వాకిలి » మధురాంతకం నరేంద్ర

గమనాన్ని గమనించే కథలు

వాకిలి — Sun, 31 Jan 2016 22:55:42 +0000

తెలుగు వాళ్ల కిప్పుడు రెండు రాష్ట్రాలు యేర్పడ్డాయి. కానీ ఈ రెండు రాష్ట్రాల్లోని తెలుగువాళ్ల సంఖ్య యెంతో, అంతమంది తెలుగువాళ్లు రెండు రాష్ట్రాల బయట వున్నారు. తొలిరోజుల్లో చాలా చిన్న గొంతుగా ప్రారంభమైన వాళ్ల సాహితీస్వరం క్రమంగా పెరిగి 2000 నాటికి స్పష్టంగా వినబడసాగింది. తమిళనాడులో హోసూరు నుంచి తెలుగు సాహిత్యం వెలువడడం ప్రారంభించాక గానీ, అక్కడి తెలుగువాళ్ల వునికీ, మనికీ, యితరులకు తెలియలేదు. యిప్పుడు రాష్ట్రేతర ఆంధ్రులు తమదైన జీవితాన్ని సాహిత్యీకరించే పనిని నిర్దుష్టంగా చేసుకుపోతున్నారు. సమకాలీన సాహిత్య ప్రక్రియలన్నింటిలోనూ బలంగా వున్న కథానిక వాళ్ల వ్యక్తీకరణకు బాగా దోహదం చేస్తోంది. గత అయిదారేళ్లుగా అమెరికాలో స్థిరపడిన తెలుగువాళ్లు రాస్తున్న కథలు తెలుగు ప్రవాస జీవితాలను (Diaspora) ప్రతిభావంతంగా పరిచయం చేస్తున్నాయి. అమెరికా ప్రవాస కథానికలకు యీ గుర్తింపు తీసుకొచ్చిన ముఖ్యమైన కథకుల్లో తాడికొండ శివకుమార శర్మ గారు వొకరు. గత దశాబ్దకాలంలో ఆయన రాసిన యీ యిరవై కథలను యిప్పుడు ఓ సంపుటి రూపంలో చదివినప్పుడు ఆయన యీ పనిని యెంత సాధికారంగా, ప్రతిభావంతంగా చేశారో అర్థమవుతుంది.

అమెరికా దేశం యిప్పటికీ పూర్తిగా పరిణామాన్ని పొందని (Melting pot అంటారు) దేశం. వివిధ దేశాలవాళ్లతో, రకరకాల జాతులవాళ్లతో కలిసి అదొక సంక్లిష్టమైన మానవ సమాజంగా తయారవుతోంది. వుద్యోగాల్ని వెతుక్కుంటూ అక్కడికి వెళ్లిన భారతీయులు గూడా అక్కడి సమాజంలో భాగమైపోక తప్పదు. వాళ్ల పిల్లలు అమెరికన్లే అవుతారు. భారతీయతని మరవలేని తొలితరం వాళ్లకూ, కొత్త దేశీయత చేత తయారు చేయబడిన మలితరం వాళ్లకూ మధ్య సంఘర్షణ తలెత్తక తప్పదు. యిండియానుంచీ వెళ్లిన తండ్రి తన కూతురు హార్వర్డులో చదవాలనీ, చదరంగంలో గ్రాండ్ మాస్టర్ కావాలనీ కోరుకోవడం సహజం. కానీ అమెరికనయిజయిన ఆ అమ్మాయి యెంట్రెన్సుటెస్టు కోచింగుకు వెళ్లననీ, టెన్నిస్ ఆడడం మానననీ మొరాయిస్తుంది. తన కూతురు కూచిపూడి నాట్యం నేర్చుకోవడానికీ, వయిలెన్ సాధన చేయడానికీ అతను అంగీకరించకపోవడానికి గూడా భారతదేశంలో సంగీతానికున్న నిరాదరణే కారణమని అతను గుర్తించలేడు. కానీ తమ యిష్టాయిష్టాలను తమ పిల్లపైన రుద్దడం అమెరికాలో సాగదు. వాళ్లో ఫోన్ చేస్తే పోలీసులు తల్లిదండ్రులను ‘అట్రాసిటీ’ కేసుమీద అరెస్టు చేసి పారేస్తారు. అలిగిన పిల్లలు కోపంతో కాస్సేపు కనిపించకపోతే అమెరికాలోని తల్లిదండ్రులు రకరకాల అనుమానాలతో భయభ్రాంతులవుతారు. చివరకు అక్కడి అమెరికన్ పోలీసు గూడా అలిగి వెళ్లిపోయిన పధ్నాలుగేళ్ల అమ్మాయితో “నా కిద్దరు పిల్లలు. ఇద్దరూ నీకంటే పెద్దవాళ్లే. ఐ కెన్ టెల్ యు దట్ బిహైండ్ దట్ క్లౌడ్ ఆఫ్ మాడ్నెస్ దేర్ యీజ్ ఎ సన్ కాల్డ్ లవ్. ది క్లౌడ్ ఈజ్ టెంపొరరీ. ఇట్ విల్ క్లియర్. నీ విషయంలో అది ఈ పాటికి క్లియర్ అయిపోయింది. ఐ విల్ ప్రూవ్ ఇట్ టు యూ … టునైట్ – ఇన్ టెన్ మినిట్స్. ఫస్ట్ ఐ షుడ్ కాల్ దెం. ముందుగా మీ నాన్న నెంబర్ నాకివ్వు… మీ అమ్మాయి ఒక అంకుల్ని తీసుకు వస్తోందని చెబుతాను” అంటాడు.

భారతదేశంలో పిల్లలకు తల్లిదండ్రులతోబాటు బంధువులూ, స్నేహితులూ, వుపాధ్యాయులూ వుంటారు. ముఖ్యంగా తాతలూ, అమ్మమ్మలూ, నాన్నమ్మలూ, బాబాయిలూ వుంటారు. యెన్ని రకాల గొడవలున్నా వొక సమాజం గూడా వుంటుంది. వాళ్ల వెనకో వూరు వూరే వుంటుంది. యీ విషయాన్ని గుర్తించిన హిల్లరీ క్లింటన్ లాంటివాళ్లు “పిల్లల్ని పెంచాలంటే వొక వూరు వూరే కావాలి” అని చెబుతున్నారు. (ఆమె రాసిన పుస్తకం పేరు It takes a village). యీ విషయాన్ని అమెరికాలో జీవిస్తున్న తెలుగువాళ్లు సైతం ఆలస్యంగా గుర్తించడమే జీవితంలోని వైచిత్రి. యిటువంటి సంక్లిష్టమైన జీవన విధానాన్ని చిత్రించడానికి రచయితకు సునిశితమైన దృష్టితోబాటు నిర్మోహత (detachment) కూడా వుండాలి. అప్పుడే “ది లోన్ డ్రమ్మర్” వంటి కథలు రాయగలుగుతారు. జీవితమే మూలసూత్రంగా, వాస్తవికతే ఆలంబనగా రాసే యిటువంటి కథలు చదువుతున్నప్పుడు కెనడా జీవన విధానాల్ని గుర్తించి కథలు రాసిన “ఆలిస్ మన్రో” గుర్తుకొస్తారు. ఆమె కథల్లో కూడా సిధ్ధాంతాల కతీతమైన, సమీకరణలకు లొంగని, సంక్లిష్టమైన జీవనగతులు పాఠకుల్ని విస్మయుల్ని చేస్తూ వుంటాయి.

అమెరికాలో స్థిరపడిన తొలితరం భారతీయులు మాత్రం తమదైన సంస్కృతీ సంప్రదాయాలను మరవలేరు. అమెరికాలో చనిపోయిన తన తమ్ముడికి ఉదారంగా విరాళాల నిచ్చిన అమెరికన్ల రుణం తీర్చడంకోసం, వొక అన్న తానూ అమెరికాకు వెళ్లి, అక్కడే డబ్బు సంపాదించి, వాళ్లకు అప్పుతీర్చడానికే జీవితాన్నంతా వెచ్చిస్తాడు (నాకు తెలిసిన టెన్సింగ్ నార్కే). మరో వ్యక్తి తాను చనిపోయినప్పుడు తనని పూడ్చడం కోసం తన స్వగ్రామం నుంచీ 23 కిలోల మట్టిని (యిండియా నుంచి విమానంలో అమెరికాకు వెళ్లేటప్పుడు 23 కిలోల బరువును మాత్రమే అనుమతిస్తారు) తీసుకెళ్తాడు. యింకోవ్యక్తి అమెరికాలో ఐటీ సాఫ్ట్వేర్ వుద్యోగాలు మారిపోయినప్పుడు, తనకు వారసత్వంగా వచ్చిన అర్చక వృత్తిని చేపట్టడానికి సందేహించడు.

వొకప్పుడు ఈ పరిస్థితులకు భిన్నంగా తల్లిదండ్రులు అమెరికనయిజవడమూ, పిల్లల్లో పాతకాలపు బుధ్ధులు మిగిలి వుండడమూ కూడా సంభవించవచ్చు. భర్త చనిపోయిన తర్వాత వొక భార్య తన వయసున్న మరోవ్యక్తితో కలిసి జీవించడం (Living together) మొదలెడుతుంది. అయితే ఆమె పిల్లలు మాత్రం అందుకు వొప్పుకోరు.

తానే వో కథలో చెప్పినట్టుగా శివకుమారశర్మగారు యిప్పటికీ, యెప్పటికీ భారతీయుడే (Still an Indian). విదేశాలకు వెళ్లి స్థిరపడిన భారతీయ విద్యాధికులు తమ మాతృదేశంలోని జరిగే ప్రతివిషయాన్నీ అప్రమత్తతతో పట్టించుకుంటూనే వుంటారు. తమ దేశంలో మంచిని పెంచడం కోసం, చెడును రూపుమాపడం కోసం తమ శక్తులనంతా వినియోగిస్తారు. శర్మగారి లాంటి రచయితలు తమ జన్మభూమిలో జరుగుతున్న అరాచకాలను తూర్పారబట్టడం కోసం కథలు రాస్తూ వుంటారు. స్వార్థమూ, లంచగొండితనమూ, దేశంలోని రాజకీయాల నెంతగా దిగజార్చాయో చూసి విలవిల లాడిపోతారు (స్వాభిమాన వ్రతం, సున్నాల పక్కన ఒకటి, ఊహాతీతం మొదలైన కథలు). దేశంలోని మంచిని చూసినప్పుడు పరవశమై పోతారు (రేపటి ఆశాకిరణాలు). తమ జీవితపు జ్ఞాపకాలను తలచుకున్నప్పుడు ఆనందంతో పులకించిపోతారు (పంచముఖి, ఆ నవ్వుకోసం). సార్వజనీనమైన సత్యాల అన్వేషణకు గూడా పూనుకుంటారు (రిచర్డ్ బాక్ నవలిక జొనాతన్ లిగింగ్స్టన్ సీగల్ను జ్ఞాపకం చేసే ‘శిఖరాగ్రాన,’ ‘పంచముఖి,’ ‘డెడ్మేన్ పేరడాక్స్’).

శివకుమార శర్మగారి కథల్ని చదువుతున్నప్పుడు పాఠకుడు మళ్లీ వొకసారి తన జీవితాన్ని గురించీ, తన ప్రపంచాన్ని గురించీ పునర్మూల్యాంకన చేసుకుంటారు. సాగివచ్చిన దూరాన్ని పరిశీలించి తన గమనమెలా సాగుతోందో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. తనలోని లోపాల్ని వెదికిచూసి, తనను మరింత మంచి మానవుడిగా తయారు చేసుకోవడానికి సన్నద్ధమవుతాడు. వుత్తమ సాహిత్యాని కింతకంటే మించిన ప్రయోజనమింకేముంటుంది?

మధురాంతకం నరేంద్ర
5 అక్టోబరు 2015
తిరుపతి

(‘విదేశగమనే’ కథాసంకలనం ముందుమాట నుండి)

పుస్తకం ప్రతులకు:
http://www.avkf.org/BookLink/display_titled_book.php?book_id=17329
AVK Fundation
Ph: 040-64512224

**** (*) ****

విపర్యాయం

వాకిలి — Thu, 23 May 2013 21:55:01 +0000

ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోవడమే సుఖంగా వున్నప్పుడు
ఆగి తిరిగి చూడాలనుకోవడమెందుకు?
కెరటాలు వెనుదిరగనివ్వకుండా తోసుకెల్తున్నప్పుడు
చూపుల్ని మరల్చే ధ్యాసెందుకు?
మోసుకెళ్తున్న ప్రవాహానికి అంకితమవకుండా
నీడల్ని సారించే మేఘాలపైన మోజెందుకు?
కూలుతున్న యిసుక గట్టుపైన నిలబడి
నీటి వాలును హెచ్చరించాలన్న పిచ్చి కోరిక పుట్టేదెందుకు?

పవలించిన కొండచరియల పక్కన
స్వప్నమొక్కటి పరిమళిస్తోంది
స్వప్నపుష్ప పరాగంలో
వివిశత్వమొకటి శృతి కలుపుతోంది
స్వప్నవివిశత్వ వీవనలో కిరణమొకటి పదునెక్కుతోంది.

బుతుగుర్రానికి
రౌతై పర్వతాగ్రం చేరింది దీప్తి
స్వాతిశయ స్వాతంత్రం కోసం లోయలోకి జారింది తమస్సు
ముత్యపు చిప్ప కరగడంత్లో ప్రవాహంలో కలిసిపోయిందో బిందువు
హడావుడిగా జారిపోయిందో నీడ.

చీకటిగట్టుపైన్నుంచీ వెలుగు వాహినిలోకి సాగి
తామరల్ని పట్టుకున్న కొలనుల వెన్నుల్ని దువ్వి
కొండల నడుముల్ని చుట్టుకుంటూ లాలించి
మజితాలను వుపనదులుగా మలుస్తోంది విధానం.

వూరటనిచ్చిన విరాం ఆరామ మెక్కడో ఆగిపోయింది
వూరించే అగ్నిశిఖల డాలు కవ్విస్తోంది
రాత్రి చక్కిలిగింతలు పెట్టిన నక్షత్రం
తొలిజామునే సోలిపోయి పారిపోయింది
తొలికిరణ లాలనలో జత కలిసిన రేణువు
కళ్ళు నులుముకుంటుండగానే వరదలో కలిసి వలస వెళ్ళిపోయింది.

చిరు చిరు తరంగ విన్యాసాల్లోనే
సరికొత్తవన్నీ పాతవైపోతున్నాయి
లిప్తల జెముళ్ళనీడలో
వాహపు సాఖీ టకీలా అందిస్తోంది.

కర్మాసుర్మా పంతాల గుహల్లోపల
నిదాన విధానమేదో నిత్యనూతనతను సింగారిస్తోంది
మౌనవాహిని లోలోపల విస్ఫోటాలు
తుఫానుల గుండెల్లో విశోకాలు
ధవళాంతరాల్లో చీకటి ముసుర్లు
రాత్రితో లయించిన యేకాంత మిణుగుర్లు
బృంద పయనంలో పెనుగులాడిన యేకాంతం
ప్రళయ తాండవంలో జతకలిపిన అస్తిత్వం
యీ ప్రవాహగానపు శృతి చెదరదు
యీ నిస్సహాయ స్పృహగతి వీడదు
ప్రవాహంలో సాగిపోవడం పారంపర్యం
పర్యాలోకంలో పరితపించడం విపర్యాయం.

మారే క్షణాలతో మారే యుద్ధమే రచన!

వాకిలి — Fri, 25 Jan 2013 00:53:11 +0000

నీరు పల్లమెరుగు,నిజము దేవుడెరుగు-అన్నది సామెత. మానవ జీవన మనే ప్రవాహం ఏ గతిలో సాగుతున్నదో తెలుసుకోవాలనుకుంటాడు రచయిత. ప్రవాహదశలోని ఒక దశను -ఒక చిన్న మార్పును -ఆ మార్పు చెందుతున్న క్షణాన్ని తన రచన ద్వారా పట్టుకోడానికి పోరాటం చేస్తాడు. రచయితగా తనకుండే సాహిత్య సాధనాల్తో మార్పు చెందుతున్న క్ష ణాన్ని సాహసంతో పట్టుకుంటాడు.

అయితే ఈపని జరుగుతున్న స్వల్పకాలంలోనే మానవ జీవితవాహిని మలుపుకు తిరిగేసి , మరో దిశకు మారి, ఇప్పుడేమంటావంటూ రచయితను సవాలు చేస్తుంది.మళ్ళీ రచయిత అప్పుడు తయారైన మార్పును అర్థం చెసుకునే పనికి సమాయత్తం అవుతాడు.ఇలా సాహిత్యానికీ,మానవజీవితానికీ మధ్యలో నిరంతరంగా జరుగుతున్న ఈ పోటీలో , వ్యక్తిగా జీవితపరిణామాలకు మారుతూ, రచయితగా ఆ పరిణామాలను ఆవిష్కరించే ప్రయత్నం చేస్తూ ఇంత దూరం సాగి వచ్చాక ,ఈరెండు ప్రపంచాలనుంచీ వేర్పడి, రెండిటి మధ్య ఉండే గట్టు పైన (ఊహా మాత్రంగానైనా) నిలబడి, వెనుదిరిగి, తన రచనానేపధ్యాన్ని పునరాలోచించుకోవడం గూడా ఒక తమాషా క్రీడలాగే కనిపిస్తోంది నాకిప్పుడు.

జీవితంలో నడివయస్సును చేరుకున్నాక , ఇప్పుడు తిరిగిచూస్తే నా జీవితాన్నంతా పూర్తిగా సాహిత్యమే ఆవరించినట్టుగా తెలుస్తోంది నాకు.యెప్పుడో చిన్నతనంలో మానాన్న చేయి పట్టుకుని సాహిత్యలోకంలోకి అడుగు పెట్టిన వాణ్ణి నేను.ఆయన కొద్ది రోజుల్లోనే నాదైన నడకను నేను నేర్చుకునే అవకాశాన్ని కల్పించి,ప్రేక్షకుడిగా నిల్చుని , నాకేసి ముచ్చటగా చూస్తూవుండేవారు. కాలం ఆయనను నానుంచీ దూరం చేసినా ఆయన సాన్నిధ్యం మాత్రం మానసికంగా నాతోనే ఉంటూ,నన్నలాగే గమనిస్తున్నట్టుగా అనిపిస్తుంది నాకు.అయితే జీవనయానం నన్ను యెన్నో మలుపులు తిప్పనే తిప్పింది.

మామూలు బడిపంతులు కొడుకునే అయినా పదిహేనేళ్ళ క్రితం వరకూ దుఃఖమన్నదే సుఖంగా-ఓ రకం బుద్దుడి జీవితంలా-గడచింది. తొలిసారిగా జీవిత వాస్తవం గురించిన పాఠం నేర్పిన వాడు మా తమ్ముడు. వాడు అర్ధాంతరంగా జీవితంలొంచీ విరమించి ,మానవ జీవితమెంతటి క్షణికమో , అది యెంత అర్ధరహితంగా తయారవగలదో , పిడుగు పడి శరీరాన్నీ మనస్సునూ రెండుగా చీల్చి పారేసినంత నిర్దయగా నా అనుభవ పరిధిలోకి తీసుకొచ్చాడు. అప్పటినుంచీ నా చూపూ,నా అంతరంగమూ నా జీవనయానమూ పూర్తిగా మారిపోయాయి. గతాన్నీ, ఆగతాన్నీ పట్టించుకోకుండా ,ప్రస్తుతంలోనే బతకమన్న జిడ్డు కృష్ణమూర్తి మాట మాత్రమే అప్పుడు నన్ను ఓదార్చి సత్యాన్ని చూపెట్టింది. సరిగ్గా అదే సమయంలో భారతదేశపు సామాజిక చిత్రపటంలో పెనుమార్పులు వచ్చాయి.

1991 లో రష్యాలో కమూనిస్టు ప్రభుత్వం పతనం గావడంతో భారతదేశంలోని ప్రభుత్వాలు సామ్యవాదం నుంచీ దూరమవుతూ వచ్చి ,ఆ శతాభ్దపు ఆఖరికల్లా ధనస్వామ్యనికి చేరి ప్రపంచీకరణకు జేజేలు పలకసాగింది. అప్పటి వరకూ కొంతవరకైనా చలామణిలో వుండిన మానవీయ దృక్పదమూ , విధానాలూ క్రమంగా మృగ్యమై మళ్ళీ ఒక ఆటవిక సమాజం చొచ్చుకొచ్చేసింది. చిత్రమేమిటంటే అప్పటికైనా భారతదేశపు ఆలోచనాపరులు కమ్యూనిజమనే గొప్ప రాజకీయ విధానపు అవసరాన్ని గుర్తించలేక పోయారు . తిరిగీ కమ్యూనిజాన్ని బలంగా తయారు చేసుకోలేక పోయారు.ఒక గొప్ప ఆదర్శం వైపుకు నడుస్తోన్న భారతదేశపు ప్రయాణం అర్ధాంతంలో ఆగిపోయి తిరోగమనం పాలవడం ఒక పెద్ద ట్రాజెడీ. ఆ నిరాశా నిశృహలు అప్పతి నా రచనలకు నేపధ్యమయినట్టుగా ఇప్పుడు నాకు తోస్తోంది. ఆ అలజడే నాకు సార్వజననీయమైన సత్యమన్నదేదీ ఉండదనీ,ప్రతి సత్యానికీ లెక్కలేనన్ని పార్శ్వాలుంటాయనీ బోధ పరచింది. ఆ సమ్యంలో నేను సత్యానికుండే అన్ని పార్శ్వాలనూ పట్టుకొవదం కోసం -ఒక ఇంక్లూసివ్ అకౌంటును ఆవిష్కరించడం కోసం -అన్ని కోణాలనూ తనలో ఆవిష్కరించగల జీవిత శకలాల్ని పట్టుకొవడం కోసం ప్రయత్నం చేసాను.

క్రమంగా మానవీయ ఆదర్శాలు అంతరించిపోవడం నన్ను దిగులుకు గురి చేసింది. అస్తిత్వాల అన్వేషణలో తమ సుఖశాంతుల్ని కోల్పోతున్న మనుషులు జాలిగా కనిపించారు. ఒకే విషయానికి భిన్న రీతుల్లొ స్పందించే జీవితాలున్న వ్యక్తుల మద్య ఘర్షణలు పెరగ సాగాయి. మతమన్నది లేకుండా మనిషి జీవించలేడని తెలిసిపొయిన తర్వాతనైనా , మానవత్వమే భూమికగా ఒక ఆధునిక మతాన్ని తయారు చేసుకోలేకపోతున్న మానవజాతి యాతన వికృత రూపంలో తాండవం చేస్తూ అన్నిచోట్లా యెదురయ్యింది. భిన్న వైరుధ్ధ్యాల మధ్య నిత్యమూ డోలనం చేస్తున్న ప్రపంచాన్ని చూస్తుంటే బయమూ, విరక్తీ కలగసాగింది.నిన్నటికీ,రేపటికీ మధ్య , ఆ రెండిటికీ భూమికగా ఈనాటిని గుర్తించి ,దాన్ని జాగ్రత్తగా ఒడిసి పట్టుకోవాలన్న అవగాహన కరువైన లోకరీతి పైన కోపమొచ్చింది. ఇన్ని అలజడుల మధ్యలో , భౌతిక శ్రమతో జీవించే సదా సీదా బడుగుజీవుల్లో నాకు గొప్ప మానవీయ లక్షణాలు కనిపించాయి.వాళ్ళ జీవితాల్ని అతలాకుతలం చేస్తున్న శక్తుల్లో నాకు సార్వజననీయమైన జీవన చలనసూత్రాలు స్పష్టంగా కనిపించాయి.

రోజంతా శరీరమనే పనిముట్టుతో పనిచేసి,బౌతికశ్రమతో అలసిపోయి, కలోగంజో తాగి,రేపంటే దిగుల్లేకుండా, ఒళ్ళు మరచి నిద్రపోయే శ్రామికజనంపైన గౌరవమూ ,ఆరాధనా పెరిగింది.సులభంగా వచ్చే మార్గాల్లో ధన్నన్ని దోచుకుని,అవినీతి సామ్రాజ్యాలో ఇరుక్కుపోయిన దుర్మార్గులు పోగొట్టుకుంటున్నదెమిటో ఆ కస్టజీవుల్ని చూసాకే నాకు అర్ధమయ్యింది. వడ్రంగులు, చాకలివాళ్ళు, మంగళ్ళు, హరిజనులు,ఇంకామిగిలిన చేతివృత్తులవాళ్ళు తమతమ ఆశానిరాశలతో బాటుగా నా రచనల్లొకి రావడంతో నా సాహితీజీవితంలోకి గొప్ప వెలుతురులు తరలివచ్చయని నేను నమ్ముతున్నాను. వారి కష్ట నష్టాల్నీ , యోగాయోగాల్ని పట్టుకోవడం మానసికంగా యాతనే అయినా , ఆపని ముగిసాక తెరుచుకునే వెలుతురు ద్వారాలు నన్ను అక్కున చేర్చుకుంటున్నాయి. రచన ముగిసాక నాలో వెలిగె దీప్తులే అంతకుముందు పడవలసిన యాతనలకు నన్ను సమాయిత్త పరుస్తున్నాయి. ఈ సాహితీయానాన్ని మరింతగా కొనసాగించడానికి కావల్సిన స్ఫూర్తిని కలిగిస్తున్నయి.