వాకిలి » వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు

నలుపు – తెలుపు

వాకిలి — Wed, 31 Dec 2014 23:11:17 +0000

రాత్రి తొమ్మిదిన్నరకి రోజువారీ కేబినెట్ మీటింగ్ పూర్తయ్యింది. కేబినెట్లో తన పరిపాలన పద్ధతులు మార్చుకోవాలని వత్తిడి పెట్టే వాళ్ళ సంఖ్య పెరిగిపోయింది. ఏక కంఠంతో, అందరూ తన వాగ్ధాటి తగ్గించమని ఉచిత సలహా ఇవ్వడం మొదలెట్టారు. ముఖ్యంగా, టెలివిజన్లోమాట్లాడినప్పుడు, విలేకరుల గోష్టి లోనూ, వివాదాస్పదంగా కనిపించకండా ప్రతిపక్ష వర్గం నాయకుల ఆదర్శాలకి – వాళ్ళకోరికలకీ-అన్నింటికీ కాకపోయినా కొన్నింటికయినా — ఒకింత సుముఖత చూపించడం, అందుకు అనుగుణంగా చర్యలు తీసుకోవడానికి తనకి, తన వర్గం వారికీ, తన ప్రభుత్వానికీ ఏవిధమయిన అభ్యంతరం లేదని సూచన ప్రాయంగా చెప్పడం అవసరమని కేబినెట్లో పెద్దతలకాయల అభిప్రాయం. బహిరంగంగా మాట్లాడేటప్పుడు, మైనారిటీ వర్గాలనీ, పేదవారిని వెనకేసుకు రావటం తప్పుకాదు కాని, ప్రతిసారీ కోటీశ్వరులని, కార్పరేషన్లనీ, కన్సర్వేటివ్ మోతుబరులని ఆక్షేపించటం మానెయ్యడం అత్యవసరమని కాస్త గట్టిగానే చెప్పడం మొదలుపెట్టారు.

పైకి మేకపోతు గాంభీర్యం ప్రదర్శించినా, లోలోపల ప్రెసిడెంటుకి రోజు రోజుకీ గాభరా పెరుగుతూనే ఉంది. ఈ మధ్య తన పార్టీ సాధారణ సభ్యులే చాలామంది తనని సమర్ధించటల్లేదు. కొందరు తన పార్టీ సెనేటర్లు, తన పార్టీ కాంగ్రెస్ మెంబర్లూ, బహిరంగంగానే ‘ మా జోలికి, మా నియోజక వర్గానికీ రావద్దు మొర్రో ‘ అన్నట్టుగా ప్రవర్తిస్తున్నారు. తనని ఎంత దూరంగా ఉంచితే అంత మంచిదన్నట్టు, తప్పుకు తప్పుకు తిరుగుతున్నారు. మరి కొందరయితే తన పథకాలని సమర్థించడం మానేసి, బహిరంగంగా విమర్శించడం మొదలు పెట్టారు. పదవుల్లో ఉన్న నాయకులు కొంతమంది ముభావంగా ఉంటున్నారు. ప్రెసిడెంటు పథకాలకి మద్దతు చూపించిన వాళ్ళు, మద్దతు చూపించని వాళ్ళూ కూడ మధ్యంతర ఎన్నికల్లో తుక్కుతుక్కుగా ఓడిపోయారు. వాళ్ళు ఓడిపోవటానికి తన రాజకీయాలు, తన అసమర్థత కారణం అని వ్యతిరేక వర్గం వాళ్ళ పత్రికలు, వాళ్ళ కున్న ఒకే ఒక్క టెలివిజను స్టేషనూ ప్రతిరోజూ, ఇరవై నాలుగు గంటలూ ఘోష పెడుతున్నాయి. గోబెల్స్ కన్న అన్యాయంగా ప్రచారం చేస్తున్నాయి. స్వయంగా ఆలోచిండం చేతకాని జనాన్ని రోజూ ఊదర కొట్టేస్తున్నాయి. దురదృష్టం ఏమిటంటే, అమెరికాలో స్వయంగా ఆలోచించలేని జనాభాదే మెజారిటీ. అదొక వింతే మరి! అదేదో పాత సామెత చెప్పినట్టు, వాళ్ళు చెప్పే వార్త నిజం అవక్కరలేదు; నిజం ఏదీ వాళ్ళకి చెప్పదగ్గ వార్త కానే కాదు.ఏ మాటకామాటే చెప్పుకోవాలి. మధ్యంతర ఎన్నికల్లో నూటికి అరవై ఐదుగురు ఓటు వెయ్యలేదు. బద్ధకం! ఓటు వేసిన ముప్ఫై ఐదు శాతం లో తెల్లవాళ్ళు డెబ్భైఐదు శాతం. ఈ డెబ్భై ఐదు శాతం మూక ఉమ్మడిగా ప్రెసిడెంటు పార్టికి వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసారు. అది అసలు నిజం. అలాగని ఉన్న విషయాలు ఉన్నట్టుగా చెపుతూ, — కట్టె, కొట్టె, తెచ్చె –అన్న ధోరణిలో తనని సమర్ధించే మీడియాకి మామూలుగా ఉండే ప్రజాదరణే బహుకొద్ది. ఆ ఉన్న కాస్త ఆదరణా ఈ మధ్య కాలంలో అడుగంటి పోయింది. అందుకు మొదటి ముఖ్య కారణం: తాను కోరి కోరి ప్రవేశపెట్టిన ఆరోగ్యబీమా పథకం. దానికి పురిట్లోనే సంధి కొట్టింది. మొదలెట్టిన ముహూర్తం ఏమోగాని అన్నీ అవరోధాలే! ఎవరో తారాబలం రాసే వాడు చెప్పాట్ట! ఈ పథకం ప్రెసిడెంటు వేలిముద్ర వేసిన ఘడియలో రాహువు, కేతువు – ఇద్దరూ తిన్నగా చంద్రుణ్ణి చూస్తున్నారట. అంతే! ఆ క్షణంనుంచీ అన్నీ అడ్డంకులే! ఆ దెబ్బతో, తనని ఒక ప్రవక్తలా గౌరవించి సమర్ధించిన కుర్రకారు జనం, అభ్యుదయవాదులూ, ఆశావాదులూ — అందరూ చప్పబడి నీరు కారి పోయారు. ఈ బీమా పథకం గందరగోళానికి వెనకాల కార్పరేట్ కాన్స్పిరసీ (conspiracy) ఏమీ లేదని బహిరంగంగా, ఘంఠాపథంగా ఎవడూ చెప్పలేడు.

తన పిల్లలు, – మాల్య, శాషా – ఇంకా మెళుకువగా ఉన్నారేమోనని చూడటానికి వాళ్ళ పడక గదిలోకి వచ్చాడు, ప్రెసిడెంటు. మెలుకువగా వుంటే వాళ్ళతో కాసేపు కబుర్లు చెప్పి వాళ్ళతో కలిసి ఓ పాట పాడదామని ఆశ! తన పాటవినడం వాళ్ళకి సరదా.పరమ వేళాకోళం కూడాను!వాళ్ళిద్దరూ మాంచి నిద్రలో ఉన్నారు. తన పడక గదిలోకి వచ్చాడు; ధర్మపత్నితో మంతనాలాడటానికి. ఆవిడ గుర్రు పెట్టి నిద్రపోతూన్నది. పక్కలో కాల్విన్ యండ్ హాబ్స్ కార్టూన్ల పుస్తకం ఒకటి పక్కమీద ఎడమపక్కన తను పడుకునే వైపున తెరిచిపెట్టి ఉంది. బహుశా పిల్లలూ, ఆవిడా, కలిసి ఆ కార్టూనులు చదువుకొని హాయిగా నవ్వుకొని ఉంటారు. ఆవిడకి ప్రభుత్వ వ్యవహారాలు చిరాగ్గా కనిపించినప్పుడల్లా, కాల్విన్ యండ్ హాబ్స్ పాత కార్టూన్ల పుస్తకాలు చదవటం హాబీ! ఈ మధ్య ప్రతిరోజూ కాల్విన్ యండ్ హాబ్స్ కార్టూను పుస్తకాలు తన పడకమీద కనిపిస్తున్నాయి. తెరిచి పెట్టిన పేజీలో కార్టూను చూసి నవ్వుకున్నాడు, How true! అనుకుంటూ! పుస్తకం మూసిపెట్టి ప్రెసిడెంటు పిల్లిలా మళ్ళీ కోల గదిలోకి వచ్చాడు.

ఈ నెల ఆఖరికి — గత సంవత్సరంలో తన నాయకత్వంలో దేశ ఆర్థిక స్థితి ఎంత పుంజుకున్నదో, వచ్చేరెండు సంవత్సరాలలో తన ప్రభుత్వం సమర్థించబోయే నూతన పథకాలు మున్ముందు ముందు తరాలవారికి ఆర్థికంగా, సాంఘికంగా ఎంత అభివృద్ధి సూచకంగా ఉండబోతాయో ప్రజానాయకుల ప్రత్యేక జాయంట్ సభలో చెప్పుదామనుకుంటున్నాడు. సాంప్రదాయంగా నిరుడు జనవరిలో చేసిన ప్రసంగం ఎన్నికల్లో పోటీ చేయబోయే తన పార్టీలో ఉన్న కాంగ్రెసు నాయకులకి ఏమాత్రం నచ్చలేదు. ఈ జనవరిలో చెయ్యబోయే ఉపన్యాసంలో మార్పులు, చేర్పులు, — చప్పట్లకి వీలయ్యే కూర్పులూ వగైరా చేసుకోవటానికి ఆట్టే సమయం లేదు.

ఎందుకన్నా మంచిదని, స్పీకర్ ని పిలిచి కాస్సేపు మాట్లాడుదామని కోరిక కలిగింది. ఒక్కొక్కసారి బలే అనుమానం వస్తుంది; ఇతని వంటికి కమిలిన రంగు ఎలా వచ్చిందా అని! ఎప్పుడు కలిసినా అడుగుదామని పిస్తుంది కాని, అడగటానికి మొహమాటం. తనతో ఒంటరిగా మాట్లాడేటప్పుడు చాలా సఖ్యతగా నవ్వుతూ మాట్లాడుతాడు. బయట బహిరంగంగా మాట్లాడేటప్పుడు తనని, తన నాయకత్వాన్ని వేళాకోళం చేస్తాడు, నిశితంగా విమర్శిస్తాడు. ‘తన విదేశాంగ విధానం పిరికితనానికి ప్రతీక’ట! అందుకే మధ్యప్రాచ్యదేశాలలో మనమాట వినేవాడు ఒక్కడూ లేకుండా పోయాడుట. మన౦ ఎల్లవేళలా మద్దతిచ్చే మన దుడ్డుతో బతుకుతున్న ఒక్క చిన్నదేశం, మనని నమ్మటం లేదు. కారణం: తన ప్రభుత్వ పథకాలేనట! ఇదీ అతని వరస.’ అయితే, అసలు రహస్యం: వాడు బహిరంగంగా తన పథకాలని ఏ మాత్రం సమర్థిస్తున్నట్టుగా కనిపించినా సరే, వాడి భరతం పడతారు. – వాడి పార్టీ వాళ్ళు వాడికి టీ పార్టీ ఇచ్చి వాడిని ఉద్యోగంలోనుంచి పీకి పారేస్తారు. అదీ, వాడి అసలు భయం!

సరిగ్గా తను పిలుద్దామనుకుంటూంటే, ఏదో “ టెలీపతీ” లాగా, స్పీకరే తనని పిలిచాడు. కుశల ప్రశ్నలు అయ్యాక, స్పీకర్ చెప్పాడు : ఈ సారి కాంగ్రెస్ లో బడ్జెట్ ఒప్పందం సాఫీ గా కుదిరినందుకు సంతోషంగా ఉన్నదట! సెనేట్ ఎంత తొందరగా ముద్దర వేస్తే అంత మంచిది. అనవసరపు గొడవలు కాస్త తగ్గుతాయని మేమంతా అనుకుంటున్నాం,” అనంగానే, “ అల్లాగే, దక్షిణ అమెరికా ప్రవాసుల బిల్లుకి, ఆదాయపు పన్ను సంస్కరణకీ కూడా ఏదోరకంగా ఒప్పందం కుదిరితే బాగుంటుందేమో?,” అని తను అన్నాడు. వాటిని గురించి ఏమీ మాట్లాడకండా, మరేదో సొద చెప్పడం మొదలుపెట్టాడు స్పీకరు. ప్రెసిడెంటు కి నాలిక చివర దాకా వచ్చింది, “ నువ్వు దురదృష్టవశాత్తూ వాళ్ళతో జట్టు కలిపావు. నువ్వు నిజంగా మాతో ఉండవలసిన వాడివి. నువ్వు మాపార్టీలోకి వచ్చెయ్యరాదూ! కేబినెట్ లో మాతో కలిసి పనిచెయ్యవచ్చు. ముమ్మాటికీ నువ్వు మాతో ఉండవలసిన వాడివే!వాళ్ళతో కాదు, నామాట నమ్ము,” అని. అలా చెప్పలని ఎన్నోసార్లు అనుకున్నాడు. కానీ, చెప్పటానికి మనసొప్పేది కాదు. ఈ సారి ప్రయివేటుగా కలిసినప్పుడు తప్పకండా నచ్చచెప్పాలి,” అని అనుకుంటూ “ థాంక్స్ యండ్ గుడ్ నైట్” అని చెప్పి కుర్చీలో కూలబడ్డాడు. తను చెయ్యబోయే కొత్త ఉపన్యాసం డ్రాఫ్ట్ కాగితాల కోసం, ఎడమపక్క డ్రాయర్ తెరిచాడు. కాగితాల పైన బైబిల్ సామ్స్ అధ్యాయం తెరిచి ఉన్నది.

బైబిల్ బయటికి తీశాడు.

సామ్స్ మొదటి పుస్తకంలో పాటలు 3 – 4 పైకి చదవటం మొదలుపెట్టాడు.

“O! Lord, how many are my foes!
How many rise up against me!
Many are saying of me,
God will not deliver him.”
But you are a shield around me, O Lord,
…
I lie down and sleep;
I wake again…
Answer me when I call you,
O my righteous God.
Give me relief from my distress;
Be merciful to me and hear my prayer…”

ఈ రెండు పాటలూ తనకి కంఠతా వచ్చు. అయినా పుస్తకంలో చూస్తూ చదవటం బాగుంటుంది. అదొక రకమైన మనశ్శాంతి ఇస్తుంది.

కుడిచేతి పక్కనున్న డ్రాయర్లో కొరాను – ఇంగ్లీషు అనువాదం- పైకి తీసాడు.

మొట్టమొదటి సూరా, ఆల్ – ఫతిహా పద్యాలూ ఏడూ చదివాడు.

In the name of God
Most Gracious Most beneficent.
All praise be to God,
Who is the Cherisher
And sustainer of all.

ఆరో పద్యం, ఏడో పద్యం ఒకటికి రెండుసార్లు చదవటం ఎంతో ఇష్టం. చిన్నప్పుడు ఆ రెండూ బిగ్గరగాచదుకునేవాడు. ‘తాతగారి ఇంటిలో ఉండే రోజుల్లో అరబిక్నేర్చుకొని వుంటే బాగుండేది,’అని ఈ సూరా చదివినప్పుడల్లా అనుకుంటాడు.

Show us, O Lord,
The right path,
The path of those
Whom you have blessed
And not of those
With whom you are wrathful,
Nor of those who have
Chosen to go astray.

ఆఖరి పద్యం చదవటం పూర్తి అవగానే, స్పీకర్ గుర్తుకొచ్చాడు. ప్రెసిడెంటు పెదాల మీద చిరునవ్వు వచ్చింది.

‘చెయ్యబోయే ఉపన్యాసంలో చాలా మార్పులు చెయ్యాల్సి రావచ్చు, కొత్తగా చెప్పాల్సినవి ఏమీ లేకపోయినా’ అని అనుకుంటూ, కళ్ళు మూసుకుని ఆలోచిస్తూ కుర్చీలో వెనక్కి జారగిల పడ్డాడు.

***

అకస్మాత్తుగా ఆకాశంలో వెయ్యి సూర్యులు ఒక్కసారే ఉదయించినట్టు కోల గది వెలిగిపోయింది. ఆ కాంతి కోలగది చుట్టూరా ప్రజ్వలించింది. స్పీల్బర్గ్సినిమాల్లోలాగా గది మొత్తం తనతో పాటు గిరగిర తిరుగుతున్నదా అనిపించింది. ఆ అద్భుత తేజస్సు మిరుమిట్లు గొలిపి, స్వర్గంలో భగవద్దర్శనం అంటే ఇలాగే ఉంటుంది కాబోలునని పించింది. కాస్త భయం వేసింది కూడాను.

ప్రెసిడెంటు ఎంత ప్రయత్నించినా కళ్ళు తెరవలేక పోయాడు. ఎదురుగుండా ఆ తీక్షణమైన కాంతిలో లీలగాఒక చిన్న కుర్రాడి రూపం తెరమీద 3-D బొమ్మలా కనిపించింది. తల మీద నీలంగా నెమలి పింఛం, కుడిచేతిలో పిల్లన గ్రోవి తో నల్లగా ఉన్నఆ చిన్న కుర్రాడి ప్రతిబింబం చిలిపిగా చిరునవ్వు నవ్వుతున్నట్టు కనిపించింది. ప్రెసిడెంటుకి భయం పెరిగి పోయింది. ఒళ్ళంతా చెమటలు పోసాయి. బల్ల మీదున్న పేపర్వెయిట్తీసి విసురుదామనుకున్నాడు, కానీ చెయ్యి లేవలేదు.

‘ సెక్యూరిటీ, సెక్యూరిటీ,’ అని అరుద్దామని ఎంత ప్రయత్నించినా గొంతు పెగల్లేదు. తన అరుపు తన గొంతులోనే ఘట్టిగా వినిపిస్తోంది. కాని, గొంతులో నుంచి మాట బయటికి రావటల్లేదు.
గదిలో వెలుగు తీవ్రత మెల్లిగా తగ్గింది. గదంతా మరకత దీప కాంతి తో చల్లగా హాయిగా మారింది. తనని చూసి,

“ వెర్రివాడా! నన్నుచూసి నువ్వు అంతగా భయపడవలసిన అవసరం లేదు,” అన్నాడా నల్ల పిల్లాడు, తామరపువ్వుల్లాటి కళ్ళతో చిలిపిగా నవ్వుతూ! ఆ మాటలన్నప్పుడు కోలగది నిండా కాగుతున్న వెన్న వాసన ఆవరించిందా అనిపించింది. ఆ అబ్బాయి మాటల్లో దొంగతనపు జాణతనం ఉట్టి పడుతూన్నది.

ఆ కుర్రవాడు మాట్లాడే భాష ఏదో అర్థం కావటల్లేదు. ఏదో వింతైన వాద్య సంగీతం వింటున్నట్టు వినిపించింది. వింతగా ఉన్నా చాలా మృదువుగా ఆనందంగా ఉన్నది. అయితే తనకి ఒక్కమాటకూడాఅర్థం కాలేదు. వెర్రిమొహం పెట్టాడు, ప్రెసిడెంటు.

ఆ కుర్రాడు ఎదురుగా ఉన్నపెద్ద గాజుతెర వైపు తన చూపుడు వేలుతో ( సౌజ్ఞ) సంజ్ఞ చేసాడు, ‘ అదిగో! అటుచూడు,’ అన్నట్టు. అతని మాటలు వెంట వెంటనే ఇంగ్లీషులోకి తర్జుమా అయి పెద్దసైజు అక్షరాల్లో ఆ తెర మీద కనిపించాయి. ఆశ్చర్యం! తను మాట్లాడగలుగుతున్నాడు!

“ ఇదెలా సాధ్యం? ఏమిటీ మాయ? అసలు నువ్వెవరివో చెప్పు!,” అని గద్దించి, ‘ సెక్యురిటీ, సెక్యూరిటీ,’ అనబోయాడు. కానీ అప్పుడు మళ్ళీ గొంతు పెగల్లేదు.

“ ఇదా! ఇదంతా గూగుల్ మహిమ! నువ్వు మాట్లాడిన భాష నుంచి నా భాష లోకి, నా భాషణ ఏ భాషలో ఉన్నానీకు అర్థమయ్యే భాష లోకీ కాంతి కన్నావేగంగా అనువదించడం గూగుల్వాళ్ళు సాధించి పారేశారు.అది కూడా తెలియదా నీకు? సరే, పోనీలే! నువ్వేమన్నా సర్వజ్ఞుడివా? సర్వాంతర్యామివా?

ఆ! ఇంతకీ ఏమిటి అడుగుతున్నావు?నేనెవరినిఅనా? వెర్రివాడా! నేనే తెలియదా నీకు? నా గురించి చదవకపోతే పోనీలే! నా గురించి నువ్వు ఎప్పుడూ ఎక్కడా వినలేదూ?” అని ఒక్క క్షణం ఆగి, “నీకూ నాకూ చాలా పోలికలున్నాయి, తెలుసా?” అన్నాడు ఆ చిన్నవాడు, గర్వంగా గాలికి అటూఇటు మెల్లిగా ఊగుతున్న తలమీద పింఛం సవరించుకుంటూ.

“పోలికలా? నిజంగా? అదెట్టా?”

“ ముందుగా, నువ్వూ నేనూ నల్లటి వాళ్ళం. అంటే మన ఇద్దరి వంటి రంగూ ఒకటే. మన ఛాయల్లో అటూ ఇటూగా కొంచెం తేడాఉండచ్చు. ఆ ఛాయా భేదం వర్ణించడం అనే పనికిమాలిన పని కాల్పనిక కవులకి, పెళ్ళిచూపుల పేరుతో ఆడపిల్లని వర్ణించే మొగపిల్లల బంధువులకీ వదిలేద్దాం. అసలు నిజం చెప్పాలంటే, నాకు ఒక రంగు, ఒక ఆకారం, ఒక పరిమాణం ఎప్పుడూ లేవు. ఎన్నడూ లేవు. ఎవరికి తోచినట్టు వాళ్ళు నన్ను గుర్తు పెట్టుకోవచ్చు.
పొగడచ్చు; తెగడచ్చు. పాతకాలంలో నేను నలుగురి నోళ్ళలో పడి నల్లనివాడిగా ప్రసిద్ధికెక్కాను.”

“ ఇదేదో విచిత్రంగా ఉన్నది. నువ్వు ఏదో వింతమనిషిలా ఉన్నావు. చాలా ఆశ్చర్యకరమైన విషయాలు చెపుతున్నావు.”

ఆ బాలుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు. కుడిచేతిలో పిల్లన గ్రోవి హుందాగా ఎడమ చేతిలోకి మార్చాడు. గాలికి నెమలి పింఛం అటూ ఇటూ ఊగుతున్నది.

“ నీకూ నాకూ ఉన్న పోలిక, రంగు ఒక్కటే కాదు. నేను పుట్టంగానే మానాన్న నన్ను తట్టలో తీసికెళ్ళి మరో ఊళ్ళో యాదవకుల స్త్రీ ఇంటి గుమ్మంలో వదిలిపెట్టి ఎవరికీ కనిపించకండా పారిపోయాడు. మీనాన్న నిన్నూ వదిలేసి పోయాడు. ఒకరకంగా ఆలోచిస్తే చిన్నప్పటి నీ జీవితమే నయం. నిన్ను మీ నాయన మీ సొంత అమ్మ దగ్గిర వదిలిపెట్టి పోయాడు; కనీసం నువ్వు మీ సొంత అమ్మ దగ్గిర పెరిగావు. నేను నా సొంత అమ్మనాన్నల దగ్గిర పెరగనే లేదు.”

“ అసలు నువ్వు ఈ కోల గదిలోకి సెక్యూరిటీ వాళ్ళ కళ్ళకి కనిపించకుండాఎలావచ్చావు?”

“వెర్రివాడా! నేను సర్వాంతర్యామిని. నన్ను నమ్మిన వాళ్ళకి, ఎక్కడ కావాలంటే అక్కడ కనిపించగలను. ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు కనిపించగలను. ఏ ఆకారం కావాలని కోరుకుంటే ఆ ఆకారంలో కనిపించగలను .ఏ పరిమాణంలో ఊహించుకుంటే ఆపరిమాణంలో ప్రత్యక్షమవ గలను.”

“నేను నిన్ను కోరుకోలేదే? నువ్వు ఇప్పుడు నాదగ్గిరకెందుకు వచ్చావు?”

“ఓరి అమాయకుడా! యోగక్షేమమ్ వహామ్యహమ్!”

“అంటే?”

“ఎక్కడ భద్రత అవసరమో, ఉన్నది చెడకుండా ఉండాలో అక్కడే నేను ఉంటాను.”

“ నన్ను అబద్ధాల కోరు అని,అసమర్థుణ్ణనీ, — ‘ యుద్ధంవద్దు; ఏదో రకంగా సంధి చేద్దామని ప్రయత్నిస్తే–నా శతృవర్గం వాళ్ళు, పిరికివాణ్ణని, ఇంకా ఏవేవో నానా మాటలూ అంటున్నారు. అయినా నీతో చెప్పుకొని …” ప్రెసిడెంటు మాటలు పూర్తికాక ముందే ఆ కుర్రాడు,

“ ఆగవయ్యా! ఆగు! అక్కడితో ఆపు నీ వాచాలత! నీ దండకం కట్టిపెట్టు. నా విషయం పూర్తిగా చెప్పనీ!” అని అడ్డుపడ్డాడు.

అబద్ధాల కోరువని నిన్ను అంటున్నారా? అదేదో నువ్వంటే గిట్టని వాళ్ళు అనే మాటలు పట్టుకొని వేళ్ళాడుతున్నావా, వెర్రివాడా? వాటి గురించి నువ్వు పట్టించుకోనే కూడదు. నన్నుఎంత మంది అబద్ధాలకోరు అని అన్నారో! చిన్నప్పుడు వీధిలో ఆడుకోటానికిపోతే, మా పెద్దన్నయ్య మా పెంపుడు తల్లితో , నేను స్వేచ్చగా మట్టి తింటున్నానని నా మీద అబద్ధాలు చెప్పేవాడు. పితూరీలు చేసేవాడు .మన్ను తినటానికి నాకేమయినా జబ్బు ఉన్నదా?ఆ అబద్ధాలు విని మా పెంపుడుతల్లి నా వీపు చితక కొట్టేసింది.”

ఆ కుర్రాడి మాటల ధోరణికి అడ్డుపడుతూ, “ క్రమశిక్షణ పేరుతో, అలా శిక్షిస్తే, అమ్మనైనా సరే, మా దేశంలో జైలులో పెడతారు. తెలుసా?” అన్నాడు ప్రెసిడెంటు.

“ సరేలే! నన్ను పూర్తిగా చెప్పనీ! అడ్డు పడబోకు,” అని గద్దించాడు ఆ కుర్రాడు. “ #Sorry!#” అని కిమ్మన కుండా కూచున్నాడు, ప్రెసిడెంటు.

ఆ అబ్బాయి అందుకున్నాడు. “ పరాయి వాళ్ళ సంగతి చెప్పకండా ఉండటమే మంచిది. వాళ్ళేం తక్కువ తిన్నారా? నా మీద అబద్ధాలు చెప్పటానికి, రాయటానికీ అడక్కండా వచ్చేవాళ్ళు, ఒంటి కాలి మీద!

“ నఖశిఖ పర్యంతం నన్ను తేరిపార చూసి గోపికలు,….” ఆ కుర్రాడి వాక్యం పూర్తి కాకముందే ప్రెసిడెంటు గాజు తెర మీద చూసి, “ కాలిగోటి నుంచి నెమిలి సిగ వరకూ ఏమిటి? ఈ తిరకాసు భాష నాకు అర్థం కావటల్లేదు.”

“ అది గూగుల్ చేసిన‘బూబూ’ నాయనా! ముక్కస్య ముక్క అనువాదం. గూగుల్సాయంతో ఏ భాషలో నుంచైనా మరో భాషలోకి ఎడాపెడా తర్జుమా చెయ్యచ్చు. సందర్భం వచ్చింది కాబట్టి ఒక విషయం చెప్పి తీరాలి. ఈ మధ్య ఇండియాలో తెలుగువాళ్ళు క్వెచువా భాషలో నుంచి కూడా కవితలు, ఇంగ్లీషులోకి, ఇంగ్లీషు నుంచి సంస్కృతంలోకీ అనువాదాలు చెడామడా చేసి పారేస్తున్నారు. లహండ భాష చదివేవాళ్ళు లేరు గానీ, ఒకవేళ ఉండి ఉంటే, దొరికిందే సందు అని అందులోకి కూడా అనువాదాలు చేసి పారేస్తారు, ఈ కవి పుంగవులు! ఈ ముక్కస్యముక్క అనువాదాలు చాలా ప్రమాదకరంగా పరిణమించాయి. గూగుల్ నిఘంటుల సాయంతో చేసే అనువాదాలు ప్లేగు వ్యాధికన్నా భయంకరంగా పెరిగిపోతున్నాయంటే నమ్ము! భాషీయమైన అనువాదాలు చెయ్యడానికి కావలసిన కిటుకులన్నీ గూగుల్ వాళ్ళు ఇంకా తయారు చెయ్యలేదు. ఎవడన్నానీబోటివాడు డబ్బిస్తాడేమోనని ఎదురు చూస్తున్నారు. అయినా, ఈ గొడవలన్నీ ఇప్పుడు నీకెందుకులే! ‘ నఖశిఖపర్యంతం,’అంటే, ‘కాలి నుంచి తల వరకూ’ అని అర్థం. అంటే, నీభాషలో head to toe, అని.”

“ సారీ! నేను అడ్డుపడ్డాను. గోపికలు…అనిఅన్నావు. వాళ్ళెవళ్ళూ? పూర్తిచెయ్యి నీ వాక్యం,” అన్నాడు ప్రెసిడెంటు.

“ గోపికలు – పాల ముంతలు సరఫరా చేసే అందమైన ఆడపిల్లలు! నీకు అర్థమయ్యేట్టు చెప్పాలంటే, milk maids అన్నమాట! ఈ గోపికలు కానుగ చెట్టు రంగులో అందంగా ఉన్న నా శరీరం — అంటే నల్లగా ఉన్ననా శరీరం చూసి మోహించి పరవశ పడేవాళ్ళని రాసి పారేశారు, ఈ కవులు నా గురించి.”

“ నిజంగానా? నల్లటి వాళ్ళు అందంగా వుంటారని మీ కవులకు ఆనాడే తెలుసన్న మాట! వాళ్ళేదో, మంచి నాగరీకుల్లా వున్నారు!”

“నిజమా, నిజమున్నరా! అంతటితో ఆగారా? భీమ రథీ నది దారిన నడవద్దని జనాన్ని హెచ్చరించారు! అసలు భీమరథీ నది ఎక్కడుందో తెలియని వాళ్ళకి కూడా దండోరా వేయించి భయపెట్టేశారు. ఏం చెప్పమంటావు? నేను దిసమొలతో కూచొని, దొంగతనం చేస్తానుట! గోపికల ఇళ్ళల్లోకి దూరివెన్న దొంగిలించి ఆవెన్నంతా నేను తింటానుట. నీ తోటి నా బాధలు చెప్పి ప్రయోజనం ఏముంది, చెప్పు? తెలుగులో ఒక సామెత వుందిలే! ‘రోలువెళ్ళి మద్దెలతో మొర పెట్టుకుందిట.’ అయినా, నిజం చెప్పొద్దూ! అంత వెన్నతింటే, నా ఆరోగ్యం ఏమయి ఉండేది? నా కొలెస్ట్రాల్ ఎంత పెరిగిపోయి ఉండేదో చెప్పు.చిన్నప్పుడే ‘ఢాం’ అని ఉండేవాడిని. అసలు అంతంత వెన్నతినటం ఎవరికీ మంచిది కాదు కాబట్టే నేను గోపికల ఇళ్ళల్లో ఉట్ల మీద దాచిన మట్టికుండల్లో వెన్న వాళ్ళు చూస్తూ ఉండంగానే తీసుకుపోయేవాడిని; ఊళ్ళో అందరికీ సమానంగా పంచిపెట్టేసే వాడిని.
ఏమిటంటున్నావ్? చేతకాని వాడివని, అసమర్థుడివనీ అంటున్నారా?

అసమర్థుడివని నిన్ను ఆడిపోసుకుంటున్నారని నువ్వు ఊరికే బెంబేలు పడిపోతున్నావు. నా సంగతి చెప్పుతా విను. ఒకసారి, ఒక రాజు, నన్ను మర్యాదగా పిలిచి నాకు రాచ గౌరవం చేస్తుంటే , కుళ్ళుబోతు వాడు ఒకడు – మా మేనత్త కొడుకే – నన్నూ అలాటి మాటలే అన్నాడు, ఒకసారికాదు, వందసార్లూ, పబ్లిక్సభలో! ఆ వందమాట్లు వాడి చెత్త వాగుడు విని, పోనీలే అని ఊరుకున్నా! వాడిని క్షమించా. అంతే. ఆ తరువాత వాడు నోరు తెరిచాడు, నన్ను తిట్టటానికి. అంతే!వాడిని ‘సఫా’చేసాను. నీకూ సమయం కలిసి వస్తుందిలే! వాళ్ళ మాటలు వాళ్ళే మింగుతారు, కంగారు పడకు.

ఏమిటన్నావ్? సంధి చేద్దామనుకున్నావా? జీవితాంతం కొట్టుకొని చస్తున్న జాతివాళ్ళకి సంధి ఎక్కడ కుదురుతుందయ్యా, వెర్రి ఓబన్నా?

ఇదిగో! కాస్త నేల కోసం, — మాదంటే మాదని కొట్టుకొని చస్తున్న జ్ఞాతుల మధ్య సంధి చెయ్యటం నాకే సాధ్యం కాలేదు? అన్నదమ్ముల మధ్య అనవసర యుద్ధం ఆపటం కోసం నేను ఎంత ప్రయత్నించానో, సంధిచెయ్యటం కోసంఎన్నిఅగచాట్లు పడ్డానో నీకేం తెలుసు? నీ బాధా అదేగా? యూదులూ, అరబ్బులూ జ్ఞాతులే గదయ్యా! చెప్పుతున్నా, సావధానంగా విను.

ఒకసారి అన్నదమ్ముల పిల్లల మధ్య సంధి చెయ్యటానికి నేను రాయబారిగా వెళ్ళా. ఒక వర్గం వాళ్ళు నానా దుర్భాషలూ ఆడి, నన్ను తాళ్ళతో కట్టి బంధించారు, తెలుసా? రాయబారి నెవడన్నా, అలా కట్టి పడెయ్యడం, చరిత్రలో ఎక్కడన్నా ఎప్పుడన్నా జరిగిందా? నీ అదృష్టమే బాగుంది, నిజంచెప్పద్దూ?! ” అని అన్నాడు ఆ చిన్న కుర్రాడు.

“ భలే గా గుర్తు చేశావ్! నిన్నునా సెక్యూరిటీ వాళ్ళు కట్టి పడేసేలోగా నువ్వు ఇక్కడ నుంచి నిష్క్రమించడం నీకు మంచిది. నేను …”

“ అది అసాధ్యం. ఆనాడు అక్కడ వందమంది అన్నదమ్ములు నన్నుకట్టిపడేస్తే నేను నా విశ్వరూపం, ప్రళయ రూపం ప్రదర్శించి నా విరోధుల నందరినీ భయపెట్టేశాను. నేను చెక్కు చెదరకండా బయట పడ్డాను! నీ సెక్యూరిటీ వాళ్ళకి నేను అసలు కనపడనే కనపడను!”

“ నీ కట్టు కథలన్నీ బాగానే ఉన్నాయి గానీ, నా అసలు విషయం నీకు బోధపడదు; నేను ఎంత చెప్పినా నీకు అర్థం కాదు,” అన్నాడు ప్రెసిడెంటు.

“ఆ ‘ అసలువిషయం,’ అదేమిటోచెప్పు, చూద్దాం!”

“ నేను నల్లవాడిని. ఇది తెల్లవాడి దేశం. కాబట్టి, ఈ తెల్లజనం నామాటలు పట్టించుకోవటం లేదు. నన్ను నమ్మటల్లేదు. నన్ను చులకనగా చూస్తున్నారు. నే చెప్పింది ఏదీ వినిపించుకోవటల్లేదు. పైగా, నేను పట్టిన కుందేటికి మూడేకాళ్ళని భీష్మించుకొని కూచున్నానని ముమ్మరంగా ప్రచారం చేస్తున్నారు.నేను మంచిగా, అందరికీ మంచి చేద్దామన్నఅభిలాషతో పనిచేస్తుంటే, నన్నుఖాతరు చెయ్యటల్లేదు. ప్రతి పనికీ, ఎడ్డెమంటే తెడ్డెమని అడ్డు పడుతున్నారు. నేనే గనక తెల్లవాడి నయిఉంటే…”

“ నువ్వు అందరికీ మంచి చెయ్య గలవని నిజంగా నమ్ముతున్నావా?”

“ Oh! Yes!! ”

“అందరికీ మంచి చెయ్యటం ఈ కలియుగంలో సాధ్యమా?”

“Certainly! At least to a majority of the people.”

“ ఏ విధమైన ఫలా పేక్షలేకుండా నీ పని నువ్వు చేసుకుంటూ పోతే నీకెవరూ అడ్డు రారు. ఈ సూక్ష్మ సిద్ధాంతం విషయం నేను ఏనాడో చెప్పాను. ”

“ మళ్ళీ మొదటి కొస్తున్నావు. నేనే గనక తెల్లవాడినయి ఉంటే, నే చేసే పనికి, చేద్దామనుకున్న పనికీ ఎవడూ అడ్డుపెట్టేవాడు కాదు.”

“ నిజంగానా?”

“ముమ్మాటికీ నిజం. నూటికి నూరుపాళ్ళు నిజం.”

“ నువ్వు తెల్లవాడివయి ఉంటే, నీకు అడ్డుపెట్టరంటున్నావ్ అంతేనా?”

” Yes. Yes. And Yes.”

“ అదే నీ కోరికయితే నేను నీకు తేలిగ్గా సాయం చెయ్యగలను. కానీ…”

“మళ్ళీ కానీ ఏమిటి?”

“ ఇందాక చెప్పానుగా! నేను సర్వాంతర్యామిని, అని. అన్ని జీవరాసులకీ నేను ఒక్కడినే! నా అనురాగం అందరి పైనా సరిసమానంగా ఉంటుంది. ఒకరికి ఎక్కువ మరొకరికి తక్కువ ఎన్నడూ చెయ్యను. అందరూ నాకు సమానమే!

“ ఈ క్షణంలో నిన్ను తెల్లవాడిగా చేస్తాను. కానీ…”

వాక్యం పూర్తి కాకుండానే, ప్రెసిడెంటు, “ That’s enough for me! That’s all what I want!” అన్నాడు. కళ్ళు నులుపుకొని, ప్రెసిడెంటు అద్దంలో తన ప్రతిబింబం చూసుకున్నాడు. ఉన్నట్టుండి తాను తెల్లవాడైపోయాడు. ఎంతో సంతోషంతో, ఒక్కఉదుటున తాను ఒక్కడూ జాయంట్సభకి హుటాహుటిన వెళ్ళాడు.

ఆశ్చర్యం! అక్కడ, ఒక ఇద్దరో ముగ్గురో మినహా, సభలో మిగిలిన అందరూ నల్లవాళ్ళే! ఏ ఒక్కడూ తనని పట్టించు కోకండా, కుర్చీలు, విసిరేస్తూ, బెంచీలపై ఘట్టిగా గుద్దుతూ, ఎందుకో అరుచు కుంటున్నారు.గద్దె మీద కూచున్నవాడు బల్ల గుద్దుతూనే ఉన్నాడు, ఆర్డర్, ఆర్డర్ అంటూ!. ఎవడూ వాడి మాట వింటున్నట్టు లేదు. ఎవడో వెనక నుంచి విసిరిన ఇనప కుర్చీ తన నెత్తిమీద పడేదే, తను గనక పక్కకి తప్పుకోక పోతే!
కొంపదీసి, నేను గనక పొరపాటున ఇండియాలో ఏదో విధానసభకి వచ్చేసానేమోనని భయపడి, కెవ్వున కేకవేసి, కళ్ళుతెరిచి చూసాడు.

***

కోలగది తలుపులు తెరుచుకొని, వెంటనే ఇద్దరు సెక్యూరిటీ గార్డులువచ్చి“Are you alright, Mr. President?” అని సవినయంగా అడిగారు. Thanks! I am OK,” అన్నాడు ప్రెసిడెంట్, ‘What a scary dream!’ అని మనసులో అనుకుంటూ.

తన పడక మీద కాల్విన్ యండ్ హాబ్స్ కార్టూన్ పుస్తకంలో, కాల్విన్ రెప్పవెయ్యకండా ధ్యాన భావంతో ఆకాశంకేసి చూస్తూ ‘Oh shit, Even God’s not going to help me with this mess,’ అన్న కొటేషన్ గుర్తుకొచ్చింది, ప్రెసిడెంటుకి!

**** (*) ****

డయాస్పోరా రచయితలతో ముఖాముఖి – మొదటి భాగం

వాకిలి — Wed, 02 Jul 2014 19:20:49 +0000

డయాస్పోరా రచయితల అనుభవాలను ఒక కూర్పుగా చేసి ఆటా సావనీర్లో వేద్దామనే ఉద్దేశంతో రచయితలకు ఐదు ప్రశ్నలు ఇవ్వడం జరిగింది. ఈ ప్రశ్నలకు ఆయా రచయితలు చెప్పిన సమాధానాలు, వారి అనుభవాలు ఇక్కడ మీకోసం (ఆటా వారి అనుమతితో):
ప్రశ్నలు:

1. డయాస్పోరా రచయితగా మీరు చేసిన రచనలు, మీరు పడ్డ ఇబ్బందులు, మీ సాహిత్య ధోరణిలో/గమ్యంలో వచ్చిన మార్పుల గురించి చెప్పండి? ప్రవాసదేశంలో మీరు ఎదుర్కొంటున్న వాస్తవ పరిస్థితుల్ని ఎంతవరకు సాహిత్యీకరించగలుగుతున్నారు?

2. అమెరికాలో మీరు భిన్న దేశాల సాహిత్యాలు చదువుతుంటారు కదా! అవి చదువుతున్నప్పుడు మీకెలా అనిపిస్తుంది? ఒక రచయితగా అంతర్జాతీయ పటం మీద మీరు ఎక్కడ ఉన్నారనుకుంటారు?

3. తెలుగు సాహిత్యంలో వచ్చిన మార్పుల్లో, వివిధ తెలుగు సాహితీ ఉద్యమాల్లో డయాస్పోరా రచయితల భాగస్వామ్యం ఎంతవరకు ఉంది?

4. ఇతర దేశాల రచయితల్లో మిమ్మల్ని బాగా ప్రభావితం చేసిన రచయితలు, కవులూ ఉన్నారా?

5. పుట్టిన నేలను విడిచాక కూడా డయాస్పోరా రచయితలు తమ మూలాలను అలానే కాపాడుకుంటూ సాహిత్యానికి మెట్టినింటి/కొత్త వొరవడి తీసుకురాగాలుగుతున్నారా?

వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు

డయాస్పోరా అన్న నామవాచకాన్ని నిర్వచించి, స్వరూపనిరూపణ చెయ్యకపోతే నామటుకునాకు మీప్రశ్నలకి నిష్కాపట్యంగా, మనస్సాక్షిగా సమాధానం ఇవ్వటం సాధ్యం కాదు.

2000 సంవత్సరంనుంచీ కొన్ని సాహిత్య సదస్సులలోను, సభల్లోను, “ నాభావనలో డయాస్పోరా” గురించి చెప్పాను. తదుపరి 2002 లో ఈమాటలో (#eemaata.com#, November 2002)ఒక ప్రత్యేక వ్యాసం రాసాను. అందులోనుంచి కొన్ని వాక్యాలు తిరిగిరాయటం, నిజంచెప్పలంటే, పునరుక్తి దోషమే! అయినప్పటికీ, నన్ను నేను సమర్థించుకోవటం కోసం అవసరం అనిపించింది.

డయాస్పోరాలన్నిటికీ ఉండే ముఖ్య్తమైన లక్షణాలు ఏమిటి?

నా ఉద్దేశంలో ఈ క్రింది లక్షణాలు, అన్నీ కాకపోయినా, కొన్నయినా, డయాస్స్పోరా కమ్యూనిటీలలో కనిపిస్తాయి.
1. మాతృదేశ జ్ఞాపకాలు.
2. వలసకొచ్చిన దేశంలో మనని పూర్తి భాగ స్వాములుగా” వీళ్ళు” ఎప్పటికీ ఒప్పుకోరు అన్న నమ్మిక.
3. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు మనం వెనక్కి తిరిగి మన మాతృదేశానికి వెళ్తాం అన్న నమ్మకం,( ఇది నిజంగా పిచ్చి నమ్మకం.)
4. సామూహిక సృహ, ధృఢమైన ఏకత్వ నిరూపణ (#project a strong uniform identity# )

ఈ లక్షణాలు ముఖ్యమైనవని ఒప్పుకుంటే, తెలుగు డయాస్పోరాకి, ఇతర డయాస్పోరాలకీ ( ఐరిష్, తూర్పు యూరోపియన్, దక్షిణ అమెరికన్, వగైరా) పోలికలు చాలా స్వల్పం. ఒకేఒక్క పోలిక కొట్టవచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది. అది, కేవలం మాతృదేశ జ్ఞాపకాలు. దీనినే నాస్టాల్జియా అంటారు.( తూరుపు గోదావరి కొబ్బరి చెట్లు, నూజివీడు మామిడిపళ్ళు, వరిచేలు, సెలయేళ్ళు, ఆవు పిల్లలు, గేదె పాలు… వగైరా!) అది తప్పనటల్లేదు. కానీ అదొక్కటే డయాస్పోరా( రచనల ) ముఖ్యలక్షణం కాదని నా నమ్మిక.
పైన చెప్పిన రెండవ లక్షణం గురించి మనని మనం ప్రశ్నించుకోవలసిన అవసరం ఉన్నది. తెలుగు డయాస్పోరాగా మనం వలస దేశంలో భాగస్వాములమటానికి ఏ రకమయిన ప్రయత్నాలు చేసాము? చేస్తున్నాము? నిజం చెప్పాలంటే, మన సంస్థలు ఏవీ, రాజకీయంగా కాని,సాంఘికంగా కాని, ఉమ్మడిగా ప్రయత్నం చెయ్యటల్లేదని అనుకుంటున్నాను. ఉదాహరణకి, కొరియా నుంచి గత 25 సంవత్సరాలలో అమెరికాకి వలసకొచ్చిన జనాభాని చూడండి. ఈ రోజున కొన్ని అమెరికన్ రాస్ట్రాలలో రాజకీయంగా, సాంఘికంగా వారిదే పైచెయ్యి.

ఇకపోతే మూడవ లక్షణం కబుర్లలో కనిపిస్తుందికాని, కార్యాచరణలో కనిపించదు.
నాలుగవ లక్షణం గురించి చెప్పకండా ఊహకి వదిలిపెట్టటమే మంచిది.
పోతే, ప్రతి డయాస్పోరా కమ్మ్యూనిటీ తన సాహిత్యాన్ని సృష్టించుకుంటుంది. తన సాహిత్యానికి
తగినంతగా పబ్లిసిటీ ఇచ్చుకుంటుంది.

తెలుగు దేశంలో ఉండగా ఎప్పుడూ తెలుగు రాయని వాళ్ళం, గట్టిగా తెలుగు చదవని వాళ్ళం, గట్టిగా తెలుగు పత్రికలు కూడా చూడని, చదవని వాళ్ళం ఇక్కడికొచ్చాక మనకి ఇంగ్లీషుకన్నా తెలుగే బాగా వచ్చునని గుర్తించాం. మనం తెలుగులో”రచయితలం” అయ్యాం.

మనం రాస్తున్న రచనలలో చాలాభాగం మన పాత జ్ఞాపకాలతో ముడిపడి ఉంటున్నది. మనం రాస్తూన్న రచనలని, అక్కడి విమర్శకులుగాని, ఇక్కడి సాహితీ రసజ్ఞులుగానీ, అభేదంగాను, చులకనగానూ, తక్కువచేసి condescending & patronizing గా, చూడడం జరుగుతున్నది. మన ఆలోచనాసరళిలో, ఊహల ప్రపంచాల్లో చెప్పుకోదగిన తేడా ఉన్నది. అది మన రచనల్లో బాహాటంగా కనిపించటల్లేదు. అక్కడి గీటు రాళ్ళతో, అక్కడి మీటరు కొలబద్దలతో మన అమెరికన్‌ తెలుగు “అడుగులని” , మన తెలుగు రచనలనీ పరిశీలించితే వచ్చే ప్రమాదం: “వాళ్ళు ఒప్పుకున్నట్టుగా రాస్తేనే రచన అవుతుందనే” దురభిప్రాయం. ఇది మన ‘నవ’ రచయితలకి రావడం మూలంగా, డయాస్పోరా రచనలు రావటల్లేదు. మనకి రచన మన జీవితావసరం. మనని మనం, మన తరువాతి తరాన్నీ, ఈ నూతన సమాజంలో మనుషులుగా, ఒక కొత్త సాంస్కృతిక మిశ్రిత ( Hybrid Cultural Community) సమాజంగా రూపొందించుకోడానికి రచన మన ప్రాణం అని నమ్మిన నాడు, ఇక్కడనుంచి మంచి రచనలు సమృద్ధి గా వస్తాయి.

తెలుగు దేశంనుంచి ముమ్మరంగా అమెరికాకి వస్తున్న చాలామంది ఇంకా “ సందఋశకులు” (#Visitors#) గానే కనిపిస్తారు. బహుశా ఆ ధోరణికి కారణం, ఒకకాలు అక్కడ ఉండబట్టి కావచ్చు. అక్కడ ఆస్తిపాస్తులపై వ్యామోహం కావచ్చు. శాశ్వతంగా అమెరికాకి వలస కొచ్చాము అన్న ధోరణి వంటబట్టకపోవటంతో, మూడవలక్షణం కొట్టవచ్చినట్టు కనపడుతుంది. ఆ లక్షణం రచనల్లోకూడా ప్రతిబింబిస్తుంది.
చాలా రచనల్లో అమెరికా సంస్కృతిని హేళన చెయ్యటం, ఇక్కడి కట్టు-బొట్టులని ఆక్షేపించడం, మన సంస్కృతి మహోన్నతమయినదని రచనల్లో ప్రతిబింబింపచేయటం అక్కడి పత్రికల్లో అచ్చుకోసం రాస్తున్నట్టుగా కనిపిస్తుంది గాని, ఇక్కడి నిజ వాతావరణానికి ప్రతిబింబంగా కనపడదు.

అంతమాత్రంచేత చక్కని డయస్పోరా అనుభవాలతో నిండిన రచనలు రాలేదని అనను. వచ్చాయి; వస్తున్నాయి. కానీ అవ్వన్నీ పూర్తి నాస్టాల్జియా గోలలో (Noise) లో కలిసిపోతున్నాయి.
ప్రతి సంవత్సరం తెలుగుదేశంనుంచి వేలకొద్దీ “ వలస” కి వస్తున్నారు. అయితే, వీరిలో చాలామందికి, విద్యార్థులుగా వచ్చిన వారికున్న అనుభవాలు లేవు. స్నేహబృందాలుకూడా, మనభాషవారితోనే ఎక్కువ. మన భోజనం తప్ప మరొకటి నప్పదు. మన ఆటపాటలు తప్ప ఇక్కడి ఆటలు, పాటలు అంటే విముఖత. ఇవన్నీ కూడా సహజమైన డయాస్పోరా సాహిత్యం పుట్టటానికి ఆటంకమనిపిస్తున్నది.

ఆఖరిగా ఒక మాట.
మనం తెలుగు డయాస్పోరాయే!
మనలో బోలెడుమంది రచయితలున్నారు. అదీ నిజమే!
అయితే మనరచనలు డయాస్పోరా రచనలేనా? డయస్పోరా జీవితానికి నిజమైన ప్రతిబింబాలేనా? ఈ ప్రశ్నలకి నిష్కర్షగా సమాధానం చెప్పటం కొరివితో తలగోక్కోవటమవుతుందేమోనని నా భయం.

నేను గత 50+ సంవత్సరాలలో పాతిక పైచిలుకు కథలు, నలభై వ్యాసాలూ రాసాను. ఇది ప్రపంచ సాహిత్య సముద్రంలో ఒక చిన్నని నీటి పరమాణువు. అంతర్జాతీయంగా మన తెలుగు సాహిత్యం ( 1920 ల తరువాత వచ్చిన నవ్య సాహిత్యంతో సహా) ఇంగ్లీషులోకి అనువదించి, ఆ సాహిత్యం ప్రపంచసాహిత్య తెరపై చూపటం డయాస్పోరా కర్తవ్యం. ఆ పని చేస్తున్నవారిని ప్రోత్సహించడం మన విధ్యుక్త ధర్మం.
తెలుగు సాహితీ ఉద్యమాలలో ( అవి ఏ రకమయిన ఉద్యమాలైనా కానీయండి!)తెలుగు డయస్పోరా రచయితల చెప్పుకోదగినంతగా ఏమీ చెయ్యలేదని నానమ్మకం. ఆ పని చెయ్యటానికి అవకాశం ఉన్నదా అన్నది వేరే ప్రశ్న.

*** * ***

వంగూరి చిట్టెంరాజు

“డయాస్పోరా రచయిత” అంటే విదేశాలలో స్థిరపడిన రచయిత అనే అర్ధంలోనే మీరు వాడారని అనుకుంటున్నాను. లేక “డయాస్పోరా ఇతివృత్తాలతో” రచనలు చేసిన రచయిత అనే అర్ధంలో వాడినా నేను అర్హుడినే కదా! అంచేత పరవా లేదు.

ఇక నేను ఒక రచయితగా పాఠకులని, కొందరు విమర్శకులని ఏమైనా ఇబ్బంది పెట్టానేమో కానీ, నేను మటుకు ఏమీ ఇబ్బందులు పడ లేదు. ఆ మాటకొస్తే నేనే ఇండియా లో ఉండి ఉంటే, అక్కడి సాహిత్య వాతావరణంలో ఖచ్చితంగా ఇబ్బందులు పడి ఉండేవాడినేమో! నాకు తెలిసీ ఉత్తర అమెరికాలో మటుకు రచయితలు అందరూ…నాతో సహా… తమకున్న సర్వ స్వాతంత్ర్య వాతావరణాన్ని చాలా మటుకు సముచితంగానే, సామరస్యంగానే ఉపయోగించుకున్నారు.

తొలి దశలో సాహిత్యంలో కూడా నాయకత్వ ఎజెండాలు ఉన్నవాళ్లు సహజంగానే ఆ దిశలో నలుగురినీ చుట్టూ పోగేసుకుని, ఆ ప్రయత్నంలో అప్రయత్నంగానే అమెరికా లో ఔత్సాహిక దశలో ఉన్న రచనలని ఇండియా లో గొప్ప రచనలతోనో, తమ ఉన్నత ప్రమాణాలకి తగినట్టుగా లేవు అనో ఇక్కడి రచయితలని నిరుత్సాహ పరిచారు అనేది నా వ్యక్తిగత అభిప్రాయం. ఆ నాటి కథల్లో సహజంగానే “నాస్టాల్జియా” ధోరణి ఎక్కువగా ఉండడం, “ఆ ఏదో పాపం, ఉన్నంతలో బానే రాసుకుంటున్నారు” అని ఇండియా లో సాహితీవేత్తలు ఇక్కడి వారిని చిన్న చూపు చూడడం కూడా అటువంటి వాతావరణానికి కారణాలు. నా సాహిత్య ధోరణిలో ఎక్కువ మార్పులు లేవు కానీ, గమ్యంలో మార్పుల కారణంగానే, సాహిత్యానికి పెద్ద పీట వెయ్యడానికే 1994 లో వంగూరి ఫౌండేషన్ ఆఫ్ అమెరికా స్థాపించడం జరిగింది. 1998 మేము నిర్వహించిన మొట్టమొదటి అమెరికా తెలుగు సాహితీ సదస్సు అమెరికాలో సాహిత్య వాతావరణాన్ని అందరూ సరి అయిన విధంగా అంచనా వేసుకునే అవకాశం కల్పించింది.

ఆ రోజుల్లో దేశవ్యాప్తంగా మహాసభల సావనీర్లు, స్థానికంగా అక్కడి సంస్థాగత వార్తా పత్రికలూ తప్ప రచయితలకి ప్రచురణావకాశాలు లేనే లేవు. ఇప్పుడు, ముఖ్యంగా ఎవరి రచనలు వారే తమ బ్లాగ్ లో ప్రచురించుకునే అవకాశం ఉండడంతో, పాతిక, ముఫై ఏళ్ల క్రితం లాగా సంస్థాగత పత్రికలలో పత్రికలలో ముద్రణావకాశాల కోసం ఆయా సంపాదకుల ఆమోదాల కోసం ఎదురు చూడవలసిన అవసరం ఇప్పుడు లేదు. ఈ విధమైన నియంత్రణా రహిత సాహిత్యం మంచిదో, కాదో చర్చనీయాంశమే!
ఇక “పరాయి దేశం”…..(అంటే అమెరికా అనే మీ ఉద్దేశ్యం అనుకుంటున్నాను)… లో వాస్తవ పరిస్తితుల్ని నా పరిధిలో, నేను ఎన్నుకున్న శైలి లో కనీసం యాభై పైగా ఇతివృత్తాలతో కథలు కాని కథలు వ్రాయగలిగాను. నా మాట ఎలా ఉన్నా, అమెరికా తెలుగు కథకులు స్పృశించని ఇతివృత్తాలు చాలానే ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి, ఇక్కడ తల్లిదండ్రులకీ, పిల్లలకీ, యుక్తవయస్కులకీ మధ్య సంబంధాల గురించీ, వీసా సమస్యలూ, త్రిశంకు స్వర్గాల గురించీ, ఆఫీసుల్లో భిన్న జాతులతో ఉద్యోగం చెయ్యడంలో ఉన్న పరిస్తితులు, ఇక్కడ ప్రభుత్వాధికారులతో, పోలీసులతో వచ్చే సమస్యలూ మొదలైన అంశాల మీద లోతయిన కథలు ఇంకా రావాలి. వాటికి తగిన సాహిత్య వాతావరణం ఇక్కడ ఉంది అనే నా నమ్మకం.

భలే ప్రశ్న! ఈ దేశం నాకు చేసిన “అన్యాయం” ఏమిటంటే….ఇక్కడికి వచ్చాక ఉన్న అమూల్యమైన ఆ కాస్త సమయమూ కేవలం తెలుగు భాషకి, నాటకాలకి, ఇతర సాంస్కృతిక పరమైన అంశాలకి వెచ్చించడానికే సరిపోయింది. నేను ఇండియాలో ఉండగా ఆంగ్ల సాహిత్యం మీద నాకున్న “పట్టు” గురించి మా బంధువులూ, మిత్రులూ గర్వంగా చెప్పుకునే వారు. ఇక్కడికి వచ్చాక అది కూడా పోయింది. అందుచేత నాకు ఆంగ్లం తొ సహా భిన్న దేశాల సాహిత్యాల మీద ఏ విధమైన అవగాహనా లేదు. నేను అంతర్జాతీయ పటం మీదే కాదు, విభజనకు ముందు ఉన్న యావత్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ పటం లో కూడా నాకు అణుమాత్రమైనా చోటు లేదు. అవసరం వచ్చినప్పుడు గూగుల్ లో వెతికేసి ఇతర భాషా, సాహిత్యాల మీదా, ఆయా రచయితల “కొటేషన్స్” ఇచ్చేసి మార్కులు కొట్టెయ్యొచ్చు కానీ ….ఎందుకొచ్చిన ఆర్భాటం చెప్పండి ?

ఈ తెలుగు సాహితీ ఉద్యమాల్లో డయాస్పోరా రచయితలకి ఏ విధమైన భాగస్వామ్యమూ
లేదు. ఉండే అవకాశమూ లేదు. అవసరం అంతకంటే లేదు. ఎందుకంటే “ఉద్యమం” అనగానే ఏదో ఒక “ఎజెండా” ఉండాలి అనేది నా అవగాహన. డయాస్పోరా రచయితలకి అటువంటి, ఎటువంటి “ఎజెండా” ప్రస్తుతానికి లేదు. కానీ, అమెరికా తెలుగు వారి మీద కూడా ప్రభావం చూపిస్తున్న ప్రస్తుత రాజకీయ పరిమాణాల దృష్ట్యా, ఉన్నవాటి కంటే మరింత ప్రత్యక్షంగానే వర్గ ప్రాధాన్యతలూ, మాండలీక అభిమానాలూ ఇక్కడ సాహితీవేత్తలు కూడా బాహాటంగానే ప్రకటించే అవకాశం ఉంది. అప్పుడు బహుశా దాన్ని డయాస్పోరా ఉద్యమ సాహిత్యం అంటారేమో!

ఇక్కడో చిన్న విషయం గుర్తుకొస్తొంది. కొన్నేళ్ళ క్రితం ఒక తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపాధ్యక్షులు గారు మా ఊరు వచ్చారు. అప్పుడు నేను “మా అమెరికా తెలుగు రచయితల సాహిత్యానికి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ప్రత్యేకమైన గుర్తింపు రావడానికి మీరు సహాయం చెయ్యగలరా?” అని అడిగాను. ఆయన నవ్వేసి “నేనేమీ చెయ్య లేను కానీ, మీరు “డయాస్పోరా ఉద్యమ సాహిత్యం” అని పేరుపెట్టి కాస్త ఎమోషనల్ గా, తెల్లవారో మరొకరో మీ కష్టాలకి కారణం అని రెచ్చగొట్టే రచనలు చెయ్యండి. అప్పుడు మీకు కావలిసినంత గుర్తింపు వచ్చి తీరుతుంది.” అన్నారు.

లేకేం..చదివిన వారు చాలా మందే ఉన్నారు. ఇయాన్ ఫ్లెమింగ్, జేమ్స్ ఎర్ల్ గార్డ్నర్, పి.జి. వుడ్ హౌస్, రస్సెల్, ఓ హెన్రీ , జెన్ ఆస్టిన్, పేర్ల బక్ …..ఇలా అందరూ నేను చిన్నప్పుడు ఉధృతంగా చదివిన వారే! వారు నన్ను ప్రభావితం చేశారా అంటే …అది అనుమానమే.

అసలు నేను పుట్టిందే అందుకు అని నా గురించి చాలా మంది అనుకుంటూ ఉంటారు.
అందులో కొంతయినా నిజం ఉంది అని నేను అనుకుంటాను. ఇలాంటి పెద్ద , పెద్ద మాటలకి దూరంగా ఉండి నాకు తోచిన, నేను చెయ్యదగ్గ పనులు మాత్రమే చేసుకుంటూ పోవడమే నాకు తెలిసిన మిగలిన నిజం.

*** * ***

వేమూరి వేంకటేశ్వరరావు

నేను 1961 లో అమెరికా వచ్చేను. 1967 వరకు తెలుగులో రచనలు చెయ్యలేదు. రాయడం మొదలుపెడుతూనే కంప్యూటర్లు అనే పుస్తకం తెలుగులో రాసేను. తరువాత కొన్ని వైజ్ఞానిక కల్పనలు రాసేను. తరువాత సైన్సుని జనరంజక శైలో రాయడం మొదలు పెట్టేను. వాటిని తెలుగు పత్రికలలో ప్రచురించేవాడిని. ఈ కార్యక్రమంలో ఎప్పుడూ అధిగమించలేని ఇబ్బందులు పడలేదు.
అమెరికాలో అలనాటి నా అనుభవాలని “అమెరికా అనుభవాలు” పేరిట ఒక పుస్తకం ప్రచురించేను. కినిగె వారు ఈ పుస్తకాన్ని ఇ-పుస్తకంగా మళ్లా ప్రచురించేరు.
గత ఏభై ఏళ్లల్లో నా గమ్యంలో పెద్దగా మార్పు ఏమీ రాలేదు. ఇప్పటికీ సైన్సుని తెలుగులో రాయాలనే నా అభిలాష. కథల రూపంలోనూ, వ్యాసాల రూపంలోనూ, పుస్తకాల రూపంలోనూ కొనసాగుతూనే ఉంది.
నేను తెలుగు సాహిత్యం కాని ఇంగ్లీషు సాహిత్యం కాని అంత ఎక్కువగా చదవలేదు – ఇండియాలోనూ చదవలేదు, అమెరికా వచ్చిన తరువాత కూడ ఎక్కువగా చదవలేదు. కాలేజీలో తారసపడ్డ పాఠ్య పుస్తకాలే నా సాహిత్య పరిచయం. నన్ను నేను ఎప్పుడూ ఒక గణనీయమైన రచయితగా ఊహించుకోలేదు. నా రాతలన్నీ సరదాకి, కాలక్షేపానికి రాసినవే. నన్ను నా రచనా వ్యాసంగంలో ప్రభావితం చేసిన వారిలో అయిజాక్ అసిమావ్, ఆర్థర్ క్లార్క్ అగ్రగణ్యులు. మనదేశపు రచయితలలో మహీధర నళినీమోహన్.
“తెలుగు సాహిత్యంలో వచ్చిన మార్పుల్లో డయస్పోరా రచయితల పాత్ర ఎంత?” అనే ప్రశ్నకి సమాధానం కాలమే నిర్ణయించాలి. అమెరికా నుండి వెలువడిన సాహిత్యంలో పరిపక్వత, పుష్ఠి లేవని పెదవి విరచిన సమీక్షకులు చాలమంది ఉన్నారు. కాని నా అభిప్రాయం ప్రకారం అమెరికా వచ్చి స్థిరపడ్డ తెలుగు వాళ్లు తెలుగు భాషని ఇరవై ఒకటవ శతాబ్దం లోకి తీసుకురాడానికి సాహిత్యపరంగానూ, సంస్థాపరంగానూ, సాంకేతికంగానూ గణనీయమైన కృషి చేశారన్నది నిర్వివాదాంశం. పోతన ఖతి, RTS, ఇంగ్లీషు లిపిలో రాసిన దానిని తెలుగు లిపిలోకి మార్చే పద్మ , ఈమాట అంతర్జాల పత్రిక, మొదలైనవన్నీ అమెరికాలో ఉన్న తెలుగువారి చొరవ, చలవల వల్ల పుట్టినవే కదా?

*** * ***

అఫ్సర్

అమెరికా వచ్చాక రాసిన రచనల్లో నా మటుకు నేను qualitative గా తేడా వచ్చిందని అనుకుంటున్నా. ఇబ్బందుల మాటకి వస్తే, సృజనాత్మకంగా ఏం రాయాలీ, ఎలా రాయాలీ అన్న ముఖ్యమైన ఇబ్బంది మొదటి నించీ వుంది. ఇక్కడికి వచ్చాక ఇంకో కొత్త ఉనికి కూడా తోడవ్వడంతో ఈ కోణం నించి రాయడంలో ఇంకా అంత సౌకర్యంగా లేదు.

వలస అన్నది నా కవిత్వంలో మొదటి నించీ చెప్తూనే వున్నాను. ఇక్కడికి వచ్చే ముందు 2000లో వచ్చిన నా కవిత్వ సంపుటి పేరు “వలస”. పదేళ్ళ తరవాత వచ్చిన పుస్తకం “ఊరి చివర” ఈ రెండీటిలోనూ వలస వేదన వుంది. ఇప్పుడు నేను రాస్తున్న కవిత్వంలో గానీ, కథల్లో గాని ప్రవాస జీవితం ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది, ఇక్కడి జీవితం కొంచెం కొంచెంగా అర్థమవుతూ వుంది కనుక!

వాస్తవ పరిస్థితి మనం అనుకున్నంత, పైకి కనిపిస్తున్నంత తేలిక కాదని అర్థమయ్యాక రాయడం కష్టమవుతుంది. వచనంతో పోల్చినప్పుడు కవిత్వంలో ఇది కొంత తేలిక. ఎందుకంటే, కవిత్వం ప్రధానంగా ఉద్వేగ కళ. కథలో ఆలోచన కూడా ముఖ్యం కాబట్టి, కథల్లో ఈ ప్రయత్నం అంత బలంగా కనిపించడం లేదని అనుకుంటున్నా.

ముఖ్యంగా అమెరికన్ కవిత్వమూ, కథానికలు నా ఆలోచన పరిధిని పెంచాయి. ఇక్కడి కవిత్వంలో వుండే ease, కథనంలోని వైవిధ్యం నాకు నచ్చుతుంది. యూనివర్సిటీలో సాహిత్య పాఠాలు చెప్పాలి కాబట్టి సాహిత్య సిద్ధాంతాలు కూడా చదవక తప్పదు. కాని, నేను ఎక్కువగా కవిత్వమూ కథలే చదువుతాను. నా విద్యార్థులలో భిన్న దేశాల వాళ్ళు వుండడం వల్ల వాళ్ళ నించి కూడా ఆయాదేశాల సాహిత్య చర్చలు చేస్తుంటాం. నిజానికి ఈ చర్చల్లో ఎక్కువ నేర్చుకుంటాను. ఇవన్నీ చదువుతున్నప్పుడు/ వింటున్నప్పుడు మన సాహిత్యం ఇంకా నిర్దిష్టతని అందుకోవాలని అనిపిస్తుంది.
ఇక అంతర్జాతీయ పటం అంటారా? అది నన్ను భయపెడ్తుంది, అంత దూరం ఆలోచించ లేను. కాబట్టి, నా పటం మీద నేను హాయిగా కదులుతూ వుంటే చాలు అనుకుంటా.

తెలుగు సాహిత్యానికి సంబంధించి డయాస్పోరా రచయిత అంటూ వొక ఇంకా విడిగా ఏర్పడ్డదో లేదో ఇంకా స్పష్టంగా తెలియడం లేదు నాకు. కాని, ఇప్పుడు రెండు దేశాల మధ్య రాకపోకలు, సాంస్కృతిక సాహిత్య రాకపోకలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. ఈ బంధం ఇప్పుడు చాలా విలువైంది. తెలంగాణా ఉద్యమం వల్ల ఈ విషయం ఇంకా స్పష్టంగా అర్థమైంది అనుకుంటున్నా. ఆ ఉద్యమ ప్రభావం ఈ మధ్య అమెరికా తెలుగు సాంస్కృతిక రంగంపైన బాగా పడింది అనుకుంటున్నా. లేకపోతే, బతుకమ్మ ఆట అనేది వొకటి వుందని అయినా ఇక్కడి వాళ్లకి తెలిసే అవకాశం లేదు కదా?! అమెరికా తెలుగు రచయితలు ఈ నిర్దిష్ట వాస్తవికతని ఇంకా బాగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం వుంది. లేకపోతే, వాళ్ళు ఈ కాలంలో నిలబడలేరు.

మన ప్రధాన సమస్య ఏమిటంటే, అస్తిత్వ గుర్తింపు మనకి అంతగా తెలియదు. వొకే సమయంలో భిన్న అస్తిత్వాలు ఉంటాయన్న చైతన్యాన్ని వొప్పుకోడానికి మన సాహిత్య జీవులు ఇప్పటికీ సిద్ధంగా లేరు. Multi-culturalism, diasporic identity అనేవి సిద్ధాంతాలు కావు, అవి జీవన వాస్తవికతలు అనే కనువిప్పు మనకి కలగాలి.

అలాగే, తెలుగు నాట వస్తున్న మార్పులూ, ఉద్యమాలు కూడా ఇక్కడి రచయితల ఆలోచనల్లో భాగమైనంత బలంగా రచనల్లో కాలేదని నేను అనుకుంటున్నా. ఆ కారణంగా మన డయాస్పోరా సాహిత్యం ఇంకా abstract గానే వుంది.

చాలా మంది వున్నారు. కొన్ని పేర్లు అంటూ చెప్పడం కష్టం. నాకు లాటిన్ అమెరికన్, ఆఫ్రికన్ అమెరికన్, మిడిల్ ఈస్ట్ రచయితలు ఎక్కువగా నచ్చుతున్నారు. వాళ్ళ సినిమాలు కూడా నేను ఎక్కువ చూస్తూ వుంటాను. సంఘర్షణ వున్నచోటే మంచి సాహిత్యం పుడ్తుంది అని వీళ్ళు నిరూపిస్తున్నారు. బహుశా, వీళ్ళకి సరిసమానమైన సృజన చేయగలిగిన శక్తి మన తెలంగాణా, సీమ, ఉత్తరాంధ్ర రచయితలకు వుందనుకుంటున్నా.

ఇంకా చాలా దూరం ప్రయాణం చేయాలి డయాస్పోరా తెలుగు రచయితలు. ఇప్పటికీ ఇక్కడి రచనల స్థాయి వొక వొరవడిని అందుకోవడం లేదు. డయాస్పోరా జీవితంలో చాలా ముఖ్యమైన దశ –integration. ఇక్కడి వాతావరణంలో లీనమైపోవడం! అది మిగిలిన దేశాల వాళ్ళు సాధించినంత ప్రభావవంతంగా మనం సాధించలేకపోతున్నాం. చివరికి పాకిస్తానీ రచయితలు కూడా ఈ విషయంలో మన కంటే ముందే వున్నారు. ప్రవాస రచయితగా తనని తాను ఊహించుకోగలగడం తెలుగు రచయితకి కొంచెం కష్టమైన ప్రక్రియ. ప్రవాస అనుభవం భిన్నమైనది అనే మౌలిక భావన నుంచి ఇది మొదలు కావాలి. ఆ భిన్నత్వాన్ని చూడాలంటే, మన లాగే పుట్టిన నేలని విడిచి వచ్చిన వాళ్ళు కొత్త చోటులో ఎలా సంఘర్షిస్తున్నారో అర్థం కావాలి. మనం మనవాళ్ళతో కాకుండా, నల్లవాళ్ళతో, మెక్సికన్లతో, ఇక్కడ వున్నా భిన్న దేశాల భిన్న సంస్కృతుల వాళ్లతో కలసిపోగలగాలి. అది ఇంకా మనకి అలవాటు కావడం లేదు.

*** * ***

శంకగిరి నారాయణస్వామి (కొత్తపాళీ)

నేను ముఖ్యంగా కథలు రాస్తుంటాను. పడిన, పడుతున్న ముఖ్యమైన ఇబ్బంది తెలుగు భాష దైనందిన జీవితంలో లేకపోవడంతో అర్ధవంతమైన ఒక చక్కటి వాక్యం రాయడానికి మూడు చెరువుల నీళ్ళు తాగినంత శ్రమ అవుతున్నది. కానీ ఆ మాత్రం శ్రమపడి రాస్తున్నందుకు, భాష, శైలి బావున్నాయని పది మందీ మెచ్చుకున్నారు. So, I guess it is worth the effort. పదేళ్ళకి పైన కథలు రాయడం, ఇరువైపులా సాహిత్యకారులైన మిత్రులతో ముచ్చటించడంలో గ్రహించిన ఇంకొక విషయం అక్కడ ఉంటున్న వారికి అమెరికా రచయితల రచనలను గురించి పెద్దగా ఆసక్తి లేదు. ఉండాలని ఆశించడం కూడా మన వేపునుంచి బహుశా అత్యాశేమో.

వాస్తవ పరిస్థితుల్ని సాహిత్యీకరించడం అంటే మీ ఉద్దేశమేవిటో నాకు సరిగ్గా అర్ధం కాలేదు. నేణు రాసేది ఫిక్షను, అంటే కల్పితం. కానీ ఫిక్షను కూడా నిజజీవితంలోంచే పుడుతుందనీ, అందులోనూ అమెరికా ప్రవాసాంధ్రుల కథల్ని మనమే రాసుకోవాలనే రెండు బలమైన ఆలోచనలతో నేను రాస్తున్నాను. వాస్తవ పరిస్థితుల్ని సాహిత్యంలో పెట్టడం అంటే న్యూస్ రిపోర్టులు రాయడం కాదు కదా. సాహిత్యం పుట్టాలంటే చుట్టుతా ఉన్న వాస్తవ పరిస్థితుల్ని గురించి లోపల ముందు మథనం జరగాలి, అప్పుడూ కదా .. వెన్నో, హాలాహలమో, అమృతమో పుడితే ..

నేను ఒక్క అక్షరం కాగితమ్మీద పెట్టే ముందే ప్రసిద్ధులైన వివిధ అంతర్జాతీయ రచయితల ఫిక్షను చదివాను ఇంగ్లీషులో. ముఖ్యంగా కథానిక పరిణామంలో తెలుగు కథ చాలా కుంచించుకు పోయింది అనిపిస్తుంది. అమెరికా కథకులు కథానికని మనం చూసేదానికన్న చాలా భిన్నంగా చూస్తున్నారు. నా కథలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఉన్నాయి అని చెప్పుకోగలిగే స్థాయి కానీ గర్వం కానీ నాకు లేవు. కానీ జంపా లహిరి ఇంటర్ప్రెటర్ ఆఫ్ మాలడీస్ సంపుటిలో ఎ టెంపరరీ మేటర్ లాంటి కథలు కొన్నైనా రాయగలనని ఆశగా ఉంది.

చాలా తక్కువ.

కథానిక రచనకి సంబంధించి .. లేదనే చెప్పాలి. చదివినప్పుడు ఆస్వాదించిన రచనలూ, రచయితలూ రాస్తూ పోతే చాలా పెద్ద జాబితా అవుతుంది.

ఇది చాలా పెద్ద ప్రశ్న. మిగతా డయాస్పోరా రచయితలు అందరూ ఏమి చేస్తున్నారు, ఏమి రాస్తున్నారు అని నేను పరిశీలన చెయ్యలేదు. మూలాలను కాపాడుకోవటం అంటే ఏమిటి? మొన్న మొన్నటి దాకా కూడా అమెరికా తెలుగు రచయితలు విడిచి వచ్చిన దేశం/ఊరు/మనుషుల మీద బెంగతో నాస్టాల్జియా రచనలే ఎక్కువగా చేశారు. అక్కణ్ణించి ఇక్కడ సంసారం నిర్వహించడం, పిల్లల్ని పెంచడం, కొద్దిగా పిల్లల పెళ్ళిళ్ళు – ఇలాంటివి కథా వస్తువులయ్యాయి. విస్తృతమైన ప్రవాస జీవితానుభవాన్ని సాహిత్యంలో పట్టుకోవడంలోకి ఇంకా ఇప్పుడిప్పుడే అడుగుపెడుతున్నామని అనుకుంటున్నా.

మరికొంతమంది ప్రవాస రచయితల అనుభవాలు ఆగస్ట్ సంచికలో చదవండి…

(మొదటి ముద్రణ: 13వ ఆటా మహాసభల జ్ఞాపక సంచిక, జూలై 2014)