వాకిలిని ఆదరించిన మీకందరికీ ధన్యవాదాలతో…

సెలవు.

వాకిలి సంపాదక బృందం

ప్రధాన స్రవంతికి చెందిన అచ్చుపత్రికల్లో సమకాలీన సాహిత్యం కనుమరుగవుతుడటం వలన వెబ్ పత్రికలమీద మరింత భారం పెరిగిపోతున్న సందర్భం ఇది. అచ్చు పత్రికలకున్న పరిమితులవల్ల కావొచ్చు, వ్యాపార ధోరణి వల్ల కావొచ్చు, ఇప్పుడు సాహిత్యం సింగిల్ పేజీకి మాత్రమే పరిమితమయింది, అదీ వారానికి ఒక్కపేజీకి మాత్రమే! దీనివల్ల, సీరియస్ సాహిత్యాన్ని ఆశించే పాఠకులకు నిరాశే ఎదురవుతుంది. ఇప్పుడేర్పడుతున్న సీరియస్ సాహిత్యపు ఖాళీని పూరించడానికి, స్థలపరిమితుల్ని, భావపరిమితుల్ని దాటుకుని వాకిలి తనవంతు బాధ్యత తను నిర్వహిస్తుంది. ఇక ముందు కూడా నిర్వహించబోతోంది.

ఒక పత్రికను నడిపించడం పైకి కనిపించినంత సుళువైన పనేం కాదు. గత ఐదేళ్ళ నుండి అన్ని రకాల సాహిత్య ధోరణులకు తలుపులు తెరిచి, సమతూకం పాటిస్తూ, ప్రాంతాలతో, భావజాలాలతో నిమిత్తం లేకుండా కేవలం సాహితీ ప్రమాణాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని రచనలను ఎన్నికచేసి ప్రచురిస్తూ వస్తున్నాం. ఈ ఐదేళ్ళలో సంపాదకులుగా మేము నేర్చుకున్నది ఎక్కువే. ఇప్పుడు సీరియస్ పాఠకులు ఏం కోరుకుంటున్నారు, రచయితలు ఏం కోరుకుంటున్నారు అనే విషయం మీద ఒక స్పష్టమైన అవగాహన కూడా వచ్చింది. అందుకే అటు పాఠకులకు ఇటు రచయితలకు మరింత దగ్గరవ్వడంకోసం ఈ కొత్త సంవత్సరంనుండి వాకిలి ఫార్మాట్ లో కొన్ని మార్పులు చేస్తున్నాం. ఇప్పటి వరకు వాకిలి ఒక మాస పత్రికగా మీ ముందుకు వచ్చింది. ఇకనుండి నెలకొకేసారి అన్ని రచనలను ప్రచురించకుండా, ప్రతి ఆదివారం కొన్ని మేలైన వాటిని ఎన్నుకుని ప్రచురిస్తాం. ఇలా చేయడంవల్ల సంపాదకుల మీద నెలాఖరుకల్లా ఒక సంచిక పూర్తి చేయాలన్న ఒత్తిడి తగ్గి, రచనల ఎడిటింగ్ విషయంలో ప్రత్యేకమైన శ్రద్ధపెట్టేందుకు వీలవుతుంది. ప్రతీ రచన గురించి రచయితతో కూలంకషంగా చర్చించే వీలవుతుంది.

వాకిలిలో ప్రచురించే రచనల స్థాయి ఒక మెట్టు పెంచాలన్న ఉద్దేశ్యంతో ఈ మార్పు చేస్తున్నాం. [...]]]> మొన్నటి డిసెంబర్ సంచికతో వాకిలికి ఐదేళ్ళు నిండాయి. ఒక మిత్రుడు చెప్పినట్టు ఇక వాకిలికి బాలారిష్టాలన్నీ తీరిపోయినట్టే లెక్క.

ప్రధాన స్రవంతికి చెందిన అచ్చుపత్రికల్లో సమకాలీన సాహిత్యం కనుమరుగవుతుడటం వలన వెబ్ పత్రికలమీద మరింత భారం పెరిగిపోతున్న సందర్భం ఇది. అచ్చు పత్రికలకున్న పరిమితులవల్ల కావొచ్చు, వ్యాపార ధోరణి వల్ల కావొచ్చు, ఇప్పుడు సాహిత్యం సింగిల్ పేజీకి మాత్రమే పరిమితమయింది, అదీ వారానికి ఒక్కపేజీకి మాత్రమే! దీనివల్ల, సీరియస్ సాహిత్యాన్ని ఆశించే పాఠకులకు నిరాశే ఎదురవుతుంది. ఇప్పుడేర్పడుతున్న సీరియస్ సాహిత్యపు ఖాళీని పూరించడానికి, స్థలపరిమితుల్ని, భావపరిమితుల్ని దాటుకుని వాకిలి తనవంతు బాధ్యత తను నిర్వహిస్తుంది. ఇక ముందు కూడా నిర్వహించబోతోంది.

ఒక పత్రికను నడిపించడం పైకి కనిపించినంత సుళువైన పనేం కాదు. గత ఐదేళ్ళ నుండి అన్ని రకాల సాహిత్య ధోరణులకు తలుపులు తెరిచి, సమతూకం పాటిస్తూ, ప్రాంతాలతో, భావజాలాలతో నిమిత్తం లేకుండా కేవలం సాహితీ ప్రమాణాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని రచనలను ఎన్నికచేసి ప్రచురిస్తూ వస్తున్నాం. ఈ ఐదేళ్ళలో సంపాదకులుగా మేము నేర్చుకున్నది ఎక్కువే. ఇప్పుడు సీరియస్ పాఠకులు ఏం కోరుకుంటున్నారు, రచయితలు ఏం కోరుకుంటున్నారు అనే విషయం మీద ఒక స్పష్టమైన అవగాహన కూడా వచ్చింది. అందుకే అటు పాఠకులకు ఇటు రచయితలకు మరింత దగ్గరవ్వడంకోసం ఈ కొత్త సంవత్సరంనుండి వాకిలి ఫార్మాట్ లో కొన్ని మార్పులు చేస్తున్నాం. ఇప్పటి వరకు వాకిలి ఒక మాస పత్రికగా మీ ముందుకు వచ్చింది. ఇకనుండి నెలకొకేసారి అన్ని రచనలను ప్రచురించకుండా, ప్రతి ఆదివారం కొన్ని మేలైన వాటిని ఎన్నుకుని ప్రచురిస్తాం. ఇలా చేయడంవల్ల సంపాదకుల మీద నెలాఖరుకల్లా ఒక సంచిక పూర్తి చేయాలన్న ఒత్తిడి తగ్గి, రచనల ఎడిటింగ్ విషయంలో ప్రత్యేకమైన శ్రద్ధపెట్టేందుకు వీలవుతుంది. ప్రతీ రచన గురించి రచయితతో కూలంకషంగా చర్చించే వీలవుతుంది.

వాకిలిలో ప్రచురించే రచనల స్థాయి ఒక మెట్టు పెంచాలన్న ఉద్దేశ్యంతో ఈ మార్పు చేస్తున్నాం. ప్రతి నెలా వాకిలిని ఇష్టంగా చదివి, రచనలపై స్పందన తెలియజేస్తూ, మాకు ఎంతో ప్రోత్సాహాన్నిస్తున్న పాఠకులు, ఈ మార్పును స్వాగతించి, ఎప్పట్లాగే సహకారాన్ని అందిస్తారని ఆశిస్తున్నాం. మరింత వైవిధ్యంతో, మరిన్ని ప్రయోగాత్మక రచనలతో మీ ముందుకు రావాలనుకున్న మా ఈ సంకల్పాన్ని ఆశీర్వదించండి.

నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలతో…

మరి పుస్తకం?! దీంది కూడా వాన, అన్నం, పాటల పోకడే. వీటి పోకడ ఏమిటంటే… రాకడే! అవి వచ్చాక వెళ్ళే ప్రసక్తి ఉండదు. మరిచిపోవడమంటూ జరగదు. మనం ఏదైనా పుస్తకం నడుమ్మీద చెయ్యేసి ఒళ్లోకి తీసుకున్నప్పుడు అదొక్కటే రాకుండా దాంతో పాటు కొన్ని జ్ఞాపకాల్ని కూడా మనవొళ్లోకి లాగుతుంది. కొన్ని కథలు, వ్యాసాలు, కవితలు మనం పోయేవరకు వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. మనకు ఏదైనా ఒక పుస్తకం గుర్తుకొచ్చినప్పుడు, ఆ పుస్తకంలో ఉన్న కథొక్కటే కాకుండా, దాంతో పాటు అప్పటి కాలాల్ని, సంగతుల్ని, ఆ కథ చదివినప్పుడు మన చుట్టూ ఉన్న పరిసరాల్ని,స్నేహితుల్ని, మనం అనుభవించిన సుఖాల్ని, దుఃఖాల్ని అన్నింటిని గుర్తుకు తెస్తుంది. చిన్నోడు ఒక్కడే ఆటకు వెళ్లి, మొత్తం పిల్లల గుంపుతో ఇంటికి తిరిగొచ్చి, అందరికీ స్నాక్స్ పెట్టమని అమ్మతో గొడవ పెట్టుకున్నట్టు… ఇలా వస్తాయన్న మాట పుస్తకాల జ్ఞాపకాలు కూడా.

అందుకే, మరిచిపోలేని ఆర్టికల్స్ కోసం వాకిట్లో ఈ నెల నుంచి ‘ఎడిటర్స్ పిక్’ అని ఒక కొత్త శీర్షిక మొదలుపెడుతున్నాం. ఇంటర్నెట్ పత్రికల్లోంచి, బ్లాగులనుంచి, పాత ప్రింట్ పత్రికల నుంచి మనల్ని వెంటాడే మంచి మంచి ఆర్టికల్స్ ని సెలెక్ట్ చేసి నెలకో ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ ప్రచురిస్తాం.

అలాగే, పోయిన నెలలో ‘రీడర్స్ కార్నర్‘ అని ఒక కొత్త కాలమ్ కూడా మొదలుపెట్టాం. ఈ శీర్షిక కోసం మీలో ఎవరైనా రాయొచ్చు. వాకిలిలో మీకు నచ్చిన కథ, కవిత, వ్యాసం ఇలా ఏదైనా తీసుకుని మీ అనుభూతుల్ని రాయొచ్చు, లేదా ఆ వ్యాసం [...]]]>

వేలపూల సుగంధాల్ని మరిపించే సువాసన వానది. వానెప్పుడూ జ్ఞాపకాలుగా ముసురుకుని, కథలు కథలుగా కురిసి మరిచిపోలేని అనుభూతుల్ని మిగిల్చి వెళ్తుంది. ఉడుకుతున్న అన్నం వాసనేమో అచ్చం అమ్మ పిలుపులా ఒంట్లో ఉన్న ప్రతీ కణాన్ని పులకరింపజేస్తుంది. మంచి పాట కూడా అంతే, మన లోలోకి ఇంకి, రక్తంతో దోస్తీ చేస్తూ మనతో పాటే ఉండి పోతుంది.

మరి పుస్తకం?! దీంది కూడా వాన, అన్నం, పాటల పోకడే. వీటి పోకడ ఏమిటంటే… రాకడే! అవి వచ్చాక వెళ్ళే ప్రసక్తి ఉండదు. మరిచిపోవడమంటూ జరగదు. మనం ఏదైనా పుస్తకం నడుమ్మీద చెయ్యేసి ఒళ్లోకి తీసుకున్నప్పుడు అదొక్కటే రాకుండా దాంతో పాటు కొన్ని జ్ఞాపకాల్ని కూడా మనవొళ్లోకి లాగుతుంది. కొన్ని కథలు, వ్యాసాలు, కవితలు మనం పోయేవరకు వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. మనకు ఏదైనా ఒక పుస్తకం గుర్తుకొచ్చినప్పుడు, ఆ పుస్తకంలో ఉన్న కథొక్కటే కాకుండా, దాంతో పాటు అప్పటి కాలాల్ని, సంగతుల్ని, ఆ కథ చదివినప్పుడు మన చుట్టూ ఉన్న పరిసరాల్ని,స్నేహితుల్ని, మనం అనుభవించిన సుఖాల్ని, దుఃఖాల్ని అన్నింటిని గుర్తుకు తెస్తుంది. చిన్నోడు ఒక్కడే ఆటకు వెళ్లి, మొత్తం పిల్లల గుంపుతో ఇంటికి తిరిగొచ్చి, అందరికీ స్నాక్స్ పెట్టమని అమ్మతో గొడవ పెట్టుకున్నట్టు… ఇలా వస్తాయన్న మాట పుస్తకాల జ్ఞాపకాలు కూడా.

అందుకే, మరిచిపోలేని ఆర్టికల్స్ కోసం వాకిట్లో ఈ నెల నుంచి ‘ఎడిటర్స్ పిక్’ అని ఒక కొత్త శీర్షిక మొదలుపెడుతున్నాం. ఇంటర్నెట్ పత్రికల్లోంచి, బ్లాగులనుంచి, పాత ప్రింట్ పత్రికల నుంచి మనల్ని వెంటాడే మంచి మంచి ఆర్టికల్స్ ని సెలెక్ట్ చేసి నెలకో ఆర్టికల్ ని ఇక్కడ ప్రచురిస్తాం.

అలాగే, పోయిన నెలలో ‘రీడర్స్ కార్నర్‘ అని ఒక కొత్త కాలమ్ కూడా మొదలుపెట్టాం. ఈ శీర్షిక కోసం మీలో ఎవరైనా రాయొచ్చు. వాకిలిలో మీకు నచ్చిన కథ, కవిత, వ్యాసం ఇలా ఏదైనా తీసుకుని మీ అనుభూతుల్ని రాయొచ్చు, లేదా ఆ వ్యాసం గురించి సద్విమర్శ కూడా చేయొచ్చు.

పాఠకుల మెదడుకు పదునుపెట్టే, సాహిత్యానికీ సంబంధించిన ప్రశ్నలు కొన్ని‘మీకు తెలుసా?’ అనే శీర్షిక రూపంలో ఈ నెల నుంచి మీ ముందుకు తెస్తున్నాం.

ఈ నెల వాకిలి ప్రత్యేకం- పప్పు నాగరాజు గారి అనువాదం ‘మెటాకవితలు మూడు’. కవిత్వ కళ గురించి, కవిత్వానుభూతి గురించి పలవరించిన కొన్ని కవితల్ని, ఆ కవుల తాలూకూ కవిత్వారాధనని తెలుగులో పరిచయం చెయ్యడానికి ఈ మూడు కవితలూ ఒక ముఖద్వారం వంటివి.

సరిగ్గా మూడేళ్ల క్రితం ఒక అందమైన కలతో పుట్టిన వాకిలి ఈరోజు సగర్వంగా 36 సాహిత్యపుటడుగులు వేసి మీ ముందు నిలబడింది. పాఠకరచయిత(త్రు)ల ఆదరణవల్లే వాకిలి ఈ మూడేళ్ల మైలురాయి అనాయాసంగా దాటగల్గింది. మీరు పంచిన ప్రేమ, మీనుంచి లభించిన స్పందన, మీ ప్రోత్సాహం కారణంగానే ఈరోజు వాకిలి ఇలా విస్తరించింది.

మాకు తెలీకుండా పత్రిక నిర్వహణలో ఏవైనా చిన్నచిన్న పొరపాట్లు, ప్రచురణల్లో నిర్లక్ష్యాలు దొర్లి ఉండవచ్చు, అప్పుడప్పుడు పాఠకుల మనోభావాలు దెబ్బతీసే రచనలూ ప్రచురించి ఉండవచ్చు. ఈ సందర్భాలన్నింట్లో మమ్ముల్ని అర్ధం చేసుకుంటూ, మాతో పేచీ పడుతూ, రాజీకొస్తూ… మళ్ళీ నెల తిరగ్గానే అన్నీ మరిచిపోయి వాకిలిని ఇష్టంగా తెరిచి చూస్తూ ఎంతో ప్రోత్సాహం ఇస్తున్న పాఠకులకి-

సంపాదకత్వనిర్వహణలో ఒక్కోసారి రచనలను తిప్పి పంపినా, మార్పులు చేసి పంపమని అడిగి రచయితల మనసులు నొప్పించినా, మమ్ముల్ని అర్థం చేసుకుని సహకరిస్తున్న తోటి రచయితలకు-

మీకందరికీ ధన్యవాదాలు!

వాకిలిని తమ స్వంత పత్రికలా భావించి అడిగినప్పుడల్లా మాకు సహాయం చేస్తున్న చంద్ర కన్నెగంటి, ఎలనాగ గార్లకు-

వాకిలికి నెలనెలా కాలమ్స్ రాస్తున్న కుప్పిలి పద్మ, మైథిలి, కర్లపాలెం హనుమంత రావు, కోడూరి విజయ్, మమత గార్లకు-

కథలకి illustrations వేస్తున్న జావేద్, అన్వర్ గార్లకు-

నెలనెలా కవర్ పేజీకోసం ఫోటో అందిస్తున్న కృష్ణమోహన్(KMG) గారికీ మా హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు.

ఇప్పటివరకు ప్రచురితమైన ప్రతీ సంచికకి మేము అడిగినా, అడక్కపోయినా వాకిలి అంటే ఇష్టంతో రచనలు పంపిన రచయిత(త్రు)లందరికీ మళ్ళీ పేరు పేరునా ధన్యవాదాలు.

వాకిలికి ఇలాగే రచనలు పంపిస్తూ, మనసు విప్పి మీ అభిప్రాయాలు రాస్తూ, చర్చల్లో పాల్గొంటూ, ముందు ముందు కూడా మీరు ఇలాంటి సహకారాన్నే అందిస్తారని ఆశిస్తూ,

ఈ జనవరి ప్రత్యేకసంచికను వాకిలి రచయిత(త్రు)లకు అంకితం చేస్తూ,

నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలతో,

మీ
వాకిలి సంపాదకబృందం.
రవి వీరెల్లి
స్వాతికుమారి బండ్లమూడి
[...]]]>

ఒళ్లో పలక పెట్టుకుని మెడ బాగా ముందుకు వంచి మొదటిసారి అ ఆ లు దిద్దడం గుర్తుందా? పోనీ- కూర్చోడానికే బెంచీల్లేని పల్లెటూరి బడినుండి, రాసుకోడానిక్కూడా డెస్కులున్న హైస్కూల్లో చేరిన రోజు? ఆ రాత బల్ల మీద ఫస్టు ఫస్టు తెలుగు సీడబల్యూ పుస్తకంపై పేర్రాసుకుని శ్రీరామ రాసుకుని పెద్దోళ్ళమయ్యామని ఫోజివ్వడం?

ఏదెట్లా ఉన్నా పుస్తకాన్నట్లా నేలమీద పడేసి మోకాళ్ళు వెనక్కి మడిచి కూచుని రాసుకోవడమే బాగుంటుంది కాస్త పెద్దయ్యే వరకు. పొడుగు చేతుల కుర్చీలో అడ్డంగా పెద్ద చెక్క అట్ట పెట్టుకుని దానిపైన సకల పుస్తకసామాగ్రీ వేసుకుని రుబ్బడం, మధ్యలో మంచినీళ్ళకి లేవాలంటే ఆ అట్టమీది ప్రపంచాన్ని ఎక్కడ దించాలో తెలీక నోర్మూసుకుని మళ్ళీ చదూకోడమూ కాలేజ్ రోజుల్లో బాగా అలవాటైన పద్దతి.

రాయడమూ, చదవడమూ, ఆడటమూ, పాడటమూ అన్నీ ఎలక్ట్రానిక్ అయిపోయిన తర్వాత కంప్యూటర్ టేబులే సర్వరోగ నివారిణి. కాకుంటే కాళ్ళ దగ్గర ప్రింటరో, హార్డ్ డిస్కో, సోడాలో గోలీకాయలా.. వెతికి పెట్టిన చార్జింగ్ తీగ కాలికడ్డం పడటమో, అద్సరే ఇంతలా టైపింగ్ కి అలవాటుపడి స్పెల్లింగులూ, ఒత్తులూ, పొల్లులూ చేత్తో రాసేటప్పుడు అనుమానంతో ఆగి చూసే వాళ్ళెంతమంది మనలో?!

ఇదంతా కాదు గానీ, కాస్త రొమాంటిగ్గా, మరికాస్త సినిమాటిగ్గా మనకంటూ విడిగా ఒక రైటింగ్ డెస్క్ ఉంటే ఆ కులాసానే వేరు. చదూతూ పేజీ మడతపెట్టిన నవల్లు, ఒక డిక్షనరీ, మరో కొన్ని రిఫరెన్సు బుక్స్, వీటి అడుగునో లేక తాళమేసిన సొరుగులోనో ఓ డైరీ, ఒకటి రాయని, మరొకటి కాస్త విదిలిస్తే గానీ రాసే పెన్ను. సగం తాగి పక్కన పెట్టి పుస్తకంలో లీనమైపొతే ఎదురుచూస్తున్న ఓ టీ కప్పు. ఇంకా.. నడుమొంచి నిలబడ్డ ఒక రీడింగ్ లైట్, ఆ పక్కనే ఇష్టమైన కొటేషన్ ప్రేమ్. ఇంకా?

ఇంతకీ మీ రాత బల్ల ఎలా ఉంటుంది?

కనీకనిపించని దూరంలో ముడుచుకున్న మొగ్గలా కూచునుంటుంది.

కవ్విస్తుంది. ప్రేమగా లోనికి లాక్కున్నట్టే లాక్కుని విసిరి కొడుతుంది. మాట్లాడినట్టే మాట్లాడి అలిగి కూర్చుంటుంది.

దగ్గరికెల్తావు. బుజ్జగిస్తావు. నవ్విస్తావు. నవ్వుతావు. అర్థం చేసుకుంటావు. అపార్థం చేసుకుంటావు. హత్తుకుంటావు. విసుక్కుంటావు. ఆఖరికి భోరు.. భోరుమని ఏడుస్తావు. సూర్యమండలాలు యానిస్తూ, అందని హై ఫ్రీక్వెన్సీని కూడా ట్యూన్ చేసుకుని ఆలోచిస్తావు. చివరికి ఎట్లాగైతేనేం ఆ శతకోటి పెటల్స్ ఉన్న అందమైన పూవుని ఆసాంతం విప్పి ఆ సువాసనల్ని అనువదించి కాయితమ్మీద పెడతావు.

చదివి చూసుకుంటావు. పొంగి, పొర్లిపోతావు, మురిసి, ముసిరింతై, కరిగి, ఆవిరై తేలిపోతావు. అబ్బబ్బబ్బ… ఇంత అందమైన పీస్ ఇంతవరకు ఎవరూ రాసుండరు అనుకుంటావు.

ఎక్కడికి పంపాలో నిర్ణయించుకుంటావు. పదికి పది మార్కులేసుకుంటే బాగా పేరున్న సాహిత్య పేజీకి, కొంచెం తక్కువ మార్కులేసుకుంటే మరో పత్రికకి పంపిస్తావు.

ఇక అప్పటినుండి నీ కళ్ళు, ఒంటిపైనున్న స్వేదరంద్రాలన్నీటిని రెంట్ చేసుకుని ఎదురుచూపులు మొదలెడుతాయి. కొత్తగా ప్రేమలో పడ్డప్పుడు కూడా నువ్విలా పడిగాపులు కాసి ఉండవు. ప్రియమైన ఎడిటరు దగ్గరినుండి ఏ ఉత్తరం ముక్కా రాదు. ప్రతీ ఆదివారం ఆ ఒక్క సాహిత్య పేజీ కోసం మొత్తం పత్రిక కొంటావు. అలా మూడు నాలుగు వారాలు గడుస్తుంది. ఎదో అనుమానం పప్పుబద్దల్ని పగులగొట్టుకుని పచ్చగా చిగురిస్తుంది. పంపించింది మరోసారి చదువుకుంటావు. అరె! బాగానే ఉందికదా ఎందుకు అచ్చువేసి ఉండరు?! పత్రిక ఎడిటర్ ను పాళితో పొడిచి చంపేయాలన్నంత కోపం వస్తుంది. “యే.. యీ పత్రికా ఎడిటర్లు అందరూ ఇంతే! వీళ్ళ మునివేళ్ళలో సూదులు గుచ్చా… వీళ్ల మొహాన సిరా మరిగించి పొయ్యా.. తెలిసినవాళ్ళ రచనలు పరమచెత్తగా ఉన్నా వేస్తారు. మబ్బుని పగ్గం వేసి గుంజేంత పవరున్న నా కవితను మాత్రం కనీసం చదివి కూడా ఉండరు,” అని నీలో నువ్వే సణుగుణుక్కుంటావు. రోజుకంటే ఇంకో రెండు పెగ్గులు ఎక్కువ తాగుతావు. బట్టల అట్టడుగులో ఉన్న శాలువా తీసి [...]]]>

కనీకనిపించని దూరంలో ముడుచుకున్న మొగ్గలా కూచునుంటుంది.

కవ్విస్తుంది. ప్రేమగా లోనికి లాక్కున్నట్టే లాక్కుని విసిరి కొడుతుంది. మాట్లాడినట్టే మాట్లాడి అలిగి కూర్చుంటుంది.

దగ్గరికెల్తావు. బుజ్జగిస్తావు. నవ్విస్తావు. నవ్వుతావు. అర్థం చేసుకుంటావు. అపార్థం చేసుకుంటావు. హత్తుకుంటావు. విసుక్కుంటావు. ఆఖరికి భోరు.. భోరుమని ఏడుస్తావు. సూర్యమండలాలు యానిస్తూ, అందని హై ఫ్రీక్వెన్సీని కూడా ట్యూన్ చేసుకుని ఆలోచిస్తావు. చివరికి ఎట్లాగైతేనేం ఆ శతకోటి పెటల్స్ ఉన్న అందమైన పూవుని ఆసాంతం విప్పి ఆ సువాసనల్ని అనువదించి కాయితమ్మీద పెడతావు.

చదివి చూసుకుంటావు. పొంగి, పొర్లిపోతావు, మురిసి, ముసిరింతై, కరిగి, ఆవిరై తేలిపోతావు. అబ్బబ్బబ్బ… ఇంత అందమైన పీస్ ఇంతవరకు ఎవరూ రాసుండరు అనుకుంటావు.

ఎక్కడికి పంపాలో నిర్ణయించుకుంటావు. పదికి పది మార్కులేసుకుంటే బాగా పేరున్న సాహిత్య పేజీకి, కొంచెం తక్కువ మార్కులేసుకుంటే మరో పత్రికకి పంపిస్తావు.

ఇక అప్పటినుండి నీ కళ్ళు, ఒంటిపైనున్న స్వేదరంద్రాలన్నీటిని రెంట్ చేసుకుని ఎదురుచూపులు మొదలెడుతాయి. కొత్తగా ప్రేమలో పడ్డప్పుడు కూడా నువ్విలా పడిగాపులు కాసి ఉండవు. ప్రియమైన ఎడిటరు దగ్గరినుండి ఏ ఉత్తరం ముక్కా రాదు. ప్రతీ ఆదివారం ఆ ఒక్క సాహిత్య పేజీ కోసం మొత్తం పత్రిక కొంటావు. అలా మూడు నాలుగు వారాలు గడుస్తుంది. ఎదో అనుమానం పప్పుబద్దల్ని పగులగొట్టుకుని పచ్చగా చిగురిస్తుంది. పంపించింది మరోసారి చదువుకుంటావు. అరె! బాగానే ఉందికదా ఎందుకు అచ్చువేసి ఉండరు?! పత్రిక ఎడిటర్ ను పాళితో పొడిచి చంపేయాలన్నంత కోపం వస్తుంది. “యే.. యీ పత్రికా ఎడిటర్లు అందరూ ఇంతే! వీళ్ళ మునివేళ్ళలో సూదులు గుచ్చా… వీళ్ల మొహాన సిరా మరిగించి పొయ్యా.. తెలిసినవాళ్ళ రచనలు పరమచెత్తగా ఉన్నా వేస్తారు. మబ్బుని పగ్గం వేసి గుంజేంత పవరున్న నా కవితను మాత్రం కనీసం చదివి కూడా ఉండరు,” అని నీలో నువ్వే సణుగుణుక్కుంటావు. రోజుకంటే ఇంకో రెండు పెగ్గులు ఎక్కువ తాగుతావు. బట్టల అట్టడుగులో ఉన్న శాలువా తీసి ముతకవాసనేసినా కప్పుకుంటావు. ఇంకో వారం గడుస్తుంది. సందె కాంతికిరణంలా, శబరి కంటిచూపులా, నీ ఎదురుచూపులో ముందున్న తీక్షణత తగ్గుతుంది. ఎదో జ్ఞానోదయం అవుతుంది. మరో పీస్ రాయడం మొదలెడతావు.

మరో కొత్త మొదలు ముడుచుకున్న మొగ్గలా కనిపిస్తుంది. ఫిర్ సే శురూ…

***

రాయడానికి కావలసిన inspiration బలంగా ఉండాలేగానీ ఈ రిజెక్షన్స్, ఈ విమర్శలు, కాలిగోటికి తాకే పోటురాళ్ళ లాంటివి. కాసేపు జివ్వుమన్నా ముందొచ్చే తొవ్వ గురించి మందలించి చెబుతాయి.

ఈ మధ్య పేస్ బుక్ లో ఒక పోస్ట్ చూసాను. “పత్రికలో ఒక రచయిత రచన అచ్చు కావాలంటే ఆ పత్రికలో రచయితకు తెలిసిన వాళ్ళుండాలి. పత్రికా సంపాదకులు వాళ్ళకు తెలిసిన రచయితల రచనలు ఎట్లా ఉన్నా వేస్తారు. కొత్తవాళ్లవి కనీసం చదవరు“, ఇదీ దాని సారాంశం.
ఇందులో నిజానిజాలు అంత ఈసీగా తేల్చేవి కాదుగానీ, నా అనుభవంలో తెలుసుకున్నదేమిటంటే, పత్రికా సంపాదకులు తమకు అందిన రచనలన్నీ పొల్లుపోకుండా చదవకున్నా కనీసం చూడనైతే చూస్తారు. అది కొత్త రచయితదైనా, పే..ద్ద పేరున్న రచయితదైనా.

1987 లో అనుకుంటా, పోస్ట్ కార్డు మీద ఓ కవిత రాసి, ఆ కవితకు శీర్షిక కూడా పెట్టకుండా ఆంధ్రభూమి వీక్లీ అడ్రస్ కి పోస్ట్ చేశా. పాపం అప్పటి ఎడిటర్ ఎవరోగానీ ఆయనకి మొక్కాలి. కవితకు ఆయనే టైటిల్ పెట్టి ప్రచురించారు. నా మొట్టమొదటి కవిత అచ్చులో చూసుకున్నది అప్పుడే. మరిచిపోలేని మరో విషయమేమిటంటే, పారితోషికం కూడా పంపించారు.

ఆఁ.. అప్పుడున్నంత మంచి ఎడిటర్స్ ఇప్పుడెక్కడున్నారు అనేగా మీరంటారు?!

కచ్చితంగా ఉన్నారు. అటు అచ్చుపత్రికల్లో ఉన్నారు. ఇటు వెబ్ పత్రికల్లోనూ ఉన్నారు. పత్రికలకు రచనలు పంపడానికి సంపాదకుల ఈమెయిలు అడ్రసులు కావాలేగానీ వాళ్ళు మనకి యార్లు కానక్కరలేదు.

బాధ్యత, నిబద్ధత ఉన్న ఏ సంపాదకులైనా వాళ్లకు వచ్చిన ప్రతీ రచనని ఒక్కటికి రెండు సార్లు చదివి, నచ్చిన రచనలను ఎడిటోరియల్ బోర్డులో చర్చిస్తారు. రచన అందిందని ఈమెయిలు పెడతారు. ఎడిటింగ్ అవసరం అయితే సజెషన్స్ పంపిస్తారు. ప్రచురించేదీ, లేనిది తెలియజేస్తారు. కొత్తవాళ్ళవి, పాతవాళ్లవి అని కాకుండా కొత్తదనం ఉన్న అన్ని రచనలకూ ప్రాముఖ్యత ఇస్తారు.

మీ రచన వీలయినంత ఎక్కువ మందికి చేరాలంటే, ఎప్పుడూ మీ ఫేస్బుక్ వాల్ కొ, మీ డైరీకో పరిమితం చేయకుండా వీలయినన్ని పత్రికలకి పంపించండి. అప్పుడప్పుడూ జిల్లాల్లోంచి విడుదలయ్యే చిన్న చిన్న అచ్చుపత్రికలకి కూడా పంపండి.

ఫేస్బుక్ లో దొరికినన్ని కామెంట్స్ వెబ్ పత్రికల్లో దొరక్కపోవొచ్చు, అచ్చుపత్రికలో మీ రచన చదివిన ప్రతీ ఒక్కరూ మీకు ఫోన్ చేయలేకపోవొచ్చు. కానీ మీ రచన ఏమారుమూలో ఉన్న ఏ ఒంటరి గుండెనైనా నింపొచ్చు. మీ కవిత మరొకరి కంటికి దీపం కావచ్చు. మీ కథ ఇచ్చిన ప్రేరణ ఒక కుటుంబాన్నే బాగుచేయొచ్చు.

మీరు మీకోసం రాసుకున్నా.. మాతో, మా పాఠకులతో పంచుకోండి.

**** (*) ****

“ఎప్పుడూ కాదుకానీ, ఎప్పుడో ఒకసారి, అదెప్పుడో ఎందుకో ఇంకా సరిగ్గా తెలీదు. ఏదో ఆరాటం మొదలౌతుంది. ఎక్కడా తిన్నగా ఉండనీదు, చేస్తున్న పనేంటో అర్థం కాదు. అప్పుడొకటే దారి. వీలు చేసుకుని ఎక్కడోచోట కూర్చుని ఉన్న ఫళాన రాసెయ్యాలి. హమ్మయ్య! రాసేస్తానా, అప్పుడు కాస్త ఊపిరాడటం మొదలౌతుంది.”

మరి నీసంగతి?

“ఏదైనా కష్టమొస్తుంది కదా. చాలా పెద్ద విషాదం ఒక్కోసారి. బాగా బాధేస్తుంది. ఏడ్చినా, ఎవరితో చెప్పుకున్నా తీరదు. ఆ తీవ్రత, విషాదపు లోతు ఉన్నదున్నట్టు బయటికి పంపాలంటే రాసుకోడం తప్ప వేరే దారి లేదు.”

సరే- ఇంకా ఎప్పుడెప్పుడు?

“ఏదైనా ఒక సంఘటన జరుగుతుంది. ఒక అన్యాయం, ఒక మూర్ఖత్వం, ఒక అణచివేత కనపడతాయి. ఆ ఒక్కటీ ఒక్కటి కాదనీ, వాటి మూలమైన భావజాలం మనుషుల్లోనూ, సమాజపు తీరులోనూ లోతుగా ఇంకిపోయి ఉందని, అలాంటివి జరుగుతున్నాయని తెలీని వాళ్లకి చెప్పాలని, ఎందుకు జరుగుతున్నాయో అప్పటికప్పుడు బేరీజు వెయ్యకుండా మరిన్ని ఉదాహరణలతో చర్చించాలని, రచనలద్వారా, ఆ ఆలోచననీ, వివేకాన్నీ విస్తరించాలనీ ఉంటుంది.”

–

కథో కవితో చెప్పగల నేర్పు, భాష, శైలి లాంటివన్నీ కేవలం సాధనాలు (టూల్స్) గా అర్ధం చేసుకుంటే వీటన్నిటినీ వాడుకుని రాసే శక్తి/బలహీనత/అనివార్యత ఏదైతే ఉందో అదే రచన. మాములుగా అందరూ చూసే ఒక ర్రైల్వే స్టేషన్ దృశ్యాన్నో, ఒక సాయంత్రపు సంతనో, ఒక వర్షాకాలపు మధ్యాహ్నాన్నో టెలిస్కోపిక్ కళ్లతో చూస్తాడు రచయిత. తన అభిప్రాయాల్లోకి, ఆలోచనల్లోకి, తన భావజాలపు లోతుల్లోకి అదే పదునైన చూపుని విసురుకుంటాడు. ఒక అనుభూతిగానో, అనుకంపనగానో తను అనుభవించిన సంచలనాన్ని భాషా ప్రపంచపు అర్థాల్లోకి ఇరికించటానికి పదే పదే ప్రయత్నిస్తుంటాడు.

రచన చేసేటప్పటి రచయిత స్థితి ఒక పూనకమో, ట్రాన్సో అనిపిస్తుంది. వ్యక్తిగత జీవితంలో తనేమిటో దానికి దూరంగా మరొక కొత్త మనిషిగా, ఆ కాసేపటికి ఆ రచనా వస్తువే తన పూర్తి అస్తిత్వంగా మారిపోతాడు. ఒక్కోసారి తన అనుభవానికి, తెలివికీ [...]]]> ఎందుకు రాస్తావు?

“ఎప్పుడూ కాదుకానీ, ఎప్పుడో ఒకసారి, అదెప్పుడో ఎందుకో ఇంకా సరిగ్గా తెలీదు. ఏదో ఆరాటం మొదలౌతుంది. ఎక్కడా తిన్నగా ఉండనీదు, చేస్తున్న పనేంటో అర్థం కాదు. అప్పుడొకటే దారి. వీలు చేసుకుని ఎక్కడోచోట కూర్చుని ఉన్న ఫళాన రాసెయ్యాలి. హమ్మయ్య! రాసేస్తానా, అప్పుడు కాస్త ఊపిరాడటం మొదలౌతుంది.”

మరి నీసంగతి?

“ఏదైనా కష్టమొస్తుంది కదా. చాలా పెద్ద విషాదం ఒక్కోసారి. బాగా బాధేస్తుంది. ఏడ్చినా, ఎవరితో చెప్పుకున్నా తీరదు. ఆ తీవ్రత, విషాదపు లోతు ఉన్నదున్నట్టు బయటికి పంపాలంటే రాసుకోడం తప్ప వేరే దారి లేదు.”

సరే- ఇంకా ఎప్పుడెప్పుడు?

“ఏదైనా ఒక సంఘటన జరుగుతుంది. ఒక అన్యాయం, ఒక మూర్ఖత్వం, ఒక అణచివేత కనపడతాయి. ఆ ఒక్కటీ ఒక్కటి కాదనీ, వాటి మూలమైన భావజాలం మనుషుల్లోనూ, సమాజపు తీరులోనూ లోతుగా ఇంకిపోయి ఉందని, అలాంటివి జరుగుతున్నాయని తెలీని వాళ్లకి చెప్పాలని, ఎందుకు జరుగుతున్నాయో అప్పటికప్పుడు బేరీజు వెయ్యకుండా మరిన్ని ఉదాహరణలతో చర్చించాలని, రచనలద్వారా, ఆ ఆలోచననీ, వివేకాన్నీ విస్తరించాలనీ ఉంటుంది.”

–

కథో కవితో చెప్పగల నేర్పు, భాష, శైలి లాంటివన్నీ కేవలం సాధనాలు (టూల్స్) గా అర్ధం చేసుకుంటే వీటన్నిటినీ వాడుకుని రాసే శక్తి/బలహీనత/అనివార్యత ఏదైతే ఉందో అదే రచన. మాములుగా అందరూ చూసే ఒక ర్రైల్వే స్టేషన్ దృశ్యాన్నో, ఒక సాయంత్రపు సంతనో, ఒక వర్షాకాలపు మధ్యాహ్నాన్నో టెలిస్కోపిక్ కళ్లతో చూస్తాడు రచయిత. తన అభిప్రాయాల్లోకి, ఆలోచనల్లోకి, తన భావజాలపు లోతుల్లోకి అదే పదునైన చూపుని విసురుకుంటాడు. ఒక అనుభూతిగానో, అనుకంపనగానో తను అనుభవించిన సంచలనాన్ని భాషా ప్రపంచపు అర్థాల్లోకి ఇరికించటానికి పదే పదే ప్రయత్నిస్తుంటాడు.

రచన చేసేటప్పటి రచయిత స్థితి ఒక పూనకమో, ట్రాన్సో అనిపిస్తుంది. వ్యక్తిగత జీవితంలో తనేమిటో దానికి దూరంగా మరొక కొత్త మనిషిగా, ఆ కాసేపటికి ఆ రచనా వస్తువే తన పూర్తి అస్తిత్వంగా మారిపోతాడు. ఒక్కోసారి తన అనుభవానికి, తెలివికీ మించిన ఊహాశక్తితో రచయిత పరిధిని మించి రచన ఎదిగిపోవడమూ, దానికది స్వతంత్రంగా కొత్తదారుల్లో సాగిపోవడమూ కూడా నివ్వెరపోయి చూసుకుంటాడు. ఇది నేను రాయడం వల్ల వచ్చింది కాదు, నా ద్వారా బయటకొచ్చింది అని అర్థం చేసుకుని అక్షరాల ముందు వినమ్రుడౌతాడు.

***

“చూడు- ఇన్ని రాత్రులు మేలుకున్నావ్. మధ్యలో తిండి సహించక మానుకున్నావ్, ఏడ్చావ్, జుట్టు పీక్కుని తలబాదుకున్నావ్. చివరికి ఈ పుంజీడు కాగితాల మీద ఏదో రాశావ్. అసలెవరైనా చదువుతారంటావా? ఇదంతా కనీసం ఒక్క మనిషికైనా సరిగ్గా అర్థమౌతుందంటావా? అసలెందుకూ రాస్తావ్?”

వేళ్ల మెటికలు విరుచుకుంటూ, అప్పటిదాకా మోస్తున్న టన్నుల బరువుని దింపుకున్నవాడిలా నిట్టూర్చి అతనన్నాడు-
“నేనూ ఆలోచించాను. నేనురాసేది చాలామందికి, అసలెవరికీ అర్థం కాకపోవచ్చేమో అని రూఢీగా అనిపించింది కూడా ఒకసారి. కానీ రాశాను. లోకం సంగతేమో కానీ, రాసుకున్న ప్రతిసారీ బహుశా, నాకు నేను ఏమైనా అర్థమౌతానేమో తెలుసుకోడానికి రాస్తాను.”

**** (*) ****

***

ఉదాహరణకి ఒక కథ ఇలా మొదలౌతుంది “చీకట్లని చీల్చుకుంటూ స్టేషన్లో రైలొచ్చి ఆగింది.” నిజానికి చాలా కథలు ఇలానే మొదలౌతాయి, అక్కడికీ రైళ్ళు చెయ్యవలసిన అసలు పని చీకట్లను చీల్చడమే అన్నట్టు. లేకపోతే “అలారం మోతకి అతను నిద్రలేచి ఖంగారుగా బ్రష్ నోట్లో పెట్టుకుని బాత్రూమ్ లోకి పరిగెట్టాడు.” ఇప్పటికి కొన్ని వందలమంది కథానాయకులు అలా మొదటి లైన్లోనే బాత్రూముల్లోకి నెట్టబడ్డారు పాపం.

కొన్ని పాత్రలుంటాయి “నిర్మలమైన మొహంలో స్వచ్చమైన నవ్వుతో” తప్ప మరోలా ఉండవు. బహుశా ఆ నవ్వుని రోజూ నిర్మా వాషింగ్ పౌడర్ తో ఉతికి ఆరేస్తూ ఉండొచ్చు. కొన్ని ఇళ్ల చుట్టూనేమో అదేపనిగా నందివర్ధనం మొక్కలు, ఆ ఇంట్లో మనుషుల అందమైన మనసుల్ని సూచించే గున్నమావిడి కొమ్మలు, మల్లెపువ్వుల్లాంటి తెల్లని బట్టలు, భర్త షూ విప్పుతుంటే తరతరాలుగా పకోడి ప్లేట్, కాఫీ కప్పుతో పాటు రెండు ప్లేట్ల ఆప్యాయతని వడ్డించే భార్యలతో వెగటు పుట్టించే పంచదార పాకపు వర్ణనలు.

ఉదాహరణ ఎందుక్కానీ- చాలా కవితలుంటాయి. తరతరాలుగా రాలిన ఆకులు చిగర్చడం తప్ప పెద్ద పనేం ఉండదు చెట్లకి. ఏవో చిన్న ముళ్లున్న పాపానికి గులాబీ రేకల మెత్తదనం చుట్టూ గుచ్చుకుపోయే ఉపమానాల పదునుకి మొత్తం పుష్పజాతికే తమ పుట్టుక మీద విరక్తి పుట్టిందేమో. చందమామనీ, వెన్నెల్నీ ఎలానూ వేలకి వేలుగా జిరాక్స్ లు తీసీతీసీ అరిగిపోయిన సబ్బిళ్లతో అంట్లు తోమినట్టు తోమి అవతల పడేశాం. మరీ ముఖ్యంగా కవుల దాడికి [...]]]> “బాగా రాయడానికి బాగా చదవక్కర్లేదు. ఏమంటావ్?”
“రైటే కానీ. ఏం రాయక్కర్లేదో తెలుసుకోడానికి అల్రెడీ ఎవరేం రాశారో చదవాలేమో!”
“పాయింటే! ఇంకోటేంటంటే- చాలామంది చాలా సార్లు చెప్పేశారని తెలిసిన విషయం తప్ప, కొత్తగా చెప్పడానికేం లేకపోతే…”
“అహహ, కనీసం పాతదాన్నైనా కొత్తమాటల్లో, మరోవైపు నుండి చెప్పలేకపోతే..”
“…”
ష్.. ఎవర్రా అక్కడ?పాడిందే పాట.. షటప్ ఐ సే.

***

ఉదాహరణకి ఒక కథ ఇలా మొదలౌతుంది “చీకట్లని చీల్చుకుంటూ స్టేషన్లో రైలొచ్చి ఆగింది.” నిజానికి చాలా కథలు ఇలానే మొదలౌతాయి, అక్కడికీ రైళ్ళు చెయ్యవలసిన అసలు పని చీకట్లను చీల్చడమే అన్నట్టు. లేకపోతే “అలారం మోతకి అతను నిద్రలేచి ఖంగారుగా బ్రష్ నోట్లో పెట్టుకుని బాత్రూమ్ లోకి పరిగెట్టాడు.” ఇప్పటికి కొన్ని వందలమంది కథానాయకులు అలా మొదటి లైన్లోనే బాత్రూముల్లోకి నెట్టబడ్డారు పాపం.

కొన్ని పాత్రలుంటాయి “నిర్మలమైన మొహంలో స్వచ్చమైన నవ్వుతో” తప్ప మరోలా ఉండవు. బహుశా ఆ నవ్వుని రోజూ నిర్మా వాషింగ్ పౌడర్ తో ఉతికి ఆరేస్తూ ఉండొచ్చు. కొన్ని ఇళ్ల చుట్టూనేమో అదేపనిగా నందివర్ధనం మొక్కలు, ఆ ఇంట్లో మనుషుల అందమైన మనసుల్ని సూచించే గున్నమావిడి కొమ్మలు, మల్లెపువ్వుల్లాంటి తెల్లని బట్టలు, భర్త షూ విప్పుతుంటే తరతరాలుగా పకోడి ప్లేట్, కాఫీ కప్పుతో పాటు రెండు ప్లేట్ల ఆప్యాయతని వడ్డించే భార్యలతో వెగటు పుట్టించే పంచదార పాకపు వర్ణనలు.

ఉదాహరణ ఎందుక్కానీ- చాలా కవితలుంటాయి. తరతరాలుగా రాలిన ఆకులు చిగర్చడం తప్ప పెద్ద పనేం ఉండదు చెట్లకి. ఏవో చిన్న ముళ్లున్న పాపానికి గులాబీ రేకల మెత్తదనం చుట్టూ గుచ్చుకుపోయే ఉపమానాల పదునుకి మొత్తం పుష్పజాతికే తమ పుట్టుక మీద విరక్తి పుట్టిందేమో. చందమామనీ, వెన్నెల్నీ ఎలానూ వేలకి వేలుగా జిరాక్స్ లు తీసీతీసీ అరిగిపోయిన సబ్బిళ్లతో అంట్లు తోమినట్టు తోమి అవతల పడేశాం. మరీ ముఖ్యంగా కవుల దాడికి దడుచుకుని సముద్రం ఎప్పుడో అలలన్నిటినీ చంపేసి పాతాళంలో పూడ్చి పెడుతుందేమో అని నాకో భావుకత్వపుటనుమానం (ఈ పాపభారంలో భాగంగా- మమ).

ఇక కొన్ని వ్యాసాలైతే- రిఫరెన్సు పుస్తకాల్లోని సంభారాలతో సమకూర్చుకున్న స్వయంపాకాలు. పుస్తకాల ముందుమాటల్లో రాసినట్టు పుస్తకంలోంచే జడపట్టి లాక్కొచ్చి గోడకుర్చీ వేయించిన కోటబుల్ కోట్స్. ఇంతకీ పోయినవాళ్ల గురించి మంచే చెప్పుకోడం మర్యాద కావచ్చు కానీ, పోయినవాళ్ళు నివాళి రాస్తున్నవాళ్లని మెచ్చుకున్న మంచిని మాత్రమే రాసుకోవడం ఏపాటి మర్యాదంటారు? ఆధార్ కార్డ్ అప్లికేషన్ లాగా అభ్యర్ధి పేరు తప్ప అన్ని విశేషణాలూ సేం టూ సేం ఉండే పుస్తక పరిచయాలు, విశ్లేషించడమంటే అదేపనిగా మెచ్చుకోడమే అనే విషయాన్ని పదేపదే రుజువు చేసే రివ్యూ లూ- వెరసి ప్రతిరోజూ ఎంతో సరుకు సాహిత్య మార్కెట్లోకి దిగుతున్నప్పటికీ..
..
ఊహూ.. ఇది కాదు. ఇంకేదో చదవాలనుంది. బాస్! కొత్తగా ఏమైనా ఉందా?

**** (*) ****

టేబుల్ మీద తెల్లకాయితం బోసిపోయి నెల రోజుల నుంచి అట్లాగే రెపరెపలాడుతుంది. డెస్క్ టాప్ మీద draft.docx, పదాలు వలసపోయిన ఖాళీ పోయెంలా పడుంది. ఎప్పుడూ రింగురింగులుగా నీ చుట్టూ తిరుగుతూ కబుర్లు చెప్పి, ఆలోచనకి ఓ రూపాన్నిచ్చి, పదాల పరదాలవెనక నవ్వుతూ ఫెడ్ అయ్యే సిగరెట్ పొగ, ఇప్పుడు ఏ ఆకారమూ లేని పొగ మంచులా ఏటవాలు కిరణానికి ఉరేసుకుంటుంది. ఒడ్డున పొద్దున్నే బయల్దేరాల్సిన Inspiration బొట్ చిల్లుపడి చల్లటి నీళ్ళను చిమ్ముతుంది. ఆలోచనలు గడ్డకట్టి నరాలు చిట్లిపోతున్నాయి. చిన్న చీమంత ఫాంట్ సైజుతో మొదలైన ఆ రెండు పదాలు ఏనుగంత ఎదిగి పెనుభూతమై కౌగిలించుకుంటున్నాయి.

“writer’s block”

కవి కళ్ళు పొడిచేసి, వేళ్ళనించి రక్తాన్ని పీల్చుకుని తాగే కనపడని దయ్యం ఇది!

***

ముప్పై ఏళ్ళ మైలురాయి కావచ్చు, నలభై కావొచ్చు. ప్రతీ మనిషి జీవితంలో ఎదో ఓసారి ఆ మైలురాయి మీద కూచుండి వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటాడు. గడిచిన జీవితాన్ని తలుచుకుంటూనో, నడవబోయే ప్రయాణాన్ని అంచనా వేసుకుంటూనో, మరిచిపోయిన గమ్యాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూనో ఆలోచనల గడియారానికి కుంజీ ఇస్తూ కాసేపు కూర్చుండిపోతాడక్కడ. కవి కూడా అంతే. ఒకటో రెండో సంకలనాలు వేసింతర్వాత వెనక్కి తిరిగి ఇప్పటివరకు ఏం రాసాం, ఏం రాయాలనుకున్నాం, ఇకముందు ఏం రాయాలి అన్న ఆలోచనలో పడతాడు. రాసిందే రాస్తున్నామనో, రాయాలనుకున్నది రాయలేకపోతున్నామనో ఒక సందిగ్ధంలో పడిపోతాడు. రాసిన ప్రతీది తన లోలోని inner critic చేతిలో చిత్తుగా ఓడిపోతున్నప్పుడు, ఇప్పటి వరకు రాసినవన్నీ ఒకే పద్యాన్ని తిరగ రాసినవేనా అనిపించినపుడు, ఒకప్పుడు దేవకన్యలా కనిపించి ఒక్క మనకే స్వంతం అయిన కొన్ని వాక్యాలు/పదాలు, ఇప్పుడు అరిగిపోయి అందాన్ని కోల్పోయినట్టు కనిపించినపుడు, ప్రతీ రచయిత ఒక స్థబ్దతకు లోనవుతాడు. అయితే ఇలాంటి సమయంలో ఏం చేయాలి? ఏ గురుతుల్యునికో ఫోన్ చేసి మందు అడగాలా? ఏ డాక్టర్ దగ్గరకో [...]]]>

టేబుల్ మీద తెల్లకాయితం బోసిపోయి నెల రోజుల నుంచి అట్లాగే రెపరెపలాడుతుంది. డెస్క్ టాప్ మీద draft.docx, పదాలు వలసపోయిన ఖాళీ పోయెంలా పడుంది. ఎప్పుడూ రింగురింగులుగా నీ చుట్టూ తిరుగుతూ కబుర్లు చెప్పి, ఆలోచనకి ఓ రూపాన్నిచ్చి, పదాల పరదాలవెనక నవ్వుతూ ఫెడ్ అయ్యే సిగరెట్ పొగ, ఇప్పుడు ఏ ఆకారమూ లేని పొగ మంచులా ఏటవాలు కిరణానికి ఉరేసుకుంటుంది. ఒడ్డున పొద్దున్నే బయల్దేరాల్సిన Inspiration బొట్ చిల్లుపడి చల్లటి నీళ్ళను చిమ్ముతుంది. ఆలోచనలు గడ్డకట్టి నరాలు చిట్లిపోతున్నాయి. చిన్న చీమంత ఫాంట్ సైజుతో మొదలైన ఆ రెండు పదాలు ఏనుగంత ఎదిగి పెనుభూతమై కౌగిలించుకుంటున్నాయి.

“writer’s block”

“writer’s block”

“writer’s block”

కవి కళ్ళు పొడిచేసి, వేళ్ళనించి రక్తాన్ని పీల్చుకుని తాగే కనపడని దయ్యం ఇది!

***

ముప్పై ఏళ్ళ మైలురాయి కావచ్చు, నలభై కావొచ్చు. ప్రతీ మనిషి జీవితంలో ఎదో ఓసారి ఆ మైలురాయి మీద కూచుండి వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటాడు. గడిచిన జీవితాన్ని తలుచుకుంటూనో, నడవబోయే ప్రయాణాన్ని అంచనా వేసుకుంటూనో, మరిచిపోయిన గమ్యాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూనో ఆలోచనల గడియారానికి కుంజీ ఇస్తూ కాసేపు కూర్చుండిపోతాడక్కడ. కవి కూడా అంతే. ఒకటో రెండో సంకలనాలు వేసింతర్వాత వెనక్కి తిరిగి ఇప్పటివరకు ఏం రాసాం, ఏం రాయాలనుకున్నాం, ఇకముందు ఏం రాయాలి అన్న ఆలోచనలో పడతాడు. రాసిందే రాస్తున్నామనో, రాయాలనుకున్నది రాయలేకపోతున్నామనో ఒక సందిగ్ధంలో పడిపోతాడు. రాసిన ప్రతీది తన లోలోని inner critic చేతిలో చిత్తుగా ఓడిపోతున్నప్పుడు, ఇప్పటి వరకు రాసినవన్నీ ఒకే పద్యాన్ని తిరగ రాసినవేనా అనిపించినపుడు, ఒకప్పుడు దేవకన్యలా కనిపించి ఒక్క మనకే స్వంతం అయిన కొన్ని వాక్యాలు/పదాలు, ఇప్పుడు అరిగిపోయి అందాన్ని కోల్పోయినట్టు కనిపించినపుడు, ప్రతీ రచయిత ఒక స్థబ్దతకు లోనవుతాడు. అయితే ఇలాంటి సమయంలో ఏం చేయాలి? ఏ గురుతుల్యునికో ఫోన్ చేసి మందు అడగాలా? ఏ డాక్టర్ దగ్గరకో వెళ్లి block అయిన creative గుండెకు నాలుగు స్టెంట్స్ వేయించుకోవాలా?

ఏం చేయాలి?

ఏం చేయకూడదు?

***

జీవితం మనం మనకే ఇష్టంగా రాసుకుంటున్న ప్రేమలేఖ లాంటిది. గబుక్కున లాక్కుని లక్కముద్దెరెప్పుడేద్దామా అని కొంటె కాలం ఎప్పుడూ తొంగి చూస్తూనే ఉంటుంది. కాలం మింగేస్తుందని జీవించడం మానం కదా! జీవితం లాగే రాయడం అనే ప్రక్రియ కూడా ఒక నిరంతర యుద్ధం లాంటిది. అయితే ఈ యుద్ధం బతుకుదెరువు కోసం చేసేది కాదు. ఇష్టంగా చేసే యుద్ధం. అందుకే ముందు మనల్ని మనం ప్రేమించుకొగలగాలి. మన రాతల్ని ఇష్టపడాలి. మన కోసం మనం రాసుకోగాలగాలి. Writing కి మనకి మధ్య ఉన్న ఆ love-hate అనుబంధాన్ని కాస్త దువ్వి love-love గా మార్చుకోగలగాలి. ఇదంతా జరగాలంటే ప్రేరణ కావాలి, నిబద్ధత కావాలి, రాయడం అవసరం అనుకోగాలగాలి, అన్నిటికీ మించి ఎదురుచూసే ఓర్పు కావాలి.

“writer’s block” వల్ల  చెడు కంటే మంచే ఎక్కువ జరుగుతుంది. రాస్తూ రాస్తూ ఆగిపోవడం వలన వెనక్కి తిరిగి చూసుకునే అవకాశం దొరుకుతుంది. మరింత చదివే వీలుకలుగుతుంది. మనం రాసినవి మళ్ళీ చదువుకుని ఆత్మావలోకనం, ఆత్మవిమర్శ చేసుకోడానికి ఒక మనదైన time block ని ముందు ఉంచుతుంది.

ప్రముఖ కవి Billy Collins ఒక రేడియో ఇంటర్వ్యూలో ఏమన్నారో చూడండి:

Radio Host: Billy, what do you do on those days when it just doesn’t come to you?

COLLINS: Oh, the – poets do the thing – we’d go to the dry cleaner. I mean, the usual stuff. Well, I wait. I mean, I – there’s this term, writer’s block. I – I don’t believe in it. I don’t like to even hear the term. I mean, you can’t be writing constantly because you’d be insane. So there must be periods of non-writing.
And then it’s just a matter of how do you view them? And I just view them as I’m – I’m waiting. Waiting for something to come along. And I think that’s a kind of healthy way, rather than thinking I’m not writing. That means I’ll never write.

“writer’s block” అనేది ఉత్తి భ్రమ అనీ, అది మనం ఊహించుకునే దయ్యం లాంటిదనీ, అసలు ఈ writer’s block అనేది నిజానికి ఉండనే ఉండదు అని కొంతమంది రచయితల అభిప్రాయం. అయితే ఈ స్థితి ప్రతీ రచయిత తన జీవితంలో ఎప్పుడో ఒకసారి అనుభవించే ఉంటాడు అనేది నా అనుమానం. ఈ writer’s block ని అధికమాసంలా అనుకోకుండా వచ్చిన ఒక time block గా మార్చుకోవడానికి రచయితగా నిలదొక్కుకుంటున్న మీరైతే ఏం చేస్తారు?