దత్తుడు మట్టిలో కలిసిపోయాడు. భూమి మీద పడి మట్టి మీద బ్రతికినంత నిశబ్దంగానే. తరాల వారి కంగా ఒక్కటంటే ఒక్క శిలా విగ్రహం కూడా ప్రతిష్టించబడలేదు. తన గుడిసెలో ఉన్న ఆ రెండు పంచెలు, గొడ్డలి మాత్రేమే అతను మిగుల్చుకున్న జ్ఞాపకాలు.ఆరేళ్ళ వయస్సులో పోలేటి వెంకట్రావు ఇంటికి దత్తుడు కింద వచ్చాడు. పక్కూరులో ఎవడో ఎర్రోడి ఆఖరి కొడుకు. అతనికి పెంచే దిక్కులేకపోతే పోలేటి వెంకట్రావు, పోస్ట్ మాస్టారుని వెంటబెట్టుకెళ్ళి ఎంతకో కొన్నుక్కు తెచ్చుకున్నాడు. వెంకట్రావు కూడా ఏమి కలిగినోడు కాదు. నలుగురు ఆడపిల్లల తండ్రి. అతనిదీ కూలి పనే. వాళ్ళావిడ మేకల్ని మేపేది. మా ఊల్లోకి దత్తుడిని  కరణం గారి ఎద్దుల బండిలో తిస్కోచ్చారు. మా గుడి రోడ్డు దాటి వెళ్తుంటే చూసాను. ఊరి చివరి ఎక్కడో ఉండేది వాళ్ళ ఇల్లు. వెంకట్రావుని పన్లోకి పిలవడానికి మా నాన్నతో కలిసి అప్పుడప్పుడు వెళ్ళేవాడిని. అంబేద్కర్ బొమ్మ దగ్గర నుంచుంటే వాళ్ళని ఎవడో ఒకడు కేకేసుకు వచ్చేవాడు. అందుకే దత్తుడు ఇల్లు ఎక్కడో సరిగ్గా తెలిదు. మా బడికి ఆనుకుని ఉండే చేనులో వాళ్ళ అమ్మతో కలిసి ఎన్నెలు ఏరుకుంటుంటే మొదటిసారి చూసాను. మాటలు సరిగ్గా తిరగవు. మందబుద్ధని తోటోళ్ళు బాగా ఆటపట్టించేవారు.

వెంకట్రావుది పెద్ద వయసు. తులింపు మనిషి, తాగుబోతు. ఎప్పుడైనా పక్కూరు పనికెళ్ళి, రావడానికి  చీకటి పడిపోతే లాంతరు ఇచ్చి దత్తుడుని మా గుడిదాక ఎదురు పంపించేది వాళ్ళ అమ్మ. మా గుడి దగ్గర పెద్దోళ్ళు ఎవరు లేకపోతె మాతో కలిసి కాసేపు అడుకునేవాడు. ఎవరైనా వస్తే మాత్రం ఓ మూలకి పోయి నుంచునేవాడు. వాళ్ళ నాన్న వచ్చేంతవరకు అక్కడే తచ్చాడుతూ ఉండేవాడు. “ ఏం పెర్రా అంటే ఏ..ఏ..స్స్” అనే వాడు చీముడు  కార్చుకుంటు. నాకు భలే నవ్వొచ్చేది. వాళ్ల పిల్లలతో అస్సలు అడుకునేవాడు కాదు. వెంకట్రావ్ కొడుకు కాదు నువ్వు అని ఎడిపిస్తున్నారని. తర్వాత ఎప్పుడో చెప్పాడు.

అన్ని మర్చిపోయే వీడికి ఇది మాత్రం గుర్తుండిపోయిందే అనుకునేవాడిని. ఎప్పుడు ఏమి అనేవాడిని కాదేమో నేనంటే వాడికి చాలా ఇష్టం.

రెండో కూతురు భారతమ్మ పెళ్లి తర్వాత దత్తుడుని భాస్కర్రాజు గారి ఇంట్లో పాలేరు పనిలో కుదిర్చేసాడు వెంకట్రావు. నా పదో పుట్టినరోజునాడు గుడి దగ్గర కనిపించి చెప్పాడు. ఒకటో రెండో చాక్లెట్లు ఇస్తే తిసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత దత్తుడు అడపాదడపా కనిపించేవాడు. భాస్కర్రాజు గారి ఇంట్లో ఎవడు ఏడాది మించి పనిచెయ్యలేడు. రాజు గారి పెళ్ళాం ఓ నిమిషం కూడా కుర్చోనివ్వదు. పనివాళ్ళని సరిగ్గా  చూడను కూడా చూడదు. మా నాన్నకి ఆవిడ గురించి బాగా తెలుసు. ఎప్పుడైనా సెలవు పెడితే తర్వాత రోజు ఇంకా ఎక్కువ పని చెప్తుంది. దత్తుడు అమాయికుడు అయ్యేసరికి ఇంకా ఎక్కువ పని చెప్పేది. మా దేవుడు మాన్యం కూడా రాజుగారి అధీనంలోనే ఉండేది. ఇంటి దగ్గర పని అయిపోయాక దేవుడు తోట పని చెయ్యాలి. కొబ్బరి కాయల దింపేనాడు అయితే చీకటి పడేదాకా దత్తుడికి పనేపని. తీసిన కాయలన్నీ గుడి దగ్గరకి మోసుకు రావాలి. ఎందుకంటే తోట దారి అంతా బురదగా ఉండి మోకాల్లోతు దిగేది. నా పదవ తరగతిలో అనుకుంటా, కొబ్బరికాయలు మోసుకొచ్చేందుకు దత్తుడికి రిక్షా ఇచ్చారు. గుడిదాకా మోసుకొచ్చిన కొబ్బరికాయలు అక్కడ నుంచి రిక్షాలో వేస్కుని వెళ్ళేవాడు. ఒక్కోసారి రిక్షా లోడు ఎక్కువైతే తేలిపోయేది. ఆళ్ళోడిని ఎవడో ఒకడిని ముందు ఎక్కించుకుని రాజుగారి ఇంటికి లాక్కేళ్ళేవాడు. అదే టైములో నేను ఎప్పుడైనా కనిపిస్తే నవ్వేవాడు అమాయకంగా. ఆదివారంనాడు దింపు తీస్తే నేను కూడా ఓ చెయ్యి వేసేవాడిని. ఎవరికంటా పడకుండా దొంగచాటుగా తాగమని నాకు బోండాలు కొట్టి ఇచ్చేవాడు. వాడు మాత్రం తాగేవాడు కాదు.

ఇంటరులో పక్కూరు వెళ్ళాల్సి వచ్చేది. ఆ రోడ్డు పొడవునా వరిచేలు ఉండేవి. వాటి కోతలప్పుడు దత్తుడు చేలో పనికి వచ్చి, సాయంత్రపేళ గుడ్డోడి తూము దగ్గర కలిసేవాడు. వచ్చేదారిలో, ఎప్పుడైనా డబ్బులుంటే వాడికోసం గాంధీ బొమ్మ సెంటర్లో బజ్జీలు కొని తెచ్చేవాడిని. వాటిని తీసుకుంటూ ఎంతో ఆనంద పడిపోయేవాడు. రోడ్డు మీద చిన్నకార్లు ఏమైనా వెళ్ళడం చూసినప్పుడు వాడి మొఖం వెలిగిపోయేది. “ఒకటి కొని అవతల పడేయి” అంటే “అయ్” అనేవాడు. చిన్నప్పుడు కూడా మాతో ఆడుకోనేటప్పుడు “నా కోరు వచ్చింది, ఎక్కకపోతే ఎల్లిపోతుంది” అనేవాడు. ఇప్పటికి మావోళ్ళలో చాలామంది వీడిని కారోడు అంటారు.

సెకండు ఇయర్ లోనో ఫస్ట్ ఇయర్ చివరిలోనో పోలేటి వెంకట్రావ్ చచ్చిపోయాడు. దాంతో కుటుంబ భారమంతా దత్తుడి మీద పడిపోయింది. మరో ఆరు నెల్లు తిరగక ముందే దత్తుడి చిన్న చెల్లి, మా ఊరు పెద్ద కాలవలో పడి చచ్చిపోయింది. అదంటే వాడికి చాలా ఇష్టం. చేలో పని ఉంటే అదే ముంత కట్టుకు వచ్చేది. దిబ్బమీద కుర్చుని చెరికొంత తినేవాళ్ళు. దత్తుడు ఎప్పుడైనా చెరువు దగ్గర కనిపిస్తే సైకిల్ మీద ఎక్కించుకొనేవాడిని. వరాలమ్మ కొట్టు దగ్గరకు రాగానే ఆపమనేవాడు. దాస్కున్నచిల్లర తీసి చెల్లికి ఏదోటి కొన్నుక్కు వెళ్ళేవాడు. తర్వాత గుబ్బలోళ్ళ రామాలయం దగ్గర దించేసి నేను వెళ్ళిపోయే వాడిని, మావోళ్ళు చూస్తే ఎదవ గొడవని. చాల బాధపడి ఉంటాడు అది చచ్చిపోయిందని.

కోలంక దాక సైకిల్ మీద వచ్చి అక్కడ బస్సు ఎక్కాల్సివచ్చేది. డిగ్రీ కాలేజీ రామచంద్రాపురం లో ఉండేది. కోలంక నుంచి సుమారు ఓ పది మైళ్ళ దూరం. భాస్కర్ రాజు గారిదగ్గరే నోటు కాగితం మీద ఎంతో అప్పుతెచ్చి చివరక్క పెళ్ళికూడా చేసేసాడు దత్తుడు. కొన్నాళ్ళకు పాలేరు పని మానేసి తాపీ పనిలో కుదురుకున్నాడు. కోలంక గాంధీ బొమ్మ సెంటేర్లోనే జట్లు ఉంటాయి. ఏ జట్లో పని ఉంటే ఆ జట్టు వాళ్ళతో పనికి పోయేవాడు. రోజు సరిగ్గా అదే టైముకు నేను బస్సు ఎక్కాల్సి రావడంతో కలిసి వెళ్ళేవాళ్ళం. ఎవడు ముందు బయలుదేరితే వాడు వరాలమ్మ కొట్టుదగ్గర ఉండేవాళ్ళం. అక్కడనుంచి కలిసి పోయేవాళ్ళం. ఎందుకో ఓసారి మాటల్లో వాళ్ళ చెల్లి ఊసొచ్చే సరికి చిన్నపిల్లాడైపోయాడు. మాటల్ని మింగేసేంత ఏడుపు.

సిమెంట్ దెబ్బకి చేతులు పుండ్లు అయిపోతుంటే కొంత కాలానికి తాపీ పని మానేసాడు. కోతలు పడితే ఆ పన్లోకి వెళ్ళిపోయేవాడు. ఆ పనిలేనప్పుడు తాటి చెట్లు, కొబ్బరి చెట్లు నరికే పనికి పోయేవాడు. ఎండాకాలం వస్తే గోదారొడ్డు మీద వారగా ఉన్న తాటిచెట్లు ఎక్కి నాకోసం ముంజ కాయలు కోసుకొచ్చేవాడు. నా బి.ఎడ్. అయిపోయి మేము వేరే ఊరు కాపురం వెళ్లి పోయేవరకు చాల ఏళ్ళు ముంజకాయలను పట్టుకువచ్చాడు.

నేను డిగ్రీ ఫస్ట్ ఇయర్లో ఉండగానే దత్తుడికి పెళ్లి కుదిర్చేసారు. ఫలానా రోజు పెళ్లండి అన్నాడు తప్ప రమ్మని పిలిచే ధైర్యం చెయ్యలేక పోయాడు. నాకు తెలుసు, మనుసులో ఉండే ఉంటుంది. పెళ్లిరోజు ఓ పావుగంట ఉండి వచ్చేసాను. భోజనం మాత్రం చేయలేకపోయాను. నన్ను చూడగానే చాలా ఆనందపడ్డాడు. ఓ యాబై రూపాయలు చేతిలో పెట్టబోతుంటే ఎంతకీ తిస్కోలేదు. పక్కకి పిలిచి వాళ్ళమ్మ తీసుకుంది. సాయంత్రానికి సారాడబ్బులు కిట్టుబాటు అయి ఉంటాయి ఆవిడికి.

కొంతకాలం బాగానే సాగింది కానీ, తర్వత దత్తుడి అమ్మకి, పెళ్ళానికి మధ్య అస్సలు పోసిగేది కాదు. సొంతకొడుకు పెళ్ళాన్నికాదు  కాబట్టే నన్ను మాట అంటుంది. లేకపోతే అనేదా అని మా గుమ్మం దగ్గర మా అమ్మతో మొరపెట్టుకునేది. ఎప్పుడైనా మాణిక్యం కాపు కొట్టుకి కిరానా సామానం కొనుక్కోడానికి వచ్చినప్పుడు. ఒకట్రెండ్రు సార్లు నేను కలగజేసుకుని సద్దిచెప్పాను కానీ, కొంత కాలం పోయినాకా మళ్ళీ అదే బాగోతం  మొదలు పెట్టేది. చాల ఏళ్ళు తల్లి పెళ్ళాం గొడవల్ల వేదన పడ్డాడు దత్తుడు. ఎప్పుడు కనబడ్డా బాగా దిగాలుగా ఉండేవాడు. నా డిగ్రీ పూర్తి అయ్యేనాటికి ఇద్దరు ఆడపిల్లలు దత్తుడికి.

డిగ్రీ అయిపోయిన తర్వాత మాచవరంలో బి.ఎడ్.లో సీట్ వస్తే జాయిన్ అయ్యాను. మా ఊరికి చాలా దూరం అవ్వడం మూలాన స్నేహితులతో కలిసి అక్కడే రూము తీస్కుని ఉండేవాడిని. ఎప్పుడైనా కాలేజీకీ సెలవలోస్తే ఇంటికి వెళ్ళేవాడిని. నేనొచ్చానని తెలియగానే ఇంటికి వచ్చేసేవాడు దత్తుడు. కొబ్బరి బొండలో, పనసకాయో ఏదోటి పట్టుకొచ్చేవాడు. వెళ్ళిపోయే రోజు బస్సుదాక వచ్చి సాగనంపేవాడు. మా గుడి దాటే దాక సైకిల్ మీద బ్యాగు పెట్టుకుని ముందు వాడు వెళ్తుంటే వెనక నేను అందరకి ‘వెళ్తున్నా’ అని చెప్పుకుంటూ కోమటోళ్ళ కొట్టు దాటాక వాడి సైకిల్ ఎక్కి రాజుగారి సెంటర్ లో బస్సు ఎక్కేవాడిని. “మళ్ళీ ఎప్పుడండి?’’ అనేదే ఎప్పుడూ వాడి చివరి మాట.

డి.యస్సీ లో మాచవరం పరిసరాల్లోనే ఉద్యోగం వచ్చింది. ఉద్యోగంలో జాయిన్ అయిన రెండు ఏళ్ళకి నాకు పెళ్లి కుదిరింది. తను కూడా నాలాగే టీచర్. నా స్కూలుకీ ఓ ఐదు మైళ్ళ దూరం లో ఆమె స్కూలు ఉండేది. దత్తుడు ఇటుకబట్టి పనులకు ఏటో వెళ్ళిపోయాడు అని తెలియడంతో పెళ్ళికి పిలవలేకపోయాను. వాడు ఉంటే బావుణ్ణు అనిపించింది కాని పెళ్ళాం పిల్లలతో మొత్తం మకాం మార్చేయడంతో అడ్రస్ కనుక్కోవడం కుదరలేదప్పుడు.

పెళ్లి తర్వాత మా నాన్నని అమ్మని కూడా మాచవరం తీసుకెళ్ళిపోయాను. మా అత్తగారి ఊరు కూడా అటువైపే అవ్వడంతో ఏదైనా ముఖ్యమైన కార్యక్రమాలు ఉంటే తప్ప మా ఊరుకు వెళ్ళడం కుదిరేది కాదు. మెల్లగా సంసార సాగరంలో చాల ఏళ్ళు గడిచిపోయాయి. సొంతూరేది అని ఎవరైనా అడిగితే తప్ప మా ఊరు గుర్తుకు వచ్చేది కాదు. చాల ఏళ్ళ తర్వాత మా చిన్నోడి  పెళ్లి శుభలేఖలు ఇవ్వడానికి మా ఊరు వెళ్ళాల్సి వచ్చింది. దత్తుడ్ని పలకరిద్దాం అనుకున్నాకాని వీలు కాలేదు. నన్ను చూస్తే చాలా సంతోషపడేవాడు. ఊర్లో నా పనులన్నీ చక్కబెట్టుకున్నాకా బయలుదేరిపోయాను. వరాలమ్మ కొట్టుదాటాకా దత్తుడికి వరసకు చుట్టం అయ్యేవాళ్ళు ఎవరో కనపడితే కారు ఆపాను. కారు దిగితున్న నన్ను కాసేపు ఎగాదిగా చూసాక, ఫలానా వాళ్ళ కొడుకుని అని పరిచయం చేస్కున్నాను. మా నాన్న పేరు వినగానే ఒక్కొక్కరి మొఖాలు వెలిగిపోయాయి. పలకరింపుల తర్వాత మాటల మధ్యలో  దత్తుడి ప్రస్తావన తీసుకురాగానే  వాళ్ళ మొఖాల్లో క్రితం ఉండిన నవ్వు నా కళ్ళముందే ఆవిరైపోయింది. ఇద్దరి కూతుర్ల పెళ్ళిళ్ళు చెయ్యడానికి చాలానే కష్టాలు పడ్డాడంట దత్తుడు. ఏదో జబ్బుచేసి రెండేళ్ళ క్రితం పెళ్ళాం కాలం చేసిందట. ముద్ద పెట్టే దిక్కు లేకపోతే పెద్దకూతురు ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడట. అక్కడే ఏదో చిన్నాచితకా పనులు చేస్కునేవాడు. పెద్ద అల్లుడు తాగుబోతట. మందుకు డబ్బులివ్వకపోతే ముసలోడు అని కూడా చూడకుండా దత్తుణ్ణి కొట్టే వాడట. వాడి దెబ్బలు తట్టుకోలేక మళ్ళీ మా ఊరు వచ్చేసాడట. నాలుగు రోజులు నుంచి పాకలోంచి బయటకు రాలేకపోవడంతో పంచలోనే విరోచనాలు చేసేసుకుంటున్నాడట. నలుగురు పోగయ్యి కాకినాడ పెద్ద ఆసుపత్రిలో చేర్పించామని చెప్పుకొచ్చారు. వాళ్ళలో ఒకతని కొడుకుని తీసుకుని కాకినాడ ఆసుపత్రికి బయలుదేరాను. ఒక పూట భోజనానికి రోజు మొత్తం కట్టెలు కొట్టి పెట్టేవాడట. వాళ్ళింట్లో వీళ్ళింట్లో మాసిపోయిన దుప్పట్లు కాలవగట్టు కాడికి పట్టుకెళ్ళి ఉతికే వాడట. గుప్పెడు అన్నం కోసం ఎన్ని కష్టాలు పడ్డాడో, చెప్తుంటే కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి.

ఆ బాధలోనే ఆసుపత్రి చేరుకున్నాం. కూడా వచ్చిన అబ్బాయి దారి చూపిస్తూ ఉంటే, వెనక నేను వెళ్తున్నాను. రెండు మూడు అంతస్తులు ఎక్కగానే ఇతన్ని ఎరిగిన నర్సు పక్కకు పిలిచి దత్తుడు పొద్దున్నే చచ్చిపోయాడని చెప్పింది. ఆ అబ్బాయి నా దగ్గరకు రాకముందే నాకు విషయం అర్థమైంది. బాధగా విషయం చెప్పి, వార్డుకి తీసుకువెళ్ళాడు. గుర్తు పట్టలేనంతగా చిక్కి పోయాడు దత్తుడు. నాకు తెలిసిన ముఖానికీ ఇప్పుడున్నదానికీ పొలిక లేనంతగా మారాడు.

ఆసుపత్రిలో అంతా నా ఠీవిని చూసి పెద్ద డాక్టరు అనుకున్నారేమో, కొందరు లేచి నిలబడ్డారు. సూపరింటెండెంటు గారు కలవమన్నారని నర్సు చెప్తే వెళ్లి కలిసాం. సంతకాలు ఏవో పెట్టించుకున్నాక శవాన్ని వీలైనంత తొందరగా తీసుకు వెళ్లిపొమ్మన్నారు. ఆ అబ్బాయి సహాయంతో దత్తుడి శవాన్ని కారులోకి ఎక్కించుకున్నాను. ఆరోజంతా యాంత్రికంగా చాలా పనులే చేశాను. గాంధీ బొమ్మ సెంటరు దాటిన దగ్గర నుండీ ఏవేవో జ్ఞాపకాలు చుట్టుముట్టాయి. మా గుడి దగ్గర పిల్లలంతా చేరి, పోతున్న నా కారుని తదేకంగా చూస్తున్నారు. అంబేద్కర్ బొమ్మదగ్గర తడబడుతుంటే దత్తుడి పాకకి దారి చూపించాడు ఆ అబ్బాయి. కారు వెనుక చాలమంది పిల్లలు పరిగెత్తుకుంటూ వస్తున్నారు. ఎవరో కొందరు సాయం వస్తే దత్తుడిని శ్మశానానికి మోసుకుపోయాము.

మొత్తానికి దత్తుడు చిన్న కారెక్కాడు.

**** (*) ****

అమెరికా. ఒల్వేరా స్ట్రీట్. శిథిలావస్థలో ఉన్న మెట్రో ప్లాజా లాడ్జ్. గది నెంబర్ 404. పగిలిన అద్దాల కిటికీ. కొన్ని వందల సూర్యోదయాలు, సూర్యాస్తమయాలు అతను దాని గుండా చూసాడు. అలసిపోవడం తెలీని “సన్ డయల్” అతనికి బాగా తెలుసు. చిరువ్యాపారిగా జీవితం మొదలుపెట్టి ఖరీదైన కార్లలో తిరిగే స్థాయికి వచ్చిన వారినీ అతడెరుగును. ఆనందంతో ఆ వీధి గుండా చక్కర్లు కొట్టే యువతీయువకులు అతనికి తెలుసు. విషాదంతో ఆ వీధి చీకటిని పంచుకునేవాళ్ళు అతనికి తెలుసు. మౌనం అతని భాష.ఎవడు? ఎక్కడ నుంచి వచ్చాడు? ఎన్నేళ్ళుగా ఇక్కడ ఉంటున్నాడు? – లాంటి వివరాలు (ఖచ్చితంగా) చెదపురుగులు తినగా మిగిలిన రిజిస్టర్లకే తెలుసు. ఆ వీధిలో ఎవరికీ అతను తెలియదు.పగలంతా ఆ గదిలోనే ఏదో రాసుకుంటూ గడుపుతాడు. చీకటి పుట్టి, యవ్వనంలోకి వచ్చే సమయంలో అతను ఆ గది విడిచి ఆ వీధిలోకి వస్తాడు. రాత్రంతా అ వీధిలోనే అటూఇటూ తిరుగుతూ ఉంటాడు. అతని ఉనికి ఎరిగిన కొంతమంది, “పిచ్చికవి” అంటారు. కుతూహలంతో కొందరు అతను ఎవరని తెలసుకొనే ప్రయత్నం చేసారు, కాని అ యత్నాలేవీ ఫలించలేదు. కొంతమంది మాట కలిపే యత్నం చేసినా, ఒంటరితనాన్ని ఎంతగా ఆరాధిస్తాడో తెలుసుకుని వెనక్కి తగ్గారు. తర్వతర్వగా అతను ఆ వీధికి పాతవాడైపోయాడు.

అతను గొప్ప కవిత్వం రాస్తాడు. మనిషి జీవితమంతా ఒక నాటకీయ వ్యవహారం అంటాడు. మనిషి ప్రస్థానం అంతా నటనే అంటాడు. పాత్ర మీద పాత్ర పోషించుకుంటూ పోతూ అద్దుకున్న రంగులు వెలిసేలోపే, ప్రస్తానపు చివరి అంకం చేరుకుంటాడు అంటాడు. భూమ్మీద అసలు ఒక్కడే మనిషి అంటాడు. కనిపించే వైవిధ్యం అంతా తొడుగుల వల్లే అంటాడు. కొన్నేళ్ళ క్రితం దాకా ఆ లాడ్జిలో పని చేసివాళ్ళకు తను రాసిన కవిత్వం వినిపించేవాడట. ఇతని అలికిడికి “పిచ్చికవి గాడు వస్తున్నాడు” అని వాళ్ళలో వాళ్ళు గుసగుసలాడుకోనే వారట. ఈ సంగతి ఎలా తెలిందో, అప్పట్నుంచి ఎవరితో మాట్లాడేవాడు కాదు. అతని కవిత్వం నచ్చిన కొందరు మాత్రం గొప్ప కవి అని అక్కడా ఇక్కడా అనేవారు. ప్రస్తుతానికైతే “పిచ్చికవి” ఊసులేవీ ఒల్వేరా వీధిలో అంతగా వినిపించట్లేదు.

శాంటీ విలే స్ట్రీట్. ఒల్వేరా స్ట్రీట్ కు ఆనుకొని ఉండే ఒక ఖరీదైన రోడ్డు. ఈ “ఖరీదు” కొందరికి కీర్తి, ఇంకొందరికి భారం. విలియమ్స్ కు మాత్రం ఉద్యోగరీత్యా తప్పని భారం. ఆ ఖరీదైన వీధి చుట్టూ ఉండే ఖరీదైన స్కూళ్ళ లో “వరల్డ్ అట్లాస్”లు అమ్ముతుంటాడు. వంద అట్లాసులు అమ్మితే నాలుగు డాలర్లు అతని లాభం. అతని భార్య కూడా అదే పనిలో ఉంది. ఏమి అమ్ముడు కాని రోజుల్లో రాత్రంతా దిగులుతో వీధుల గూండా తిరుగుతూ ఉంటాడు. విలియమ్స్ ను కొందరు కష్టజీవి అంటారు. మరికొందరు ఆశాజీవి అంటారు. ఎన్నో వ్యాపారాలు చేసి నష్టపోయిన చరిత్ర అతనికి ఉంది. ముప్పైనాలుగేళ్ళ జీవితంలో ఎన్నో డక్కామొక్కీలు తిన్నా, రేపు మీద ఏదో తెలియని ఆశ ఉంది. చిన్నప్పుడు తండ్రి చదివించిన కథల్లో పాత్రలే అతనికి ఆదర్శం. “నీ చివరి చెమట బొట్టు రాలిన తర్వాత కూడా నువ్వు ఓడి పోయినట్టు కాదు” అని తండ్రి చెప్పిన మాటలు అతనిలో ఇంకా సజీవంగానే ఉన్నాయి. రోజు అవే స్కూళ్ళ చుట్టూ తిరగడం వలన యాజమాన్యాలు అతన్ని ఒక న్యూసెన్స్ కింద భావించడం మొదలుపెట్టాయి. కొన్ని స్కూల్స్ అతన్ని పూర్తిగా బహిష్కరించేశాయి. దాంతో రోజుకు పది అట్లాసులు అమ్మడం కూడా అతనికి భారం అయింది. నిద్ర లేని రాత్రులు మరిన్ని ఎక్కువయ్యాయి. అలా ఓరోజు అర్ధరాత్రి ఒల్వేరా వీధిలో తిరుగుతూ ఉండగా అతనికి పిచ్చికవి కనిపించాడు. మొదట భయపడ్డా తర్వాత తేరుకొని అతన్ని వెంబడించాడు. వేగంగా కదిలే పిచ్చికవి విలియమ్స్ చూపులకి అందకుండా చీకట్లో మాయమయ్యాడు. అటూఇటూ చూసి అతను కనబడకపోవడంతో ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు విలియమ్స్.

తర్వాత రోజు ఉదయం పిచ్చికవి గురించి చాలమందిని అడిగి చూసాడు. సరైన వివరాలు ఎవరూ చెప్పలేకపోయారు. తర్వాత వారం రోజులు ఒల్వేరా వీధిలో పిచ్చికవి కనిపించలేదు. కాని అతను పగిలిన అద్దాల కిటికి లోంచి వారం రోజులుగా విలియమ్స్ ను గమనిస్తున్నాడు, ఆ వీధి గుండా ఏదో వెతుక్కుంటూ తిరిగే చాలామందిలో ఒకడిలా. పిచ్చికవి గురించి తెలుసుకోవాలన్న కుతుహలంతో స్కూల్స్ కు వెళ్ళడం కూడా మానేసాడు విలియమ్స్. ఒకరోజు రాత్రి పిచ్చికవిని వెతుకుతూ ఉండగా చెత్త ఏరుకుంటున్న ఒక వ్యక్తి పిచ్చికవి గురించి తనకి తెలుసనీ, మెట్రో ప్లాజా లాడ్జిలో ఉంటాడనీ, కేవలం రాత్రి మాత్రమే బయటకు వస్తాడనీ, ఎవరితోనూ మాట్లాడడు అనీ, అందరూ “పిచ్చికవి” అంటారనీ చెప్పడంతో మెట్రో ప్లాజా వైపు వెళ్ళాడు. అప్పుడే బయటకు వెళ్తున్న పిచ్చికవిని చూసి చీకట్లో నక్కి అతను వీధి చివరి వరకు వెళ్ళిన తర్వాత పగిలిన అద్దాలకిటికి గుండా పిచ్చికవి గదిలోనికి ప్రవేశించాడు. ఆ గది నిండా ఎక్కడ చూసినా పుస్తకాలు పేపర్లే. అది శిథిలావస్థలో ఉన్న లైబ్రరీ ఏమో అనిపించింది అతనికి . పిచ్చికవికి సంబంధించిన వివరాలు ఏమైనా దొరుకుతాయేమో అని వెతుకుతున్న విలియమ్స్ కు పిచ్చికవి రాసిన కొన్ని రాతలు కనిపించాయి.

వాటిని చదవడం మొదలుపెట్టిన విలయమ్స్ తనకు తెలీకుండానే ఆ కవిత్వంలో లీనమైపోయాడు. అతని మనస్సు ఒక కొత్త అనుభూతికి లోనవ్వడం మొదలుపెట్టింది. తన అనుమతి లేకుండానే కన్నీళ్ళు వస్తున్నాయి. తన అనుమతి లేకుండానే పెదాలపై నవ్వులు పూస్తున్నాయి. అవును, ఆ క్షణంలోనే అతనికి అర్థమైంది తాను ఎంత గొప్ప ఆవిష్కరణ చేసాడో! ఈ మనిషినా వీళ్ళంతా పిచ్చికవి అంటుంది, అని బాధపడ్డాడు. ఏదో అలికిడైతే, కొన్ని పేపర్లు తీసుకుని ఆ గది లోంచి బయటపడ్డాడు విలియమ్స్. తర్వాతి రోజు తన మోటార్ సైకిల్ అమ్మేసి ఒక టైపు రైటర్ కొన్నాడు. రోజూ అదే పగిలిన అద్దాల కిటికీ గుండా లోపలికి వెళ్తూ కొన్ని నెలల్లోనే ఆ కవితల టైపింగ్ పూర్తిచేసాడు. గత కొన్ని నెలలుగా అతనికి సంపాదన ఏమి లేదు. ఆ కవితల్ని “ఒల్వేరా స్ట్రీట్ పిచ్చికవి” పేరు మీద ఎన్నో ప్రచురణ సంస్థలకు పోస్ట్ చేసాడు. సామాన్య జనానికి అర్థం కాదు అనే నెపంతో కొందరూ, జనానికి ఎంటర్టైన్మెంట్ కావాలి తప్ప ఇలాంటి విషాద కవితలు కావని కొందరూ ఇలా ఏ ఒక్క పబ్లిషర్ కూడా ముందుకురాలేదు.

మళ్ళీ నిద్రలేని రాత్రులు. రోజూ పగిలిన అద్దాల కిటికీ గుండా విలియమ్స్ ను గమనిస్తున్నాడు పిచ్చికవి. ఎంతమంది వద్దన్నా తనకు నమ్మకం ఉంది కాబట్టి తానే సొంతంగా పబ్లిష్ చేస్తే ఎలా ఉంటుంది అనిపించింది విలియమ్స్ కు. కాని అంత డబ్బు తన దగ్గర లేదు. తన అట్లాస్ సేల్స్ డీలర్ షిప్ అమ్మేసి కొంత మొత్తం, ఇంటి ఫర్నిచర్ అమ్మేసి కొంత మొత్తం కలిపి “ఒల్వేరా స్ట్రీట్ పిచ్చికవి” పేరు మీద వెయ్యి కాపీలు వేసాడు. పెద్ద పెద్ద మాల్స్ ముందు, బస్సు స్టేషన్స్ లోనూ, లోకల్ ట్రైన్స్ లోనూ కష్టపడి కేవలం వంద కాపీలు అమ్మగలిగేడు . పుస్తకాల షాపుల్లో అమ్ముడైనవి కూడా కలిపితే మొత్తం ఐదువందలు కాపీలు మాత్రమే అమ్ముడయ్యాయి. భార్య దృష్టిలో ఇప్పుడు అతనొక పిచ్చోడు. మెల్లగా అతనికి కూడా అతని మీద నమ్మకం సడలిపోతుంది. ఆ రోజు అతని మీద అతనికే అసహ్యం కూడా వేసింది. ఒక కారు వెంటపడి ఆ ఆసామీ తిట్టినా కూడా బతిమాలి కేవలం సగం రేటుకు ఆ పుస్తకాన్ని అమ్మేడు. అంతకన్నా దిగజారుడుతనం ఇంకొకటి ఉండదని అనిపించింది. రాత్రంతా మేలుకొనే ఉన్నాడు. ఎప్పడు నిద్రపోయాడో, “విలియమ్స్” అంటూ తన భార్య అరవడంతో ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడ్డాడు. ఆనందంతో ఆరోజు న్యూస్ పేపర్ పట్టుకుని వచ్చింది భార్య. “ఒల్వేరా స్ట్రీట్ మ్యాడ్ పొయెట్ – ఏ న్యూ ఎరా ఇన్ ఇంగ్లీష్ పోయెట్రీ” అనే పేరుతో ఆ ప్రముఖ పేపర్లో రివ్యూ వచ్చింది. ఆ పేపర్ అంతా పదిసార్లైనా చదివి ఉంటాడు విలియమ్స్. ఆ మరునాటి నుంచే పుస్తకం కాపీల కోసం ఆర్డర్లు రావటం మొదలైంది. తన నమ్మకం నిజమైనందుకు ఎంతో ఆనందపడ్డాడు.

“ఒల్వేరా స్ట్రీట్ పిచ్చికవి ఎవరు?” అనే విషయం మీద ఎన్నెన్నో ఆర్టికల్స్ వచ్చాయి. కాని “పిచ్చికవి” ఎవరు అన్న విషయాన్ని ఎక్కడా బయట పెట్టలేదు విలియమ్స్. అతని కొన్నేళ్ళ ఒంటరితనానికి భంగం కలిగించకూడదు అనుకున్నాడు. విలియమ్స్ ఇప్పుడు అన్నీ సంపాదించాడు. ఒల్వేరా స్ట్రీట్ లో ఇల్లు, పెద్ద కారు అన్నీ. ఆ వీధిలో ఒంటరిగా, తెలియని దేన్నో వెతుకుతూ తిరిగి, ఇప్పుడు అదే వీధిలో ఓ విలాస జీవితాన్ని సొంతం చేసుకున్న విలియమ్స్ ను గది నెంబర్ 404, పగిలిన అద్దాల కిటికీ లోంచి గమనిస్తున్నాడు పిచ్చి కవి అనబడే అతను.

**** (*) ****

ఇలా రాయడం నాకే ఆశ్చర్యంగా కొత్తగా కూడా ఉంది తెలుసా. నిన్న నీ ముఖాన్ని నా దోసిట్లోకి తీసుకున్నప్పుడు కూడా అదే కొత్తదనం, అదే ఆశ్చర్యం తెలుసా? చాల మారిపోయావు నువ్వు. ఒక్కపుడు నువ్వో గొప్ప అందగత్తెవి అంటే ఇప్పుడు ఎవరూ నమ్మరు తెలుసా? అంతలా మారిపోయావు అమ్మమ్మలా. నీ ఎక్ స్ట్రా పన్ను ఏమైంది? అప్పట్లో నిన్ను తెగ ఆటపట్టించేవాడిని కదూ. నువ్వు అబ్యజౌ రాక్షసి జాతికి చెందిన దానివి అందుకే నీకు ఆ ఎక్ స్ట్రా పన్ను అంటే, ఒకసారి రాత్రి నేను మంచి నిద్రలో ఉన్నపుడు నీ ముఖానికి రంగులవీ పూసుకుని నన్ను భయపెట్టాలని చూసావ్. కోపంగా నిన్ను తిట్టేసి పడుకున్నా. అప్పుడు నువ్వు అలిగావు. అప్పట్లో నీ అలక రెండుమూడు రోజులకి కూడా పోయేదికాదు. నీకు తెలీదు కదా, సరిగ్గా అప్పుడే నా కలలో ఓ రాక్షసి నన్ను చంపుతో౦ది. అందుకే నిన్ను చూడగానే అంతలా ఉలిక్కిపడ్డాను. చాల భయపడిపోయాను. తర్వాత ఓసారి నీకు ఆ విషయం చెపుదాం అనుకున్నా కాని, చెప్పాక మళ్ళీ నువ్వు తిరిగి నన్ను ఆటపట్టిస్తావ్ అని చెప్పలేదు. చాలానే భయం వేసింది. ఈ పరుగులోపడి నీ పైపన్ను ఇపుడు లేదన్న విషయం ఇన్నేళ్ళూ గమనించను కూడా లేదు. నీ అందమంతా ఆ పన్నులోనే ఉండేది. నువ్వు నవ్వుతున్నపుడు నీ అందాన్ని అది రెట్టింపు చేసేది. ఏ క్లిమేన్స్ బ్రెంటన్ సహయమో తీసుకుని నీ అందం గురించి ఇంకో నాలుగు ముక్కలు చెప్పాలనే ఉంది. చెప్పాక ఇన్ని మాటలు మాట్లాడుతున్నది నా భర్తేనా అని నువ్వు ఆశ్చర్యపోతావేమో అని చిన్న అనుమానం కూడా ఉంది. చెప్పాను కదా నాకే ఇదంతా కొత్తగా ఉంది. ఇప్పుడు మునపటిలా భయపడడం కూడా లేదు. నిన్నట్నుంచి మన నగరం, మన వీధి అగ్ని కబంద హస్తాలను విడిపించుకోలేక పోతున్నాయి. మన జాతికి నిలువనీడ కూడా లేకుండా చెయ్యడం అతని లక్ష్యం అనుకుంటా. రేపు మన సమాధుల మీద వారి జాతికై అతను ఓ సుందర సామ్రాజ్యాన్ని నిర్మిస్తాడేమో. కింద నీ గది కూడా దాదాపుగా తగల పడిపోయింది. నీ ఫోటోలు కొన్ని పైన గదిలో పెట్టుకున్నాను. మన పెళ్లి ఫోటోలో నీ సిగ్గు చూసి భలే అనిపిస్తుంది నాకు. ఈరోజు నీ స్నేహితురాలు వస్తానని చెప్పింది. ఇంకా రాలేదు, అంటే బహుశా చంపేసి ఉంటారు.

నిన్న వీధిలో వాళ్ళ తుపాకీ తూటా తగిలి నా చేతిలోనే కుప్ప కూలిపోయవు కదా అప్పుడే నేను ఆగిపోయాను. ఇంక పరిగెత్తాల్సిన అవసరం లేదనిపించింది. ఆ రోజు సాయంత్రం వరకు నువ్వు నాతో నేను నీతోనే ఉన్నాము. ఆ తర్వాత ఇంటికి వచ్చినప్పట్నుంచి ఎటు చూసినా వెలితే కనిపిస్తుంది. దాంతో పోలిస్తే ఈ తుపాకీ శబ్దాలు నన్నేం భయపెట్టడం లేదు. మన శాపగ్రస్త వీధిలోకి ఆ నియంత సైన్యం వచ్చేసినట్టే ఉన్నారు. నా మిత్రుడు – అదే నీ ముద్దుల అన్నయ్య మన పుట్టుకే తప్పంటాడు. కానీ మనం ఈ మతం ఎంచుకుని పుట్టలేదు కదా. అతని మతం కోసం అతను ఓ సామ్రాజ్యాన్ని సిద్ధం చేసుకుంటున్నాడు. మనకు చోటు లేదేమో, ఊచకోత కోసేస్తున్నాడు. మీ అన్నయ్య సురక్షితంగా ఎటో పారిపోయాడు. నన్నూ రమ్మని బలవంత పెట్టాడు. నేను రానని చెప్పాను. ప్రాణం లేని వొట్టి శవాన్ని కాచుకోవడం ఎందుకు?

వీధిలో తుపాకీ శబ్దాలు వినిపిస్తున్నాయి. కానీ వాటి పాలబడి చావటానికి పెద్దగా ఎవరూ మిగల్లేదు. నన్ను ఎవడో చూసాడు. బహుశా ఇంకొన్ని క్షణాల్లో పైకి వస్తారేమో. ఇంకా రెండు మూడు ఇళ్ళు మిగిలి ఉన్నాయి.

ఇప్పుడు చాల ధైర్యం వచ్చేసింది నాకు. కింద నుంచి వాడు నన్నే చూస్తున్నా బెదురు రావడం లేదు. నేను నీకు చాలా ఊసులు బాకీ ఉన్నాను. కాలం ఒక్కసారి వెనకకు వెళ్తే బావుండునేమో, ఈ బాకీ పడిన మాటలన్నీ నీతో చెప్పేసుకునేవాడిని. నిన్న అస్సలు ఆకలి అనిపించలేదు. ఉదయం కాసేపు కళ్ళు తిరిగాయి. అంటే రోజూ ఆ సమయానికి ఏదో ఒకటి పెట్టేదానివి కదా అందువల్లనే అనుకుంటాను. నీ పరిశుభ్రమైన వంటగదిలోకి వెళ్ళాను, కాని ఎలా వండుకోవాలో తోచ లేదు. అప్పటికీ చెయ్యి కాలింది అనుకో. ఈపాటికి నీ వంటగది తగలపడిపోయి ఉంటుంది.

నీ భర్తకు ప్రేమగా మాట్లాడటం రాదని నువ్వు ఎన్నో సార్లు అనుకుని ఉండొచ్చు. ఇప్పుడు అనగలవా ఆ మాట? ఏం చెయ్యను చెప్పు మనవి శాపగ్రప్త బ్రతుకులు. పెద్ద వర్షం వస్తున్నపుడు చెత్తకుండీ దగ్గరి కుక్క తాను కన్న పిల్లని నోటకర్చుకుని ఇంకో హాని లేని ప్రదేశానికి తీసుకుపోతుంది కదా, అంత కన్నా గొప్ప వేమీ కాదు మన బతుకులు. ఇక్కడ మనం ద్వితీయ శ్రేణి పౌరులం. చాలానే ఊసులున్నాయి నీకోసం, కాని నిన్నటి లాగానే ఇప్పుడూ అట్టే సమయం లేదనే అనిపిస్తుంది. నన్ను చూసినవాడితో పాటు ఇంకో ఇద్దరు కలిసి తలుపు తెరుచుకుని లోపలికి అడుగుపెట్టారు. వాడు నా వైపు గురిపెట్టాడు. బహుశా రేపు తమ జాతి నుంచి విజయపతకం అందుకుంటాడు. అదిగో సరిగ్గానే గురిపెట్టాడు. ట్రిగ్గర్ శబ్ధం నాకు వినిపించింది.