వాకిలి కథలపై విహంగవీక్షణం

జనవరి 2013 లో మొదలైన వాకిలి అంతర్జాల మాసపత్రిక జూన్ 2016 సంచికతో 42 నెలలు పూర్తిచేసుకుంది. నవల, కథ, కవిత,వ్యాసం ఇలా రకరకాల సాహిత్యప్రక్రియలకి తనలో స్థానం కల్పిస్తోంది. కొన్ని గణాంకాలనీ, ఇంకొన్ని ప్రమాణాలనీ ఆధారం చేసుకున్న ఈ విశ్లేషణ; మూడున్నర సంవత్సరాలలో వాకిలిలో వచ్చిన కథల తీరుతెన్నులని విభిన్న కోణాల్లోనుంచి చూడటానికి ఒక ప్రయత్నం చేస్తుంది.

కథల సంఖ్య:

ఈ నలభై రెండు నెలల్లో వాకిలిలో వెలుగు చూసిన కథలు 120. ఇందులో…
పూర్తిగా »

“నేర్చుకుని చెయ్యము, చేసేటప్పుడు నేర్చుకుంటాం.” – పింగళి చైతన్య

“నేర్చుకుని చెయ్యము, చేసేటప్పుడు నేర్చుకుంటాం.” – పింగళి చైతన్య

అభివృద్ధి అనేది ఒకే దిశలో జరగడం సాధ్యం కాదు. ఒకే టైం లో శ్రీశ్రీ ఉన్నాడు, చలం ఉన్నాడు, ఈశ్వర చంద్ర విద్యాసాగర్ ఉన్నాడు, గాంధీ ఉన్నాడు. వీరేశలింగం ఒకవైపు వితంతువివాహాలు జరిపిస్తున్నాడు. ఎవరితోబడితో వారితో వివాహాలు జరిపించాలనే తప్ప, ఆడవారి కోరికలు మరిచిపోతున్నావని చలం ప్రశ్నించాడు. మనకు రెండూ అవసరమే. వితంతు వివాహమే పెద్ద విప్లవం. దానికి మళ్ళీ "నువ్వెవడివి రా…
పూర్తిగా »

దేవుడు ఆడే ఫుట్‌బాల్

దేవుడు ఆడే ఫుట్‌బాల్

అయితే నేను ఫిల్టర్ ఎత్తేయడం మంచిదే అయింది. అందుకేగదా కొత్త క్యాండిల్స్ కోసం వెతుక్కుంటూ బజార్‌కు వెళ్లాల్సివచ్చింది; అప్పుడే కదా అక్కడ ‘చోటు’ ఫుట్‌బాల్ చూశాడు. పిల్లలు మాత్రమే దాన్ని ఫుట్‌బాల్ అని నమ్మగలరు! ఫుట్‌బాల్ కాని ఫుట్‌బాల్ లాంటి ఫుట్‌బాల్ అది. లేతాకుపచ్చ రంగులో ఉంది. నాలుగుసార్లు గట్టిగా తంతే నలభై సొట్టలు పడిపోతుంది! అయినాగూడా పొద్దున పార్కులో ఆడుకోవడానికి…
పూర్తిగా »

ఆరోమలె

ఆరోమలె

తను ఏం మాట్లాడకున్నా నాకు మాత్రమే అర్థమవుతుంది ప్రపంచంలో. తన భాషేంటో, తన కలలేంటో, తన ప్రతీ శ్వాసా నాకేదో చెప్తూనే ఉంది. మన్నింపులు ఒదగని గాలేదో ఇద్దరి మధ్యలో వీస్తూనే ఉంది. మృదువుగా ఆమె చేతులు పట్టుకున్నా. మునుపటి మోహమేదీ లేదు ఇద్దరిలో. కళ్లలోకి చూసుకునేంత ధైర్యం రాలేదు. తనకి తినిపించాలని, నుదుటిపై ముద్దిచ్చిపోవాలని అర్థమవుతోంది. కానీ, సినిమా కాదని, ఎప్పుడెవరొచ్చి…
పూర్తిగా »

అద్భుతం

అద్భుతం

“ఇప్పుడు నీకు దేవుడి కనపడి ఏదైనా కోరుకోమంటే ఏం కోరుకుంటావు?” అడిగాడు ఆయన. ఆమె అతని వైపు ఆశ్చర్యంగా చూసింది. దాదాపు యాభై ఏళ్ళ సంసార సాంగత్యం. దేవుడి విషయంలో వాదన జరగని రోజు లేదు.

“చివర్రోజుల్లో చాదస్తం వస్తుందంటారు. మీరు దేవుడిగురించి మాట్లాడటమేమిటి? పడుకోండి” అంటూ అప్పుడే ఆయనకు వేసిన మందుసీసా మూత పెట్టిందామె.

“ఇప్పుడు మాత్రం నేను దేవుడున్నాడన్నానా?…
పూర్తిగా »

ఏ వాదం లేని వారెవరు?

ఏ వాదం లేని వారెవరు?

స్తీవాద, దళిత వాద, శ్రామిక వాదాల రూపంలో స్త్రీలు, దళితులు, శ్రామికులు తమ తమ బంధనాల నుంచి విముక్తి కోసం పోరాడుతున్న కాలంలో ఇస్మాయిల్ జీవించారు. తను ఆ సంగతులేమీ మాట్లాడకపోగా… స్వేచ్ఛకు వున్న పరిమితులను రొమాటిసైజ్ చేయడం ద్వారా…. ఇస్మాయిల్ యొక్క ‘శుద్ధ ఆనందవాదం’ శిష్ట వర్గానికి (బ్రాహ్మణ వాద, పిత్రు స్వామిక వాదులతో సహా శిష్ట వర్గానికి) పసందుగా వుంటుంది.…
పూర్తిగా »

అమెరికాతో మాట్లాడుతున్న తెలుగు కథ

అమెరికాతో మాట్లాడుతున్న తెలుగు కథ

నేను అమెరికా రావడం వల్లనే కలం పట్టి రచయితనయ్యాను. ఆ పట్టడమే అమెరికాలో ఉన్న తెలుగు వారి కథ మిగతా తెలుగువారి కథలకన్నా విభిన్నమైనది, వారి కథల్ని వారే చెప్పుకోవాలి అనే స్పృహతో కలం పట్టాను. సుమారుగా గత ఇరవయ్యేళ్ళల్లోనూ నేను రాసిన కథల సంగతి అలా ఉంచితే, ఇతర రచయితల కథలు చదవడమూ, ఆయా రచయితలతో జరుపుతున్న సంభాషణలూ, నాకు…
పూర్తిగా »

రాజ్ఞి – పద్నాలుగవ భాగం (‘SHE‘ By Sir H. Rider Haggard)

రాజ్ఞి – పద్నాలుగవ భాగం (‘SHE‘ By Sir H. Rider Haggard)

"చూడు , రెండు వేలేళ్ళుగా ఏ చోట నిద్రపోతూ ఉన్నానో" - లియో చేతిలోంచి దీపాన్ని తీసుకుని పైకెత్తి చూపించింది. కాస్త పల్లంగా ఉన్నచోట , పొడవాటి రాతి అరుగు పైన తెల్లటి ఆచ్ఛాదన తో ఒక ఆకారం. అటువైపున - గోడ లోకి మరొక అరుగు మలచి ఉంది.

'' ఇక్కడే '' - చేత్తో చూపిస్తూ చెప్పింది ఆయేషా.…
పూర్తిగా »

అదృశ్య హస్తపు అస్పృశ్య స్పర్శ – ఐదవ భాగం

అదృశ్య హస్తపు అస్పృశ్య స్పర్శ – ఐదవ భాగం

5

ఆ “యాక్సిడెంట్ ఇంపాక్ట్ డ్రైవర్ సైడ్ డోర్ ముందర అవడం చాలా అదృష్టం. అదే కొన్ని క్షణాల తరువాత అయ్యుంటే నిన్ను వంటినిండా గాయాల్తో చూడాల్సొచ్చేది!” అన్నారు మూర్తిగారు హాస్పిటల్లో హమీర్‌ని చూడ్డానికి వచ్చి.

రాత్రి పదకొండు గంటలప్పుడు జరిగిన ఆ యాక్సిడెంట్ స్థలానికి పోలీసులూ, ఆంబులెన్సూ, ఫైర్ ట్రక్కూ అయిదు నిముషాల్లోనే వచ్చినా, హమీర్‌ని బయటకు లాగడానికి…
పూర్తిగా »

దయనీయ వృద్ధాప్యాన్ని కళ్ళకు కట్టిన శివారెడ్డి పద్యం

దయనీయ వృద్ధాప్యాన్ని కళ్ళకు కట్టిన శివారెడ్డి పద్యం

మనిషి జీవితానికి సంబంధించిన బాల్య, కౌమార, యౌవన, వృద్ధాప్య దశలలో అత్యంత దయనీయమైన దశ ఏదంటే, అది నిస్సందేహంగా వృద్ధాప్యమే!

చూస్తూ వుండగానే, ఖడ్గ ఖచితంగా భ్రమింపజేసిన దేహం పటుత్వం తప్పి కదలికలను కట్టడి చేస్తుంది. విశాల లోకాన్ని చుట్టి వచ్చిన జ్ఞాపకాలు ఒక చిన్ని గదికి పరిమితమైన స్థితిని చూసి భోరున విలపిస్తాయి. చూస్తూ వుండగానే కనీస పలకరింపులు కూడా కరువయే…
పూర్తిగా »

ప్రబంధవిపంచిస్వరలహరి

ప్రబంధవిపంచిస్వరలహరి

సందర్భం, నాంది:

మధ్యాహ్నం. ఎండ ఉద్ధృతంగా లేదు కానీ, చురుక్కుమనే అంటూంది.  అయితే వాతావరణం ఆహ్లాదకరంగానే ఉంది. కొండ దిగి లోయకువస్తే కనుచూపుమేరా ఆకుపచ్చని తివాచీ పరుచుకున్నట్టు రాజనాల వరిపైర్లు. కయ్యల గట్లకు పక్కనే చిన్న చిన్న పంటకాలువలు ప్రవహిస్తున్నాయి. కాలువలలోంచి అక్కడక్కడా ఉబికి వచ్చిన ఎర్రటి కలువపూలు. అవి తమ పక్కన – కాస్త వంగిన వరిపైరుతో ఊసులాడుతున్నై. చల్లని గాలితో…
పూర్తిగా »

‘రాత’ ముచ్చట్ల

‘రాత’ ముచ్చట్ల

చెన్నైనుంచి హైదరాబాదు వస్తున్నాను చెన్నై ఎక్స్ ప్రెస్సులో.

పక్క సీటులో ఒక మోస్తరు పెద్దమనిషి తగిలాడు. పరిచయాలు గట్రా అయిన తరువాత నేను ‘రాతల తాలూకు శాల్తీన’ని ఏ కారణం వల్ల ఊహించాడో! ‘ఇప్పటి వరకూ ఏమేం రాసారు సార్?’ అని తగులుకున్నాడు.

మనం రాసినవి… రాసేవన్నీ అలా బైటికి చెప్పుకుంటూ పోతే ఏం బావుంటుంది?

నెత్తికి నూనె రాస్తాను. స్నానాల…
పూర్తిగా »

కృష్ణశాస్త్రి సాహిత్యావలోకనం (రెండవ భాగం)

కృష్ణశాస్త్రి సాహిత్యావలోకనం (రెండవ భాగం)

కృష్ణశాస్త్రిగారి కవిత్వంలో ప్రేమకి ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. ఆంగ్ల సాహిత్య ప్రభావంతో ఆనాటి భావకవులు ప్రేమని గురించి కొత్త తరహాలో చెప్పారు. ఉదాహరణకి గురజాడ అప్పారావు గారి ‘కాసులు’ అనే కవితలోని ఈ పాదం…

‘ప్రేమ -
పెన్నిధి గాని, యింటను నేర్ప
రీ కళ, ఒజ్జ లెవ్వరు లేరు -
శాస్త్రములిందు గూర్చి తాల్చె

పూర్తిగా »

ద్వంద్వపదాలు

ద్వంద్వపదాల వినియోగం తెలుగు భాషలో ఉన్న విశిష్టతల్లో ఒకటి. విద్యార్థి కల్పతరువు అను ఆంధ్రభాషా విషయసర్వస్వం పేరుతో, వేంకట్రామ అండ్ కో వారు 1979 లో ప్రచురించిన గ్రంథంలో, వీటికోసం ప్రత్యేకంగా ఒక అధ్యాయమే ఉంది.  1980 లో వెలువడ్డ అయిదో ముద్రణలో, 686-687 పేజీల్లో ఈ ద్వంద్వపదాల పట్టికని వాటి అర్థాలతో సహా చూడవచ్చు. ఈ పట్టికలో ఏకంగా 102 ద్వంద్వపదాలున్నాయి.…
పూర్తిగా »

వ్యవస్థలోని అవకతవకలని ప్రశ్నించిన “చాగంటి సోమయాజులు కథలు”

వ్యవస్థలోని అవకతవకలని ప్రశ్నించిన “చాగంటి సోమయాజులు కథలు”

ఈ వ్యాసంలో పరిచయం చేస్తున్న పుస్తకం అభ్యుదయ రచయితల సంఘం, గుంటూరు జిల్లా వారు ప్రచురించిన "చాగంటి సోమయాజులు కథలు". చాసోగా ప్రసిద్ధులైన శ్రీ చాగంటి సోమయాజులు విశిష్ట కథకులు. వాసి కన్నా రాశి మీద దృష్టి నిలిపిన రచయిత. వస్తువు, సన్నివేశం, పాత్రల ప్రవర్తన, సంభాషణలు అన్నిటిలోనూ ఆయన చింతనా, దృక్పథం అంతర్లీనంగా వ్యక్తమవుతాయి. ధనస్వామ్యంలో ధనం ఏ విధంగా మనుషుల్ని…
పూర్తిగా »

నుడి-10 (ఆగస్ట్ 2016) & నుడి-9 (జూలై 2016) ఫలితాలు

నుడి-10 (ఆగస్ట్ 2016) & నుడి-9 (జూలై 2016) ఫలితాలు

పాఠకులకు నమస్కారం.
ఈసారి నుడిని ఆల్ కరెక్ట్ గా నింపిన వారు
1. రవిచంద్ర ఇనగంటి.

విజేతకు అభినందనలు.
పూర్తిగా »

ఆగస్ట్ కవర్ ఇమేజ్

Blissful Flight
Chennamaneni Satish Rao
Winner of Indialogue Photography Contest “Peace at the Frame”.

అక్షర

చిక్కువడిన నీడలు

చిక్కని ఏకాంతం నిండా చిక్కువడిన నీడలు.
నువు అందనంత సుదూరంగా ఉన్నావేమో! మరీను.
స్వేచ్ఛగా ఎగురుతోన్న ఆలోచనా విహంగాలు, కరుగుతున్న చిత్రాలు,
కూరుకుపోతున్న దీపాలు.

దూరంగా గంటలగోపురంలా అంతటా దట్టమైన పొగమంచు
ఉక్కిరిబిక్కిరిచేసే వేదనలు, అంతంత మాత్రపు ఆశలు,
మూగవోయిన చిమ్మెట,
నగరం మీదినుంచి రాత్రి నీ వదనంపైకి జారిపోతుంది.

అమాంతంగా ఒక అద్భుతంలా నువ్వొచ్చే వరకూ
నేను అనుకొనే…
పూర్తిగా »

ఈ రోజు నీ పేరు మీదే!

నిజాలనీడలెక్కడ నిద్రలేస్తాయోనని
సూర్యుడు కళ్ళు తెరవని రోజు-

ఎప్పుడూ ఆహ్వానించే గుడి తలుపులు
ముఖంమీదే మూతపడ్డ రోజు-

నిలువెత్తు నమ్మకపు ద్వజస్తంభం
చిన్న సందేహపు సుడిగాలికి విరిగిపడ్డ రోజు-

గణగణమని జపించే స్నేహపుగంటలు
ఒక్కొక్కటే తెగిపడ్డ రోజు-

ఎన్నో దు:ఖాల్ని సునాయాసంగా తోడి
అవతల పారబోసిన విశ్వాసపు బొక్కెన తాడు
పికిలి పోయిన రోజు-

కాలాలతో తిరస్కరించబడ్డ రోజు-


పూర్తిగా »

Into the World

నేనెవరనేది నువ్వెవరనేది
చెప్పాలనుకున్నాను
పదాలు ఏరి మనం ఏమయేది
ఇతరులకి ఏంటనేది
మృదువైన భాషలోకి
అనువదించాలని చూసాను.

ఒక సుదూరంలో
పెదవి విప్పి గుసగుసగా
మాట కలుపు తరుణంలో
హఠాత్తుగా ఒక పిల్లగాలి
కిటికినీ దాటుకుని దూసుకొచ్చింది
ఇద్దరిమధ్యలో వీచిపోయింది
విలువైన పదాల్ని ఎత్తుకెళ్ళింది


పూర్తిగా »

కంట్రోల్ ఆల్ట్ డిలీట్

ఆఖరున అందించిన టీ చేదుగా తగిలింది
కప్పు అడుగున చక్కెర కలవక మిగిలిపోయింది

***

మెట్లవద్ద ఎదురుపడ్డ మొహమాటపు తెర
స్ట్రాటజీల వలసలో సర్రున చిరిగింది
వర్షాకాలపు సాయంత్రాలను సాగనంపుతున్నప్పుడు
చిలిపి మువ్వల రింగ్ టోన్ సవ్వడి మదిని తాకిందా?

ఒక స్నేహం నాది, ఒక అనుభూతి నీది
కరచాలనాల కత్తిరింపులతో
వెక్కిరింతల పట్టు పోగులు అల్లినపుడే
అవును, అక్కడే,…
పూర్తిగా »

నదిమూలం – వైరముత్తు

( ప్రపంచంతో మనసుకున్న బంధాలు తెగ్గొట్టుకుని గాఢనిద్రా కడలిలో మునిగిపోయి, ఆ లోతుల్లోకి తనువును జార్చుకునే నడిజాముల్లో ఒక్కోసారి నా ఫోను మ్రోగుతుంది. తీస్తే, “నేను కెనడానుండి మాట్లాడుతున్నాను” అని  ఒక ఆడ గొంతు పలుకుతుంది. ఆ శ్రీలంక సోదరి నన్ను మాటిమాటికీ అడిగే ప్రశ్న : “ఎప్పుడెప్పుడు కవిత రాస్తారు? కవితకి ఏది ఇంధనం?” అన్నదే. నిద్ర మత్తులో ఒక సారైనా సరిగ్గా జవాబు చెప్పలేదు. కవిత్వంలో చెప్పగలనేమో…
పూర్తిగా »

తెలంగాణ అస్తిత్వపు నిషానీలు

ఈడ నిత్తెం యుద్ధమే…
తకరార్ బెట్టుడే దెల్వనోల్లు
కయ్యానికి సై అన్న సైనికులైన్రు !

గావురాల ప్రేమలు
గంజికి ఏడుత్తాంటె
ఖాయిసుపడ్డ మన్సులు
నెగట్ల ప్యాలాలై ఏగుతాంటె
ఉప్పిడి ఉపాసం బతుకులు
నూరుగాని రాయి మీద కక్కుబెడ్తాంటె
దెశమంతులమని …
కట్టమీదగూసోని
ఎంటికెలీరబోసుకుని
పబ్బతిబట్టినమని.. ఈరేషమేత్తాంటరు

లగుదొర్కితె లగ్గమేనని
ఉట్టిమీద ఊరేగుడేనని

పూర్తిగా »