ల నన్ను నెట్టేసి ‘అయితే ఎందుకు కౌగిలించుకున్నా’వంటూ నిందించింది. “ఎదుటి వారి ప్రేమ ఎలాంటిదో మనలో ప్రతి ఒక్కరికీ ఏదో స్థాయిలో అర్థం అవగలగాలి. నువ్వు నన్ను హత్తుకునే ముందే ఆ స్పష్టత నీకు ఉందనుకున్నాను” అన్నాను.

ఆ మాటలకి ఆ పిల్ల మరింత కోపంతో మండిపడుతూ వెళ్ళిపోయింది. ఆమె ఉక్రోషానికి నేను నవ్వుకున్నాను. తర్వాతెప్పుడో చాన్నాళ్ళకి అప్పుడప్పుడూ కనిపించేది, ఇద్దరం నవ్వుకుంటూ సాగిపోయేవాళ్ళం.

ఈ సంవత్సరం శీతాకాలం గడిచి వసంతం వచ్చాక ఎందుకో తెలియదు కాని నాలో ఏదో తపన మొదలైంది. ఇక ఊళ్ళో పనేమీ లేనట్లనిపించింది. ఊరిని వదిలిపోవాలని ఉంది కాని ఈ చోట్లో ఏదో తెలియని ఆకర్షణ నన్ను వెళ్ళనివ్వడం లేదు. ఆ ఆకర్షణేమిటో నాకు అంతు పట్టేది కాదు. మొన్న – నిస్పృహనిక భరించలేక మరో చోటుని వెతుక్కుంటూ వెళ్ళాలని నిర్ణయించుకుని, వెళ్ళిపోయేముందు ఊరంతా తిరుగుతూ వీడ్కోలు తీసుకుంటున్నాను.

ఆ సమయంలో ఈ రావిచెట్టు దరిదాపులకి వచ్చిన నాకు గాలిలో తేలుతూ వస్తున్న పాట వినిపించింది. ఆ గొంతు నన్ను కట్టిపడేసింది, ఆ స్వరమాధుర్యం, లాలిత్యం నా హృదయాన్ని ద్రవింపచేసింది. ఎక్కడిదీ పాట అన్నట్లుగా ఆత్రుతతో ఆ వెన్నెల్లో వెతుక్కున్నాను.

ఇదిగో ఈ మైదానంలోనే ఆమె పాడుకుంటోంది. చంద్రుని వెలుగులో ఆమె అందం మిరుమిట్లు గొలుపుతోంది. ఆమె కళ్ళల్లో, పాట పాడుతున్న ఆ పెదవుల్లో ప్రకాశం, వెలుగు, స్పష్టత… ఆమెకి దగ్గరగా వెళ్ళి ఆమె గొంతులో గొంతు కలిపాను. నా ఎద ఆనందరాగాల వెల్లువై ఆమె హృదయాన్ని మీటింది. స్తబ్దమైన ఆ రాత్రిలో వర్ణనాతీతమైన ఆ సౌందర్యాన్ని చూడగానే యుగయుగాలుగా నే వెతుకుతున్నదీమె కోసమేనన్న తలంపు ఉత్తేజితమై గాఢానుభూతిని కలిగించింది.

పాట ముగియగానే ఆమె నాదేనన్నట్లుగా, ఆమెలో కలిసిపోవాలన్నట్లుగా ఆమెను కౌగిలించుకోబోయాను. ఆమె నా కళ్ళల్లోకి ఒక్క క్షణం చూసి, వంగి నా పాదాలకు నమస్కరించి వెళ్ళిపోయింది.

అంతులేని నిస్పృహతో, నిర్వీర్యతతో అక్కడే కూలబడిపోయాను. ‘వద్దొద్దు’ అనుకుంటూ ఆ ప్రదేశాన్ని చీకట్లతో కప్పేస్తూ నా నేస్తం చంద్రుడు మబ్బుని చాటు చేసుకున్నాడు. వెచ్చని నా నిరాశాశ్రువులు ఉబికి నేలని తడిపాయి. గాలి విసురుగా వీస్తూ చెట్లను ఊపేసింది.

తెల్లవారింది. ఎవరూ చూడకముందే అక్కడ నుండి లేచి నా గూటికి చేరాను. నిన్న పగలంతా అన్నమూ నీళ్ళూ లేకుండా రాత్రి కోసం ఎదురు చూస్తూ గడిపాను. మళ్ళీ మళ్ళీ ఆమె స్వరంలో నా స్వరాన్ని కలపాలనే కాంక్ష నన్ను నిలువనీయడం లేదు. చీకట్లు పడుతుండగా లేచి ఊరి బయటదారిలో కాసేపు గడిపి పొద్దుపోయాక మైదానంలోకి వచ్చాను. ఇక్కడున్న చెట్టూ, పుట్టా, మట్టీ, రాళ్ళూ, నీళ్ళూ – ఆమె తాకిన ప్రతిదీ నాతో ఏదో ఎప్పటినుంచో సంబంధం కలిగి ఉందన్న భావన కలుగుతోంది. అలాంటి భావన మునుపెన్నడూ నేను ఎరిగిలేను.

ఆమె మైదానంలో లేదు. దూరంగా వినవస్తోన్న పాటని ఆధారం చేసుకుని వెతుక్కుంటూ వెళ్ళాను. అవిగో ఆ కొండల చరియలలో ఆకుపచ్చని సముద్రంలా ఉన్న అడవి అంచున ఓ చెట్టు కింద వాలిపోయి పాడుతున్న ఆమె కనిపించింది. ‘ఆహా, ఎంత సౌకుమార్యం ఆమె గొంతు! ఎంతటి లాలిత్యం ఆమె రూపం!? ఆ స్త్రీత్వం వలపు అలై నన్నల్లుకుంటే చాలదూ విశ్వసంగీతమాలపించడానికి!?’ – అప్రయత్నంగా నా కన్నుల్లో చిప్పిల్లిన కన్నీళ్ళతో ఆమెనే గమనిస్తూ కాసేపలాగే చూశాను. ఆ గమకాల నడకని వింటున్న నా రెక్కల్లో ఒక్కసారిగా చైతన్యం పొంగింది. గొంతెత్తి పాడసాగాను. ఈ పచ్చని బయళ్ళల్లో ఆమె స్వరానికి నా స్వరం కలిసి దివ్య స్వరమైంది. కాలం రాగరంజితమై నా గుండె చప్పుడులోని లయలతో కలిసిపోయింది.

ఆ చల్లని రాత్రి, వెన్నెల నీడలో ఆమె ముందుకి ఆత్రంగా వెళ్ళాను. తన్మయియై నా ముందుకు వస్తున్న ఆమెని హత్తుకోవాలని చేతులు చాపాను. నా చేతులని చూడగానే ఒక్క కుదుపుతో ఆగి తెప్పరిల్లి తలని వంచి నమస్కరించి గబగబా రావిచెట్టు వైపుకి వెళ్ళిపోయింది. అంతులేని నిస్సహాయతతో నా గుండె బరువెక్కింది. తేరుకుని గభాల్న ఆమె ముందుకెళ్ళి ఆమె రెక్కని పట్టుకున్నాను. “దయచేసి ఆగు, ఒక్క నిమిషం ఆగి నాతో మాట్లాడి వెళ్ళు” అని వేడుకున్నాను.

“మాట్లాడటానికి ఏమీ లేదు. నువ్వు ప్రశ్నిస్తే మరిన్ని ప్రశ్నలతో ప్రశ్నించగలనేమో కాని” అందామె.

“నేను చేతులు చాస్తుంటే నువ్వెందుకు నమస్కరిస్తున్నావు? ప్రేమ రాగాన్ని వినాలంటే హృదయాన్ని కదా హత్తుకోవాలీ!? వెతుకుతూనే ఉన్నాను, ఆశతో ఎదురు చూస్తూనే ఉన్నాను ఏ గుండె చప్పుడులోనైనా నన్ను నేను దర్శించుకోగలనేమోనని!!”

“కావొచ్చు కాని ముందసలు ఎక్కడ వెతకాలో గ్రహించుకున్నావా?” అని ఆగి “ఇదిగో చూడూ…. మనం సంభాషించే కొద్దీ ఇలాంటి ప్రశ్నలే ఉత్పన్నమౌతాయి. అయితే ప్రతి ప్రశ్నకీ ముగింపు ఉన్నదని నేను నమ్ముతాను కనుక ఆఖరి ప్రశ్న తర్వాత చెప్పే సమాధానం ఇప్పుడే చెప్తాను – హత్తుకుంటే ఏం తెలుస్తుందో ఏమో కాని ప్రేమ అంటే అర్థం ‘కౌగిలి’ కాదు అని నాకు స్పష్టంగా తెలుసు. తెలుసును కనుకనే ‘నేను’ నాకు కాపు ఉంది. ఇక నీకు నమస్కరించానంటే నీ విద్వత్తుకి నమస్కరించానని అర్థం” అంది.

“నేను నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను” అన్నాను. ఆ మాటంటున్నప్పుడు నా గొంతు వణికింది.

“నువ్వు నా తోటి వాడివి, నిన్నూ నేను ప్రేమిస్తున్నాను” ఆమె అంటున్నది సరిగ్గా అర్థం చేసుకోలేని ఆవేశమేదో నన్ను ఆవహించినట్లయి “ప్రేమించినదానివి ఆహ్వానిస్తుంటే నాలోకి….” నా మాట పూర్తిగా వినిపించుకోకుండా వెళుతున్న ఆమెని చూస్తూ ఆక్రోశపడి ఆఖరి మాటని పెద్దగా అరిచి చెప్పాను. ఆమె వెళ్ళిపోయింది.

కాసేపటికే మబ్బులు దట్టమై చిమ్మచీకటిని పూసుకున్నాయి. చీకటిని అలుముకున్నామని తెలియగానే గభాల్న నాలుక కరుచుకుని అదంతా కరిగిపోయేట్లు కుండపోత వర్షంతో కడుక్కోవడానికి తయారయ్యాయి. అడవిలోని శేఫాలికాపువ్వులు విచ్చుకుని ఓ రకమైన వగరు వాసనని విరజిమ్ముతున్నాయి. ఆమె తిరస్కారాన్ని భరించలేక వంగిపోయి ఏడుస్తున్న నా రెక్కల కింద ఎవరో… బలంగా… చాలా బలంగా పొడిచారు. నేను చూశానా ఎవరు పొడిచారో!? ఏమో! … నాకామె వదనం తప్ప మరేమీ కనిపించని స్థితిలో ఉన్నవాడిని ఎలా చెప్పగలను? నాకు నేనే పొడుచుకున్నానేమో!!?

చినుకులు మొదలయ్యాయి. వర్షంలో తడుస్తూ నేనలాగే పడి ఉన్నాను. ఎవరో తట్టి లేపుతున్నారు. స్పృహ కోల్పోతుండగా తెలిసింది, మోహంలో నా కళ్ళు ఎంత మూసుకుపోయాయో! తట్టి లేపుతున్న వారెవరో మరి, ఎవర్నో… క్షమించమని అడుగుతున్నాను… అంతే. తర్వాతేమయిందో నాకు తెలియదు.

నన్నెవరూ హత్య చేయలేదు, నన్ను నేనే పొడుచుకున్నాను. వర్షం వెలిసినా చూడండీ ఆ రావిచెట్టు ఆకులు ముడుచుకొని ఒక్కొక్క బొట్టునే ఎలా రాలుస్తున్నాయో!? అయితే ఏంలే… ఆకులకి శక్తినవ్వడానికి…. అరె! అదిగదిగో చూడండీ!! విశాలమైన ఈ విశ్వనిలయపు వాకిట్లో ఓ వెచ్చని ఎండ తునక ఎలా కిరణమై వాలిందో!!

**** (*) ****

నా గురువు గారు కావ్యం రచించారు. కేవలం నా భర్తతో నన్ను కలపాలని రాసిన కావ్యమట అది. నిన్న రాత్రి ఆ కావ్యాన్ని చదవమని దాన్ని నా మందిరానికి పంపారు. ‘స్త్రీలు అసూయ, అభిజాత్యం, అహంకారాలతో తెలియక ఏమైనా తప్పులు చేస్తే మగవాళ్ళు క్షమించాలి కాని వాళ్ళని దూరం చేయకూడదు’ అని మగవారికి చెప్తున్నట్లుగా రాసిన ఆ కావ్యాన్ని చదివినప్పటినుండీ నా మనసు మరింత వ్యధలోకి జారిపోయింది. ఇన్నేళ్ళ ఆవేదనల జ్ఞాపకాల రొదకి ఈ వ్యధ తోడై రాత్రి నిద్ర దూరమైంది.

నా భర్త నాకు చేసిన అన్యాయాన్ని నా గురువుగారు తన కావ్యంలో ఎత్తి చూపుతాడనుకున్నాను. నా ఆవేదనకి అక్షరరూపమిస్తాడనుకున్నాను. నాకు విద్యాబుద్దులు నేర్పి, మా ఇంట్లో తిరుగాడిన నా గురువు గారు నన్ను అర్థం చేసుకున్నది ఇంతేనా!!?

అంతకాక ఏమిటి నా యీ పిచ్చి ఆలోచన? ఒకరి భావనలు మరొకరు ఎలా అర్థం చేసుకోగలరు? ఎలా అనుభూతి చెందగలరు?

ఈరోజు గురువుగారు కావ్యాన్ని ‘మా’ ఆయనకి అంకితం ఇస్తున్నారట, తయారవ్వమని ఆదేశం వచ్చింది. నాకు మంగళస్నానాలు చేయించడానికి చెలులు ఎదురుచూస్తున్నారు. నాకు లేవాలనిపించడం లేదు. నిద్రపోతున్నట్లు కళ్ళు మూసుకుని నా ఆలోచనల్లోకి వెళ్ళిపోయాను.

2.

మా జాతిలో కొంతమంది విషయంలో అదృష్టం బాగాలేకపోతే భర్తని మరో స్త్రీతో – సాటి కుల స్త్రీతో పంచుకోవాల్సొస్తుందని తెలుసు. కాని నా భర్త పెళ్ళికి ముందే ఆమెని ప్రేమించాడన్న విషయాన్ని నేను తట్టుకోలేకపోయాను. మా కళ్యాణ సంబరాలు ముగిసీముగియక ముందే ఆమెతో వివాహానికి తయారైనాడు. ఆ పెళ్ళి జరిగాక భరించలేని వేదనతో, అసూయతో ఆవిడ నుంచి ఆయన్ని దూరం చేయాలని ఇన్నేళ్ళూ ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేశాను.

యుక్తవయస్కురాలినైనప్పటి నుండీ నాకు కాబోయే భర్త గురించీ కలలు కనే దాన్ని. నా స్నేహితులతో “నా భర్త మరో స్త్రీ వైపు కన్నెత్తి కూడా చూడకుండా ఉండేట్లు నా ప్రేమలోని దివ్యత్వాన్ని పంచుతాను. ఆయన ప్రేమని నేను మాత్రమే పొందుతాను” అనేదాన్ని. నా పట్ల నేను పెంచుకున్న ఆత్మవిశ్వాసానికీ, నా మాటల్లోని గాఢమైన స్పష్టతకీ వాళ్ళంతా నా వైపు గొప్పగా చూసేవాళ్ళు.

మా పెళ్ళయ్యాక మనుగుడుపులకి మా ఇంట్లో ఉన్నన్నాళ్ళూ ఇద్దరం చాలా సంతోషంగా ఉన్నాము. నన్ను ఎంతో బాగా చూసుకున్నాడు. నాకంటే అదృష్టవంతులు ఎవరూ ఉండరనుకున్నాను. నాకసలు ఆయన మరో స్త్రీని ప్రేమించాడన్న అనుమానమే కలగలేదు.

అత్తవారింటికి వచ్చిన మర్నాడే నా చెలి చంద్రిక “ఎవరో నాట్యగత్తె అటమ్మా!” అంది గుసగుసగా, ఆందోళనగా.

రాజుల గురించి ఇలా చెప్పుడు మాటలు చెప్పుకోవడం మామూలేలే అనుకున్నాను. ఆయన సాహచర్యంలో తడిసి ముద్దయిన నా మనసూ, శరీరమూ ఆయన్ని గురించిన చెడు వినడానికి నిరాకరించాయి. చంద్రిక చెప్తుంటేనే బయటకి నెట్టేసినంత పని చేశాను. నా అసహనాన్ని చూసి పూర్తిగా చెప్పకుండానే వెళ్ళిపోయింది.

తర్వాత ఎక్కువ రోజులు కూడా గడవకముందే ‘ఆ ఆమెని పెళ్ళి చేసుకుంటాననీ, అనుమతి ఇవ్వమనీ’ నన్నాయన అడిగినప్పుడు నేను దిగ్భా్రంతికి లోనయ్యాను. అసలు ఏం అడుగుతున్నాడో ఒక్క నిమిషం పాటు నాకు అర్థం కాలేదు. భూమిలోకి దిగిపోయిన నా తలని నా చుబుకం కింద చేయి వేసి లేపుతూ “ఏమంటావు చెప్పు దేవీ… మాట్లాడవేం?” అన్నాడు.

“మన ఆచారంలో బహుభార్యత్వం ఉంటుందని తెలుసు కాని మీరు చేసుకోవాలనుకుంటున్నది ఒక దేవదాసినా?” అంటుండగానే నేనెంత తప్పుగా మాట్లాడుతున్నానో అర్థం అయింది….. ఈమె ‘కులం’ నాకు ఇబ్బందా? అంటే నా భర్త నా కులపు స్త్రీని పెళ్ళి చేసుకుంటే నాకేమీ అభ్యంతరం లేదా?

నా పొరపాటుని సవరించుకుని, ‘మీరు మరో వివాహం చేసుకోవడమే నాకిష్టం లేదు’ అని చెప్పేలోపు “మనుషులు మంచివారే. కులాలు, మతాలు అంటూ సిద్ధాంతాలు చేసిన ఈ లోకం మంచిది కాదు” అని కిటికీ వైపుకి నడుస్తూ “మా అమ్మతో ఈ విషయం చెప్పినప్పుడు ‘చేసుకుంటే చేసుకున్నావు గాని ఈ పిల్లని చేసుకుంటే మీ ఇద్దరూ అవమానపాలవుతారేమో నాయనా, ధైర్యం ఉంటేనే చేసుకో’ అంటోంది. అమ్మని రాచరికం ఎంత బాధ పెడితే ఆ మాట అందో కదా దేవీ! ” అన్నాడు. అతని గొంతులో దిగులు.

“అది కాదు” నసిగాను.

నా మాటలు విననట్లుగా సుదూరంగా కనిపిస్తున్న మబ్బుల్ని చూస్తూ “మీ ఇద్దరూ అంగీకరించారు ఇక ప్రజలు ఏమన్నా ధైర్యంగా సమాధానమివ్వగలను” అన్నాడు.

“ఈమే ఎందుకు?”

ఆ మాటకి గిరుక్కున వెనక్కి తిరిగి నన్ను పరిశీలనగా చూశాడు. నా ముఖం లోని ఆవేదన గమనించాడేమో నాకు దగ్గరగా వచ్చి “నన్ను క్షమించు. నీకు చెబ్దామనుకుంటూనే దాట వేశాను. ఆమెని నేను మన పెళ్ళికి ముందే ప్రేమించాను. రాచరిక శక్తులు ఆమెని నా భార్యగా స్వీకరించనివ్వలేదు” ఆగాడు. “అలా అని నిన్ను పెళ్ళి చేసుకున్నందుకు నాకే బాధా లేదు. నీకు చేసిన ద్రోహమూ లేదు. నిన్ను నేను ఇప్పుడు మనస్ఫూర్తిగా ప్రేమిస్తున్నాను. నా పట్ల నీకున్న ఆరాధన నన్ను నీ వాడిగా మార్చింది” అన్నాడు.

“అలాంటప్పుడు ఇక ఈ పెళ్ళి ఎందుకు?”

“ఆమె లేకుండా నేను లేను. ప్రేమించడం అంటే నాకు నేర్పింది ఆమె. ప్రేమోద్రేకపు అనుభూతిని మొదటిసారిగా నేను పొందిందీ ఆమె దగ్గరే. నేను ఆమె దగ్గరకి వెళ్ళకపోతే నిస్సహాయతతో ప్రాణాలు తీసుకుంటుంది. అలా అని నీకు తెలియకుండా దొంగ చాటుగా ఆమె ఇంటికి వెళ్ళడం నాకు మనస్కరించడం లేదు. నాకు క్షేమమూ కాదు. అందుకే పెళ్ళి చేసుకుని మన ఇంటికి తీసుకు రాదలుచుకున్నాను” అన్నాడు.

ఇక నేనేం చెప్పాలో అర్థం కాలేదు. నిజం నిప్పుగా కాలుస్తోంది.

“ఆమె మన కులస్త్రీలకు ఏ విషయంలోనూ తీసేయతగినది కాదని నువ్వు గ్రహిస్తావు, నన్ను నమ్ము, సంతోషంగా ఉండు” నిష్క్రమిస్తున్న ఆయన్ని చూస్తూ నా కళ్ళు మా్రన్పడిపోయాయి. పందిరి మంచం కోడుని ఆసరగా తీసుకుని అలాగే కూలబడిపోయాను.

తన వ్యామోహానికి ఎంత అందమైన మాటలు పొదిగాడు? మాటల సంగతి అటుంచి ఆయన్ని నేను ఏమైనా అనగలనా? ఆయన మనసులోకి నాకంటే ముందు వచ్చిన ఆమె రూపాన్ని నేను ఎలా తీసేయగలను?

దు:ఖంతో వంగి పోతున్న నా భుజం మీద చేయి పడింది. ఉలికిపాటుతో కళ్ళెత్తి చూశాను. మా అత్తగారు…

“నేను భయపడినట్లే జరిగిందమ్మా! వీడు కూడా తండ్రిలాగే ప్రవర్తిస్తున్నాడు. వద్దన్నా వినేట్లు లేడు. నువ్వేమీ దిగులుపడకు, ఈ ఇంట్లో నీదెప్పుడూ గౌరవనీయమైన స్థానమే” అంది.

సమాజం, అది విధించిన కులమతాల గురించి ఎంతో ఆవేదనగా మాట్లాడిన ఈయన కూడా తన లోపలి క్లిష్టతలకి తెలియకుండానే బానిసయ్యాడు. పెళ్ళికి ముందే మరొక స్త్రీతో సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకుని ఆమెని పెళ్ళి చేసుకుంటే తండ్రి అడుగుజాడల్లో నడిచాడని ప్రజలు నిందిస్తారని కేవలం రాజ్యం కోసం, అధికారం కోసం నన్ను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. తన తల్లిని అవమానించిందనీ, తను చేసుకోబోయే ఆ భార్య బాధపడుతుందనీ సంఘాన్ని నిందిస్తున్న ఈయన నేనెంత బాధపడతానో గమనించుకోడా? నేను పెద్దకులపు దాన్ని కాబట్టి నాకు హృదయం ఉండదా!? అది వేదన చెందదా!!?

అయినా ఈవిడేమిటి? తన సవతి వల్ల ఎన్నో అవమానాలు పొందిన ఈమె ఇప్పుడు నేను తన కొడుకునీ తన కులపు కోడల్నీ ఏమైనా అంటానేమోనని తెలుసుకోవడానికి వచ్చిందా? ‘కులబలం, గౌరవనీయమైన స్థానం ఉన్నాయి కాబట్టి నీకు ఏమీ తక్కువ లేదు’ అని చెప్పి ఓదార్చడానికి వచ్చిందా?’ కోపంతో నా శరీరం ఊగింది.

అప్పుడు అత్తగారిని ఏహ్యంగా చూశాను కాని తనూ ఓ నిస్సహాయురాలేగా పాపం ఏం చేయగలదు సానుభూతి చూపించడం తప్ప.

అయ్యో! అత్తా! దు:ఖాన్ని సానుభూతితో తొలగించడం సాధ్యమేనా?

ఇంకా నయం నేను ఆమెని నోరు జారి ఏమీ అనలేదు. ఆవిడ ఏదోదే మాట్లాడబోతుంటే ఇక మాట్లాడేదేమీ లేదన్నట్లుగా లేచి ఆమె పాదాలకి నమస్కరించి స్నానాల గదిలోకి వెళ్ళిపోయాను.

ఆమె ముందు ఏడవటం నాకిష్టం లేకపోయింది.

“దేవీ! సభామంటపానికి బయల్దేరాలి ఆలశ్యమవుతుంది” చంద్రిక మాటలకి కళ్ళు తెరిచి లేచి కూర్చున్నాను.

3.

ముత్యాలశాలని అందంగా అలంకరించారు. కావ్యాంకిత కార్యక్రమం అక్కడే జరగబోతోంది. ఆవిడ – అతని మరో భార్య స్థానంలో నా ఎదురునున్న మండపంలో తెరల చాటున కూర్చుని ఉంది. క్రింద సభలో అందరూ ఆశీనులవుతున్నారు. పండితులు వేదమంత్రాలు చదువుతున్నారు. జేజేల మధ్య ఠీవిగా నడుస్తూ వస్తున్న అతన్ని చూసి సభలోని వారంతా లేచి నిలబడి నమస్కరిస్తున్నారు. కృతి భర్తనవుతున్నందుకేమో ఆయన ముఖంలో సంతోషం తాండవమాడుతోంది.

ఆయన కావ్యాన్ని చదివి “నువ్వెందుకు ఈ కావ్యం రాశావో గ్రహించాను గురువర్యా! నీ శిష్యురాలిని తప్పకుండా కలుసుకుంటాను” అన్నాడట నవ్వుతూ. అంటే… ఈరోజు రాత్రికి నా గదికి వస్తాడు. నేనేం చేయాలి? ఇన్ని రోజులూ నేను పడిన క్షోభని మరచి ఆయన్ని మునుపటిలా ఆహ్వానించగలనా?

దు:ఖం అశ్రురూపంగా మారిందని తెలుస్తోంది. అయితే అది బుగ్గల మీదకి జారిందో లేదో కళ్ళు మూసుకున్న నాకు తెలియడం లేదు. ఎవరైనా చూస్తారేమోనని మేలి ముసుగు మరింత ముందుకు లాక్కున్నాను.

రెండు నెలల ముందు వసంతోత్సవం రోజు ఆమె నాట్యాన్ని చూసిన మత్తులో ఆమెనే తల్చుకుంటూ ఉంటాడని ఊహించి నా మందిరానికి వస్తాడో లేదో అని అనుకుంటూనే ఉన్నాను. రాకపోతే ఎలా సాధించాలా అన్న ఆలోచనలు నాలో. పాపం అప్పుడు నిబంధన ప్రకారం నా మందిరంలో ఉండాలి కాబట్టి తప్పదన్నట్లు ఏ అర్థరాత్రికో శయ్యామందిరానికి వచ్చాడు. ఎదురు చూసి చూసి అలసిన నేను కాళ్ళకట్ట వైపు తల వాల్చాను. నిద్రలో నాకు తెలియకుండానే నా కాళ్ళు తలగడ మీదకు చేరి ఉంటాయి. ఆయన వచ్చి పడుకున్న అలికిడికి దిగ్గున లేచి కూర్చుంటుండగా నా కాలు అతని తలని తాకింది. అది పొరపాటని గ్రహించి కూడా నేనేదో తప్పు చేసినట్లు నన్ను కోపంగా చూస్తూ గబగబా నడుచుకుంటూ ఆమె మందిరంలోకి వెళ్ళిపోయాడు.

ఎంత అసహ్యమైన పరిస్థితి అది నాకు?

నేను కాదు తన్నింది ఆయన్ని… ఆయన నన్ను తన్నాడు ఏకంగా గుండెల మీద. ఆ తాపుకి కూలిపోయింది. ఇంత కాలం రాచరికపు స్త్రీ నన్న నా భావన, అభిజాత్యంతో పాటు ప్రాణపదంగా అదేదో గొప్ప అన్నట్లుగా భద్రపరుచుకుంటూ వచ్చిన సతీత్వమూ పటాపంచలుగా, చెల్లాచెదురుగా విరిగి పడిపోయింది. భరించలేని నిస్సహాయతని తట్టుకోలేని శరీరం ముక్కలయింది. సంఘర్షణ పడీ పడీ మనసు జీవాన్ని కోల్పోయి మరణించింది.

తర్వాత అతను నా మందిరానికి రావడం మానేశాడు. అయితే ఆశ్చర్యంగా నాలో ఏ బాధా లేదు. బాధ లేకపోయినా ఆయన్ని ఆకట్టుకోవడానికి దు:ఖాన్ని వెలిబుచ్చే కన్నీళ్ళూ లేవు. ఈ కొద్ది రోజుల అనుభవంతోనే జీవితం అంతా పండిపోయినట్లనిపిస్తోంది. ఆయనతో గడిపిన జ్ఞాపకాలు వెలిసిపోయి మాయమవుతున్నాయి.

ఆమెని వివాహం చేసుకుని ఇంటికి తీసుకొచ్చినప్పుడే ఈ స్థితి నాకెందుకు కలగలేదో!? పైగా పిచ్చి దానిలా ఆమెతో పోల్చుకుని ఆమె కంటే నేను గొప్పదాన్నని నిరూపించడానికి ప్రయత్నించాను. నాటకాలు ఆడాను. ఆమె నుండి అతన్ని దూరం చేయాలని గర్భవతిని అయ్యానని ఒకప్పుడు నేను ఆడిన నాటకం గుర్తొచ్చి హృదయం కలుక్కుమన్నట్లయింది.

మనం పెరిగిన పరిస్థితులని బట్టి మన లోలోపల మనకి సంబంధించి ఏర్పరుచుకున్న కొన్ని న్యూనతా భావనలు దాగి ఉంటాయి. అవి ఎప్పుడో బయటికి వచ్చి ఇతరులకు బాధ కలిగిస్తాయి, మనల్నీ బాధిస్తాయి. అత్తగారు నా దురదృష్టానికి ఓదార్పుగా మాట్లాడినప్పుడు నా యీ సంక్లిష్టతలనుండి దాటిపోవాలన్న ఆలోచన నా అంతరాంతరాలలో కదలాడింది కదా?… అప్పడు దాన్ని ఎందుకు వినలేకపోయాను?

వినలేకపోవడమే దౌర్భాగ్యం, ఇప్పటి ఈ బాధకి కారణం.

లోకంలో అందరూ ఇంతేనేమో! తమకున్న న్యూనతలను అంత తొందరగా దాటలేరేమో!

“ఆమెకి నీలా ఈర్ష్య లేదు, నా మీద ప్రేమ తప్ప. నేను ఆమె దగ్గరున్నపుడు నీ గురించే ఆలోచిస్తుంది. నీ దగ్గరకి వెళ్ళమని ప్రోత్సహిస్తుందేగాని నీలా నన్ను కట్టేసుకోవాలని అనుకోదు” ఒకప్పుడు ఆయన ఆవిడ గురించి నాతో అన్న మాటలు గుర్తొచ్చాయి.

“పెద్దగా విరగబడి నవ్వి “ఆమె ఆ కులపు స్త్రీ కదూ పాపం! చిన్నప్పటినుండీ పంచుకోవడమే కదా తెలిసింది, నేర్చుకుంది. అంతకంటే ఏమనగలదు?” అన్నాను కచ్చగా.

ఎంత తప్పుగా మాట్లాడాను?

ఆమె తాను రాచరికపు స్త్రీ కాదు కనుక ‘తగ్గి ఉండాలన్న’ ఆత్మన్యూనత నుండి తనని బయట పడేసుకోలేకపోయిందనీ, నాలాగే తనూ ఓ నిస్సహాయురాలనీ నేనెందుకు గ్రహించలేకపోయాను? అసూయ, దౌర్బల్యాలతో ఆయన సమక్షంలో ఆమెని అవమానించి అతనిపై కక్ష తీర్చుకున్నాను.

నేనన్న మాటలు ఆమెకి చెప్పే ఉంటాడు. తన మనసులో నాగురించి ఎంత చెడ్డగా అనుకుందో…. అప్పటి నా మనస్థితిని గురించి ఆమెకి చెప్తే!!?

వద్దు, వద్దు. ఆమె ఇప్పుడు రాణీయే కావొచ్చు కానీ చిన్నతనం నుండి అణగద్రొక్కబడిన ఈమె తన లోపలున్న తక్కుతనపు భావాన్ని దాటి ఉండకపోతే నేనేమనినా ఆమెని తక్కువ చేసి మాట్లాడుతున్నానని అపార్థం చేసుకోవచ్చు. ఒకప్పటి నా స్థితిలో నేను జారినట్లే మాటలు మీరి నన్ను బాధించవచ్చు.

నాకెవరి మీదా బాధగాని, కోపతాపాలు గాని లేవని ఇక ముందు నా ప్రవర్తనతో నేను తెలియచేయాలి తప్ప మాటలతో పనేల?

4.

మంగళవాద్యాల హోరు నా ఆలోచనలను చెదరగొట్టింది. ఆయన కృతిని అందుకుంటూ పల్చటి తెరల వెనుకనున్న నా వైపు కళ్ళెత్తి చూశాడు. అప్రయత్నంగా నేను ఆమెని చూశాను. నన్నే చూస్తున్న ఆమె కళ్ళల్లో నా కళ్ళు కలిశాయి. తడపడుతూ ఇద్దరం ఒకేసారి తల దించుకున్నాం. తెర చాటు ఉండటంతో ఆమెలో కదలాడుతున్న భావాలని నేను గమనించలేకపోయాను.

ఈ కావ్యం రాయించుకోగలిగానని, సంతోషంతో ఓలలాడుతున్నానని అందరూ అనుకుంటున్నారేమో!? తాపంతోనో, సుఖశయ్య లేదనే బాధతోనో నేనే దీన్ని రాయించానని కూడా అనుకుని ఉంటారు. కొన్నాళ్ళుగా ఆయన నన్ను విస్మరించి ఆమె మందిరంలోనే ఉంటూ నా దగ్గరకి రాకపోవడం వల్ల నేను దు:ఖిస్తున్నానని భావించి పెద్దరికాన్ని నెత్తిన వేసుకుని నా గురువుగారే పూనుకుని ఆ గ్రంథం రాశారని ఎవరికి తెలుస్తుంది?

పర్వాలేదు ఎవరేం అనుకున్నా దిగుల్లేదు.

నాలోని వైకల్యాలని నిరోధించకుండా అనుభవించి చూసి వాటి మూలాన్ని అర్థం చేసుకోగలుగుతున్నాను. అది చాలు ముందున్న జీవితాన్ని సంతోషంగా గడపటానికి.

సభలోని సభికులు “శ్రీ కృష్ణదేవరాయల ప్రభువుకీ, నంది తిమ్మన కవిరాజుకీ జయోస్తు, విజయోస్తు” అంటూ జయజయధ్వానాలు పలుకుతున్నారు. ఆలోచనల్లోనుండే అనుకోకుండా ఆయన వైపు చూశాను. నా గురువుగారికి అక్షరలక్షలు సమర్పించుకుంటున్నాడు.

ఆ గ్రంథంలో ఏముందని ఆ చప్పట్లు? అహంకారం ఉండేది ఆడవారికేనట. దాన్ని తొలగించుకోవాల్సిందీ వాళ్ళేట. నవ్వొచ్చింది.

బాగుంది నా అరణపు కవీ, జోహార్లు. కృతికర్తగా నువ్వు నాకు చేసిన సహాయము ఏమీ లేదు. నీకూ ఉంటాయిగా కొన్ని దౌర్బల్యాలు, అవి బయట పడటం తప్ప. నీ పుణ్యాన ఇక ఇప్పుడు అతను నా దగ్గరకి వచ్చినా కొత్తగా ఒరిగేదేమీ ఉండబోదు, లోకానికి మరో కావ్యం దొరకడం తప్ప.

**** (*) ****