కథల సంఖ్య:

ఈ నలభై రెండు నెలల్లో వాకిలిలో వెలుగు చూసిన కథలు 120. ఇందులో అనువాద కథలు 3. మిగిలినవి 117. అంటే నెలకు సగటున సుమారుగా 3 కథలు వాకిలిలో ప్రచురితమయ్యాయి.

కథల పేర్లు:

చాలామంది రచయితలు కథకి సంబందించిన మిగిలిన విషయాల మీద పెట్టే శ్రద్ధ, కథకి పేరు పెట్టటం మీద పెట్టరు. ఈ విషయానికి నూతన రచయితలే కాదు, లబ్ధప్రతిష్ఠులయిన రచయితలు కూడా మినహాయింపు కాదు. దీనివల్ల కొన్ని కథలకి పెట్టే పేర్లు, చిరపరిచితమయినవిలా అనిపిస్తాయి. ఒక్కోసారి అవి కథ ఇతివృత్తాన్నీ, కొండొకచో కథ ముగింపునీ, కథని పూర్తిగా చదవకముందే బట్టబయలు చేస్తాయి. కథాయుద్ధంపై పాఠకభీష్ముడి ఆసక్తిని చంపటానికి అలాంటి పేర్లు శిఖండి పాత్ర ధరిస్తాయి.

కథలు చదవటంలో విస్తారమయిన అనుభవం ఉన్న సంపాదకులూ, వారితో పాటు పాఠకులూ; కథ పేరుని బట్టి కథకుడి స్థాయినీ,  కథ నాడినీ పట్టేస్తారు. పక్కలో పెట్టుకోవాలా, పక్కకి నెట్టేయాలా అన్నది చిటికెలో నిర్ణయించేస్తారు. అందువల్ల పాఠకుడిని కథవైపు ఆకర్షించడానికి, ఇతివృత్తం విశిష్టంగా ఉంటే చాలదు. కథనం ఆసక్తికరంగా ఉంటే సరిపోదు. కథకి పెట్టిన పేరులో సైతం వైవిధ్యం ఉట్టిపడాలి. ఈ అంశాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని, వాకిలిలో వచ్చిన కథల పేర్లు, ఎంత విభిన్నంగా ఉంటున్నాయో చూద్దాం.

కథలకి, సినిమా పేర్లు పెట్టటం అనేది ఒక ఆనవాయితీ. దీనికి నిదర్శనం నాలుగు స్తంభాలాట, దొరబాబు అనే కథలు. ప్రతి సినిమా పేరుకీ ఇవ్వాళా రేపూ ఒక టాగ్ లైన్ ఉంటోంది. [...]]]>

జనవరి 2013 లో మొదలైన వాకిలి అంతర్జాల మాసపత్రిక జూన్ 2016 సంచికతో 42 నెలలు పూర్తిచేసుకుంది. నవల, కథ, కవిత,వ్యాసం ఇలా రకరకాల సాహిత్యప్రక్రియలకి తనలో స్థానం కల్పిస్తోంది. కొన్ని గణాంకాలనీ, ఇంకొన్ని ప్రమాణాలనీ ఆధారం చేసుకున్న ఈ విశ్లేషణ; మూడున్నర సంవత్సరాలలో వాకిలిలో వచ్చిన కథల తీరుతెన్నులని విభిన్న కోణాల్లోనుంచి చూడటానికి ఒక ప్రయత్నం చేస్తుంది.

కథల సంఖ్య:

ఈ నలభై రెండు నెలల్లో వాకిలిలో వెలుగు చూసిన కథలు 120. ఇందులో అనువాద కథలు 3. మిగిలినవి 117. అంటే నెలకు సగటున సుమారుగా 3 కథలు వాకిలిలో ప్రచురితమయ్యాయి.

కథల పేర్లు:

చాలామంది రచయితలు కథకి సంబందించిన మిగిలిన విషయాల మీద పెట్టే శ్రద్ధ, కథకి పేరు పెట్టటం మీద పెట్టరు. ఈ విషయానికి నూతన రచయితలే కాదు, లబ్ధప్రతిష్ఠులయిన రచయితలు కూడా మినహాయింపు కాదు. దీనివల్ల కొన్ని కథలకి పెట్టే పేర్లు, చిరపరిచితమయినవిలా అనిపిస్తాయి. ఒక్కోసారి అవి కథ ఇతివృత్తాన్నీ, కొండొకచో కథ ముగింపునీ, కథని పూర్తిగా చదవకముందే బట్టబయలు చేస్తాయి. కథాయుద్ధంపై పాఠకభీష్ముడి ఆసక్తిని చంపటానికి అలాంటి పేర్లు శిఖండి పాత్ర ధరిస్తాయి.

కథలు చదవటంలో విస్తారమయిన అనుభవం ఉన్న సంపాదకులూ, వారితో పాటు పాఠకులూ; కథ పేరుని బట్టి కథకుడి స్థాయినీ,  కథ నాడినీ పట్టేస్తారు. పక్కలో పెట్టుకోవాలా, పక్కకి నెట్టేయాలా అన్నది చిటికెలో నిర్ణయించేస్తారు. అందువల్ల పాఠకుడిని కథవైపు ఆకర్షించడానికి, ఇతివృత్తం విశిష్టంగా ఉంటే చాలదు. కథనం ఆసక్తికరంగా ఉంటే సరిపోదు. కథకి పెట్టిన పేరులో సైతం వైవిధ్యం ఉట్టిపడాలి. ఈ అంశాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని, వాకిలిలో వచ్చిన కథల పేర్లు, ఎంత విభిన్నంగా ఉంటున్నాయో చూద్దాం.

కథలకి, సినిమా పేర్లు పెట్టటం అనేది ఒక ఆనవాయితీ. దీనికి నిదర్శనం నాలుగు స్తంభాలాట, దొరబాబు అనే కథలు. ప్రతి సినిమా పేరుకీ ఇవ్వాళా రేపూ ఒక టాగ్ లైన్ ఉంటోంది. కథల పేర్లపై కూడా ఆ ప్రభావం పడింది అనుకోవటానికి, సౌభాగ్యం రోడ్డున పడింది (దానికి మనమేం చేస్తాం?) కథ పేరు సిద్ధంగా ఉంది.  కథకుడి మీద కానీ, కథనం మీద కానీ పరభాషా ప్రభావం ఉన్నపుడు, కథ పేరు మీద ఆ ఛాయలు పడక మానవు. అందువల్లనే  ఇంగ్లీషు పదాల్తో కాని, ఉర్దూ లేదా హిందీ పదాల్తో కానీ పెట్టిన పేర్లు 18 కథలకి ఉన్నాయి. కథలో ఒకటికి మించి భాషలు ఉన్నపుడు, కథ పేరు అలా ఉండటంలో అనౌచిత్యం ఏమీ లేదు. ఒల్వెరా స్ట్రీట్ పిచ్చి కవి, ది టెర్మినేటర్-ద్వైతము లాంటి పేర్లు దానికో నిదర్శనం. కథనం మాండలికంలో ఉన్నపుడు, కథ పేరు మాండలికంలో ఉండటం సముచితం. మేస్టృబాబు మరి నేరు అనే కథ దీనికి ఉదాహరణ. కథలో ఒక పాత్ర పేరు; కథకి ఉంచటం ఒక అలవాటు. ఈ రీతిపై ఆకర్షణ ఇంకా తగ్గలేదనే విషయాన్ని మైథిలి, యామిని కథలు ధృవపరుస్తాయి.  ప్రముఖమైన పలుకుబడులు, కొంత మార్పుతో కథ పేరుగా పనికొస్తాయనటానికి ధనం మూలం, పాత ఒక వింత లాంటి కథల పేర్లు ఉదాహరణలు. ఒకప్పుడు సినిమా పాటల పల్లవులు యథాతథంగా కథల పేర్లుగా అమిరేవి. అవి కొంత రూపాంతరం చెంది, గాలికే కులముందీ…లా కథల పేర్లు అవుతున్నాయి. అంతే కాదు కొన్ని సినీ గీతాల  చరణాలు సైతం ఆ పాత్రని పోషిస్తున్నాయి. పాలగుండెలో ఏదీ దాగుందో, ఎందుకు వగచేవో అనే కథలు ఈ విషయాన్ని నిరూపిస్తాయి. ఒక ప్రసిద్ధి చెందిన నవల పేరు, చిన్న మార్పుతో కథ పేరుగా పనికొస్తుందా? అవునని అసమర్థుని ప్రేమయాత్ర కథ చెపుతోంది. అమావాస్య చంద్రుడిలా, ఆకాశంలో భూకంపంలా; పొసగని రెండుపదాలని కలిపి కథ పేరుగా పెట్టి ఒక వైవిధ్యం సాధించవచ్చు. నలుపు అని అర్థం ఇచ్చే ‘కారు’ ని తెల్లటి పున్నమికి జోడించటం (కారుపున్నమి-జూలై 2013), కలపకి చెందిన పెళుసుని అందానికి ఆపాదించటం (సెప్టెంబర్ 2015) అలాంటి ప్రయోగాలే.

అధ్యాయవిభజన:

కథ అంటే ఒకప్పుడు ఒక సంఘటన. ఒక జీవితశకలం. ఇప్పుడు కథ నిర్వచనం మారింది. ఇతివృత్తం విస్తృతీ పెరిగింది. దాంతో కథలోకి విభిన్నపాత్రల ప్రవేశం, నిష్క్రమణా  జరుగుతోంది. సందర్భాన్ని బట్టి సంఘటనాస్థలి సైతం మారుతోంది. ఆ మార్పులకి అనుగుణంగా కథలో అధ్యాయవిభజన జరిగితే, అది; కథలో రాబోయే మార్పును స్వీకరించడానికి పాఠకుడిని మానసికంగా సంసిద్ధం చేస్తుంది. ఈ దృక్కోణాన్ని నిర్లక్ష్యాన్ని చేసిన కథ, ఎక్కడో ఒకక్కడ పాఠకుడిని అయోమయానికి గురిచేస్తుంది.

ఒక కథలో ఎన్ని అధ్యాయాలు ఉండాలనేది కథనం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒక అధ్యాయం ఎన్ని పేజీలకి విస్తరించాలి అన్నది ఆ అధ్యాయం ద్వారా కథకుడు, కథకుడికి సంబంధించిన ఏ భాగం చిత్రీకరించాలనుకున్నాడనేదాన్ని బట్టి నిర్ణయించబడుతుంది. వీటి దృష్ట్యా ఒక కథకి ఇన్ని అధ్యాయాలే ఉండాలనే నియమం, ఇన్ని పేజీలకి తప్పనిసరిగా అధ్యాయం మారాలనే పరిమితి; విధించడం విజ్ఞత కాదు. అలాగని,  పేజీలకు పేజీల కథని ఒకే అధ్యాయంగా రాయటం; ఒక చిన్నకథని ముక్కలుముక్కలు చేయటం పద్ధతి కాదు.

ఈ నేపథ్యంలో, వాకిలిలో వచ్చిన, వస్తున్న కథల్లో అధ్యాయవిభజన ఏ మేరకు జరుగుతోంది? అనే ప్రశ్న ఉదయించక మానదు. ఈ గణాంకాలు ఆ ప్రశ్నకి సమాధానమిస్తాయి.

ఒక అధ్యాయం ఉన్న కథలు 59, రెండు అధ్యాయాల కథలు 18, మూడు అధ్యాయాల కథలు 8, నాలుగు  అధ్యాయాల కథలు 12, అయిదు అధ్యాయాల కథలు 11, ఆరు అధ్యాయాల కథలు 2, ఏడు అధ్యాయాల  కథలు 4, ఎనిమిది అధ్యాయాల కథలు 1, తొమ్మిది అధ్యాయాల కథలు 1, పదమూడు అధ్యాయాల కథలు 1.

.         ఒకే అధ్యాయంతో రాసిన కథలు, మొత్తం 117 కథల్లో సగం. ఈ 59 కథల్లో; ఒకటి నుంచి మూడు  పేజీలలోపు ఉన్నవి 15, నాలుగు నుంచి ఆరు పేజీలలోపు ఉన్నవి 27, ఏడు నుంచి తొమ్మిదిపేజీల లోపు ఉన్నవి 15, పది నుంచి పన్నెండు పేజీల లోపు ఉన్నవి 02. అన్నిటికన్నా పెద్ద కథ 11 పేజీలది.

కొందరు కథకులు; అధ్యాయవిభజన గురించి ఇంత చర్చ (ఇది చాలా సున్నితమయిన పదం. దీనిలో అక్షరాల స్థానాన్నీ, గుణింతాల లేదా గుణితాల స్థానాన్నీ మారిస్తే రచ్చ అవుతుంది) అవసరమా? కథలో మరింత అధ్యాయవిభజనకి అవకాశం ఉంటే, అది మేమే చెయ్యమా? అలా వదిలేస్తామా? అని ప్రశ్నించవచ్చు. ఈ ప్రశ్నకి సమాధానం; ఒకటే అధ్యాయం ఉన్న, రెండు పెద్ద కథలపై నేను జరిపిన పరిశీలన ఇస్తుంది.

మొదటి కథ డిసెంబర్ 2014 సంచికలో ప్రచురించబడ్డ రాజేశ్ యాళ్ల కథ-కిటికీలోని బాల్యం. ఇది 11 పేజీల కథ. ఈ కథలో తొమ్మిదో పేరా తర్వాత సందర్భం మారింది. పన్నెండో పేరా అనంతరం సంఘటనా సమయం మారి, ఒక కొత్త పాత్ర కథలోకి ప్రవేశించింది. నలభై అయిదో పేరా తర్వాత ప్రధాన పాత్ర గతంలోకి వెళ్లింది. నలభై ఆరో పేరా తర్వాత అదే పాత్ర వర్తమానంలోకి ప్రవేశించింది. డెభై ఎనిమిది, తొంభై ఒకటి, నూట ఆరు, నూట తొమ్మిది పేరాల అనంతరం సంఘటనాసమయం మారింది. నూట ఇరవై ఎనిమిదో పేరా మొదటి వాక్యం పిదప, సంఘటనాస్థలి ఇంకోటి అయింది (నిజానికి ఈ వాక్యం తర్వాత పేరా కూడా మార్చి ఉండాలి). వీటిని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ కథని పది అధ్యాయాలుగా రాసి ఉన్నట్లైతే, కథనాన్ని అనుసరించటం మరింత సౌకర్యవంతమయేది.

రెండో కథ, జనవరి 2016 వాకిలి సంచికలో వచ్చిన అరుణ పప్పు కథ- పునర్నిర్మాణం. ఇది ఏడు పేజీల కథ. మొదటి ఏడు పేరాలూ, కథలో రెండు పాత్రల మధ్య సంభాషణ. ఆ పేరాలతో సంభాషణ అంతమయి, ఎనిమిదో పేరానుంచి సంఘటనాస్థలి మారింది.  పన్నెండో పేరా తర్వాత కథలో పాత్ర కారు దిగుతుంది. సంఘటనాస్థలి, సందర్భం వేరవుతుంది. పదిహేడో పేరా తర్వాత, ఇరవయ్యో పేరా తర్వాత సంఘటనాసమయం మారింది.  నలభయ్యోయిదో పేరా తర్వాత, సంఘటనాస్థలి మారింది.  ఏభయ్యో పేరా తర్వాత, కథలో ప్రధానపాత్ర వర్తమానంలోనుంచి గతంలోకి ప్రయాణిస్తుంది. అరవై ఒకటో పేరా తర్వాత, ప్రధానపాత్ర వర్తమానం లోకి తిరిగొస్తుంది. డెబ్బయ్యో పేరా తర్వాత, ఒక పాత్ర తిరుగు ప్రయాణం మొదలవుతుంది. ఈ మార్పులకు అనుగుణంగా, కథ ఎనిమిది అధ్యాయాలుగా ఉండి ఉంటే, కథ చదవటం మరింత సులభతరమయేది.

కొన్ని కథల్లో అధ్యాయవిభజన అవకాశం ఉన్నంతమేరకు జరగటం లేదని నిరూపించటానికి, ఈ రెండు దృష్టాంతాలు సరిపోతాయి.

కథల్లో కనపడుతున్న భాష: 

ఇపుడొస్తున్న తెలుగు కథల్లో, భాష మూడు రకాలుగా వినియోగించబడుతోంది. కొన్ని కథల్లో, కథంతా  ఒకప్పటి తెలుగుకథల్లో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడిన వ్యావహారికభాషలో ఉంటోంది. మరికొన్ని కథల్లో కథ మొత్తం ఒక ప్రాంతపు మాండలికాల్తో/యాసతో కనపడుతోంది. ఇంకొన్ని కథల్లో, పాత్రలన్నీ లేదా కొన్ని పాత్రలూ ఒక ప్రాంతపు మాండలికాల్తో/యాసతో మాట్లాడుతుండగా, మిగిలిన కథంతా వ్యావహారికభాషలో రాయబడుతోంది.

వాకిలిలో ఇంతవరకూ వచ్చిన 117 కథల్లో, 97 కథలు పూర్తిగా వ్యావహారికంలో రాయబడ్డాయి. కథ మొత్తం ఒక ప్రాంతపు యాసతో/మాండలికాల్తో, 7 కథలు ఉన్నాయి.  మిగిలిన 13 కథల్లో, సంభాషణలు  ఒక ప్రాంతపు యాసతో/మాండలికాల్తో ఉండగా, తతిమ్మా కథంతా వ్యావహారికంలో ఉంది.

కథలో వాడిన భాష ఎలాంటిదయినా, చదివించగలగటం కథ ప్రాథమిక లక్షణం. కాని, కొన్ని కథల్లో ఉపయోగించిన మాండలికాల అర్థాలు, మిగిలిన ప్రాంతాల పాఠకులకు తెలియక పోవటంతో; కథను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవటంలో కొంత అసౌకర్యం ఏర్పడుతోంది. దీన్ని అధిగమించటానికి ఒకటే మార్గం. అలాంటి కథల చివర, వాటిలో ఉపయోగించబడ్డ మాండలికాలూ, వాటికి అర్థాలూ ఇవ్వటం. కాని, అలాంటి ప్రయత్నమేదీ పైన చెప్పిన  20 కథల విషయంలో జరగలేదు (వాస్తవానికి, ఈ లోపం తెలుగులో వస్తున్న అనేక కథల్లో కొట్టవచ్చినట్లుగా కనపడుతోంది). భవిష్యత్తులో ఆ లోపాన్ని పూరించే ప్రయత్నం చేపడితే, మాండలికాల్తో రాసిన  కథలు సైతం, వాకిలి పాఠకులకి మరింత దగ్గర కాగలవు.

తన కథలో; మిగిలిన ప్రాంతాలవారికి అర్థం తెలియని మాండలికాలు ఏవి? అన్నది అదే కథారచయితకి పూర్తిగా తెలియటానికి అవకాశాలు తక్కువ. వాటిని మిగిలిన ప్రాంతాల కథకులు/లేదా పాఠకుల మాత్రమే పూర్తిగా గుర్తించగలరు. వారితో ఆ పని చేయించి, వాటి అర్థాలను కథకుడి ద్వారా ఇప్పించి, కథ చివర పొందుపర్చాలి.

కథనరీతి:  

వాకిలిలో ఇంతవరకూ వచ్చిన 117 కథల్లో; ఉత్తమపురుష లో రాయబడిన కథలు 64, బహుళ ఉత్తమపురుషలో చెప్పబడిన కథలు 2, ప్రథమపురుషలో వచ్చిన కథలు 51. సాధారణంగా ఉత్తమపురుషలో కథ ‘నేను’ పరంగా నడుస్తుంది.   దాన్ని ‘మేము’ తో కూడా నడపవచ్చు. కాని, అలా నడిచిన కథలేవీ వాకిలిలో రాలేదు. మధ్యమపురుషలో కథ; ‘నువ్వు’ పరంగా కానీ, ‘మీరు’ పరంగా కానీ చెప్పబడుతుంది. ఈ తరహాలో చెప్పబడే కథలు చాలా అరుదు. వాకిలిలో అలాంటి కథలు కూడా ఏవీ రాలేదు. కొందరు కథకులయినా, ఈ రెండు రీతుల్లో కథ రాసే  ప్రయత్నాన్ని చేపడితే బాగుండును అని వాకిలి పాఠకుడుగా నాకు అనిపిస్తోంది.

కథ ప్రారంభం:  

చదువుకోవటానికి కథని ఎన్నుకునే విషయంలో సహాయపడేది దాని ఆరంభం లేదా ఎత్తుగడ. కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం తెలుగులో చాలా కథలు ఒక వర్ణనతో ప్రారంభమయ్యేవి. కథలో అంతర్భాగంగా, అనివార్యంగా కనపడే ఆ వర్ణనకీ; కథకీ సంబంధం ఉందా లేదా అనే విషయం పాఠకులు పెద్దగా  పట్టించుకునేవారు కాదు. కాలక్రమేణా ఈ ధోరణి తక్కువయింది. దాంతో           ఎక్కువభాగం తెలుగుకథలు ఇప్పుడు ఒక భావప్రకటనతోనో, భౌతికచర్యతోనో, సంభాషణతోనో మొదలవుతున్నాయి. కథపై, పాఠకుడికి ఉత్కంఠత కలిగించటానికి తద్వారా ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో వాకిలిలో కథలు, ఎన్ని ఏ రకంగా మొదలయ్యాయి అంటే-

భావప్రకటనతో మొదలయిన కథలు 65 (ఉదాహరణ: ఇంత ఉద్వేగాన్ని జీవితంలో ఎప్పుడూ అనుభవించలేదు, నేను. కథ-చరిత్రహీనులు/యాజి/జనవరి 2013). సంభాషణతో ప్రారంభమయిన కథలు 20 (ఉదాహరణ: “ఇవాళ గేమ్ వుంది తెలుసుగా. తొందరగా తయారవు. ఏం తింటావు?” స్కూల్  నుంచి అప్పుడే వచ్చిన క్రిస్  కి గబ గబా చెప్పేస్తోంది సుచిత్ర. కథ-హోమ్ రన్/ కల్పనా రెంటాల/ఫిబ్రవరి 2013). భౌతికచర్యతో ఆరంభించిన కథలు 13 (ఉదాహరణ: కాలేజీ నుంచి వచ్చి ఇంట్లోకి అడుగు పెట్టానో లేదో మా అమ్మ క్రింద కూర్చుని ఉన్నదల్లా లేచి నాకు ఎదురొచ్చి నా బుగ్గలు పుణుకుతూ “అదృష్టవంతురాలివే తల్లీ. మామయ్య నిన్ను పెళ్లి చేసుకోవడానికి ఒప్పుకున్నాడు” అంది. కథ-అనుబంధం/మండువ రాధ/నవంబర్ 2013).

వర్ణనతో ఎత్తుకోబడిన కథలు 19 (ఉదాహరణ: అప్పుడే వర్షం పడిందేమో ఆకులన్నీ తడితడిగా పచ్చగా మెరుస్తున్నాయ్. వర్షం బరువుకు వాలిన గులాబీ నుండి నీటిచుక్క నేలమీదకు జారుతో౦ది. చూరు నుండి నీళ్లు ధారగా పడుతున్న చప్పుడు చిన్నగా వినిపిస్తోంది. ఉండుండి వీస్తున్న గాలికి మేపల్ ఆకులు మెల్లగా కదులుతున్నాయ్. మేఘాల మాటునున్న సూరీడు ఒక్కో కిరణాన్ని గురిచూసి పంపుతున్నట్లుగా ఏటవాలుగా పడుతోంది నీరెండ. వర్షం వెలిసిన తరువాత మాత్రమే కనిపించే అరుదైన వెలుగుతో మెరిసిపోతోందా ప్రదేశం. కిటికీలోంచి ఆ సౌందర్యాన్ని చూస్తూ టీ తాగుతోంది రాధిక. కథ-వికసించిన పువ్వు/జ్యోతిర్మయి/మార్చ్ 2013).

కథకుల్లో పురుషులెంతమంది? మహిళలెంత మంది?

మొత్తం 117 కథల్లో; 62 కథలు పురుషుల కలంనుంచి జాలువారితే, 55 కథలు మహిళల చేతిలో రూపు దిద్దుకున్నాయి. 2013, 2014 సంవత్సరాల్లో పురుషులు రాసిన 16, 9 కథలకన్నా మహిళలు రాసిన కథలు  ఎక్కువగా అంటే 17, 14 వచ్చాయి. 2015, 2016 సంవత్సరాల్లో ఈ ధోరణి మారి పురుషుల కథలు ఎక్కువయ్యాయి. ఈ సంవత్సరాల్లో పురుషుల కథలు 25, 12 కాగా మహిళలు రాసిన కథలు 16, 8.

ఎవరు ఏ భాష ఎక్కువగా వాడుతున్నారు?

వ్యావహారికం, ఒక ప్రాంతపు యాస/మాండలికాలు కలిపి పురుషులు రాసిన కథలు 6. మహిళలు రాసినవి 7. పూర్తిగా మాండలికం/ఒక ప్రాంతపు యాసలో పురుషులు రాసిన కథలు 05. మహిళలు రాసిన కథలు 2. పురుషులు 51 కథల్ని, మొత్తం కథని వ్యావహారికంలో రాయగా; అదే తరహాలో మహిళలు 46 కథలు రాశారు.

ఎవరు ఏ కథనరీతిని ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారు?

ప్రథమ పురుషలో పురుషులు రాసిన కథలు 31. మహిళలు రాసినవి 20. ఉత్తమ పురుష లో పురుషులు రాసిన కథలు 31. మహిళలు రాసినవి 35. వీటిలో బహుళ ఉత్తమపురుషలో రాసిన కథలు 2. వీటిని ఒక్కొక్కటి చొప్పున పురుషకథకులూ, మహిళా కథకులూ రాశారు.

ఎవరు కథని ఎలా ఆరంభిస్తున్నారు?

పురుషులు రాసిన కథలు భావప్రకటనతో ఆరంభమైనవి 30. ఈ ప్రారంభంతో మహిళలు రాసిన కథలు 35. పురుషులు రాసిన కథల్లో  భౌతిక చర్యతో ప్రారంభమయిన కథలు 7. ఈ ధోరణిలో మహిళలు రాసిన కథలు 6.  పురుషులు రాసిన కథల్లో వర్ణనతో మొదలయినవి 13. ఇదే పద్ధతిలో మహిళలు రాసిన కథలు 6. పురుషులు రాసిన కథలు సంభాషణతో ఆరంభమయినవి 12. ఇదే విధానంలో మహిళలు రాసిన కథలు 8.

విరామచిహ్నాల వాడకం:

ఒక కథని సౌకర్యవంతంగా చదివించే విషయంలో, విరామచిహ్నాలది అత్యంతప్రధానమయిన పాత్ర.  వాకిలిలో కొన్ని కథల్లో విరామచిహ్నాలు వాడిన విధానం ఇలా ఉంది.

కథ పేరు/పునర్నిర్మాణం/అరుణ పప్పు/జనవరి 2016:

కథలో పాత్రలు పరస్పరం పిలుచుకున్నపుడు, పాత్ర పేరు తర్వాత ఆశ్చర్యార్థకం ఉంచటం ఒక పద్ధతి. కాని 28, 42 పేరాల్లో పిలుపు తర్వాత కామా ఉంటే, 66 పేరాలో పిలుపు తర్వాత మూడు చుక్కలున్నాయి. ఆశ్చర్యార్థకం అవసరం లేదని రచయిత భావిస్తే, మూడు చోట్లా కామాయే ఉండాలి లేదా మూడు చుక్కలుండాలి. (పిలుపు పక్కన కామానో, మూడు చుక్కలో ఉండటం ఈ కథలోనే కాదు. మిగిలిన కథల్లో సైతం కనపడుతోంది.)

కథ రెండో పేరాలో నాలుగు సంపూర్ణవాక్యాలు ఉన్నాయి. వాటి చివర ఉండవలసిన ఫుల్ స్టాప్, ఒక వాక్యం చివర మాత్రమే ఉంది. మిగిలిన మూడు వాక్యాల చివర ఎలిప్సిస్ అనబడే మూడు చుక్కలు ఉన్నాయి.

విరామచిహ్నాల్లో ఫుల్ స్టాప్ రూపంలో ఒక చుక్కా, ఎలిప్సిస్ రూపంలో మూడు చుక్కలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ఒక పాత్ర కానీ, కథకుడు కానీ చెప్పదలుచుకున్న విషయాన్ని పూర్తిగా చెప్పలేని సందర్భాల్లో మాత్రమే ఎలిప్సిస్ వాడాలి. ఒక వాక్యాన్ని ఆపి, కొనసాగించదల్చుకున్నపుడు కామా వాడాలి. కాని, కథలో అనేక చోట్ల రెండు చుక్కలూ, మూడు చుక్కలూ అవసరమైన దానికన్నా ఎక్కువ కనపడ్డాయి.

పదిహేడో పేరా ఒక సంభాషణ. అది ఒక పిలుపుతో అంతమయింది. పిలుపు చివర ఆశ్చర్యార్థకం బదులు నాలుగు చుక్కలు ఉన్నాయి. డెబ్భయ్యారో పేరాలో, ఒక పాత్ర మరో పాత్రని ఒక ప్రశ్న అడుగుతుంది. అడిగిందావిడ అనే పదంతో ఆ వాక్యం అంతమవుతుంది. అయినా ఆ ప్రశ్న చివర ప్రశ్నార్థకం లేదు.

సంభాషణని ఇన్వర్టెడ్ కామాల్లో ఉంచడం విధిగా ఒక పద్ధతి. అలా ఉంచిన సంభాషణ చివరి పదం తర్వాత ఆశ్చర్యార్థకం కానీ, ప్రశ్నార్థకం కానీ వాడవలసిన అవసరం లేకపోతే అవసరాన్ని బట్టి కామా లేదా ఫుల్ స్టాప్ మాత్రమే వాడాలి. కాని, సంభాషణలున్న పద్దెనిమిదో పేరా తుది పదం తర్వాత రెండు చుక్కలూ, ముప్పయ్యయిదో పేరా చివరి పదం  తర్వాత మూడు చుక్కలూ, ఏభైనాలుగో పేరా ఆఖరి పదం తర్వాత నాలుగు చుక్కలున్నాయి.

ఒక పాత్ర, మరో పాత్రతో జరిపిన సంభాషణలో; ఇంకో పాత్ర మాట్లాడిన మాటలు యథాతథంగా ఉటంకించినపుడు మాత్రమే, ఆ మాటలని సింగిల్ కోట్స్ లో ఉంచాలి. దీనికి పూర్తి భిన్నంగా; ఒక కథలో(రాజా వచ్చేశాడు-మూలకథ/అళగిరి స్వామి-అనువాదం/రాజేంద్రకుమార్ దేవరపల్లి-ఫిబ్రవరి 2013); ఒక పేరాలో తప్ప, మిగిలిన చోట్ల ఉన్న అసలు సంభాషణలే, ఇన్వర్టెడ్ కామాల్లో బదులు సింగిల్ కోట్స్ లో ఉన్నాయి. అదే కథలో కొన్ని సంభాషణల ఆరంభంలోనూ ఇన్వర్టెడ్ కామాల్లో మొదటి భాగం బదులు, రెండో భాగం ఉంది. ఇది ముద్రారాక్షసమో, మరే ఇతర కారణం వల్ల దొర్లిన దోషమో తెలీదు.

ఒక కథని స్వగతం రూపంలో అయిదు పాత్రలు చెప్పాయి (నాలుగు స్తంభాలాట-మండువ రాధ-మే 2016). ఆడపావురం, పిల్లపావురం కథనాల్లో మొదటి పేరా, ఇన్వర్టెడ్ కామాల్లో మొదటి భాగంతో మొదలయితే, చివరి పేరా ఇన్వర్టెడ్ కామాల్లో రెండో భాగంతో అంతమయింది. తిక్కపావురం కథనంలో మొదటి పేరా ఇన్వర్టెడ్ కామాల్లో మొదటి భాగంతో మొదలయితే. ఆఖరి పేరా ఆశ్చర్యార్థకంతో/ప్రశ్నార్థకంతో అంతమయింది. మగపావురం  కథనంలో రెండు పేరాలుంటే, రెండూ ఇన్వర్టెడ్ కామాలతో మొదలయి, అంతమయాయి. గోపురం పావురం కథనంలో మొదటి పేరాకి ఇన్వర్టెడ్ కామాల్లో మొదటి భాగం ఉంటే, చివర ఏమీ లేదు. రెండు నుంచి పదిహేడో పేరా చివర వరకూ, ఇరవై మూడు నుంచి ఇరవై అయిదో పేరా వరకు ఎలాంటి ఇన్వర్టెడ్ కామాలు లేవు. చిత్రంగా పద్దెనిమిది నుంచి ఇరవై రెండో పేరా వరకూ; అన్ని పేరాలూ ఇన్వర్టెడ్ కామాతో మొదలయి, అంతమయాయి. ఆడపావురం, పిల్లపావురం చెప్పిన కథలో సంభాషణలు సింగిల్ కోట్స్ లో ఉండగా, గోపురం పావురం వినిపించిన కథలో సంభాషణలు ఇన్వర్టెడ్ కామాల్లో ఉన్నాయి.

వీటన్నిటి వలన, అయిదు పాత్రల కథనానికి ఇన్వర్టెడ్ కామాలు వాడిన పద్ధతి, ఈ క్రింద ఉటంకించిన ప్రమాణానికి లోబడి లేదు అనిపిస్తోంది.

“The convention is to give opening quotation marks to the first and each subsequent paragraph, using closing quotation marks only for the final paragraph of the question.”

రెండు అంతకు మించి భావాలని ఒక వాక్యంలో ఇమడ్చాలనుకున్నపుడు సెమికోలన్ వాడాలి. అలా కాకుండా అన్ని చోట్లా కామాలే వాడితే, ఆ వాక్యాన్ని అర్థం చేసుకోవటం కష్టం అవుతుంది. కామా స్వల్పవిరామాన్ని తెలిపితే, ఫుల్ స్టాప్ పూర్తి విరామాన్ని తెలుపుతుంది. సెమికోలన్ ది ఈ రెండిటి మధ్య స్థాయి. కొన్ని కథల్లో ఉన్న వాక్యాల్లో సెమికోలన్ వాడవలసిన అవసరం ఉన్నా, వాడని సందర్భాలు ఉన్నాయి. ఈ ఉదాహరణని చూడండి.

            “ప్రకృతిని, పచ్చటి పరిసరాలను గమనించడం, అందమైన దృశ్యాలను, స్థలాలను నా కెమెరాలో బంధించడం…ఇంకా ఎంతోమందిలో చూడాలన్న తపన కలిగేలా వాటి గురించి రాయడం…ఇదంతా నా వృత్తి.”

(పునర్నిర్మాణం/రచయిత అరుణ పప్పు/ జనవరి 2016).

            ఈ వాక్యంలో ఉన్న భావవ్యక్తీకరణలో మూడు చర్యలున్నాయి. ఈ మూడు చర్యల మధ్య కామాలతో, చుక్కలతో విరామం ఇవ్వకుండా, ఒక చోట సెమికోలన్ తో మరింత పెద్ద విరామం ఇచ్చినట్లయితే అదే వాక్యం ఇలా మరింత అర్థవంతంగా ఉండి, అవగాహన ఇంకా సులభమయేది.

“ప్రకృతిని, పచ్చటి పరిసరాలను గమనించడం; అందమైన దృశ్యాలను, స్థలాలను నా కెమెరాలో బంధించడం, ఇంకా ఎంతోమందిలో చూడాలన్న తపన కలిగేలా వాటి గురించి రాయడం, ఇదంతా నా వృత్తి.”    

ఇప్పుడొస్తున్న కథల్లో కొంతమంది కథయితలు (ఈ పదం రచయితలకు పర్యాయ పదం. శబ్దార్థ చంద్రిక- 283 పేజీ) పెద్దపెద్ద వాక్యాలవైపు మొగ్గు చూపడంలేదు. కామాల వాడకం తగ్గించడానికి, అవకాశం ఉన్నంతవరకూ చిన్నచిన్న వాక్యాలే రాస్తున్నారు. సరయిన విరామచిహ్నాలు వాడి, అర్థాన్ని సరిగా అందించగలిగితే వాక్యం పెద్దగా ఉన్నా, అభ్యంతరకరం కాదు. దానికి భిన్నంగా ఉన్న ఈ పెద్ద వాక్యం చూడండి.

“అప్పుడు అత్తగారిని ఏహ్యంగా చూశాను కాని తానూ ఓ నిస్సహాయురాలేగా పాపం ఏం చేయగలదు సానుభూతి చూపించడం తప్ప” ( కృతి/మండువ రాధ/జనవరి 2016).

అందుబాటులో ఉన్న విరామచిహ్నాలని సముచితంగా ఉపయోగించి పై వాక్యాన్ని ఈ విధంగా రాసి ఉండవచ్చు. కాని, అలా జరగలేదు.

“అప్పుడు అత్తగారిని ఏహ్యంగా చూశాను.  కాని, తనూ ఓ నిస్సహాయురాలేగా! పాపం ఏం చేయగలదు? సానుభూతి చూపించడం తప్ప.”

వాక్యనిర్మాణం:

కథని చదివించగలగడంలో వాక్యనిర్మాణానిది చాలా ముఖ్యమైన పాత్ర.

కథకుడి మనసులో భావం ఎంత క్లిష్టమయినదయినా, అది సులభంగా పాఠకుడికి చేరాలంటే సరయిన వాక్యనిర్మాణం, పదాల పొందిక ప్రధానం.  దానికి వ్యతిరేకంగా; వాక్యనిర్మాణమే క్లిష్టంగా ఉంటే సరళమయిన భావం కూడా పాఠకుడికి చేరదు.

చిన్నచిన్న వాక్యాలు చదవడానికి సౌకర్యంగా అనిపిస్తాయి. కారణం, వాటిని చదవటానికి పట్టే సమయం చాలా తక్కువ. చదవటం పూర్తికాగానే ఆ వాక్యం అందించిన భావాన్ని తన జ్ఞాపకంలో నిక్షిప్తం చేసుకోవటానికీ,  మరో వాక్యంలోకి పాఠకుడు సత్వరం వెళ్లటానికీ అవి దోహదిస్తాయి. పెద్ద వాక్యాల్లో ఆ సౌలభ్యం అంత సులభంగా లభించదు. ఉదాహరణకి ఈ వాక్యం చూడండి. .

“కొన్నాళ్ళుగా ఆయన నన్ను విస్మరించి ఆమె మందిరంలోనే ఉంటూ నా దగ్గరకి రాకపోవడం వల్ల నేను దు:ఖిస్తున్నానని భావించి పెద్దరికాన్ని నెత్తిన వేసుకుని నా గురువుగారే పూనుకుని ఆ గ్రంథం రాశారని ఎవరికి తెలుస్తుంది?” (కృతి/మండువ రాధ/జనవరి 2016).

నిజానికి ఈ వాక్యాన్ని, ఇంకా చిన్నచిన్న వాక్యాలుగా రాయవచ్చు. రాసి, భావాన్ని మరింత సులభంగా పఠితకు అందించి ఉండవచ్చు. ఎలాగంటే-

 ”ఆయన నన్ను విస్మరించి కొన్నాళ్లుగా ఆమె మందిరంలోనే ఉంటున్నారు. ఆయన నా దగ్గరకి రాకపోవడం వల్ల నేను దు:ఖిస్తున్నానని గ్రహించి, పెద్దరికాన్ని నెత్తిన వేసుకుని నా గురువుగారే పూనుకుని ఆ గ్రంథం రాసి ఉంటారు. కాని, ఆ నిజం ఎవరికి తెలుస్తుంది?”

ఒక పాత్ర ఒక పని చేసి ఉండటం, చేస్తూ ఉండటం, చేస్తుంది అని అనుకోవటంలో చాలా తేడా ఉంది. ఈ తేడాని గ్రహించకుండా కొందరు కథకులు ఆ చర్యని వర్ణిస్తారు. దాంతో పాఠకుడి మనసులో కొంత అయోమయం ఏర్పడుతుంది. ఈ ఉదాహరణ చూడండి.

“ఒక కెమికల్ ఫాక్టరీలో పని చేస్తూ, ఇంటరు చదువుతున్న కూతురుతో నెట్టుకొస్తుంది.” (చేదుపూలు/మెహెర్/ఫిబ్రవరి 2016).

కథనం ప్రకారం ఈ చర్య ఇంకా పూర్తి కాలేదు. జరుగుతూనే ఉంది. అలాంటప్పుడు, పై వాక్యం ఇలా ఉంటే ఇంకా బాగుండేది.

“ఒక కెమికల్ ఫాక్టరీలో పని చేస్తూ, ఇంటరు చదువుతున్న కూతురుతో నెట్టుకొస్తోంది.”

కొన్ని వాక్యాల్లో ఉండాల్సిన దానికన్నా ఎక్కువ పదాలు ఉంటాయి. ఈ వాక్యం దానికి ఒక నిదర్శనం.             “…సతీత్వమూ పటాపంచలుగా, చెల్లాచెదురుగా విరిగి పడిపోయింది.” (కృతి/మండువ రాధ/జనవరి 2016).

ఇక్కడ రచయిత భావం, సతీత్వం విరిగి పడిపోయిందని, చెల్లాచెదురయిందని. పటాపంచలయిందని. పటాపంచలు అంటే అర్థం చెల్లాచెదరులు (శబ్దార్థ చంద్రిక-పేజీ 814). ఇక చెల్లాచెదరంటే మిక్కిలి చెదరినది (శబ్దార్థ చంద్రిక-పేజీ 513). ఇంచుమించుగా ఈ రెండు పదాల అర్థం ఒకటే. చెప్పదలుచుకున్న భావం ఒకటే అయినపుడు, ఒకే అర్థం వచ్చే రెండు పదాలను వాక్యంలో ప్రయోగించటం వలన అదనపు ప్రయోజనం ఏమీ సమకూరదు. ఇది దృష్టిలో పెట్టుకుంటే, ఈ వాక్యాన్ని ఈ రెండు రకాల్లో ఏదో ఒక రకంగా రాసి ఉండవచ్చును.

“సతీత్వం విరిగి పటాపంచలుగా పడిపోయింది.”  లేదా “సతీత్వం విరిగి చెల్లాచెదరుగా పడిపోయింది.”  

అలాంటిదే అదే కథలో ఉన్న‘సంఘర్షణ పడీ పడీ మనసు జీవాన్ని కోల్పోయి మరణించింది.’ అనే వాక్యం కూడా. మనసు జీవాన్ని కోల్పోవటమంటేనే మరణించడం. అందువల్ల మనసు జీవాన్ని కోల్పోయిందన్నా, కాదూ నిర్జీవమయిందన్నా, లేదా మరణించిందన్నా సరిపోయి ఉండేది.

ఒక వాక్యంలో ఒక బహువచనం ఒక పనికి కారణభూతమయింది. అదే వాక్యంలో మరో ఏకవచనం అదే పనికి దారితీసింది. ఆ పని ఫలితాన్ని చెప్పేప్పుడు ఏకవచనంతో అంతం చెయ్యాలా? బహువచనంతో అంతం చెయ్యాలా అనే సమస్య ఏర్పడుతుంది.

ఈ సమస్యనుంచి బయటికి రావాలంటే ఒకటే మార్గం. పనికి కారణమయిన రెండిటినీ, ఏకవచనమో బహువచనమో చెయ్యటం. ఈ వాక్యం పరిశీలించండి.

            “కూలీల కోలాహలం, ట్రాక్టరు చప్పుళ్లు కొండ మీది నిశ్శబ్దాన్ని అప్పుడప్పుడూ పగలగొడుతున్నాయి ”(పునర్నిర్మాణం/అరుణ పప్పు/జనవరి 2016).

ఇక్కడ కూలీల కోలాహలం ఏకవచనం. ట్రాక్టరు చప్పుళ్లు బహువచనం. పగలగొడుతున్నాయి బహువచనానికి వర్తింపచేయాల్సినది. అది కూలీల కోలాహలం అనే ఏకవచనానికి ఇమడదు. పై వాక్యాన్ని ఈ రెండిట్లో ఏదో ఒక రకంగా రాసి ఉంటే, అన్వయకాఠిన్యత ఏర్పడి ఉండేది కాదు.

            “కూలీల కోలాహలం, ట్రాక్టర్ల చప్పుడూ కొండ మీది నిశ్శబ్దాన్ని అప్పుడప్పుడూ పగలగొడుతున్నాయి. కూలీల కోలాహలాలూ , ట్రాక్టర్ల  చప్పుళ్లూ కొండ మీది నిశ్శబ్దాన్ని అప్పుడప్పుడూ పగలగొడుతున్నాయి.” కొన్ని వాక్యాల్లో పదం ఉండగూడని చోట ఉంటే, రావాల్సిన అర్థం రాదు. కాగా, ఒక్కోసారి అది విపరీతార్థాన్ని కూడా ఇవ్వవచ్చు. ఈ వాక్యాన్ని చూడండి.     

            “బుద్ధుడి శరీరంలోని ఎముకనొకదాన్ని భరిణలో పెట్టి బొజ్జన్నకొండ స్తూపంలో భద్రపరిచారని, దాంతో పాటు ఎన్నో ఏళ్ల కిందటి మట్టిపాత్రలు దొరికాయని చెబుతోంది అక్కడ భారత ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన పెచ్చులూడుతున్న బోర్డు” (పునర్నిర్మాణం/అరుణ పప్పు/జనవరి 2016).

ఇక్కడ అసలు ఉద్దేశం భారతప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన బోర్డు, పెచ్చులూడిపోయిందని. కాని, వాక్యం ఆ అర్థం ఇవ్వటం లేదు. భారతప్రభుత్వం పెచ్చులూడిపోయిన బోర్డు ఏర్పాటు చేసిందన్న అర్థం ధ్వనిస్తోంది. అదే  వాక్యాన్ని ఈ రకంగా రాసి ఉంటే మరింత అర్థవంతంగా ఉండేది.

            “బుద్ధుడి శరీరంలోని ఎముకనొకదాన్ని భరిణలో పెట్టి బొజ్జన్నకొండ స్తూపంలో భద్రపరిచారని, ఎన్నో ఏళ్ల కిందటి మట్టిపాత్రలు దాంతో పాటు దొరికాయని చెబుతోంది అక్కడ భారత ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన బోర్డు. ఆ బోర్డు కూడా పెచ్చులూడిపోయి ఉంది.”

            ఈ సందర్భంగా చెప్పాల్సిన విషయం మరొకటి ఉంది. భరిణ అనే పదం శబ్దార్థచంద్రికలో కానీ, శబ్దరత్నాకరంలో కానీ లేదు. దీన్ని బరణి అని రాయాలి. బరణి అంటే కాటుక మొదలగునవి యుంచుకొనెడు పాత్రము, కరాటము (శబ్దార్థ చంద్రిక-పేజీ 949).

చివరగా ఈ వాక్యం కూడా చూడండి.

            “నా ఆలోచనలు తనదాకా వెళ్లినట్టు, నా మోకాలిమీద వారిస్తున్నట్టుగా తట్టింది ప్రతిమ.”

ఇదే వాక్యం ఇలా ఉంటే మరింత అర్థవంతంగా ఉండేది కదా?    

            “నా ఆలోచనలు తనదాకా వెళ్లినట్టుంది. వారిస్తున్నట్టుగా నా మోకాలిమీద తట్టింది ప్రతిమ.”

సంభాషణా శైలి:

కథల్లో సంభాషణలని సాధారణంగా మూడు రకాలుగా రాస్తుంటాము. ఒక పద్ధతి, ఒకటికి మించి పాత్రల సంభాషణని ఒకే పేరాగా రాయటం. రెండోది, ప్రతి పాత్ర సంభాషణనూ విడి పేరాల్లో రాయటం. మూడో పద్ధతి, కథనంతో సంభాషణలని కలిపి రాయటం.

పై నేపథ్యంలో 2016 సంవత్సరంలో వచ్చిన 20 కథలని (ఒక అనువాదకథని మినహాయించి) సంభాషణల ధోరణి ఆధారంగా విశ్లేషిస్తే ఫలితం ఇది.

అసలు సంభాషణలు లేని కథలు=3; సంభాషణలు కథనంతో కలిసిన కథలు=2; సంభాషణలను విడి పేరాల్లో రాసిన కథలు=14. ఒక కథలో, మొదటి నాలుగుపేజీల్లో సంభాషణలే లేవు. చివరిపేజీలో మాత్రం సంభాషణలకు విడిగా పేరాలున్నాయి.

పై మూడు పద్ధతుల్లో ఏ పద్ధతిలో రాయటం అనేది సరైనది అన్న ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పటం కష్టం. కాని, చదవటానికి ఏది సౌకర్యవంతంగా ఉంటుంది అనేది చెప్పవచ్చు. కథనంతో కలిపి, ఒక కథలో ఒకే పేరాగా రాయబడిన సంభాషణలని మొదట చూసి; దాన్నే ఉదాహరణగా తీసుకుని అందులో సంభాషణలని విడిగా రాసిన ప్పుడు ఎలా ఉంటుందో చూడండి. నేను చెప్పాలనుకున్నది, చెప్పకుండానే మీకు అవగతమవుతుంది.

ఉదాహరణ 01: (కథ-చెదరిన ప్రతిబింబం/క్రిష్ణవేణి/ఫిబ్రవరి 2016)

“హలో రాధికా, రేపటి డిన్నర్ మా ఇంట్లోనే అని గుర్తుందిగా?”  ప్రతిమకి గుర్తు చేశాను. ‘వాట్ ఈజ్ యువర్ పాయిసన్!’ అని నిన్ను అడగక్కరలేదుగా! వోడ్కా, ఆరెంజ్ జ్యూసేనా?” నిన్న సాయంత్రం రేణుక ఫోన్. ఈ మధ్య ఇంగ్లీష్ తెగ వాడుతోందే! కాక్‌టెయిల్స్ గురించి కూడా బట్టీ పట్టినట్టుంది.నిజం చెప్పాలంటే, ఈ నెలవారీ డిన్నర్ల ఏర్పాటు గురించి ఆఫీసు పనుల్లో పడి మరిచేపోయాను. అలా అని ఒప్పుకోడానికి సిగ్గేసి, “ఆ, గుర్తుందిలే. ఏదన్నా వండి తీసుకు రమ్మన్నావా?” ఫార్మాలిటీ పూర్తి చేస్తూ అడిగాను.“నిన్ను నువ్వు తెచ్చుకో, చాలు. వండడానికి రామూ ఉన్నాడు.”- రక్షించింది. మా ఆయన విక్రమ్ అయితే,”మనమే వంటకాలు పట్టికెళ్తే, మరి వాళ్ళింట్లో డిన్నరేమిటింక! నా మొహం.” అని విసుక్కుంటాడు.ప్రతిమకి ఫోన్ చేసాను.“మూడు రోజుల తరువాత రేణుక పుట్టినరోజు. మనందరికీ ఆఫీసుంటుంది కదా అని, పనిలో పనిగా ఆదివారమే పిలిచిందంతే.“ అంది. నాకున్న మతిమరపుతో, “ఓహో, తన పుట్టినరోజా!”-అనబోయి, నాలుక్కరచుకుని,“గిఫ్టేం కొంటున్నావు?” అడిగాను.“బాబోయ్, తనకి గిఫ్టు కొనడమా! కిందటిసారి నేను సిల్కు చీర కొన్నానా? ఎంత శ్రద్ధగా ఎంచి మరీ కొన్నాను! బాగుందని కానీ థేంక్సు చెప్పడం కానీ లేకపోగా, ఈనాటివరకూ దాని ఊసే ఎత్తలేదు. తనకి ఆ మర్యాదలు తెలిస్తే కదా? ఇంటికి పనికొచ్చే వస్తువేదో తీసుకెళ్తే సరిపోతుంది. నువ్వూ అలాంటిదే ఏదో కొనియ్యి.”- సలహా పడేసింది.

ఉదాహరణ 02: (ఉదాహరణ 1 ని మార్చి రాసినది)

“హలో రాధికా! రేపటి డిన్నర్ మా ఇంట్లోనే అని గుర్తుందిగా?” ప్రతిమకి గుర్తు చేశాను.

‘వాట్ ఈజ్ యువర్ పాయిసన్!’ అని నిన్ను అడగక్కరలేదుగా! వోడ్కా, ఆరెంజ్ జ్యూసేనా?” నిన్న సాయంత్రం రేణుక ఫోన్.

ఈ మధ్య ఇంగ్లీష్ తెగ వాడుతోందే! కాక్‌టెయిల్స్ గురించి కూడా బట్టీ పట్టినట్టుంది. నిజం చెప్పాలంటే, ఈ నెలవారీ డిన్నర్ల ఏర్పాటు గురించి ఆఫీసు పనుల్లో పడి మరిచేపోయాను. అలా అని ఒప్పుకోడానికి సిగ్గేసి, “ఆ, గుర్తుందిలే. ఏదన్నా వండి తీసుకు రమ్మన్నావా?” ఫార్మాలిటీ పూర్తి చేస్తూ అడిగాను.

“నిన్ను నువ్వు తెచ్చుకో.  చాలు. వండడానికి రామూ ఉన్నాడు,”

-రక్షించింది. మా ఆయన విక్రమ్ అయితే, “మనమే వంటకాలు పట్టికెళ్తే, మరి వాళ్ళింట్లో డిన్నరేమిటింక! నా మొహం.” అని విసుక్కుంటాడు. ప్రతిమకి ఫోన్ చేసాను.

“మూడు రోజుల తరువాత రేణుక పుట్టినరోజు. మనందరికీ ఆఫీసుంటుంది కదా అని, పనిలో పనిగా ఆదివారమే పిలిచిందంతే,“ అంది.

నాకున్న మతిమరపుతో, “ఓహో, తన పుట్టినరోజా!” అనబోయి, నాలుక్కరచుకుని,“గిఫ్టేం కొంటున్నావు?” అడిగాను.

“బాబోయ్! తనకి గిఫ్టు కొనడమా! కిందటిసారి నేను సిల్కు చీర కొన్నానా? ఎంత శ్రద్ధగా ఎంచి మరీ కొన్నాను! బాగుందని కానీ, థేంక్సు చెప్పడం కానీ లేకపోగా; ఈనాటి వరకూ దాని ఊసే ఎత్తలేదు. తనకి ఆ మర్యాదలు తెలిస్తే కదా? ఇంటికి పనికొచ్చే వస్తువేదో తీసుకెళ్తే సరిపోతుంది. నువ్వూ అలాంటిదే ఏదో కొనియ్యి,” సలహా పడేసింది.

అసలు కథలో ఉన్న పంక్తుల బదులు, మార్చి రాసిన దాంట్లో నాలుగు పంక్తులు ఎక్కువ ఉన్నాయి. ఏడు పేరాలూ పెరిగాయి. కథ చదవటంలో పెరిగిన సౌలభ్యంతో పోలిస్తే, ఇవి పట్టించుకోదగినవి కావు.

కథల్లో పేరాలు:

తరచుగా తెలుగు కథలని చదువుతున్న నన్ను, కొన్ని కథల్లో ఉన్న పెద్దపెద్ద పేరాలు ఇబ్బంది పెడుతున్నాయి. వాటితో పోలిస్తే, చిన్నచిన్న వాక్యాలూ, పేరాలు ఉన్న కథలు తక్కువ కష్టపెడుతున్నాయి. దీనికి నేననుకునే కారణం; చదివే వేగాన్ని పెద్ద పేరాలు తగ్గించటం, చిన్న పేరాలు పెంచటం. వేగం మరీ తగ్గినా ఇబ్బందే, పెరిగినా ఇబ్బందే. పాఠకుడిగా నా సౌకర్యాన్ని పక్కన పెడితే, అసలు పేరాగ్రాఫు అంటే ఏవిటి? అనేది చూద్దాం.

-Paragraphs are comprised of sentences, but not random sentences. A paragraph is a group of sentences organised around a central topic. In fact, the cardinal principle of paragraph writing is to focus on one idea. A solidly written paragraph takes its readers on a clear path, without detours.

ఒక అభిప్రాయాన్ని కలిగించే, లేదా ఒక భావాన్ని వ్యక్తీకరించటం మీద దృష్టి కేంద్రీకరించే వాక్యాలు ఒక పేరాగా రూపు దిద్దుకోవాలి. ఒకటికి మించి అభిప్రాయాన్ని ప్రతిఫలించే వాక్యాలు ఒకే పేరాలో ఉండకూడదు. ఒకే భావాన్ని ప్రతిబింబించే వాక్యాలు ఒకటికి మించి పేరాలుగా కనపడకూడదు. అందుకే, ఒక పాత్ర తన మాటల ద్వారా చెప్పదలుచుకున్న తన ఆలోచనని/ఆలోచనలని ఒక పేరాగా ఉంచాలనటం.

ఈ ప్రమాణాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని; అయిదున్నర పేజీలున్న; నాక్కూడా…/కాశీభట్ల వేణుగోపాల్/ఏప్రిల్ 2016 కథలో పేరాలని పునర్విభజన చేస్తే, 79 పేరాలు కాస్తా 53 కి పడిపోయాయి.

ముక్తాయింపు:

చదివించగలగటం కథకుండాల్సిన ప్రాథమికలక్షణం. ఈ పరిశీలన కొరకు నేను ఎన్నుకున్న అంశాలన్నీ ఆ లక్ష్యసాధనకు  దోహదించేవే.

కథలు ఈ అంశాల మీదే రాస్తున్నారు, ఆ అంశాల మీద రాయటం లేదు అనటం; వాటి మీదే రాయాలి, వీటిమీద రాయకూడదు అని నిబంధనలు విధించటం; నా దృష్టిలో రచయిత పరిధిలోకి చొరబడకూడని విధంగా చొచ్చుకుపోవటం. కథ ఏ ఇతివృత్తం మీద రాశారు అనేదాని కన్నా, దేనిమీద రాసిన కథయినా నన్ను చదివించగలిగిందా లేదా అన్నదే నాకు ముఖ్యం. వాకిలిలో కథలు స్పృశించిన ఇతివృత్తాల మీద, నేనేమీ మాట్లాడకపోవటానికి అదే కారణం.

**** (*) ****

Editors’ Note

ఇప్పటివరకూ వాకిలిలో వచ్చిన కథలపై ఒక విశ్లేషణ ఈ వ్యాసం. పదాల వాడకం, వాక్య నిర్మాణం, పేరాల, అధ్యాయాల విభజన, కథకుడి గొంతుకల్లో వ్యత్యాసం, ఇంకా అనేక అంశాలను ప్రస్తావిస్తూ సాగిన అతిధి వ్యాసం. ఇందులో పాఠకులకి ఆసక్తి కలిగించేవి, రచయితలకి సహాయపడేవి, ఎడిటర్లుగా మేము నేర్చుకుని తీరవలసినవి చాలా విషయాలే ఉన్నాయి. ఈ అంశాలపై పాఠకుల/రచయితల అభిప్రాయాలు, మరిన్ని మంచి చర్చలు జరగాలని ఆశిస్తూ…

జంట పదాలంటే ఒకేరకంగా ధ్వనిస్తూ, వేరే అర్థం ఇచ్చే పదాలు. తెలియక మరోరకంగా రాస్తే అపార్థం ధ్వనించే పదాలు. ఉదాహరణకు అంకిలి, అంగిలి. అంకిలి అంటే విఘ్నము (672). అంగిలి అంటే అంతర్గళము (672). ద్వంద్వపదాలంటే, రెండు విడిపదాలుగా అనిపించి ఒక అర్థం వచ్చేలా వాడబడే పదాలు. అండదండలు అలాంటివాటిల్లో ఒకటి. దీనికి అర్థం, సహాయం అని విద్యార్థి కల్పతరువు (686) చెపుతోంది. అండ  అనే పదానికి ఆశ్రయం అనీ, ఆశ్రయానికి సహాయం అనీ అర్థాలున్నాయి. దండకి ప్రాపు అనీ, ప్రాపుకి ఆశ్రయం అనీ అర్థం ఉంది.  ఆశ్రయానికి సహాయం అనే అర్థం ఉండటంతో అండ అన్నా దండ అన్నా సహాయం అని అర్థం ఉన్నట్లే. దీని రీత్యా ఒకే అర్థం ఉన్న రెండు పదాలని కలిపి, మళ్లీ మనం అదే అర్థంతో వాడుతున్నామన్నమాట! ఇలా ఎందుకు?భావాన్ని మరింత శక్తిమంతంగా చెప్పటానికా? అంటే అవుననే అనుకోవాలి.

ద్వంద్వపదాల పట్టికలో ఉన్న కొన్ని పదాలు, విద్యార్థి కల్పతరువులో ఉన్న తెలుగు జాతీయాలు అనే అధ్యాయంలో కూడా చోటు చేసుకున్నాయి. ముందు పేరాలో ఉదహరించబడ్డ అండదండలు అన్న పదం అలాంటివాటిలో ఒకటి (643).  ఇవి కాక ద్వంద్వపదాల్లా అనిపించి, ద్వంద్వ పదాల పట్టికలో చేరని అలాంటి పదాలు మరికొన్ని కూడా తెలుగు జాతీయాల్లో కనపడుతున్నాయి. అంటు సంటు వాటిల్లో ఒకటి (643). దీని అర్థం స్నేహసంబంధములు, భేదభావములు. [...]]]>

ద్వంద్వపదాల వినియోగం తెలుగు భాషలో ఉన్న విశిష్టతల్లో ఒకటి. విద్యార్థి కల్పతరువు అను ఆంధ్రభాషా విషయసర్వస్వం పేరుతో, వేంకట్రామ అండ్ కో వారు 1979 లో ప్రచురించిన గ్రంథంలో, వీటికోసం ప్రత్యేకంగా ఒక అధ్యాయమే ఉంది.  1980 లో వెలువడ్డ అయిదో ముద్రణలో, 686-687 పేజీల్లో ఈ ద్వంద్వపదాల పట్టికని వాటి అర్థాలతో సహా చూడవచ్చు. ఈ పట్టికలో ఏకంగా 102 ద్వంద్వపదాలున్నాయి. దీనితో పాటు జంట పదాల పట్టిక కూడా వాటి అర్థాలతో 672-682 పేజీలవరకూ చూడవచ్చు.

జంట పదాలంటే ఒకేరకంగా ధ్వనిస్తూ, వేరే అర్థం ఇచ్చే పదాలు. తెలియక మరోరకంగా రాస్తే అపార్థం ధ్వనించే పదాలు. ఉదాహరణకు అంకిలి, అంగిలి. అంకిలి అంటే విఘ్నము (672). అంగిలి అంటే అంతర్గళము (672). ద్వంద్వపదాలంటే, రెండు విడిపదాలుగా అనిపించి ఒక అర్థం వచ్చేలా వాడబడే పదాలు. అండదండలు అలాంటివాటిల్లో ఒకటి. దీనికి అర్థం, సహాయం అని విద్యార్థి కల్పతరువు (686) చెపుతోంది. అండ  అనే పదానికి ఆశ్రయం అనీ, ఆశ్రయానికి సహాయం అనీ అర్థాలున్నాయి. దండకి ప్రాపు అనీ, ప్రాపుకి ఆశ్రయం అనీ అర్థం ఉంది.  ఆశ్రయానికి సహాయం అనే అర్థం ఉండటంతో అండ అన్నా దండ అన్నా సహాయం అని అర్థం ఉన్నట్లే. దీని రీత్యా ఒకే అర్థం ఉన్న రెండు పదాలని కలిపి, మళ్లీ మనం అదే అర్థంతో వాడుతున్నామన్నమాట! ఇలా ఎందుకు?భావాన్ని మరింత శక్తిమంతంగా చెప్పటానికా? అంటే అవుననే అనుకోవాలి.

ద్వంద్వపదాల పట్టికలో ఉన్న కొన్ని పదాలు, విద్యార్థి కల్పతరువులో ఉన్న తెలుగు జాతీయాలు అనే అధ్యాయంలో కూడా చోటు చేసుకున్నాయి. ముందు పేరాలో ఉదహరించబడ్డ అండదండలు అన్న పదం అలాంటివాటిలో ఒకటి (643).  ఇవి కాక ద్వంద్వపదాల్లా అనిపించి, ద్వంద్వ పదాల పట్టికలో చేరని అలాంటి పదాలు మరికొన్ని కూడా తెలుగు జాతీయాల్లో కనపడుతున్నాయి. అంటు సంటు వాటిల్లో ఒకటి (643). దీని అర్థం స్నేహసంబంధములు, భేదభావములు. కాని, వ్యవహారంలో దీన్ని అంటూ సొంటూ అని రాస్తున్నాం.

జాతీయాల్లో ఉన్న ద్వంద్వపదాల్లాంటివి,  ద్వంద్వపదాల పట్టికలో ఎందుకు చేరలేదు? మన సంభాషణల్లోనూ, వివిధ తెలుగు సాహిత్యప్రక్రియల్లోనూ, ద్వంద్వపదాల్లా కనిపించే మరికొన్ని ప్రయోగాలు వినియోగంలో ఉన్నాయి. అవి ద్వంద్వపదాల పట్టికలో లేవు.  ఇవి  ద్వంద్వపదాలు కావా? కాకపోతే ఎందుకు కావు? ద్వంద్వపదాలే అయితే, ఇవి పై గ్రంథంలో ఎందుకు చోటుచేసుకోలేదు? అనేవి మన ముందున్న ప్రశ్నలు.

ఈ ప్రశ్నలకి సమాధానాలని విజ్ఞులైన భాషాశాస్త్రవేత్తలకి వదిలేసి, అలా వాడకంలో ఉన్న ద్వంద్వ పదాలను సరైన రూపంలో రాస్తున్నామా? రాయకుండా ఉంటే వాటి అసలు స్వరూపం ఏమిటి? ఆ ద్వంద్వపదాల అర్థాలు ఏమిటి? ఏ అర్థంతో మనం వాడుతున్నామో, వాటి అసలు అర్థం ఆదేనా? మరి ఇంకేదయినానా? అనే విషయం మీద రవంత వెలుగు ప్రసరించటానికి ఈ వ్యాసం శబ్దార్థ చంద్రిక ఆధారంగా ఒక ప్రయత్నం చేస్తుంది. కుండలీకరణాల్లో ఇచ్చినవి నా దగ్గర ఉన్న ప్రతిలోని పేజీల సంఖ్యలు.

వీటిలో కొన్నిటికి నేరుగా నిఘంటువులో అర్థం ఉంది.  ఆ అర్థాలేమిటో చూద్దాం.

1. ఇరుగుపొరుగులు: దీని అర్థం ఇంటికి ఇరుపక్కననున్నవారు, ఇరుగుననుపొరుగునను ఉన్నవారు (157). ఇరుగు అంటే పక్క ఇల్లు (157). పొరుగు అంటే ప్రక్క, ఇరుగునకు ప్రక్క(907). అందువల్ల సమానార్థం ఉన్న రెండు పదాలని కలిపి కొంచెం విస్తృతార్థంతో వైవిధ్యం ధ్వనించేలా మనం వాడుతున్నాం.

2. ఉచ్చనీచములు: ఉచ్చనీచములు=ఎక్కువతక్కువలు, మంచిచెడ్డలు, మెరకపల్లములు. ఉచ్చము (ఉచ్ఛము అనే పదం శబ్దార్థ చంద్రికలో లేదు)=ఉన్నతమయినది. నీచము=క్రిందది. రెండు వ్యతిరేకార్థాలు ఉన్న పదాలని కలిపి శబ్దార్థ చంద్రిక అదే వ్యతిరేకార్థం ఇవ్వగా, అదే అర్థంతో మనం వాడుతున్నాం.

3. చిల్లు పొల్లు: దీనిని వ్యవహారంలో చిల్లూపొల్లూ అని రాస్తున్నాం. రెండు పదాలుగా కనపడుతున్న ఈ పదానికి/పదాలకి, శబ్దార్థ చంద్రిక సంక్షోభం, చిరాకు, తుత్తునియలు అని అర్థం చెప్తోంది. చిల్లు అనే పదం విడిగా కూడా ఉంది. దాని అర్థం, చిమ్ముటలోనగువానియందు ధ్వన్యనుకరణం. చిల్లును తూటు, కంత అనే అర్థంలో మనం ఉపయోగిస్తున్నాం. కాని, దాని అసలు రూపం చిల్లి. పొల్లు అంటే వ్యర్థం, నిస్సారం. కనక ఈ రెండు పదాలు విడిగా ఇస్తున్న అర్థానికీ, కలిసి ఉన్నట్లు కనపడే పదానికి/పదాలకీ ఎలాంటి పొంతనా లేదు.

4. దరి దాపు: దీనికి అర్థం ఆశ్రయం, ఆధారము, హద్దు, సమీపం (682). దరిదాపుల్లో లేడు అంటే సమీపంలో లేడని. చిత్రంగా దరి, దాపు అనే రెండు విడిపదాలు కూడా ఉన్నాయి. దరి=గట్టు, మేర, సమీపము(682). దాపు=సమీపము, ఆధారము (687). అందువల్ల విడి పదాలకు ఉన్న అర్థంతోనే దరిదాపు అనే ద్వంద్వపదాన్నీ ఉపయోగిస్తున్నాం.

5. మీదు మిక్కిలి: దీని అర్థం కడు మిక్కిలి, పైగా (1031). అవే అర్థాలతో దీన్ని మనం ఉపయోగిస్తున్నాం. మీదు=ఉపరిభాగం(1031)=పైన. మిక్కిలి=ఎక్కువ(1027). ఈ రెండిటికీ ఉన్న విడి అర్థాలను కలిపే, ఈ ద్వంద్వపదం వినియోగంలో ఉంది.

6. వంకర టింకర: వంకరటింకర=నానావిధవక్రము (1112) అని శబ్దార్థ చంద్రిక చెపుతోంది. అదే అర్థంతో ఈ పదం/పదాలు వ్యవహారంలో ఉన్నాయి. వంకరటొంకర, వంకరకొంకర అనేవి దీనికి రూపాంతరాలు. వంకర అనే పదానికి వక్రత్వం, వక్రం అని అర్థం. టింకర అనే పదం శబ్దార్థ చంద్రికలో లేదు.

7. యోగ క్షేమం: దీని అర్థం క్షేమలాభములు (1074). అదే అర్థంతో దీన్ని ఉపయోగిస్తున్నాం. యోగం అంటే వస్తులాభం అని అర్థం ఉంది(1074). క్షేమం అంటే కుశలం (404). ఈ రెండిటి అర్థాలతో పొంతన ఉండేలాగానే, రెండిటినీ కలిపి వాడుతున్నాం.

ద్వంద్వపదాలుగా కనపడే ఈ క్రిందివాటికి వేటికీ, నేరుగా నిఘంటువులో ఎలాంటి అర్థం లేదు. అందువల్ల, వీటిలో ఉన్న పదాలన్నీ నిఘంటువులో ఉన్నాయా? ఉంటే, వీటిలోని ఒక్కొక్క పదమూ ఏం అర్థం ఇస్తోంది. రెండిటినీ కలిపితే వచ్చే అర్థం మనం వ్యవహారంలో సూచిస్తున్న అర్థానికి సరిపోతున్నదా లేదా అనేది చూద్దాం.

1. అంచెలంచెలు: అంచె=వరుస(5). అంచెలంచెలుగా అంటే వరుసగా అనే అర్థంలో ఉపయోగిస్తున్నాం.

2. అజా పజా: అజ=ప్రకృతి, ఆడు మేక (22). అజము=చావుపుట్టుకలు లేనిది (22). పజ=జనము, ప్రజా (814). ఎక్కడున్నదో/ఎక్కడున్నాడో తెలీదు అనే అర్థంలో ఈ రెండిటినీ కలిపి వాడటం. అజ, పజ అనే పదాల అర్థాలకూ; అజాపజా అని వాటిని కలిపి వాడే సందర్భానికీ మధ్య పొంతన లేదు.

3. అడుగు బొడుగు: అడుగు=క్రిందు (26). బొడుగు అనే పదం లేదు. అడుగూబొడుగూ అని, క్రింద లేదా చివరకి మిగిలింది అనే అర్థంలో వాడతాం. అడుగు అనే పదానికి ఉన్న అర్థం, ఈ వ్యవహారానికి సరిపోతోంది. మరి, బొడుగు అనేది అడుగుకు ఊతంగా కలిపినట్లా?

4. అడ్డూ ఐపూ: అడ్డు=అడ్డగించు, అడ్డగింత, చాటు (28). ఐపు=తప్పు, దోషము, జాడ, అయిపు(245). అతడికి అడ్డూ ఐపూ లేదంటే; ఏ ఆటంకమూ లేదనీ, ఏదీ తప్పూ కాదని. ఇదే అర్థంతో ఈ రెండు పదాలని కలిపి వాడటం జరుగుతోంది.

5. అతీ గతీ: అతి=ఎక్కువ (29). అతీ అనే పదం లేదు. గతి=ఆధారం, ఫలితం (422). అతీ గతీ లేదు అని ఆధారం లేదు, ఫలితం లేదు అనే అర్థంలో వాడుతున్నాం. గతి అనే పదానికున్న అర్థం, ఈ వ్యవహారానికి సరిపోతోంది. మరి అతి, లేదా అతీ దానితో జత ఎందుకు కలిసినట్లు?

6. అమీతుమీ: ఈ పదాలు నిఘంటువులో లేవు. అమ్హీ, తుమ్హీ అనే ఉర్దూ/హిందీ పదాలు కావు కదా ఇవి?

7. అర్థం పర్థం: అర్థం అంటే అర్థం, అర్థమే (79). అతడు చేసే పనులకి అర్థం పర్థం ఉండదు అంటే అర్థం ఉండదని. అంతవరకూ బాగుంది. పర్థం ఎందుకు కలిసింది-అర్థం పర్థం లేకుండా?!

8. అలసి సొలసి: అలసి సొలసి నిఘంటువులో లేదు. అలయు=అలసిపోవు (84), సొలయు=అలయు (1254). వీటి రూపాంతరాలా అలసిసొలసి?

9. అలుపు సొలుపు: అలుపు అనే పదం లేదు. అలపు అనే పదం ఉంది (83). దీనికి అలసట, బడలిక, శ్రమము అని అర్థం. సొలుపు అనే పదం శబ్దార్థ చంద్రికలో లేదు. సొలపు=వైముఖ్యం (1254). సొలయు= అలయు, వెనుదీయు(1254). కావాల్సిన అర్థం, అలపు ఇస్తున్నపుడు; సొలుపు అవసరం ఏమిటో బోధపడదు.

10. ఆకలి దప్పులు: ఆకలి అంటే అందరికీ తెలిసినదే. దీని అర్థం క్షుత్తు (100) అని చెప్పటం; పిల్లి అంటే మార్జాలం అని చెప్పినట్లవుతుంది. దప్పి=దప్పిక అనగా దాహం(680). అందువల్ల వీటి రెండు అర్థాలనూ కలిపి, వాటి అర్థంతోనే ఆకలిదప్పులని మనం ఉపయోగిస్తున్నాం.

11. ఆగమేఘాల మీద: వేగంగా అనే అర్థంతో దీన్ని ఉపయోగిస్తున్నాం. ఆగము=తప్పు, పాపం (111). ఇది మేఘాలతో ఇమడటం లేదు. ఆగమేఘాలు ఏ పదాల కూడిక, లేదా పొందిక?

12. ఆలనా పాలనా: ఆలన=రక్షణము(133). పాలన=రక్షణము(857). అందువల్ల సమానార్థం ఉన్న రెండు పదాలని కలిపి అదే అర్థంలో మనం వాడుతున్నాం.

13. ఇల్లూ వాకిలీ: ఇల్లు=గృహం (159). వాకిలి=గృహద్వారం, తలుపు (1131). ఎవరికయినా ఇల్లు లేదనవచ్చు. ఆ ఇంటికి వాకిలి లేదనవచ్చు. ఇల్లూ వాకిలీ లేదంటే, కనీసం వాకిలి ఉన్న ఇల్లు లేదనా?

14. ఉరుకులు పరుగులు: ఉరుకు=దాటు, దుముకు, పరుగెత్తు (206), పరుగు=శీఘ్రగమనం (835). ఈ రెండు పదాలకి విడిగా ఉన్న అర్థంతోనే, రెండిటినీ మనం కలిపి వాడుతున్నాం.

15. ఉలుకు పలుకు: ఉలుకు=భయం(208). పలుకు=మాట(839). ఈ రెండు పదాల్లో పలుకు అనే పదానికి ఉన్న అర్థంతో, ఉలుకు అనే పదానికి ఉన్న అర్థంతో సంబంధం లేకుండా; రెండిటినీ కలిపి పలుకుకి ఉన్న అర్థంతోనే మనం వాడుతున్నాం.

16. ఎక్కీ తక్కీ: ఈ రెండు పదాలూ ఆ రూపంతో లేవు. సరిపడినంత అనే అర్థంతో వీటిని వాడుతున్నాం. నేననుకోవటం ఇది ఎక్కువకీ తక్కువకీ ఉచ్చారణ ఫలితంగా ఏర్పడిన నూతనరూపం అని.

17. ఎదురు బొదురు: ఎదురు=అభిముఖం (228). బొదురు అనే పదం శబ్దార్థ చంద్రికలో లేదు. ఈ రెండు పదాల్లో ఎదురు అనే పదానికి ఉన్న అర్థంతో, అర్థం లేని బొదురు అనే పదం కలిపి మనం వాడుతున్నాం.

18. ఏతా వాతా: ఏతా=అసత్యం(239). వాతా అనే పదం శబ్దార్థ చంద్రికలో లేదు. మొత్తం మీద అనే అర్థంలో ఈ పదాన్ని/పదాలని ఉపయోగిస్తున్నాం. ఈ పొందికకి, కూడికకి మూలం ఏమిటో?

19. ఐపూ అంతూ: ఐపు=తప్పు, దోషము, జాడ, అయిపు(245). అంతు=చివర (9). ఐపూ, అంతూ లేడు అంటే జాడ లేదు అని అర్థంలో వాడుతున్నాం. ఐపు అనే పదానికి ఉన్న అర్థం, ఈ వినియోగాన్ని సమర్థిస్తోంది. అంతు అనే పదానికి ఉన్న అర్థం ఇందులో పొసగటం లేదు.

20. ఒడి దుడుకులు: ఒడి=ఒడుపు (249). దుడుకు=చెడ్డపని (700). ఒడిదుడుకులు లేకుండా అని, ఎలాంటి ఇబ్బందులు లేకుండా అనే అర్థంతో వాడుతున్నాం. మరి ఈ రెండు పదాల మిశ్రమం మనం వాటిని వాడుతున్న తీరుకు సరిపోతోందా? లేదనే చెప్పాలి.

21. ఒడ్డూ పొడుగూ: ఒడ్డు=స్థూలం, పెద్ద, అధికం, విశాలం (250). పొడుగు=ఎత్తు(904). ఈ రెండు పదాలకీ విడిగా ఉన్న అర్థాలని కలిపి, ఎత్తయిన, విశాలమయిన అనే అర్థంతో రెండిటినీ కలిపి మనం వాడుతున్నాం.

22. కక్షా కార్పణ్యాలు: కక్ష=కచ్చ లేదా కసి (273). కార్పణ్యం=కృపణత్వం (325). కృపణుడు అంటే కుత్సితుడు (360) అంటే కుత్సితబుద్ధి గలవాడు. కక్షాకార్పణ్యాలు అంటే ఈ రెండిటి అర్థంతో ఒక సమ్మిశ్ర భావన వ్యక్తమవుతోంది.

23. కరువు కాటకాలు: కరువు, కరవు అనే పదాలు శబ్దార్థ చంద్రికలో లేవు. కఱవు=క్షామం, కాటకం=కఱవు. ఈ రెండు పదాలు విడివిడిగా ఇచ్చే అర్థంతోనే, కలిపి; కించిత్ అక్షరభేదంతో, వ్యవహారంలో మనం వాడుతున్నాం.

24. కల్లా కపటం: కల్ల=అసత్యం, తప్పు, మోసం, హాని, కఠినపు మాట(309). కపటము=కైతవము, కవుడు, మాయ (289). కైతవం=కపటం (366). కవుడు అన్నా కపటమే (310). కల్లాకపటం లేని వాడు అంటే మొదటి పదానికి అర్థమయిన మోసం/అబద్ధం, రెండో పదానికి ఉన్న మాయ వెరసి మాయామోసాలు/అబద్ధాలు లేనివాడనా?

25. కొండా కోనా: కొండ=పర్వతం (369). కోన=కొండలయందలి మరుగుచోటు (382). ఈ రెండు పదాల అర్థాలని కలిపి కొండాకోనల్లో అంటే పర్వతాల్లో, వాటి మరుగు ప్రదేశాల్లో అనే అర్థంలో ఉపయోగిస్తున్నాం.

26. కోప తాపాలు: కోపము=క్రోధము, కినుక (382). తాపం=సంతాపం, బాధ(621). కోపతాపాలు లేవు అంటే ఈ రెండు పదాల అర్థాలూ కలిపి; క్రోధమూ, బాధా లేవు అని వ్యవహారం.

27. గడ్డీ గాదం: గడ్డి=కసవు(421), తృణము=గడ్డి(645), గాదము=పైరులోని కసవు, ఆకు(432). ఇంచుమించు సమానార్థం ఉన్న ఈ రెండు పదాలను కలిపి కూడా, మనం అదే అర్థంలో వ్యవహరిస్తున్నాం.

28. గొడ్డూ గోదా: గొడ్డు=సంతతి లేని ఆవు, ఆవు, ఎద్దు(459), గోద=ఎద్దు (468). ఎవరికయినా గొడ్లు ఉంటే ఎద్దుతో కలిపి అన్నిరకాల పశుసంపద ఉన్నట్లే. అందువలన ఆ విషయం చెప్పదలుచుకున్నపుడు గొడ్డుకి గోద కలపవలసిన అవసరం లేదు. కాని, ఈ రెండు పదాలను ఒకే భావం వ్యక్తీకరించటానికి కలిపి చెప్పటం జరుగుతోంది.

29. చడీ చప్పుడు: ఇది కానీ, చడి అనే పదం కానీ నిఘంటువులొ లేవు. చప్పుడు=ధ్వని (526). సడి= ధ్వని (1218). దీన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుంటే చడీ చప్పుడులో చడి అవసరమే లేదు. ఉంటే సడి ఉండాలి. మరి దాని బదులు చడీ అనే పదం చడీ చప్పుడు లేకుండా, చడీచప్పుడులో ఎందుకు చేరినట్లు?!

30. చదువూ సంధ్యా: చదువు=పఠనం (524). సంధ్య=ప్రొద్దుపొడుచుటకు ముందు అయిదు గడియలవరకు, ప్రొద్దు గ్రుంకిన వెనుక మూడు గడియల వరకును గల కాలం. ఈ అర్థం చదువూ సంధ్యా లేదు అనే దానిలో చదువుతో పొసగటం లేదు. ఇది కాకుండా, సంధ్యకు, సంధ్యాకాలమందు చేయు ఉపాసన అనే అర్థం కూడా ఉంది (1212). చదువూ, సంధ్యా లేదు అంటే పఠనమూ, ఉపాసన ఈ రెండూ లేవనా?

31. చిత్తూ బొత్తూ: చిత్తు=దిద్ది చక్కపరుపని మొదట వ్రాసిన వ్రాత, జ్ఞానం, చైతన్యం, ప్రోగుచేసినవాడు, చయనము చేసినవాడు, సమిధ. బొత్తు అనే పదం లేదు. బొత్త=తామ్రాదిపాత్రముల బొంద(973). బొత్తి=మడత, పొర (973). నాణేనికి రెండువైపులను చిత్తూ, బొత్తూ అని అంటాం. కాని, చిత్తుకు ఉన్న అర్థాలు కాని, బొత్తు అనే పదం లేకపోవటం కానీ, ఈ వ్యవహారాన్ని సమర్థించలేకపోతున్నాయి.

32. చిన్నా చితకా: వ్యవహారంలో దీన్ని/వీటిని ఒక పరిమాణాన్ని సూచించటానికి ఉపయోగిస్తున్నాం. చిన్న =అల్పం, కనిష్టం (497). చితక అనే పదం శబ్దార్థ చంద్రికలో లేదు. చితిక=ప్రోగు(494). ఈ అర్థాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుంటే, చిన్నాచితకాలో, చితక-వ్యవహారరీత్యా, చితికకి రూపాంతరం అనిపించదు.

33. చిల్లర మల్లర: చిల్లర అంటే కొంచెంపాటి నాణెం, సామాన్యం, అల్పం అని అర్థం (502). మల్లర అనే పదం, శబ్దార్థ చంద్రికలో లేదు. మల్లరము=మదించినది, గర్వం (1018). అందువల్ల ఈ రెండు పదాల్లో ఒక పదం విడిగా ఇస్తున్న సామాన్యం, అల్పం అనే అర్థంతోనే, అర్థం లేని మల్లర అనే ఇంకో పదం కలిపి మనం ఉపయోగిస్తున్నాం.

34. చీకూ చింతా: చీకు=నిస్సారం (503). చింత=వగపు (489). చీకు లేకపోతే నిస్సారం కానట్లు, సారం ఉన్నట్లు. చింత లేకపోతే సంతోషం. మరి ఇవి రెండూ లేకుండా అంటే? వ్యతిరేకార్థం ఉన్న రెండుపదాలను జత చేసి అపార్థం కలిగిస్తున్నామన్నమాట.

35. డబ్బూ దస్కం: డబ్బు=ధనం (588). దస్కం అనే పదం నిఘంటువులో లేదు. డబ్బుతోనే చెప్పదలుచుకున్నది చేరుతున్నపుడు, డబ్బుతో దస్కం ఎందుకు చేరింది?

36. తప్పొప్పులు: తప్పు, ఒప్పు అనే రెండు పదాలూ విడిగా శబ్దార్థ చంద్రికలో ఉన్నవే. రెండు వ్యతిరేకార్థాలు ఉన్న పదాలని, కలిపి కూడా సరయిన అర్థం వచ్చేలానే వాడుతున్నాం.

37. తిండీ తిప్పలు: తిండి=ఆహారం(626). తిప్పలు=కష్టములు, బాధలు (628). తిండి లేకపోతే కష్టం. తిప్పలు లేకపోతే సుఖం. మరి తిండీతిప్పలు లేకుండా అంటే? విభిన్న అర్థాలు ఉన్న రెండు పదాలను జత చేసి అపార్థం కలిగిస్తున్నామన్నమాట.

38. తీరూ తెన్నూ: తీరు=విధం (634). తెన్ను=దారి, మార్గం, విధి (647). రెండు విభిన్నార్థాలు ఉన్న ఈ రెండు పదాలనీ కలిపి, ఒక పద్ధతి లేకుండా అనే అర్థంతో తీరూతెన్నూ లేకుండా అని వాడుతున్నాం.

39. తుక్కూ దూగరా: తుక్కు=వ్యర్థము, త్రుప్పు, పనికిమాలిన గడ్డి మొదలగునది (637). దూగఱ= ధాన్యాదులలోనుండు దుమ్ము (706). ఈ రెండు పదాలకూ విడిగా ఉన్న అర్థాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని పారేయాల్సిన వాటిని తుక్కూ దూగరా అని చెపుతున్నాం.

40. దరి దాపులు: దరి=గట్టు, మేర, సమీపం (682). దాపు=సమీపం, ఆధారం(687). దరిదాపుల్లో లేడు అంటే సమీపంలో లేడు అనే అర్థంతో వాడుతున్నాం. రెండిటికీ ఒకటే అర్థం ఉన్నపుడు, కావాల్సింది అదే అర్థం అయినపుడు రెండిటినీ కలిపి వాడటం దేనికి?

41. దారీ తెన్నూ: దారి=రీతి, మార్గం, దిక్కు (688). తెన్ను=దారి, మార్గం, విధి (647). రెండు సమానార్థాలు ఉన్న ఈ రెండు పదాలనీ కలిపి, అదే అర్థం వచ్చేలా దారీతెన్నూ లేకుండా అని వాడుతున్నాం.

42. దిక్కూ దెసా: దిక్కు=దిశ, శరణము, మార్గము, వైపు, నెలవు (691). దెస=దిక్కు, అవస్థ, ప్రాపు, కాపు, శరణము, చోటు (708). దిక్కూ, దెసా తెలీకుండా అన్నా దిక్కూ, దెసా లేకుండా అన్నా మార్గమూ, చోటూ తెలీకుండా లేదా లేకుండా అనా?

43. దుమ్మూ ధూళీ: దుమ్ముదూలి అనే పదం శబ్దార్థచంద్రికలో ఉంది. దాని అర్థం చిన్నాభిన్నమయినది(701). అంతే కాదు దూలి అనే పదం విడిగా లేదు. మనం ఏ అర్థంలో దుమ్మూ ధూళీ అనే పదాలను ఉపయోగిస్తామో, అది ఈ అర్థానికి సరిపడదు. వీటి అసలు మూలాలు; దుమ్ము=దుమారం, ధూళి(701). ధూళి=దుమ్ము, పరాగం (730). ఈ రెండు పదాల అర్థాలూ ఒకటే. మనకు కావాల్సిన అర్థాన్ని ఏదో ఒక పదం ఇస్తున్నపుడు, రెండిటినీ కలిపి వాడటంలో ఔచిత్యం, అవసరం బోధపడవు.

44. ధూళి ధూసరితం: ధూళి=దుమ్ము, పరాగం (730). ధూసరము=బూడిదవర్ణము, బూడిదవర్ణము గలది (731). అందువల్ల ధూసరితము అంటే బూడిదవర్ణము కమ్మినది అని అనుకోవాలి. గుర్తుపెట్టుకోవాల్సినది ఏమిటంటే ఒకటి దుమ్ము. రెండోది దాని రంగు. ధూళిధూసరితము అంటే బూడిదరంగు కల దుమ్ము అని. కొంతమంది అనుకుంటున్నట్లు ధూసరము అంటే ఇంకోరకం దుమ్ము కాదు.

45. నగా నట్రా: నగ=ఆభరణం (735). నట్ర, నట్రా అనే పదాలు లేవు. నగానట్రా అన్నపుడు నగలు మొదలయినవి అన్న అర్థంలో వీటిని వాడటం జరుగుతోంది.

46. నదీ నదాలు: నది=ఆమడ దూరానికి మించి పారే ఏరు, లేదా ఏరు(739). నదం=పడమరగా పారెడి ఏరు, సముద్రం (739). రెండిటినీ కలిపి రెండు రకాల జలప్రవాహాలు అన్న అర్థంలో ఉపయోగిస్తున్నాం.

47. నదురూ బెదురూ: నదురు, నదరు అనే పదాలు లేవు. బెదరు=భయం, జంకు, సంకోచం, అధైర్యం (968). బెదరు అనే పదానికి ఉన్న అర్థంతో, అర్థం లేని నదురు అనే పదం కలిపి మనం వాడుతున్నాం.

48. నిక్కు నీలుగు: నిక్కు=గర్వం (758). నీలుగు అన్నా గర్వమే (787). రెండు సమానార్థాలు ఉన్న ఈ రెండు పదాలనీ కలిపి, అదే అర్థం వచ్చేలా నిక్కు నీలుగు అని వాడుతున్నాం.

49. నియమ నిష్ఠలు: నియమము=కట్టు, వ్రతనిష్ఠ (766). నిష్ఠ=ఎడతెగని శ్రధ్ధ(781). ఈ రెండిటినీ కలిపి కట్టుబాటుతో, శ్రధ్ధతో పనిచేయటం అనే అర్థంలో ఉపయోగిస్తున్నాం.

50. నీతి నియమాలు: నీతి=న్యాయం, సత్ప్రవర్తనం(784). నియమము=కట్టు, వ్రతనిష్ఠ (766). నీతి నియమాలతో పనిచేస్తున్నాడంటే ఈ రెండిటికీ కట్టుబడి ఉంటున్నాడని.

51. నోరూవాయీ: గట్టిగా మాట్లాడలేని వాళ్లని ఉద్దేశించి అతడు నోరూ వాయీ లేని వాడు అని అంటుంటాం. నోరు=ముఖద్వారం (803). వాయి=నోరు, ముఖము(1136). ఇక్కడ ఒకే అర్థం ఉన్న రెండు పదాలని కలిపి, అదే అర్థం వచ్చేలా వాడుతున్నాం.

52. పనీ పాటా: పని=కార్యం(824). పాట=గీతం (846). అతడికి పనీపాటా లేదు అనటంలో పని లేదు అని ఒక అర్థం ధ్వనిస్తోంది. పాట లేదని ఎందుకు అనటం? పాటు=కష్టం (847). పనీ, పాటూ వ్యవహారంలో పనీ, పాటగా మారిందా?

53. పరువు ప్రతిష్ఠ: పరువు=గౌరవం (836). ప్రతిష్ఠ=గౌరవం, కీర్తి (920). ఈ రెండిటికీ గౌరవం అని అర్థం ఉంది. అందువల్ల మొదటి పదానికున్న గౌరవం, రెండో పదానికున్న కీర్తి అనే అర్థాలతో కీర్తి గౌరవాలు అనే అర్థం వచ్చేలా పరువు ప్రతిష్ఠ అని వాడుతున్నామా?

54. పిల్లా జెల్లా: పిల్ల=ఆడపడుచు(867). జెల్ల=పిల్ల. ఈ రెండు అర్థాలతోనే, రెండిటినీ కలిపి మనం ఉపయోగిస్తున్నాం.

55. పుల్లా పుడకా: పుల్ల=పుడుక (842). పుడుక=సన్నపుల్ల, కట్టెపుల్ల (875). రెండు సమానార్థాలు ఉన్న ఈ రెండు పదాలనీ కలిపి, అదే అర్థం వచ్చేలా దారీతెన్నూ లేకుండా అని వాడుతున్నాం.

56. బాగోగులు: బాగు=క్షేమం=శుభము(954), ఓగు=చెరుపు, కీడు, అశుభం (257). రెండిటినీ కలిపితే శుభాశుభములు. ఆ అర్థంతోనే మనం వ్యవహరిస్తున్నాం.

57. బొచ్చే బోలే: బొచ్చె=కుండలోనగువాని పెంకు(972). బోలె=ఓటికుండ, కుండబొచ్చె అని అర్థం(977). వీటిని ఏదో ఒక లోహంతో తయారు చేసినవి అనుకొని, వ్యవహారంలో ఈ పదాలని వంటపాత్రలు అనే అర్థం వచ్చే విధంగా వాడటం జరుగుతోంది. కాని, నిజానికి వీటిని; మట్టిపాత్రలకే వాడాలి.

58. మంచీ సెబ్బర: మంచి=మంచి (994), సెబ్బర=చెడుగు, చెడ్డది(1250). రెండూ కలిపి మంచీ, చెడూ. ఈ రెండిటికీ కలిపి మూడో అర్థం ఏదీ లేదు. ఉన్న రెండు పదాల అర్థంతోనే, మంచీ సెబ్బర ఉపయోగంలో ఉంది.

59. మందూ మాకూ: మందు=ఔషదము (997), మాకు=మ్రాను, వృక్షం (1018). సామాన్యంగా ఒక వ్యక్తి, ఇంకో వ్యక్తిని వశపరచుకున్నపుడు, మందో మాకో పెట్టాడా అని అంటుంటారు. అయితే, దీని వ్యవహారాన్ని, శబ్దార్థ చంద్రికలో ఉన్న మందులమారి=వశక్రియావేది (998) అన్వయించుకుంటే, మందూ మాకూ అనే ద్వంద్వపదాల అర్థం అవగతమయే అవకాశం ఉంది.

60. మన్నూమశానం: అతడి దగ్గర ఏముంది? మన్నా, మశానమా అని ఏమీ లేదనటాన్ని సూచిస్తున్నాం. మన్ను=మట్టి, నేల (1008). మశానం అనే పదం కానీ, మసానం అనే పదం కానీ లేవు. మసనం=శ్మశానం. మసనం వ్యవహారంలో మసానం అయి, మట్టితో కలిసి వాడకంలోకి వచ్చింది అనిపిస్తోంది.

61. మాటా మంతీ: మాట=పదం(1019). మంతి=ప్రసంగం, ప్రస్తావన(996). ఈ రెండు పదాలకి విడిగా ఉన్న అర్థంతోనే, కొంచెం విస్తృతార్థం వచ్చేలా మనం కలిపి వాడుతున్నాం.

62. మానూ మాకూ: మ్రాను అనే పదానికి మాను అనేది రూపాంతరం. మాను=చెట్టు, వృక్షం(1066). మాకు అన్నా అవే అర్థాలు(1018). సమానార్థం ఉన్న రెండు పదాలని కలిపి అదే అర్థంలో మనం వాడుతున్నాం.

63. మూటాముల్లే: మూట=బట్టలు లోనగువాని ముడియ (1045). ముల్లె=మూత, ధనము ముడి(1042). ఈ రెండిటినీ కలిపి, మూటా ముల్లే అంటే బట్టలూ డబ్బూ అనే అర్థంతో వాడుతున్నాం.

64. మేళ తాళాలు: మేళము అంటే మనం అనుకునే ధ్వనిసంబంధమయిన అర్థం లేదు. దాని అర్థం వాద్యగాండ్ర గుంపు. (1056). మేళముచేయు అంటేనే వాద్యములను వాయించు అని మనం అనుకునే అర్థం (1056). తాళము అంటే పాడునపుడు చేతులతో చఱచెడి చఱపు లేదా పాడునపుడు జరిగెడు కాలపరిమాణం. ఈ అర్థాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఈ పదాలను మనం వాటి అర్థాలతో ప్రమేయం లేకుండా ఉపయోగిస్తున్నట్లు.

65. రాయీ రప్పా: రాయి=శిల, పాషాణం(1085). రప్ప=రాయివంటి గట్టి వస్తువు(1079). అందువల్ల సమానార్థం ఉన్న రెండు పదాలని కలిపి అదే అర్థంలో మనం వాడుతున్నాం.

66. వన్నె చిన్నెలు: వన్నె=అందం, రంగు (1121). చిన్నె=చిన్నియ అనగా గురుతు లేదా విలాసం(497) =స్త్రీల శృంగార చేష్టా విశేషం (1158). విభిన్న అర్థాలున్న ఈ రెండు పదాలని కలిపి అందం, విలాసం అనే అర్థంలో ఉపయోగిస్తున్నాం.

67. వర్తక వ్యాపారాలు: వర్తకం=వాణిజ్యం, క్రయవిక్రయ వ్యాపారం(1125). వ్యాపారం=వర్తకం, పని, ఉద్యోగం, వృత్తి, యత్నం అనే అర్థాలు (1184)ఉన్నాయి. రెండిటినీ కలిపి, ఆ రెండు పదాల అర్థాలు విడిగా ఇస్తున్న అర్థంతోనే వాడుతున్నాం.

68. వాగూ వంకా: వాగు=సెలయేరు (1131). వంక=వాగూ, కాలువా (1112) అందువల్ల సమానార్థం ఉన్న రెండు పదాలని కలిపి కొంచెం విస్తృతార్థంతో వైవిధ్యం ధ్వనించేలా మనం వాడుతున్నాం.

69. వావీ వరుసా: వావి=బంధుత్వం, బంధు వరుస (1140). వరుస=బంధుత్వక్రమం (1124). ఈ రెండు పదాలని కలిపి వాడుతూ; అతడికి వావీ, వరుసా లేదంటున్నాం అంటే సంబంధాలు ఏర్పరచుకునే విషయంలో కానీ, ప్రవర్తించటంలో కానీ, బంధుత్వాన్ని పాటించటం లేదని అర్థం.

70. సిగ్గూ ఎగ్గూ: సిగ్గు=లజ్జ (1240). ఎగ్గు=కీడు, తప్పు, అవమానం (224). సిగ్గూ ఎగ్గూ లేకుండా అంటే; లజ్జ లేకుండా అనటం వరకూ సముచితమే. ఎగ్గు లేకుండా అంటే కీడు తేకుండా, తప్పు లేకుండా, అవమానం లేకుండా అన్నట్లు. మరి ఇవి రెండూ లేకుండా అనటం అనుకున్న అర్థం ఇస్తున్నాయా? అనుమానాస్పదమే!

71. సోయీ సొంపూ: సోయి అనే పదం శబ్దార్థ చంద్రికలో లేదు. సొంపు=సౌందర్యం(1253). ఈ రెండు పదాల్లో సొంపు అనే పదానికి ఉన్న అర్థంతో, అర్థం లేని సోయి అనే పదంతో దాన్ని కలిపి మనం వాడుతున్నాం.

72. హద్దూ పద్దూ: హద్దు=ఎల్ల, మితి(1268). పద్దు=పంతం, ప్రతిజ్ఞ, నేర్పు(823). రెండిటినీ కలిపి మితిమీరి ప్రవర్తిస్తున్న అన్న అర్థంలో ఉపయోగిస్తున్నాం. కాని, రెండు పదాలకి ఉన్న అర్థం కలిపితే, మనం అనుకునే అర్థం రావటం లేదు.

73. హద్దూ ఐపు: హద్దు=ఎల్ల, మితి (1268). ఐపు=తప్పు, దోషము, జాడ, అయిపు(245). ఈ రెండు పదాలకీ ఉన్న అర్థాలని కలిపి, హద్దూ ఐపూ లేదు అని; అంటే మితి మీరి ప్రవర్తించటం అనే అర్థంలో వాడుతున్నాం. కాని, ఐపు అనే పదానికి ఉన్న అర్థం ఈ వినియోగాన్ని సమర్థించటం లేదు.

చివరగా ఒక మనవి. ఇవి కాక, ఇలా వాడబడే పదాలు మరికొన్ని ఉండవచ్చు. అవి నా దృష్టిలో లేనందునే వాటి విషయంలో నేను ఏ ప్రయత్నమూ చేయలేకపోయాను. ఔత్సాహికులు ఎవరైనా ఇలాంటి ప్రయత్నాన్ని తమ ఎరుకలో ఉన్న పదాలతో కొనసాగించవచ్చు. మరో మాట. ఈ పరిశీలన నా అవగాహన అనుమతించిన మేరకు చేశాను. ఇందులో ఏదైనా పొరపాటు దొర్లితే విజ్ఞులు దానిని సవరించవచ్చు. అంతేకాకుండా తమ దగ్గర ఉన్న అదనపు సమాచారంతో, కొన్ని పదాల విషయంలో నేను వ్యక్తం చేసిన అనుమానాలని సైతం నివృత్తి చేయవచ్చు. కావాల్సిందల్లా, మనం వాడుతున్న పదాలకు సరయిన రూపం, అసలయిన అర్థం; అవసరం ఉన్న అందరికీ చేరటమే. అది ఎంత మేరకు జరిగితే ఈ వ్యాసం అంత మేరకు దాని ప్రయోజనాన్ని సాధించినట్లు.

**** (*) ****